Ўтган давр мобайнида мамлакатда давлат органлари ва фуқаролик жамияти институтларининг яқин ҳамкорлиги асосида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашнинг сифат жиҳатдан янги тизими жорий этилиб, ҳуқуқ-тартиботни ва фуқаролар ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилишни таъминлаш бўйича салмоқли ишлар амалга оширилди.

Айниқса, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш бўйича олиб борилаётган фаолият устидан депутатлик ва парламент назоратининг кучайтирилганлиги кутилган ижобий натижаларни берди.

Хусусан, ўтган йилда Ички ишлар вазирининг ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш ҳолати тўғрисидаги ахбороти Олий Мажлис Сенатининг ялпи мажлисларида икки маротаба, Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазири, Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси, вилоятлар ички ишлар бошқармалари ва туман (шаҳар) ички ишлар бошқармалари (бўлимлари) бошлиқлари ҳамда уларнинг ёшлар масалалари бўйича ўринбосарларининг ҳисоботлари, мос равишда, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари Тошкент шаҳар, вилоятлар ва туман (шаҳар) Кенгашларида 3224 маротаба эшитилиб, тегишли қарорлар қабул қилинди.

Бундан ташқари, жойлардаги ҳуқуқбузарлик ва жиноятчилик ҳолати Ҳудудларда жиноятчиликнинг барвақт олдини олиш ва ҳуқуқбузарликка қарши курашиш Республика Комиссияси ҳамда маҳаллий кенгашларнинг қўшма мажлисларида депутатлар, сенаторлар, давлат ва жамоат органлари раҳбарлари ва кенг жамоатчилик иштирокида кескин муҳокама қилиниб, хизмат вазифаларини лозим даражада бажармаган мансабдор шахсларга нисбатан тегишли чоралар кўрилди.

Амалга оширилган ишлар натижасида ўтган йилда жиноятчиликнинг 33 фоизга камайишига эришилди.

Бироқ, айрим ҳудудларда ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш ишлари етарли самара бермади.

Оқибатда, ўтган йилда республика ҳудудида 49.011 та жиноят содир этилиб, ҳар 100 минг кишига 150 тадан тўғри келди.

Бу кўрсаткич, айниқса, Навоий (215 та), Тошкент (218) ва Бухоро (159) вилоятларида юқори бўлди.

Биргина содир этилган 432 та қотилликнинг аксарияти Тошкент вилояти (66), Тошкент шаҳри (61), Фарғона (52), Самарқанд (48) ва Қашқадарё (40) вилоятлари ҳисобига тўғри келди.

Бунга ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг давлат ва жамоат ташкилотлари, шунингдек, кенг жамоатчилик билан ўзаро ҳамкорлигининг тўғри йўлга қўйилмаганлиги, ички ишлар органлари ҳудудий бўлинмалари раҳбарларининг ҳисоботларини маҳаллий Кенгашларда эшитишда ҳали-ҳамон расмиятчилик ва юзакиликка йўл қўйилаётганлиги, депутат ва сенаторларда ташаббускорлик етишмаётганлиги боис маҳаллий Кенгашлар назорати талаб даражасида ташкил этилмаганлиги каби бир қатор омиллар сабаб бўлган.

Айниқса, сўнгги пайтларда ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашга бевосита масъул бўлган ички ишлар тузилмаларига бошчилик қилаётган кадрларда билим кўникмалари, малака ва тажрибанинг етишмаётганлиги ҳам мазкур фаолиятда етарлича муаммоларнинг юзага келишига сабаб бўлмоқда.

Шу боис кўрсатиб ўтилган камчиликларнинг бартараф қилинишига эришиш, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш фаолиятида ички ишлар органлари ва халқ вакилларининг уйғунлигини таъминлаш мақсадида Тошкент шаҳри бўйича ички ишлар бўлими бошлиғи лавозимига номзодларни халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгашида тасдиқлаш амалиётини эксперимент тариқасида жорий этиш мақсадга мувофиқ ҳисобланади.

Қайд қилинганлардан келиб чиқиб, ички ишлар органларининг ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш борасидаги фаолияти устидан депутатлик ва парламент назоратининг таъсирчан механизмларини янада кучайтириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши ва Сенатининг Кенгаши қарор қилади:

1. 2019 йил 1 мартдан Тошкент шаҳри бўйича ички ишлар бўлими бошлиғи лавозимига номзодларни халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгашида тасдиқлаш амалиёти эксперимент тариқасида жорий этилсин.

2. Ички ишлар бўлимлари бошлиқларини халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгашида тасдиқлаш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

тегишли ҳудуддаги ички ишлар бўлими бошлиғи лавозимига номзод Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг ўринбосари — Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси бошлиғи томонидан тавсия этилади;

ички ишлар бўлими бошлиғи лавозимига номзод ҳудудда ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш бўйича ўз дастурини тақдим этади;

ички ишлар бўлими бошлиғи лавозимига номзод халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши депутатлари умумий сонининг ярмидан кўпи томонидан овоз берилган тақдирда тасдиқланган ҳисобланади;

ички ишлар бўлими бошлиғи лавозимига номзод халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши депутатларининг белгиланган овозини ололмаса, Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг ўринбосари — Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси бошлиғи янги номзодни тақдим этади;

халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши депутатлари умумий сонининг ярмидан кўпининг овозини олган ички ишлар бўлими бошлиғи лавозимига номзод Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг ўринбосари — Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси бошлиғининг буйруғи билан лавозимга тайинланади.

3. Халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши (Ж. Артикходжаев) ва Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси (Р. Джураев) Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 14 февралдаги «Тошкент шаҳрида жамоат тартибини сақлаш, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашишнинг сифат жиҳатидан янги тизимини жорий этиш тўғрисида»ги ПҚ-3528-сонли қарори асосида ташкил этилган 73 та ички ишлар бўлими бошлиқларини жорий йилнинг 1-чораги якунлари бўйича ҳисобот натижаларидан келиб чиқиб, лавозимига қайта тасдиқлаш масаласини кўриб чиқсин.

4. Халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши (Ж.Артикходжаев) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатига амалга оширилган ишлар тўғрисида ҳар чоракдан кейинги ойнинг 10-санасига қадар ахборот киритиб борсин.

5. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгаши икки ҳафта муддатда халқ депутатлари маҳаллий Кенгашининг намунавий регламентига мазкур Қўшма қарордан келиб чиққан ҳолда тегишли ўзгартиш ва қўшимчалар киритсин.

6. Ушбу Қўшма қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитаси раиси Ф. Дадаходжаев зиммасига юклансин.

7. Ушбу Қўшма қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.