Закон Республики Узбекистан, от 29.08.1996 г. № 265-I
Кучга кириш санаси
14.09.1996
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
Рус|Ўзб
Рус|O‘zb
|
Закон Республики Узбекистан ОБ ОХРАНЕ ЗДОРОВЬЯ ГРАЖДАН I. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ Статья 1. Законодательство об охране здоровья граждан Законодательство об охране здоровья граждан состоит из настоящего Закона и других актов законодательства. Правовые отношения в области охраны здоровья граждан в Республике Каракалпакстан регулируются также и законодательством Республики Каракалпакстан. Если международным договором установлены иные правила, чем те, которые содержатся в законодательстве об охране здоровья граждан, то применяются правила международного договора. Статья 2. Основные задачи законодательства об охране здоровья граждан Основными задачами законодательства об охране здоровья граждан являются: обеспечение гарантий прав граждан на охрану здоровья со стороны государства; формирование здорового образа жизни граждан; правовое регулирование деятельности государственных органов, предприятий, учреждений, организаций, общественных объединений в области охраны здоровья граждан. Статья 3. Основные принципы охраны здоровья граждан Основными принципами охраны здоровья граждан являются: соблюдение прав человека в области охраны здоровья; доступность медицинской помощи для всех слоев населения; приоритет профилактических мер; социальная защищенность граждан в случае утраты здоровья; единство медицинской науки и практики. Статья 4. Компетенция Кабинета Министров Республики Узбекистан в области охраны здоровья граждан Кабинет Министров Республики Узбекистан осуществляет: защиту прав человека в области охраны здоровья; государственную политику в области охраны здоровья граждан; утверждение и финансирование программ по развитию здравоохранения и медицинской науки; управление государственной системой здравоохранения; контроль за обеспечением санитарно-эпидемиологического благополучия; реализацию мер, направленных на спасение жизни людей и защиту их здоровья при чрезвычайных ситуациях, информирование граждан об обстановке в зоне чрезвычайной ситуации и принимаемых мерах; установление единой системы статистического учета и отчетности в области охраны здоровья граждан; утверждение базовых программ медицинского страхования граждан Республики Узбекистан; определение льгот отдельным группам граждан в оказании медицинской помощи и обеспечении лекарственными средствами; (абзац десятый статьи 4 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) координацию и контроль деятельности республиканских органов исполнительной власти, хозяйствующих субъектов в области охраны здоровья граждан, охраны семьи, материнства и детства; другие полномочия в соответствии с законодательством. Статья 5. Компетенция Министерства здравоохранения Республики Узбекистан Министерство здравоохранения Республики Узбекистан: участвует в разработке нормативной базы здравоохранения и медицинского страхования, национальных стандартов качества и объема медицинской помощи; (абзац второй части первой статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 ноября 2022 года № ЗРУ-800 — Национальная база данных законодательства, 04.11.2022 г., № 03/22/800/0990 — Вступает в силу с 5 ноября 2023 года) осуществляет контроль за соблюдением всеми медицинскими учреждениями законодательства об охране здоровья граждан; реализует целевые государственные программы в сфере охраны здоровья граждан; организует первичную медико-санитарную помощь населению в пределах гарантированного государством объема; осуществляет в установленном порядке лицензирование медицинской и фармацевтической деятельности (за исключением лицензирования направления фармацевтической деятельности — розничная реализация лекарственных средств и изделий медицинского назначения); (абзац шестой части первой статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) регулирует уровень тарифов на медицинские услуги в учреждениях государственной системы здравоохранения; осуществляет стандартизацию и сертификацию лекарственных средств, изделий медицинского назначения и медицинской техники, разрешенных к применению на территории Республики Узбекистан; (абзац восьмой части первой статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) осуществляет иные полномочия в соответствии с законодательством. (часть первая статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 2 октября 2007 года № ЗРУ-118 — СЗ РУ, 2007 г., № 40, ст. 411) Нормативно-правовые акты Министерства здравоохранения Республики Узбекистан, издаваемые в пределах его компетенции, по лечебно-профилактическим, санитарно-противоэпидемическим, радиационным, экологическим вопросам, обязательны для исполнения государственными органами, предприятиями, учреждениями, организациями, общественными объединениями и физическими лицами на территории Республики Узбекистан. Статья 6. Компетенция органов исполнительной власти на местах в области охраны здоровья граждан К ведению органов исполнительной власти на местах относятся: защита прав человека в области охраны здоровья; обеспечение исполнения законодательства в области охраны здоровья граждан; формирование органов управления, развитие сети учреждений системы здравоохранения; организация первичной медико-санитарной и медико-социальной помощи, обеспечение их доступности, обеспечение граждан лекарственными средствами и изделиями медицинского назначения на подведомственной территории; (абзац пятый статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 20 января 2023 года № ЗРУ-815 — Национальная база данных законодательства, 21.01.2023 г., № 03/23/815/0044) (абзац шестой статьи 6 исключен Законом Республики Узбекистан от 30 декабря 2025 года № ЗРУ-1109) формирование собственных источников для финансирования расходов на здравоохранение; обеспечение санитарно-эпидемиологического благополучия граждан, осуществление профилактических, санитарно-гигиенических, противоэпидемических и природоохранных мер; охрана окружающей среды и обеспечение экологической безопасности; реализация мер, направленных на спасение жизни людей и защиту их здоровья при чрезвычайных ситуациях, информирование граждан об обстановке в зоне чрезвычайной ситуации и принимаемых мерах; координация и контроль деятельности органов, учреждений и предприятий системы здравоохранения, контроль за качеством оказываемой медико-социальной помощи учреждениями здравоохранения; создание и обеспечение деятельности учреждений для проведения реабилитации лиц с инвалидностью и лиц, нуждающихся в медико-социальной защите; (абзац двенадцатый статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424) реализация мер по охране семьи, материнства и детства; организация санитарно-гигиенического и экологического образования граждан; создание условий, стимулирующих развитие частной и других систем здравоохранения; (статья 6 дополнена абзацем четырнадцатым в соответствии с Законом Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) осуществление других полномочий в соответствии с законодательством. Статья 7. Система здравоохранения В Республике Узбекистан действует единая система здравоохранения, которая представляет собой совокупность государственной, частной и других систем здравоохранения. Статья 8. Государственная система здравоохранения К государственной системе здравоохранения относятся Министерство здравоохранения Республики Узбекистан, Министерство здравоохранения Республики Каракалпакстан, органы управления здравоохранением областей, города Ташкента, их подразделения в городах и районах. К государственной системе здравоохранения также относятся находящиеся в государственной собственности и подчиненные органам управления государственной системы здравоохранения лечебно-профилактические и научно-исследовательские учреждения, образовательные организации по подготовке и переподготовке медицинских и фармацевтических работников, фармацевтические предприятия и организации, санитарно-профилактические учреждения, учреждения судебно-медицинской экспертизы, предприятия по производству лекарственных средств, изделий медицинского назначения и медицинской техники, а также иные предприятия, учреждения и организации, основная деятельность которых связана с охраной здоровья граждан. (часть первая статьи 8 в редакции Закона Республики Узбекистан от 7 сентября 2024 года № ЗРУ-957 — Национальная база данных законодательства, 09.09.2024 г., № 03/24/957/0689) В государственную систему здравоохранения входят клиники научно-исследовательских институтов, лечебно-профилактические учреждения и аптеки, создаваемые министерствами, ведомствами, государственными учреждениями и организациями. (часть вторая статьи 8 в редакции Закона Республики Узбекистан от 7 февраля 2025 года № ЗРУ-1025 — Национальная база данных законодательства, 07.02.2025 г., № 03/25/1025/0116. Дата вступления в силу — 8 мая 2025 года) Лечебно-профилактические учреждения государственной системы здравоохранения оказывают гарантированную государством медицинскую помощь населению бесплатно. Объем и порядок оказания бесплатной медицинской помощи устанавливаются законодательством. Медицинские и иные услуги сверх установленного государством гарантированного объема медицинской помощи являются дополнительными и оплачиваются населением в установленном порядке. (часть третья статьи 8 заменена частями третьей и четвертой в соответствии с Законом Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) Статья 9. Финансирование государственной системы здравоохранения Источниками финансирования государственной системы здравоохранения являются: средства государственного бюджета; средства медицинского страхования; средства целевых фондов, предназначенных для охраны здоровья граждан; средства лечебно-профилактических учреждений, полученные за оказание медицинской помощи сверх гарантированного государством объема и за оказание платных услуг; (статья 9 дополнена абзацем пятым в соответствии с Законом Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) добровольные и благотворительные взносы учреждениям здравоохранения от предприятий, учреждений, организаций, общественных объединений и физических лиц; кредиты банков; иные источники, не запрещенные законодательством. Статья 10. Частная и другие системы здравоохранения К частной и другим системам здравоохранения относятся лечебно-профилактические учреждения, аптеки, предприятия по выпуску лекарственных средств, изделий медицинского назначения и медицинской техники, финансируемые за счет собственных, привлеченных средств и иных источников в соответствии с законодательством, а также физические лица, занимающиеся фармацевтической деятельностью. (часть первая статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) Лечебно-профилактические учреждения, относящиеся к частной и другим системам здравоохранения, оказывают медицинские услуги отдельным группам граждан бесплатно. Объем, перечень, порядок оказания и компенсация таких услуг устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. В частной и других системах здравоохранения используются только разрешенные к применению в установленном законодательством порядке средства профилактики, диагностики и лечения. Частная и другие системы здравоохранения обязаны вести медицинскую документацию и представлять статистические данные в установленном порядке. (текст статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 2 октября 2007 года № ЗРУ-118 — СЗ РУ, 2007 г., № 40, ст. 411) Статья 11. Лицензирование медицинской и фармацевтической деятельности Медицинская деятельность может осуществляться юридическими лицами, а фармацевтическая деятельность — юридическими и физическими лицами при наличии соответствующей лицензии. (часть первая статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 19 мая 2010 года № ЗРУ-246 — СЗ РУ, 2010 г., № 20, ст. 148) Порядок и условия выдачи лицензий на осуществление медицинской и фармацевтической деятельности устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. (наименование и часть вторая статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 10 октября 2006 г., № ЗРУ-59 — СЗ РУ, 2006 г., № 41, ст. 405) Статья 12. Санитарно-эпидемиологическое благополучие населения Санитарно-эпидемиологическое благополучие населения обеспечивается проведением государственными органами, предприятиями, учреждениями, организациями, общественными объединениями и гражданами санитарно-гигиенических и противоэпидемических мероприятий в соответствии с законодательством. II. ПРАВОВАЯ ОХРАНА ЗДОРОВЬЯ ГРАЖДАН Статья 13. Право граждан на охрану здоровья Граждане Республики Узбекистан обладают неотъемлемым правом на охрану здоровья. Государство обеспечивает гражданам охрану здоровья независимо от возраста, пола, расы, национальности, языка, религии, убеждений, социального происхождения, общественного положения. (часть вторая статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 20 сентября 2024 года № ЗРУ-963 — Национальная база данных законодательства, 21.09.2024 г., № 03/24/963/0735) Государство гарантирует гражданам защиту от дискриминации, независимо от наличия у них любых форм заболеваний. Лица, виновные в нарушении этого положения, несут ответственность в порядке, установленном законом. Статья 14. Право иностранных граждан, лиц без гражданства на охрану здоровья Иностранным гражданам, находящимся на территории Республики Узбекистан, гарантируется право на охрану здоровья в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан. Лица без гражданства, постоянно проживающие в Республике Узбекистан, пользуются правом на охрану здоровья наравне с гражданами Республики Узбекистан. (часть вторая статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 2 октября 2007 года № ЗРУ-118 — СЗ РУ, 2007 г., № 40, ст. 411) Порядок оказания медицинской помощи лицам, указанным в частях первой и второй настоящей статьи, определяется Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. Статья 15. Право граждан на информацию о факторах, влияющих на здоровье Граждане имеют право на получение достоверной и своевременной информации о факторах, влияющих на состояние здоровья, включая информацию о санитарно-эпидемиологическом благополучии территории проживания, рациональных нормах питания, о товарах, работах, услугах, их безопасности, соответствии санитарным нормам и правилам. Статья 16. Право граждан на медико-социальную помощь При заболевании, утрате трудоспособности и в иных случаях граждане имеют право на медико-социальную помощь, которая включает профилактическую, лечебно-диагностическую, реабилитационную, санаторно-курортную, протезно-ортопедическую и другие виды помощи, а также меры социального характера по уходу за больными, нетрудоспособными и лицами с инвалидностью, включая выплату пособия по временной нетрудоспособности. (часть первая статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424) Медико-социальная помощь оказывается медицинскими работниками и иными специалистами. Граждане имеют право на дополнительные медицинские и иные услуги на основе добровольного медицинского страхования, а также за счет средств предприятий, учреждений и организаций, своих личных средств и иных источников, не запрещенных законодательством. Отдельные категории граждан имеют право на льготное обеспечение протезами, ортопедическими, корригирующими изделиями, слуховыми аппаратами, средствами передвижения и иными специальными средствами. Категории граждан, имеющих это право, а также условия и порядок их обеспечения определяются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Граждане имеют право на медицинскую экспертизу в специализированных учреждениях здравоохранения. (часть пятая статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 декабря 2016 года № ЗРУ-416 — СЗ РУ, 2016 г., № 52, ст. 597) Статья 17. Охрана здоровья граждан, занятых отдельными видами профессиональной деятельности В целях охраны здоровья граждан, предупреждения инфекционных и профессиональных заболеваний работники производств и отдельных профессий, перечень которых утверждается Министерством здравоохранения Республики Узбекистан, проходят обязательные предварительные при поступлении на работу и периодические медицинские осмотры. (часть первая статьи 17 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) Гражданин по состоянию здоровья может быть временно или постоянно признан непригодным к выполнению отдельных видов профессиональной деятельности и деятельности, связанной с источником повышенной опасности. Такое решение принимается на основании заключения медицинских комиссий в соответствии с перечнем медицинских противопоказаний и может быть обжаловано в суд. Перечень медицинских противопоказаний для осуществления отдельных видов профессиональной деятельности и деятельности, связанной с источником повышенной опасности, устанавливается Министерством здравоохранения совместно с Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан и Советом Федерации профсоюзов Узбекистана и пересматривается не реже одного раза в пять лет. (часть третья статьи 17 в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 января 2017 года № ЗРУ-456 — Национальная база данных законодательства, 05.01.2018 г., № 03/18/456/0512) Работодатели несут ответственность за своевременность прохождения своими работниками обязательных медицинских осмотров и за вредные последствия для здоровья граждан, вызванные допуском к работе лиц, не прошедших обязательный медицинский осмотр, в соответствии с законом. Статья 18. Охрана здоровья семьи Каждый гражданин имеет право по медицинским показаниям на бесплатные консультации по вопросам семьи, наличия социально значимых заболеваний и заболеваний, представляющих опасность для окружающих, по медико-психологическим аспектам брачных и семейных отношений, а также на медико-генетические, другие консультации и обследования в учреждения государственной системы здравоохранения. Каждая семья имеет право на выбор семейного врача. Семьи, имеющие детей, пользуются правом на льготы в области охраны здоровья граждан, устанавливаемые законодательством. При стационарном лечении детей в возрасте до трех лет, а также тяжелобольных детей старших возрастов, нуждающихся по заключению врачей в дополнительном уходе, одному из родителей или иному члену семьи, непосредственно осуществляющему уход за ребенком, предоставляется возможность находиться вместе с ним в лечебном учреждении и выдается листок нетрудоспособности. Статья 19. Права несовершеннолетних Права несовершеннолетних на охрану здоровья обеспечиваются государством созданием наиболее благоприятных условий для их физического, духовного развития, профилактики заболеваний, а также организацией медицинского обслуживания в дошкольных образовательных организациях, школах и иных учреждениях. (часть первая статьи 19 в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 декабря 2020 года № ЗРУ-653 — Национальная база данных законодательства, 04.12.2020 г., № 03/20/653/1592) Несовершеннолетние имеют право на: диспансерное наблюдение и лечение в детских и подростковых лечебно-профилактических учреждениях в порядке, устанавливаемом Министерством здравоохранения; санитарно-гигиеническое образование, обучение и труд в условиях, отвечающих их физиологическим особенностям и состоянию здоровья; бесплатную медицинскую консультацию за счет бюджетных средств при определении профессиональной пригодности; получение необходимой информации о состоянии здоровья в доступной для них форме. Несовершеннолетние в возрасте старше четырнадцати лет имеют право на добровольное информированное согласие на медицинское вмешательство или отказ от него. (часть третья статьи 19 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) Несовершеннолетние с недостатками физического или психического развития по заявлению родителей или лиц их заменяющих могут содержаться в учреждениях системы социальной защиты за счет бюджетных средств, благотворительных и иных фондов, а также за счет средств родителей или лиц их заменяющих. Нарушение прав и интересов несовершеннолетних родителями или другими лицами, на попечении которых они находятся, уклонение от воспитания, жестокое обращение, наносящее вред здоровью несовершеннолетних, влекут ответственность в порядке, установленном законом. Статья 20. Права военнослужащих, граждан, подлежащих призыву на военную и альтернативную службу и поступающих на военную службу по контракту Военнослужащие имеют право на медицинское освидетельствование для определения годности к военной службе и досрочное увольнение с военной службы на основании заключения военно-врачебной комиссии. Граждане, подлежащие призыву на военную и альтернативную службу или поступающие на военную службу по контракту, проходят медицинское освидетельствование и имеют право на получение полной информации о медицинских показаниях, дающих право на отсрочку или освобождение от призыва на военную службу по состоянию здоровья. Статья 21. Права граждан пенсионного возраста Гражданам, достигшим возраста, дающего право на пенсионное обеспечение, предоставляется медико-социальная помощь в учреждениях государственной системы здравоохранения. (часть первая статьи 21 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 декабря 2016 года № ЗРУ-416 — СЗ РУ, 2016 г., № 52, ст. 597) Медико-социальная помощь включает в себя стационарно-амбулаторное лечение, оздоровление в санаториях и домах отдыха, обслуживание одиноких престарелых на дому и в домах-интернатах. Граждане пенсионного возраста на основании медицинского заключения имеют право на реабилитацию за счет средств социального страхования, органов здравоохранения и за счет средств предприятий, учреждений и организаций в соответствии с законодательством. (часть третья статьи 21 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 декабря 2016 года № ЗРУ-416 — СЗ РУ, 2016 г., № 52, ст. 597) Статья 22. Права лиц с инвалидностью Лица с инвалидностью, в том числе дети с инвалидностью и лица с инвалидностью с детства, имеют право на медико-социальную помощь, на все виды реабилитации, обеспечение лекарственными средствами, протезно-ортопедическими изделиями, средствами передвижения на льготных условиях, а также на профессиональную подготовку и переподготовку. Лица с инвалидностью имеют право на бесплатную медико-санитарную помощь в учреждениях государственных систем здравоохранения, уход на дому, а одинокие лица с инвалидностью, нуждающиеся в постороннем уходе, лица с инвалидностью с хроническими психическими расстройствами — на содержание в домах-интернатах для лиц с инвалидностью и престарелых. Порядок оказания лицам с инвалидностью медико-социальной помощи и перечень льгот для них определяются законодательством. (статья 22 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424) Статья 23. Права граждан, пострадавших при чрезвычайной ситуации Граждане, пострадавшие при чрезвычайной ситуации, имеют право на получение бесплатной медицинской помощи и восстановительного лечения, проведение гигиенических и противоэпидемических мероприятий по преодолению последствий чрезвычайной ситуации и снижению риска для их жизни и здоровья. Гражданам, пострадавшим при спасении людей и оказании медицинской помощи в условиях чрезвычайной ситуации, гарантируются бесплатное лечение, включая санаторно-курортное лечение, и все виды реабилитации, а также материальная компенсация в порядке, установленном законодательством. Статья 24. Права пациента При обращении за медицинской помощью и ее получении пациент имеет право на: уважительное и гуманное отношение со стороны медицинского и обслуживающего персонала; выбор врача и лечебно-профилактического учреждения; обследование, лечение и содержание в условиях, соответствующих санитарно-гигиеническим требованиям; проведение по его просьбе консилиума и консультаций других специалистов в порядке, установленном Министерством здравоохранения Республики Узбекистан; сохранение в тайне информации о факте обращения за медицинской помощью, о состоянии здоровья, диагнозе и иных сведений, полученных при его обследовании и лечении; добровольное согласие или отказ от медицинского вмешательства; получение информации о своих правах и обязанностях и состоянии своего здоровья, а также на выбор лиц, которым в интересах пациента может быть передана информация о состоянии его здоровья; получение медицинских и иных услуг в рамках добровольного медицинского страхования; возмещение ущерба в случае причинения вреда его здоровью при оказании медицинской помощи в порядке, установленном законодательством; допуск к нему адвоката или иного законного представителя для защиты его прав. В случае нарушения прав пациента он или его законный представитель может обращаться с жалобой непосредственно к руководителю или иному должностному лицу лечебно-профилактического учреждения, вышестоящему органу управления либо в суд. Статья 25. Право граждан на информацию о состоянии здоровья Каждый гражданин имеет право получить информацию о состоянии своего здоровья, включая сведения о результатах обследования, наличии заболевания, его диагнозе и прогнозе, методах лечения, связанном с ними риске, возможных вариантах медицинского вмешательства, их последствиях и результатах проведенного лечения. Информация о состоянии здоровья гражданина предоставляется ему, а в отношении лиц, не достигших возраста четырнадцати лет, и граждан, признанных в установленном законом порядке недееспособными, — их законным представителям лечащим врачом, заведующим отделением лечебно-профилактического учреждения или другими специалистами, принимающими непосредственное участие в обследовании и лечении. (часть вторая статьи 25 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) В случаях неблагоприятного прогноза развития заболевания должна сообщаться гражданину и членам его семьи с соблюдением медико-этических норм, если гражданин не запретил сообщать им об этом и (или) не назначил лицо, которому должна быть передана такая информация. По требованию гражданина ему предоставляются выписки из медицинских документов, отражающих состояние его здоровья. Информация, содержащаяся в медицинских документах гражданина, составляет врачебную тайну и может предоставляться без его согласия только по основаниям, предусмотренным частью третьей статьи 45 настоящего Закона. Статья 26. Согласие на медицинское вмешательство Необходимые предварительным условием медицинского вмешательства является информированное добровольное согласие гражданина. В случаях, когда состояние гражданина не позволяет ему выразить свою волю, а медицинское вмешательство неотложно, вопрос о его проведении в интересах гражданина решает консилиум, а при невозможности собрать консилиум — непосредственно лечащий (дежурный) врач с последующим уведомлением должностных лиц лечебно-профилактического учреждения. Согласие на медицинское вмешательство в отношении лиц, не достигших возраста четырнадцати лет, и граждан, признанных в установленном законом порядке недееспособными, дают их законные представители. При отсутствии родителей или иных законных представителей решение о медицинском вмешательстве принимает консилиум, а при невозможности собрать консилиум — непосредственно лечащий (дежурный) врач с последующим уведомлением должностных лиц лечебно-профилактического учреждения и законных представителей. (часть третья статьи 26 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) Статья 27. Отказ от медицинского вмешательства Гражданин или его законный представитель имеет право отказаться от медицинского вмешательства или потребовать его прекращения, за исключением случаев, предусмотренных статьей 28 настоящего Закона. При этом врач вправе взять письменное подтверждение, а при невозможности получения — засвидетельствовать отказ соответствующим актом в присутствии свидетелей. Если отказ дает законный представитель пациента и он может иметь для пациента тяжелые последствия, врач должен уведомить об этом органы опеки и попечительства. Статья 28. Оказание медицинской помощи без согласия граждан, профилактическая прививка (наименование статьи 28 в редакции Закона Республики Узбекистан от 2 августа 2021 года № ЗРУ-705 — Национальная база данных законодательства, 03.08.2021 г., № 03/21/705/0742) Оказание медицинской помощи (медицинское освидетельствование, госпитализация, наблюдение и изоляция) лицам, страдающим заболеваниями, представляющими опасность для окружающих, без согласия граждан или их законных представителей допускается на основаниях и в порядке, установленных законодательством. В случае наличия угрозы распространения карантинных и других опасных для человека инфекционных заболеваний на основании решения Главного государственного санитарного врача Республики Узбекистан может вводиться проведение профилактической прививки населения в порядке, установленном законодательством. (статья 28 дополнена частью второй Законом Республики Узбекистан от 2 августа 2021 года № ЗРУ-705 — Национальная база данных законодательства, 03.08.2021 г., № 03/21/705/0742) III. МЕДИКО-СОЦИАЛЬНАЯ ПОМОЩЬ ГРАЖДАНАМ Статья 29. Первичная медико-санитарная помощь Первичная медико-санитарная помощь, оказываемая учреждениями государственной системы здравоохранения, общественных объединений, является основным, доступным и бесплатным видом медицинского обслуживания и включает: (абзац первый части первой статьи 29 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 декабря 2016 года № ЗРУ-416 — СЗ РУ, 2016 г., № 52, ст. 597) лечение наиболее распространенных болезней, травм, отравлений и других неотложных состояний; проведение санитарно-гигиенических и противоэпидемических мероприятий, медицинской профилактики важнейших заболеваний; проведение мер по охране семьи, материнства и детства, других мероприятий, связанных с оказанием медико-санитарной помощи гражданам по месту жительства. Первичная медико-санитарная помощь, оказываемая учреждениями частной и других систем здравоохранения, осуществляется на договорной основе за исключением отдельных групп граждан, которым такая помощь оказывается в соответствии с частью второй статьи 10 настоящего Закона. (часть вторая статьи 29 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) Объем и порядок оказания первичной медико-санитарной помощи устанавливаются Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. Статья 30. Неотложная и скорая медицинская помощь Граждане имеют право на получение неотложной медицинской помощи в любом лечебно-профилактическом учреждении системы здравоохранения. Медицинские и фармацевтические работники обязаны оказывать гражданам неотложную медицинскую помощь. За уклонение от оказания неотложной медицинской помощи, а также за ущерб, причиненный здоровью граждан, они несут ответственность в соответствии с законом. Скорая медицинская помощь оказывается специальной службой скорой медицинской помощи системы здравоохранения в порядке, установленном Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. (часть третья статьи 30 в редакции Закона Республики Узбекистан от 2 октября 2007 года № ЗРУ-118 — СЗ РУ, 2007 г., № 40, ст. 411) При угрозе жизни гражданина медицинские работники имеют право использовать любой вид транспорта для перевозки гражданина в лечебно-профилактическое учреждение. Первичную неотложную доврачебную помощь на месте происшествия должны оказывать сотрудники органов внутренних дел, работники пожарной охраны, аварийных служб, транспортных организаций, а также представители других профессий, на которых законодательством возложена такая обязанность. (часть пятая статьи 30 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) Статья 31. Специализированная медицинская помощь Специализированная медицинская помощь оказывается гражданам при заболеваниях, требующих специальных методов профилактики, диагностики, лечения и использования сложных медицинских технологий. Специализированная медицинская помощь оказывается врачами-специалистами в лечебно-профилактических учреждениях. (часть вторая статьи 31 в редакции Закона Республики Узбекистан от 10 октября 2006 г., № ЗРУ-59 — СЗ РУ, 2006 г., № 41, ст. 405) Виды, объем и стандарты качества специализированной медицинской помощи, оказываемой в учреждениях здравоохранения, устанавливаются Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. Статья 32. Медико-социальная помощь гражданам, страдающим социально значимыми заболеваниями Гражданам, страдающим социально значимыми заболеваниями, оказывается медико-социальная помощь и обеспечивается постоянное медицинское наблюдение в соответствующих лечебно-профилактических учреждениях государственной системы здравоохранения. Перечень социально значимых заболеваний и льготы лицам, страдающим ими, устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Виды и объем помощи, предоставляемой гражданам, страдающим социально значимыми заболеваниями, устанавливаются Министерством здравоохранения Республики Узбекистан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами. Статья 33. Медико-социальная помощь гражданам, страдающим заболеваниями, представляющими опасность для окружающих Гражданам, страдающим заболеваниями, представляющими опасность для окружающих, перечень которых утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан, медико-социальная помощь оказывается бесплатно в предназначенных для этой цели учреждениях государственной системы здравоохранения. Виды и объем медико-социальной помощи гражданам, страдающим заболеваниями, представляющими опасность для окружающих, устанавливают Министерством здравоохранения Республики Узбекистан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами. Статья 34. Порядок применения новых методов профилактики, диагностики, лечения, лекарственных средств дезинфекционных средств и проведения биомедицинских исследований (наименование статьи 34 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) В практике здравоохранения используются только разрешенные к применению в установленном законодательством порядке меры профилактики, диагностики, лечения, медицинские технологии, лекарственные средства и дезинфекционные средства. (часть первая статьи 34 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) Не разрешенные к применению, но находящиеся на рассмотрении в установленном порядке методы диагностики, лечения и лекарственные средства могут использоваться в интересах излечения пациента только после получения его добровольного письменного согласия, а для лиц, не достигших возраста четырнадцати лет, — только при непосредственной угрозе их жизни и с письменного согласия их законных представителей. (часть вторая статьи 34 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса, 1999 г., № 5, ст. 124) Порядок применения указанных в части второй настоящей статьи методов диагностики, лечения и лекарственных средств дезинфекционных средств, в том числе используемых за рубежом, устанавливается Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. (часть третья статьи 34 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) Проведение биомедицинского исследования с привлечением человека в качестве объекта допускается в учреждениях государственной системы здравоохранения только после лабораторных экспериментов и получения его письменного согласия. Принуждение лиц к участию в биомедицинских исследованиях не допускается. При получении согласия на биомедицинское исследование лицу должна быть предоставлена информация о целях, методах, побочных эффектах, возможном риске, продолжительности и ожидаемых результатах исследования. Гражданин имеет право отказаться от участия в исследовании на любой стадии. Пропаганда, в том числе в средствах массовой информации, методов профилактики, диагностики, лечения и лекарственных средств, не прошедших проверочных испытаний в установленном порядке, запрещается. Нарушение указанной нормы влечет ответственность, установленную законом. Статья 35. Обеспечение граждан лекарственными средствами и изделиями медицинского назначения (часть первая статьи 35 исключена Законом Республики Узбекистан от 30 мая 2024 года № ЗРУ-928 — Национальная база данных законодательства, 31.05.2024 г., № 03/24/928/0384) Категории граждан, обеспечиваемых лекарственными средствами и изделиями медицинского назначения индивидуального пользования на льготных условиях, определяются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Право на выписку рецептов для обеспечения граждан лекарственными средствами на льготных условиях имеют лечащие врачи государственной системы здравоохранения. (статья 35 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) IV. МЕДИЦИНСКАЯ ЭКСПЕРТИЗА Статья 36. Экспертиза временной нетрудоспособности Экспертиза временной нетрудоспособности граждан в связи с болезнью, увечьем, беременностью, родами, уходом за больным членом семьи, протезированием, санаторно-курортным лечением и в иных случаях производится в порядке, установленном законодательством. Экспертиза временной нетрудоспособности производится лечащими врачами государственной системы здравоохранения, которые выдают гражданам листки нетрудоспособности. Гражданам, получившим лечение в частной и других системах здравоохранения, порядок выдачи листков нетрудоспособности устанавливается Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. При экспертизе временной нетрудоспособности определяются необходимость и сроки временного или постоянного перевода работника по состоянию здоровья на другую работу, а также принимается решение о направлении гражданина в установленном порядке на медико-социальную экспертную комиссию, в том числе при наличии у него признаков инвалидности. (часть третья статьи 36 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424) Статья 37. Медико-социальная экспертиза Медико-социальной экспертизой является определение на основе комплексной оценки клинико-функциональных, социальных, профессионально-трудовых и психологических данных освидетельствуемого лица, степени потери здоровья и степени ограничения его жизнедеятельности, вызванных стойким расстройством функций организма, группы инвалидности, причины и времени ее наступления, а также выдача рекомендаций о возможных для лица по состоянию здоровья видах трудовой деятельности и необходимых условиях труда, потребности в постороннем уходе, соответствующих видах санаторно-курортного лечения и социальной защите. Порядок организации и производства медико-социальной экспертизы устанавливается законодательством. Заключение учреждения, производившего медико-социальную экспертизу, может быть обжаловано в суд самим гражданином или его законным представителем. (статья 37 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424) Статья 38. Военно-врачебная экспертиза Военно-врачебная экспертиза определяет годность по состоянию здоровья к военной службе граждан, подлежащих призыву на военную или альтернативную службу, поступающих на военную службу по контракту, пребывающих в запасе (резерве) Вооруженных Сил Республики Узбекистан, органов внутренних дел, Службы государственной безопасности, Государственной службы безопасности Президента Республики Узбекистан, и военнослужащих, устанавливает причинную связь заболеваний, ранений, травм с военной службой (прохождением военных сборов), определяет виды, объем, сроки осуществления медико-социальной помощи военнослужащим и их реабилитации. (часть первая статьи 38 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690) Порядок организации и производства военно-врачебной экспертизы, а также требования к состоянию здоровья граждан, подлежащих призыву на военную или альтернативную службу, поступающих на военную службу по контракту, и военнослужащих устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Заключения военно-врачебной экспертизы являются обязательными для исполнения должностными лицами. Заключение учреждения, производившего военно-врачебную экспертизу, может быть обжаловано в суд самим гражданином или его законным представителем. Статья 39. Судебно-медицинская и судебно-психиатрическая экспертиза Судебно-медицинская экспертиза производится в медицинских учреждениях государственной системы здравоохранения экспертом, а при его отсутствии — врачом, привлеченным для производства экспертизы, на основании постановления должностного лица органа, осуществляющего доследственную проверку, дознавателя, следователя, прокурора или определения суда. (часть первая статьи 39 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) Судебно-психиатрическая экспертиза производится в предназначенных для этой цели учреждениях государственной системы здравоохранения. Порядок организации и производства судебно-медицинской и судебно-психиатрической экспертизы устанавливается законодательством. Заключения учреждений, производивших судебно-медицинскую и судебно-психиатрическую экспертизы, могут быть обжалованы в суд самим гражданином или его законным представителем. Статья 40. Проведение патолого-анатомических исследований и определение момента смерти человека Патолого-анатомические исследования проводятся в учреждениях здравоохранения в целях прижизненной и посмертной диагностики (биопсии, аутопсии), а также контроля за правильностью клинической диагностики и лечения заболевания, получения достоверных данных о причинах смерти. Порядок проведения патолого-анатомических исследований и определения момента смерти человека устанавливается Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. V. МЕДИЦИНСКИЕ И ФАРМАЦЕВТИЧЕСКИЕ РАБОТНИКИ Статья 41. Право на занятие медицинской и фармацевтической деятельностью Право на занятие медицинской и фармацевтической деятельностью имеют лица, получившие диплом об окончании высшего или среднего специального медицинского учебного заведения в Республике Узбекистан. (часть первая статьи 41 в редакции Закона Республики Узбекистан от 10 октября 2006 г., № ЗРУ-59 — СЗ РУ, 2006 г., № 41, ст. 405) Право на занятие медицинской деятельностью с использованием методов народной медицины также имеют лица без медицинского образования на основании заключения Специальной комиссии по лицензированию медицинской деятельности с использованием методов народной медицины при Министерстве здравоохранения Республики Узбекистан. (статья 41 дополнена частью второй Законом Республики Узбекистан от 22 мая 2019 года № ЗРУ-540 — Национальная база данных законодательства, 23.05.2019 г., № 03/19/540/3167) Лица, получившие диплом о медицинском или фармацевтическом образовании в иностранных государствах, допускаются к медицинской или фармацевтической деятельности в порядке, устанавливаемом Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Медицинские и фармацевтические работники, не работавшие по своей профессии более трех лет, могут быть допущены к соответствующей деятельности после прохождения переподготовки в соответствующих учебных заведениях или на основании аттестации, проводимой аттестационными комиссиями Министерства здравоохранения Республики Узбекистан. Лица, не имеющие законченного высшего медицинского или фармацевтического образования, могут быть допущены к занятию медицинской или фармацевтической деятельностью в должностях работников со средним специальным медицинским образованием в порядке, устанавливаемом Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. Студенты высших и средних специальных медицинских учебных заведений допускаются к участию в оказании медицинской помощи гражданам в соответствии с программами обучения под контролем медицинского персонала в порядке, устанавливаемом Министерством здравоохранения Республики Узбекистан. Лица, незаконно занимающиеся медицинской и фармацевтической деятельностью, несут ответственность в соответствии с законом. (статья 42 утратила силу в соответствии с Законом Республики Узбекистан от 10 октября 2006 г., № ЗРУ-59 — СЗ РУ, 2006 г., № 41, ст. 405) Статья 43. Профессиональные медицинские и фармацевтические ассоциации Медицинские и фармацевтические работники имеют право на создание профессиональных ассоциаций и других общественных объединений, формируемых на добровольной основе для защиты прав медицинских и фармацевтических работников, развития медицинской и фармацевтической практики, содействия научным исследованиям, решения иных вопросов, связанных с профессиональной деятельностью медицинских и фармацевтических работников. Профессиональные медицинские, фармацевтические ассоциации и другие общественные объединения осуществляют свою деятельность на основании уставов и в соответствии с законодательством. VI. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ Статья 44. Присяга врача Республики Узбекистан Лица, при получении диплома врача, приносят присягу следующего содержания: «Получив высокое звание врача и приступая к медицинской деятельности, я торжественно клянусь: посвятить лечению больного и охране здоровья человека все свои знания и умения; оказывать медицинскую помощь каждому больному независимо от пола, возраста, расы, национальности, языка, вероисповедания, убеждений, социального происхождения и общественного положения, не жалея на это сил и времени; ставить выше личных интересов здоровье больного, быть скромным и честным, постоянно совершенствовать свои медицинские познания и мастерство; хранить врачебную тайну; всегда нести людям добро и веру в исцеление; продолжать славные традиции врачевания великих целителей Гиппократа и Ибн Сины. Верность этой присяге клянусь пронести через всю свою жизнь». Врачи за нарушение присяги несут ответственность, установленную законом. Статья 45. Врачебная тайна Информация о факте обращения за медицинской помощью, состоянии здоровья гражданина, диагнозе его заболевания и иные сведения, полученные при его обследовании и лечении, составляют врачебную тайну. Не допускается без согласия гражданина или его законного представителя разглашение сведений, составляющих врачебную тайну, лицами, которым они стали известны при обучении, исполнении профессиональных, служебных и иных обязанностей, кроме случаев, установленных частью третьей настоящей статьи. Предоставление сведений, составляющих врачебную тайну, без согласия гражданина или его законного представителя допускается: в целях обследования и лечения гражданина, не способного из-за своего состояния выразить свою волю; при угрозе распространения инфекционных заболеваний, массовых отравлений и поражений; по запросу органов, осуществляющих доследственную проверку, органов дознания, следствия, прокуратуры и суда в связи с проведением досудебного производства или судебного разбирательства; (абзац четвертый части третьей статьи 45 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) по запросу Национального агентства социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан для определения нуждаемости гражданина в социальных услугах и помощи; в случае оказания помощи несовершеннолетнему в возрасте до четырнадцати лет для информирования его родителей или законных представителей; (абзац пятый части третьей статьи 45 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 апреля 1999 г., № 772-I — Ведомости Олий Мажлиса,1999 г., № 5, ст. 124) при наличии оснований, позволяющих полагать, что вред здоровью гражданина причинен в результате противоправных действий либо несчастного случая. Лица, которым в установленном порядке переданы сведения, составляющие врачебную тайну, наравне с медицинскими и фармацевтическими работниками несут за разглашение врачебной тайны ответственность в соответствии с законом. Статья 46. Возмещение вреда, причиненного здоровью граждан В случаях причинения вреда здоровью граждан виновные обязаны возместить потерпевшим ущерб в объеме и порядке, установленном законодательством. Средства, затраченные на оказание медицинской помощи гражданам, потерпевшим от противоправных действий, взыскиваются с физических и юридических лиц, ответственных за причиненный вред их здоровью. В случае неквалифицированного выполнения медицинскими и фармацевтическими работниками своих профессиональных обязанностей, повлекшего вред жизни и здоровью граждан, ущерб возмещается в порядке, установленном законодательством. Возмещение ущерба не освобождает медицинских и фармацевтических работников от дисциплинарной, административной или уголовной ответственности в соответствии с законом. Статья 47. Право граждан на обжалование действий государственных органов и должностных лиц, ущемляющих права и свободы граждан в области охраны здоровья Действия государственных органов и должностных лиц, ущемляющих права и свободы граждан, определенные настоящим Законом, могут быть обжалованы в вышестоящие государственные органы или в суд. Президент Республики Узбекистан И. КАРИМОВ г. Ташкент, 29 августа 1996 г., № 265-I (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 9, ст. 128; 1999 г., № 5, ст. 124; 2001 г., № 5, ст. 89; Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2006 г., № 41, ст. 405; 2007 г., № 40, ст. 411; 2010 г., № 20, ст. 148; 2016 г., № 52, ст. 597; 2017 г., № 24, ст. 487, Национальная база данных законодательства, 05.01.2018 г., № 03/18/456/0512; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 2, ст. 47; Национальная база данных законодательства, 23.05.2019 г., № 03/19/540/3167, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317; 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690, 13.09.2019 г., №03/19/567/3737; 04.12.2020 г., № 03/20/653/1592; 03.08.2021 г., № 03/21/705/0742; 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424; 04.11.2022 г., № 03/22/800/0990; 21.01.2023 г., № 03/23/815/0044; 31.05.2024 г., № 03/24/928/0384; 09.09.2024 г., № 03/24/957/0689; 21.09.2024 г., № 03/24/963/0735; 07.02.2025 г., № 03/25/1025/0116) |
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida I. UMUMIY QOIDALAR 1-modda. Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi qonunchilik Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun hamda boshqa qonunchilik hujjatlaridan iborat. Qoraqalpogʻiston Respublikasida fuqarolarning sogʻligʻini saqlash sohasidagi huquqiy munosabatlar Qoraqalpogʻiston Respublikasining qonun hujjatlari bilan ham tartibga solinadi. Basharti xalqaro shartnomada fuqarolarning sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi qonunchilikdagidan oʻzgacha qoidalar belgilangan boʻlsa, u holda xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllanadi. (1-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 2-modda. Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi qonunchilikning asosiy vazifalari (2-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi qonunchilikning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: (2-moddaning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) fuqarolarning sogʻliqni saqlashga doir huquqlari davlat tomonidan kafolatlanishini taʼminlash; fuqarolarning sogʻlom turmush tarzini shakllantirish; davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalarining fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasidagi faoliyatini huquqiy jihatdan tartibga solish. 3-modda. Fuqarolar sogʻligʻini saqlashning asosiy prinsiplari Fuqarolar sogʻligʻini saqlashning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat: sogʻliqni saqlash sohasida inson huquqlariga rioya qilinishi; aholining barcha qatlamlari tibbiy yordamdan bahramand boʻla olishi; profilaktika chora-tadbirlarining ustunligi; sogʻligʻini yoʻqotgan taqdirda fuqarolarning ijtimoiy himoya qilinishi; tibbiyot fanining amaliyot bilan birligi. 4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasidagi vakolatlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: sogʻliqni saqlash sohasida inson huquqlari himoya qilinishini; fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasidagi davlat siyosatini; sogʻliqni saqlash va tibbiyot fanini rivojlantirish dasturlari tasdiqlanishi va mablagʻ bilan taʼminlanishini; sogʻliqni saqlash davlat tizimini boshqarishni; sanitariya-epidemiologiya xotirjamligini taʼminlash ustidan nazoratni; favqulodda vaziyatlarda odamlarning hayotini saqlab qolish va ularning sogʻligʻini muhofaza etish chora-tadbirlari koʻrilishini, fuqarolarni favqulodda vaziyat zonasidagi ahvol va koʻrilayotgan chora-tadbirlardan xabardor qilishni; fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasida statistika hisobi va hisobotning yagona tizimi oʻrnatilishini; Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tibbiy sugʻurtasining tayanch dasturlarini tasdiqlashni; fuqarolarning ayrim guruhlariga tibbiy yordam koʻrsatishda va ularni dori vositalari bilan taʼminlashda imtiyozlar belgilashni; (4-moddaning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasidagi, oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish borasidagi faoliyatlarini muvofiqlashtirib borishni va nazorat qilib turishni; (4-moddaning oʻn birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi OʻRQ-1109-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son) qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. (4-moddaning oʻn ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining vakolatlari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi: sogʻliqni saqlash va tibbiy sugʻurtaning normativ bazasini, tibbiy yordam sifati va hajmi milliy standartlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi; (5-modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 3-noyabrdagi OʻRQ-800-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.11.2022-y., 03/22/800/0990-son — 2023-yil 5-noyabrdan kuchga kiradi) barcha tibbiy muassasalarning fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshiradi; (5-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasida maqsadli davlat dasturlarini amalga oshiradi; davlat tomonidan kafolatlangan hajm doirasida aholiga birlamchi tibbiy-sanitariya yordami koʻrsatilishini tashkil etadi; tibbiyot va farmatsevtika faoliyatini litsenziyalashni (farmatsevtika faoliyatining yoʻnalishini — dori vositalarini va tibbiy buyumlarni chakana realizatsiya qilishni litsenziyalash bundan mustasno) belgilangan tartibda amalga oshiradi; (5-moddaning birinchi qismi oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarida tibbiy xizmatlar tariflari darajasini tartibga soladi; Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanilishiga ruxsat etilgan dori vositalarini, tibbiy buyumlarni va tibbiy texnikani standartlashtirish hamda sertifikatlashtirishni amalga oshiradi; (5-moddaning birinchi qismi sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. (5-modda birinchi qismining toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) (5-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 2-oktabrdagi OʻRQ-118-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2007-y., 40-son, 411-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi oʻz vakolatlari doirasida davolash-profilaktika, sanitariya, epidemiyaga qarshi, radiatsiya, ekologiya masalalari yuzasidan chiqaradigan normativ-huquqiy hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari hamda jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiydir. 6-modda. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasidagi vakolatlari (6-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi OʻRQ-1109-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son) Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining tasarrufiga quyidagilar kiradi: (6-moddaning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi OʻRQ-1109-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son) sogʻliqni saqlash sohasida inson huquqlarini himoya qilish; fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasidagi qonunchilik bajarilishini taʼminlash; (6-moddaning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) sogʻliqni saqlash tizimining boshqaruv organlarini shakllantirish, uning muassasalari tarmogʻini rivojlantirish; birlamchi tibbiy-sanitariya va tibbiy-ijtimoiy yordamni tashkil etish, ulardan hammaning bahramand boʻla olishini taʼminlash, tasarrufdagi hududda fuqarolarni dori vositalari va tibbiy buyumlar bilan taʼminlash; (6-moddaning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 20-yanvardagi OʻRQ-815-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.01.2023-y., 03/23/815/0044-son) (6-moddaning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi OʻRQ-1109-sonli Qonuniga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son) sogʻliqni saqlash xarajatlarini moliyaviy taʼminlashning oʻz manbalarini shakllantirish; fuqarolarning sanitariya-epidemiologiya jihatidan xotirjamligini taʼminlash, profilaktika, sanitariya-gigiyena, epidemiyaga qarshi va tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini amalga oshirish; atrof muhitni muhofaza etish va ekologik xavfsizlikni taʼminlash; favqulodda vaziyatlarda odamlarning hayotini saqlab qolish va ularning sogʻligʻini muhofaza etish chora-tadbirlarini koʻrish, fuqarolarni favqulodda vaziyat zonasidagi ahvol va koʻrilayotgan chora-tadbirlardan xabardor qilish; sogʻliqni saqlash tizimi organlari, muassasalari va korxonalari faoliyatini muvofiqlashtirish hamda nazorat qilish, sogʻliqni saqlash muassasalarida koʻrsatilayotgan tibbiy-ijtimoiy yordam sifatini nazorat qilib borish; nogironligi boʻlgan shaxslarning va tibbiy-ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslarning kuch-quvvatini tiklaydigan muassasalar tashkil etish va ular faoliyatini taʼminlash; (6-moddaning oʻn ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son) oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish; fuqarolarga sanitariya-gigiyena va ekologiya taʼlimi berishni tashkil etish; sogʻliqni saqlashning xususiy va boshqa xil tizimlarini rivojlantirishni ragʻbatlantiruvchi sharoitlar yaratish; (6-modda Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuniga muvofiq oʻn toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshirish. (6-moddaning oʻn oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 7-modda. Sogʻliqni saqlash tizimi Oʻzbekiston Respublikasida sogʻliqni saqlashning davlat, xususiy va boshqa tizimlari yigʻindisidan iborat yagona sogʻliqni saqlash tizimi amal qiladi. 8-modda. Davlat sogʻliqni saqlash tizimi Davlat sogʻliqni saqlash tizimiga Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, viloyatlar, Toshkent shahar sogʻliqni saqlashni boshqarish organlari, ularning shahar va tuman boʻlinmalari kiradi. Davlat sogʻliqni saqlash tizimiga davlat mulki boʻlgan va davlat sogʻliqni saqlash tizimining boshqaruv organlariga boʻysunuvchi davolash-profilaktika va ilmiy-tadqiqot muassasalari, tibbiyot va farmatsevtika xodimlari tayyorlaydigan hamda ularni qayta tayyorgarlikdan oʻtkazadigan taʼlim tashkilotlari, farmatsevtika korxonalari va tashkilotlari, sanitariya-profilaktika muassasalari, sud-tibbiy ekspertiza muassasalari, dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika ishlab chiqaradigan korxonalar hamda asosiy faoliyati fuqarolar sogʻligʻini saqlash bilan bogʻliq boshqa korxona, muassasa va tashkilotlar kiradi. (8-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 7-sentabrdagi OʻRQ-957-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.09.2024-y., 03/24/957/0689-son) Ilmiy-tadqiqot institutlarining klinikalari, vazirliklar, idoralar, davlat muassasa va tashkilotlari barpo etadigan davolash-profilaktika muassasalari va dorixonalar davlat sogʻliqni saqlash tizimiga kiradi. (8-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 7-fevraldagi OʻRQ-1025-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.02.2025-y., 03/25/1025/0116-son. Kuchga kirish sanasi — 2025-yil 8-may) Davlat sogʻliqni saqlash tizimining davolash-profilaktika muassasalari aholiga davlat tomonidan kafolatlangan bepul tibbiy yordam koʻrsatadi. Bepul tibbiy yordam koʻrasatish hajmi va tartibi qonunchilik bilan belgilanadi. (8-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Davlat tomonidan kafolatlangan tibbiy yordam hajmining belgilangandan ortiqcha tibbiy va boshqa xil xizmatlar koʻrsatish qoʻshimcha xizmatlar boʻlib, aholi tomonidan belgilangan tartibda haq toʻlanadi. (8-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuniga muvofiq uchinchi va toʻrtinchi qismlar bilan almashtirilgan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) 9-modda. Davlat sogʻliqni saqlash tizimini mablagʻ bilan taʼminlash Davlat sogʻliqni saqlash tizimini mablagʻ bilan taʼminlash manbalari quyidagilardan iborat: davlat budjeti mablagʻlari; tibbiy sugʻurta mablagʻlari; fuqarolarning sogʻligʻini saqlashga moʻljallangan maqsadli fondlarning mablagʻlari; davolash-profilaktika muassasalarining davlat tomonidan kafolatlangan hajmidan ortiqcha tibbiy yordam koʻrsatganlik uchun va pullik xizmatlar koʻrsatganlik uchun olingan mablagʻlari; (9-modda Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuniga muvofiq beshinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari hamda jismoniy shaxslarning sogʻliqni saqlash muassasalariga ixtiyoriy va xayriya badallari; banklarning kreditlari; qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar. (9-moddaning sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 10-modda. Sogʻliqni saqlashning xususiy va boshqa xil tizimlari Sogʻliqni saqlashning xususiy va boshqa xil tizimlari jumlasiga oʻz mablagʻlari, jalb etilgan mablagʻlar va qonunchilikka muvofiq boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladigan davolash-profilaktika muassasalari, dorixonalar, dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika ishlab chiqaradigan korxonalar, shuningdek farmatsevtika faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslar kiradi. (10-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Sogʻliqni saqlashning xususiy va boshqa xil tizimlariga taalluqli davolash-profilaktika muassasalari fuqarolarning ayrim guruhlariga bepul tibbiy xizmat koʻrsatadilar. Bunday xizmatlarning hajmi, roʻyxati, ularni koʻrsatish tartibi hamda kompensatsiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Sogʻliqni saqlashning xususiy va boshqa xil tizimlarida faqat qonunchilikda belgilangan tartibda qoʻllanilishiga ruxsat etilgan profilaktika, tashxis qoʻyish hamda davolash vositalaridan foydalaniladi. (10-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Sogʻliqni saqlashning xususiy va boshqa xil tizimlari belgilangan tartibda tibbiy hujjatlarni yuritishi hamda statistika maʼlumotlarini taqdim etishi shart. (10-modda matni Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 2-oktabrdagi OʻRQ-118-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2007-y., 40-son, 411-modda) 11-modda. Tibbiyot va farmatsevtika faoliyatini litsenziyalash Tibbiy faoliyat tegishli litsenziyaga ega boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan, farmatsevtika faoliyati esa tegishli litsenziyaga ega boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan amalga oshirilishi mumkin. (11-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 19-maydagi OʻRQ-246-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 20-son, 148-modda) Tibbiyot va farmatsevtika faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyalar berish tartibi hamda shartlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. (11-moddaning nomi va ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrdagi OʻRQ-59-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2006-y., 41-son, 405-modda) 12-modda. Aholining sanitariya-epidemiologiya jihatidan xotirjamligi Aholining sanitariya-epidemiologiya jihatidan xotirjamligi qonunchilikka muvofiq davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari va fuqarolar tomonidan sanitariya-gigiyena yoʻsinidagi hamda epidemiyaga qarshi tadbirlar oʻtkazilishi orqali taʼminlanadi. (12-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) II. FUQAROLARNING SOGʻLIGʻINI HUQUQIY JIHATDAN MUHOFAZA QILISH 13-modda. Fuqarolarning sogʻliqni saqlash huquqi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari sogʻliqni saqlash borasida daxlsiz huquqqa egadirlar. Davlat yoshi, jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar fuqarolarning sogʻligʻi saqlanishini taʼminlaydi. (13-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 20-sentabrdagi OʻRQ-963-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.09.2024-y., 03/24/963/0735-son) Davlat fuqarolarda kasalliklarning har qanday shakllari borligidan qatʼi nazar, ularning kamsitishlardan himoya qilinishini kafolatlaydi. Ushbu qoidani buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 14-modda. Ajnabiy fuqarolar, fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning sogʻliqni saqlash huquqi Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi ajnabiy fuqarolarning sogʻliqni saqlash huquqi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq kafolatlanadi. Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashovchi fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, sogʻliqni saqlashda Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari bilan teng huquqdan foydalanadilar. (14-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 2-oktabrdagi OʻRQ-118-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2007-y., 40-son, 411-modda) Ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatib oʻtilgan shaxslarga tibbiy yordam koʻrsatish tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi belgilaydi. 15-modda. Fuqarolarning sogʻliqqa taʼsir etuvchi omillar haqida axborot olish huquqi Fuqarolar sogʻliqqa taʼsir etuvchi omillar haqida, shu jumladan yashash hududining sanitariya-epidemiologiya jihatidan xotirjamligi toʻgʻrisida, ovqatlanishning oqilona normalari xususida, tovarlar, ishlar, xizmatlar, ularning xavfsizligi, sanitariya normalari va qoidalariga muvofiqligi toʻgʻrisida oʻz vaqtida va aniq axborot olish huquqiga ega. 16-modda. Fuqarolarning tibbiy-ijtimoiy yordam olish huquqi Kasal boʻlib qolganda, mehnat layoqatini yoʻqotganda va boshqa hollarda fuqarolar profilaktik, tashxis qoʻyish-davolash, kuch-quvvatni tiklash, sanatoriy-kurort, protez-ortopediya yordami va boshqa xil yordamni, shuningdek bemorlarni, mehnatga layoqatsiz va nogironligi boʻlgan shaxslarni boqish-parvarishlash yuzasidan ijtimoiy chora-tadbirlarni, shu jumladan vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi toʻlashni oʻz ichiga oladigan tibbiy-ijtimoiy yordam olish huquqiga ega. (16-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son) Tibbiy-ijtimoiy yordam tibbiyot xodimlari va boshqa mutaxassislar tomonidan koʻrsatiladi. Fuqarolar oʻzlarini ixtiyoriy ravishda tibbiy sugʻurta qildirish asosida, shuningdek korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning mablagʻlari, oʻz shaxsiy mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan qoʻshimcha tibbiy va boshqa xil xizmatlardan foydalanish huquqiga ega. (16-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Fuqarolarning ayrim toifalari protezlar, ortopedik va moslama buyumlar, eshitish apparatlari, harakatlanish vositalari va boshqa maxsus vositalar bilan imtiyozli tarzda taʼminlanish huquqiga ega. Bunday huquqqa ega boʻlgan fuqarolarning toifalarini, shuningdek ularni taʼminlash shartlari va tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydi. Fuqarolar ixtisoslashgan sogʻliqni saqlash, muassasalarida tibbiy ekspertizadan oʻtish huquqiga ega. (16-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 26-dekabrdagi OʻRQ-416-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 52-son, 597-modda) 17-modda. Ayrim turdagi kasb-kor bilan shugʻullanuvchi fuqarolarning sogʻligʻini saqlash Fuqarolarning sogʻligʻini saqlash, yuqumli va kasb kasalliklarining oldini olish maqsadida roʻyxatini Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tasdiqlaydigan ishlab chiqarishlar hamda ayrim kasblarning xodimlari ishga kirish vaqtida dastlabki majburiy tibbiy koʻrikdan hamda keyinchalik vaqti-vaqti bilan tibbiy koʻrikdan oʻtadilar. (17-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) Sogʻligʻining holatiga koʻra fuqaro ayrim turdagi kasb-kor hamda yuqori darajali xavf manbai boʻlgan faoliyat bilan shugʻullanishga vaqtincha yoki doimiy layoqatsiz deb topilishi mumkin. Bunday qaror tibbiyot nuqtai nazaridan shugʻullanish nomaqbul deb topilgan faoliyatlar roʻyxatiga muvofiq holda tibbiy komissiyalar chiqargan xulosa asosida qabul qilinadi va uning ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin. Tibbiyot nuqtai nazaridan shugʻullanish nomaqbul deb topilgan ayrim turdagi kasb-kor va yuqori darajada xavfli manba bilan bogʻliq faoliyatlar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi hamda Oʻzbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi bilan birgalikda belgilanadi hamda besh yilda kamida bir marta qayta koʻrib chiqiladi. (17-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 3-yanvardagi OʻRQ-456-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.01.2018-y., 03/18/456/0512-son) Ish beruvchilar oʻz xodimlarining majburiy tibbiy koʻrikdan oʻz vaqtida oʻtishi uchun va majburiy tibbiy koʻrikdan oʻtmagan shaxslarni ishga qoʻyish natijasida fuqarolarning sogʻligʻiga yetkazilgan zararli oqibatlar uchun javobgar boʻladilar. 18-modda. Oila sogʻligʻini saqlash Har bir fuqaro davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarida oilaga taalluqli masalalar, oʻzida ijtimoiy ahamiyatli kasalliklar va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan kasalliklar bor-yoʻqligi yuzasidan, nikoh va oila munosabatlarining tibbiy-ruhiy jihatlari yuzasidan bepul maslahatlar olish, shuningdek tibbiy-irsiy hamda boshqa masalalar yuzasidan maslahatlar olish va tekshiruvdan oʻtish huquqiga ega. Har bir oila oʻziga oilaviy shifokor tanlash huquqiga ega. Bolali oilalar fuqarolar sogʻligʻini saqlash sohasida qonunchilikda belgilangan imtiyozlardan foydalanish huquqiga ega. (18-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Uch yoshga toʻlmagan bolalar, shuningdek shifokorlarning xulosasiga koʻra qoʻshimcha qarovga muhtoj boʻlgan katta yoshdagi kasali ogʻir bolalar statsionar shifoxonada davolanayotganida ularning otasi yoki onasiga yoxud oilaning bolani bevosita parvarishlayotgan boshqa aʼzosiga davolash muassasasida uning yonida birga boʻlishi uchun imkoniyat yaratiladi va mehnatga layoqatsizlik varaqasi beriladi. 19-modda. Voyaga yetmaganlarning huquqlari Davlat voyaga yetmaganlarning sogʻliqni saqlash huquqlarini ularning jismoniy, maʼnaviy rivojlanishi uchun, kasalliklarning oldini olish uchun eng qulay sharoit yaratish, shuningdek maktabgacha taʼlim tashkilotlarida, maktablarda va boshqa muassasalarda tibbiy xizmatni yoʻlga qoʻyish orqali taʼminlaydi. (19-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 3-dekabrdagi OʻRQ-653-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 04.12.2020-y., 03/20/653/1592-son) Voyaga yetmaganlar quyidagi huquqlarga ega: Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan tartibda dispanser nazoratida boʻlish hamda bolalar va oʻsmirlarning davolash-profilaktika muassasalarida davolanish; sanitariya-gigiyena taʼlimi olish, oʻqish hamda oʻzlarining fiziologik xususiyatlari va sogʻligʻiga mos sharoitlarda mehnat qilish; kasbga yaroqliligini aniqlash chogʻida budjet mablagʻlari hisobidan bepul tibbiy maslahatlar olish; sogʻliqlari toʻgʻrisida oʻzlari uchun qulay tarzda zarur axborot olish. Oʻn toʻrt yoshdan oshgan voyaga yetmaganlar maʼlumotlarni bilgan holda tibbiy aralashuvga ixtiyoriy ravishda rozilik berish yoki uni rad etish huquqiga ega. (19-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) Jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bor voyaga yetmaganlar ota-onalarining yoki ular oʻrnini bosuvchi shaxslarning arizasiga koʻra budjet mablagʻlari, xayriya jamgʻarmalari va boshqa fondlarning mablagʻlari, shuningdek ota-onalar yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning mablagʻlari hisobidan ijtimoiy himoya tizimi muassasalarida yashashlari mumkin. Ota-onalar yoki boshqa shaxslarning oʻz tarbiyasidagi voyaga yetmaganlarning huquqlari va manfaatlarini buzishlari, ularni tarbiyalashdan boʻyin tovlashlari, voyaga yetmaganlar bilan ularning sogʻligʻiga zarar yetkazadigan darajada shafqatsiz munosabatda boʻlishlari qonunda belgilangan tartibda javobgarlikka tortishga sabab boʻladi. 20-modda. Harbiy xizmatchilar, harbiy va muqobil xizmatga chaqiriladigan hamda harbiy xizmatga kontrakt boʻyicha kiradigan fuqarolarning huquqlari Harbiy xizmatchilar harbiy xizmatga yaroqli yoki yaroqsiz ekanliklarini aniqlash uchun tibbiy tekshiruvdan oʻtish hamda harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasi asosida harbiy xizmatdan muddatidan ilgari boʻshatilish huquqiga ega. Harbiy va muqobil xizmatga chaqiriladigan yoki harbiy xizmatga kontrakt boʻyicha kiradigan fuqarolar tibbiy tekshiruvdan oʻtadi hamda sogʻligʻiga koʻra harbiy xizmatga chaqiruvni kechiktirish yoki chaqiruvdan ozod etilish huquqini beradigan tibbiy maʼlumotlar toʻgʻrisida toʻliq axborot olish huquqiga ega. 21-modda. Pensiya yoshidagi fuqarolarning huquqlari Pensiya bilan taʼminlanish huquqini beradigan yoshga yetgan fuqarolarga davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarida tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatiladi. (21-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 26-dekabrdagi OʻRQ-416-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 52-son, 597-modda) Tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish oʻz ichiga statsionar-ambulatoriya yoʻli bilan davolashni, sanatoriy va dam olish uylarida sogʻlomlashtirishni, yolgʻiz keksalarga ularning oʻz uyida hamda internat-uylarda xizmat koʻrsatishni qamrab oladi. Pensiya yoshidagi fuqarolar tibbiy xulosa asosida qonunchilikka muvofiq ijtimoiy sugʻurta mablagʻlari, sogʻliqni saqlash organlarining mablagʻlari hamda korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning mablagʻlari hisobidan kuch-quvvatni tiklash huquqiga ega. (21-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 22-modda. Nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari Nogironligi boʻlgan shaxslar, shu jumladan nogironligi boʻlgan bolalar va bolalikdan nogironligi boʻlgan shaxslar tibbiy-ijtimoiy yordam olish, kuch-quvvatni tiklashning barcha turlaridan foydalanish, dori vositalari, protez-ortopediya moslamalari, harakatlanish vositalari bilan imtiyozli asoslarda taʼminlanish, shuningdek kasbiy tayyorgarlikdan va qayta tayyorgarlikdan oʻtish huquqiga ega. Nogironligi boʻlgan shaxslar davlat sogʻliqni saqlash muassasalarida bepul tibbiy-sanitariya yordamini olish, uyda parvarish qilinish huquqiga, oʻzgalarning parvarishiga muhtoj nogironligi boʻlgan yolgʻiz shaxslar, surunkali ruhiy holati buzilgan nogironligi boʻlgan shaxslar esa nogironligi boʻlgan shaxslar va keksalar uchun moʻljallangan internat uylarida yashash huquqiga ega. Nogironligi boʻlgan shaxslarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish tartibi va ularga beriladigan imtiyozlar roʻyxati qonunchilikda belgilanadi. (22-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son) 23-modda. Favqulodda vaziyatlar tufayli jabr koʻrgan fuqarolarning huquqlari Favqulodda vaziyat tufayli jabr koʻrgan fuqarolar bepul tibbiy yordam olish va sogʻliqni tiklash tarzida davolanish, favqulodda vaziyat oqibatlarini bartaraf etish hamda hayoti va sogʻliqlariga tahdid solayotgan xavfni kamaytirishga qaratilgan gigiyena chora-tadbirlari va epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar oʻtkazish huquqiga ega. Favqulodda vaziyat sharoitida odamlarni qutqarish va tibbiy yordam koʻrsatish chogʻida jabr koʻrgan fuqarolarga bepul davolanish, shu jumladan sanatoriy va kurortlarda davolanish, kuch-quvvatni tiklashning barcha turlaridan foydalanish, shuningdek qonunchilikda belgilangan tartibda moddiy kompensatsiya olish kafolatlanadi. (23-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 24-modda. Bemorning huquqlari Bemor tibbiy yordam soʻrab murojaat qilgan va tibbiy yordam olayotgan paytda quyidagi huquqlarga ega: tibbiyot xodimlari va xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning hurmat va mehr-muruvvat koʻrsatishlari; shifokorni va davolash-profilaktika muassasasini tanlash; sanitariya-gigiyena talablariga javob beradigan sharoitda tekshiruvdan oʻtish, davolanish va parvarish qilinish; Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi belgilab qoʻygan tartibda oʻz iltimosiga koʻra boshqa mutaxassislarning konsilium qilishi va ulardan maslahatlar olish; tibbiy yordam soʻrab murojaat qilganligi, sogʻligʻining holati, qoʻyilgan tashxis toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hamda uni tekshirish va davolash chogʻida olingan boshqa maʼlumotlar sir saqlanishi; tibbiy aralashuvga oʻz ixtiyori bilan rozilik berish yoki uni rad etish; oʻz huquq va burchlari xususida hamda sogʻligʻining holati haqida maʼlumot olish, shuningdek sogʻligʻining holatiga doir maʼlumotlarni uning manfaatini koʻzlagan holda bersa boʻladigan shaxslarni tanlash; ixtiyoriy tibbiy sugʻurta doirasida tibbiy va boshqa xil xizmatlardan foydalanish; tibbiy yordam koʻrsatish vaqtida sogʻligʻiga zarar yetkazilgan taqdirda koʻrilgan zararning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda qoplanishi; (24-modda birinchi qismining oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) huquqini himoya qilishi uchun huzuriga advokat yoki boshqa qonuniy vakil qoʻyilishi. Huquqlari buzilgan taqdirda bemor yoki uning qonuniy vakili bevosita davolash-profilaktika muassasasining rahbari yoki boshqa mansabdor shaxsiga, yuqori boshqaruv organiga yoki sudga shikoyat bilan murojaat qilishi mumkin. 25-modda. Fuqarolarning oʻz sogʻligʻining holati toʻgʻrisida maʼlumot olish huquqi Har bir fuqaro oʻz sogʻligʻining holati toʻgʻrisida maʼlumot, shu jumladan tekshirish natijalari, qanday kasali borligi, qanday tashxis qoʻyilganligi, kasallikning bundan buyon qanday kechishiga oid taxminlar, davolash usullari va bu usullar bilan bogʻliq xavf-xatar, tibbiy aralashuvning ehtimol tutilgan turlari va ularning oqibatlari, amalga oshirilgan davolashning natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish huquqiga ega. Fuqaroning sogʻligʻi haqidagi maʼlumotni uning oʻziga, oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxslar hamda qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar sogʻligʻi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni esa ularning qonuniy vakillariga davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori, boʻlim mudiri yoki tekshirish va davolashda bevosita qatnashayotgan boshqa mutaxassislar beradi. (25-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) Kasallikning kechishi nomaqbul deb taxmin qilingan hollarda bu haqda fuqaroga va, basharti uning oʻzi oila aʼzolariga xabar qilishni taqiqlamagan va (yoki) bunday maʼlumot berilishi uchun biror shaxsni tayinlamagan boʻlsa, bemorning oila aʼzolariga tibbiy-odob meʼyorlariga rioya qilgan holda xabar qilinishi kerak. Fuqaroning talabiga muvofiq unga sogʻligʻining holatini aks ettiruvchi tibbiy hujjatlardan koʻchirmalar beriladi. Fuqaroning tibbiy hujjatlarida aks etgan maʼlumotlar shifokorlik siri boʻlib, u faqat ushbu Qonun 45-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan asoslardagina fuqaroning roziligisiz taqdim etilishi mumkin. 26-modda. Tibbiy aralashuvga rozilik berish Fuqaroning oʻz kasaliga doir maʼlumotlarni bilgan holda oʻz ixtiyori bilan rozilik berishi tibbiy aralashuvning dastlabki zarur shartidir. Fuqaroning ahvoli oʻz xohish-irodasini izhor etishga imkon bermaydigan, tibbiy aralashuvni esa kechiktirib boʻlmaydigan hollarda fuqaroning manfaatini koʻzlab tibbiy aralashuvni amalga oshirish masalasini konsilium hal qiladi, basharti konsiliumga yigʻilishning iloji boʻlmagan taqdirda esa, keyinchalik davolash-profilaktika muassasasining mansabdor shaxslarini xabardor qilish sharti bilan bevosita davolovchi (navbatchi) shifokor hal etadi. Oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxslarga va qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolarga nisbatan tibbiy aralashuvga ularning qonuniy vakillari rozilik beradi. Ota-ona yoki boshqa qonuniy vakillar yoʻqligida tibbiy aralashuv toʻgʻrisidagi qarorni konsilium qabul qiladi, basharti konsiliumga yigʻilishning iloji boʻlmagan taqdirda esa, keyinchalik davolash-profilaktika muassasasining mansabdor shaxslari va bemorning qonuniy vakillarini xabardor qilish sharti bilan bevosita davolovchi (navbatchi) shifokor qabul qiladi. (26-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) 27-modda. Tibbiy aralashuvni rad etish Fuqaro yoki uning qonuniy vakili tibbiy aralashuvni rad etish yoki uning toʻxtatilishini talab qilish huquqiga ega, ushbu Qonunning 28-moddasida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Bunday hollarda shifokor yozma tasdiqnoma olishga, agar tasdiqnoma olishning iloji boʻlmasa — tibbiy aralashuvni rad etishni guvohlar ishtirokida tegishli dalolatnoma bilan guvohlantirib olishga haqlidir. Basharti tibbiy aralashuvni bemorning qonuniy vakili rad etsa va bu hol bemor uchun ogʻir oqibatlar keltirib chiqarishi mumkin boʻlsa, shifokor bu haqda vasiylik va homiylik organlarini xabardor qilishi shart. 28-modda. Fuqarolarning roziligisiz tibbiy yordam koʻrsatish, profilaktik emlash (28-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 2-avgustdagi OʻRQ-705-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 03.08.2021-y., 03/21/705/0742-son) Atrofdagilar uchun xavfli kasallikka chalingan shaxslarga fuqarolar yoki ular qonuniy vakillarining roziligisiz tibbiy yordam koʻrsatilishiga (tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, kasalxonaga yotqizish, kuzatish va yakkalab qoʻyishga) qonunchilikda belgilangan asoslarda va tartibda yoʻl qoʻyiladi. (28-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Karantinli va inson uchun xavfli boʻlgan boshqa yuqumli kasalliklar tarqalishi tahdidi mavjud boʻlgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachining qarori asosida qonunchilikda belgilangan tartibda aholini profilaktik emlashdan oʻtkazish joriy etilishi mumkin. (28-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 2-avgustdagi OʻRQ-705-sonli Qonuniga asosan ikkinchi qism bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 03.08.2021-y., 03/21/705/0742-son) III. FUQAROLARGA TIBBIY-IJTIMOIY YORDAM KOʻRSATISH 29-modda. Birlamchi tibbiy-sanitariya yordami Davlat sogʻliqni saqlash tizimi, jamoat birlashmalarining muassasalari koʻrsatadigan birlamchi tibbiy-sanitariya yordami tibbiy xizmat koʻrsatishning asosiy, qulay va bepul turi boʻlib, quyidagilarni oʻz ichiga oladi: (29-moddaning birinchi qismi birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 26-dekabrdagi OʻRQ-416-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 52-son, 597-modda) eng koʻp tarqalgan kasalliklar, shikastlanish, zaharlanish va shoshilinch yordam talab etiladigan boshqa holatlarni davolashni; sanitariya-gigiyenaga doir va epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar, eng muhim kasalliklarning tibbiy profilaktikasini oʻtkazishni; oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish tadbirlarini, turar joylarda fuqarolarga tibbiy-sanitariya yordami koʻrsatish bilan bogʻliq boshqa chora-tadbirlar koʻrishni. (29-moddaning birinchi qismi birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 12-maydagi 220–II-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2001-y., 5 -son, 89-modda) Xususiy va boshqa xil sogʻliqni saqlash tizimlarining muassasalari tomonidan koʻrsatiladigan birlamchi tibbiy-sanitariya yordami shartnoma asosida amalga oshiriladi ushbu Qonun 10-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq shunday yordam koʻrsatiladigan fuqarolarning ayrim guruhlari bundan mustasno. (29-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) Birlamchi tibbiy-sanitariya yordami koʻrsatishning hajmi va tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi belgilaydi. 30-modda. Shoshilinch va tez tibbiy yordam Fuqarolar sogʻliqni saqlash tizimining har qanday davolash-profilaktika muassasasida shoshilinch tibbiy yordam olish huquqiga ega. Tibbiyot va farmatsevtika xodimlari fuqarolarga shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatishlari shart. Ular shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatishdan boʻyin tovlaganlik, shuningdek fuqarolarning sogʻligʻiga yetkazilgan zarar uchun qonunga muvofiq javobgar boʻladilar. Tez tibbiy yordam sogʻliqni saqlash tizimining maxsus tez tibbiy yordam xizmati tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi belgilagan tartibda koʻrsatiladi. (30-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 2-oktabrdagi OʻRQ-118-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2007-y., 40-son, 411-modda) Fuqaroning hayoti xavf ostida boʻlgan taqdirda tibbiyot xodimlari uni davolash-profilaktika muassasasiga olib borish uchun har qanday transport turidan foydalanish huquqiga ega. Ichki ishlar organlari, yongʻindan saqlash, avariya xizmatlari, transport tashkilotlari xodimlari, shuningdek boshqa kasb-kor vakillari tibbiyot xodimlari yetib kelgunga qadar voqea sodir boʻlgan joyda qonunchilikka binoan zimmalariga yuklatilgan birlamchi shoshilinch yordamni koʻrsatishlari shart. (30-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 31-modda. Ixtisoslashgan tibbiy yordam Ixtisoslashgan tibbiy yordam profilaktika, tashxis qoʻyish, davolashning va murakkab tibbiy texnologiyalardan foydalanishning maxsus usullarini taqozo etuvchi kasalliklarga chalingan fuqarolarga koʻrsatiladi. Ixtisoslashgan tibbiy yordam davolash-profilaktika muassasalarida mutaxassis shifokorlar tomonidan koʻrsatiladi. (31-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrdagi OʻRQ-59-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2006-y., 41-son, 405-modda) Sogʻliqni saqlash muassasalarida koʻrsatiladigan ixtisoslashgan tibbiy yordamning turlari, hajmi va sifat standartlari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi. 32-modda. Ijtimoiy ahamiyatga molik kasalliklarga chalingan fuqarolarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish Ijtimoiy ahamiyatga molik kasalliklarga chalingan fuqarolarga davlat sogʻliqni saqlash tizimining tegishli davolash-profilaktika muassasalarida tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatiladi va doimiy tibbiy kuzatuv taʼminlanadi. Ijtimoiy ahamiyatga molik kasalliklar roʻyxati va bunday kasalliklarga chalingan shaxslar uchun imtiyozlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Ijtimoiy ahamiyatga molik kasalliklarga chalingan fuqarolarga koʻrsatiladigan tibbiy-ijtimoiy yordam turlari va hajmini Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda belgilaydi. 33-modda. Atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan kasalliklarga chalingan fuqarolarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish Atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan, roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan kasalliklarga chalingan fuqarolarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish davlat sogʻliqni saqlash tizimining ana shunday maqsadga moʻljallangan muassasalarida bepul amalga oshiriladi. Atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan kasalliklarga chalingan fuqarolarga koʻrsatiladigan tibbiy-ijtimoiy yordamning turlari va hajmi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda belgilanadi. 34-modda. Profilaktika, tashxis qoʻyish, davolashning yangi usullarini, dori vositalari dezinfeksiya vositalarini qoʻllanish hamda biologik-tibbiy tadqiqotlar oʻtkazish tartibi (34-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) Sogʻliqni saqlash amaliyotida faqat qonunchilikda belgilangan tartibda qoʻllanishga ruxsat etilgan profilaktika, tashxis qoʻyish, davolash usullaridan, tibbiyot texnologiyalari, dori vositalari va dezinfeksiya vositalaridan foydalaniladi. (34-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Qoʻllanishga ruxsat etilmagan, lekin belgilangan tartibda koʻrib chiqilayotgan tashxis qoʻyish, davolash usullari va dori vositalaridan bemorni davolash manfaatini koʻzlab faqat uning ixtiyoriy ravishdagi yozma roziligi olinganidan keyin, oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxslarni davolashda esa faqat ularning hayoti bevosita xavf ostida qolgan taqdirda va qonuniy vakillarining yozma roziligi bilangina foydalanish mumkin. (34-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan tashxis qoʻyish, davolash usullari va dori vositalarini, dezinfeksiya vositalarini, shu jumladan chet elda foydalaniladiganlarini qoʻllanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi. (34-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) Insonni obyekt sifatida jalb etib, biologik-tibbiy tadqiqot oʻtkazishga faqat laboratoriya tajribalari oʻtkazilganidan va fuqaroning yozma roziligi olinganidan keyingina davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarida yoʻl qoʻyiladi. Fuqaroni biologik-tibbiy tadqiqotlarda qatnashishga majburlash mumkin emas. Biologik-tibbiy tadqiqot oʻtkazishga fuqarodan rozilik olinayotganda unga tadqiqotning maqsadi, usullari, qoʻshimcha oqibatlari, ehtimol tutilgan xavfi, tadqiqotning qancha davom etishi va kutilayotgan natijalariga oid maʼlumotlar berilishi lozim. Fuqaro tadqiqotning istalgan bosqichida unda qatnashishdan bosh tortish huquqiga ega. Belgilangan tartibda tekshiruv sinovlaridan oʻtmagan profilaktika, tashxis qoʻyish, davolash usullari va dori vositalarini targʻib qilish, shu jumladan ommaviy axborot vositalarida targʻib qilish taqiqlanadi. Ushbu normani buzish qonunda belgilanganidek javobgarlikka tortishga sabab boʻladi. (34-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) 35-modda. Fuqarolarni dori vositalari va tibbiy buyumlar bilan taʼminlash (35-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 30-maydagi OʻRQ-928-sonli Qonuniga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.05.2024-y., 03/24/928/0384-son) Dori vositalari va yakka tartibda foydalaniladigan tibbiy buyumlar bilan imtiyozli asoslarda taʼminlanadigan fuqarolarning toifalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilab qoʻyiladi. Davlat sogʻliqni saqlash tizimining davolovchi shifokorlari fuqarolarning dori vositalari bilan imtiyozli asoslarda taʼminlanishi uchun retsept yozib berish huquqiga ega. (35-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) IV. TIBBIY EKSPERTIZA 36-modda. Mehnatga vaqtincha layoqatsizlikni ekspertizalash Fuqarolarning kasallik, shikastlanganlik, homiladorlik, tuqqanlik, oilaning betob aʼzosini parvarishlaganlik, protez qoʻydirganlik, sanatoriy-kurortda davolanganlik munosabati bilan va boshqa hollardagi mehnatga vaqtincha layoqatsizligini ekspertizalash qonunchilikda belgilangan tartibda oʻtkaziladi. (36-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Mehnatga vaqtincha layoqatsizlikni ekspertizalash davlat sogʻliqni saqlash tizimining davolovchi shifokorlari tomonidan oʻtkaziladi va ular fuqarolarga mehnatga layoqatsizlik varaqasini beradi. Xususiy va boshqa xil sogʻliqni saqlash tizimlarida davolangan fuqarolarga mehnatga layoqatsizlik varaqalari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi belgilab qoʻyadigan tartibda beriladi. Mehnatga vaqtincha layoqatsizlik ekspertizalanganida xodimni sogʻligʻining holatiga qarab vaqtincha yoki doimiy ravishda boshqa ishga oʻtkazish zarurati va muddati aniqlanadi, shuningdek fuqaroni belgilangan tartibda, shu jumladan unda nogironlik belgilari mavjud boʻlgan taqdirda tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasiga yoʻllash toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. (36-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son) 37-modda. Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza Tekshiruvdan oʻtkazilayotgan shaxsning klinik-funksional, ijtimoiy, kasbiy-mehnat va psixologik maʼlumotlarini kompleks baholash asosida uning sogʻligʻi yoʻqolganligi darajasini hamda organizmining funksiyalari turgʻun buzilganligi sababli hayot faoliyati cheklanganligi darajasini, nogironlik guruhini, nogironlikning boshlanishi sababi hamda vaqtini aniqlash, shuningdek shaxs uchun sogʻligʻining holatiga koʻra mumkin boʻlgan mehnat faoliyati turlari va zarur mehnat sharoitlari, oʻzgalarning parvarishiga, sanatoriy-kurortda davolanishning tegishli turlariga hamda ijtimoiy himoyaga boʻlgan ehtiyoji toʻgʻrisida tavsiyalar berish tibbiy-ijtimoiy ekspertizadir. Tibbiy-ijtimoiy ekspertizani tashkil qilish va oʻtkazish tartibi qonunchilikda belgilab qoʻyiladi. Tibbiy-ijtimoiy ekspertizani oʻtkazgan muassasaning xulosasi ustidan fuqaroning oʻzi yoki uning qonuniy vakili sudga shikoyat qilishi mumkin. (37-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son) 38-modda. Harbiy-tibbiy ekspertiza Harbiy-tibbiy ekspertiza harbiy yoki muqobil xizmatga chaqiriladigan, harbiy xizmatga kontrakt boʻyicha kiradigan, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining, ichki ishlar, Davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati organlarining zaxirasida (rezervida) turgan fuqarolarning hamda harbiy xizmatchilarning salomatligi jihatidan harbiy xizmatga yaroqli yoki yaroqsiz ekanligini, kasallik, yaradorlik, shikastlanganlik harbiy xizmat (harbiy yigʻinlarni oʻtash) bilan bogʻliqligini aniqlaydi, harbiy xizmatchilarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish va ularning sogʻligʻini tiklashning turlari, hajmi va muddatini belgilaydi. (38-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son) Harbiy-tibbiy ekspertizani tashkil etish va oʻtkazish tartibini, shuningdek harbiy yoki muqobil xizmatga chaqiriladigan, harbiy xizmatga kontrakt boʻyicha kiradigan fuqarolar va harbiy xizmatchilar sogʻligʻining holatiga nisbatan qoʻyiladigan talablarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydi. Harbiy-tibbiy ekspertizaning xulosalari mansabdor shaxslar ijro etishi uchun majburiydir. Harbiy-tibbiy ekspertizani oʻtkazgan muassasaning xulosasi ustidan fuqaroning oʻzi yoki uning qonuniy vakili sudga shikoyat qilishi mumkin. 39-modda. Sud-tibbiyot va sud-psixiatriya ekspertizalari Sud-tibbiyot ekspertizasi davlat sogʻliqni saqlash tizimining tibbiy muassasalarida ekspert tomonidan, uning yoʻqligida esa — ekspertiza oʻtkazishga jalb etilgan shifokor tomonidan tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organning mansabdor shaxsi, surishtiruvchi, tergovchi, prokurorning qarori yoki sudning ajrimi asosida oʻtkaziladi. (39-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) Sud-psixiatriya ekspertizasi davlat sogʻliqni saqlash tizimining shu maqsadga moʻljallangan muassasalarida oʻtkaziladi. Sud-tibbiyot va sud-psixiatriya ekspertizalarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi qonunchilikda belgilab qoʻyiladi. (39-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Sud-tibbiyot va sud-psixiatriya ekspertizalarini oʻtkazgan muassasalarning xulosalari ustidan fuqaroning oʻzi yoki uning qonuniy vakili sudga shikoyat qilishi mumkin. 40-modda. Patologik-anatomik tadqiqotlar oʻtkazish va odamning oʻlgan vaqtini aniqlash Patologik-anatomik tadqiqotlar sogʻliqni saqlash muassasalarida odam hayotligida hamda oʻlganidan soʻng tashxis qoʻyish (biopsiya va autopsiya), shuningdek, klinik sharoitda tashxis qoʻyish va kasallikni davolash ishlarining toʻgʻri olib borilganligini nazorat qilish, oʻlim sabablari haqida aniq maʼlumotlar olish maqsadida oʻtkaziladi. Patologik-anatomik tadqiqotlar oʻtkazish va odamning oʻlgan vaqtini aniqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi. V. TIBBIYOT VA FARMATSEVTIKA XODIMLARI 41-modda. Tibbiyot va farmatsevtika faoliyati bilan shugʻullanish huquqi Oʻzbekiston Respublikasida tibbiyot va farmatsevtika faoliyati bilan shugʻullanish huquqiga oliy yoki oʻrta maxsus tibbiyot oʻquv yurtini tamomlaganlik toʻgʻrisida diplom olgan shaxslar ega boʻladilar. (41-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrdagi OʻRQ-59-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2006-y., 41-son, 405-modda) Tibbiy maʼlumotga ega boʻlmagan shaxslar ham Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Xalq tabobati usullaridan foydalangan holda tibbiy xizmat koʻrsatish faoliyatini litsenziyalash boʻyicha maxsus komissiyaning xulosasi asosida xalq tabobati usullaridan foydalangan holda tibbiy faoliyat bilan shugʻullanish huquqiga ega boʻladilar. (41-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 22-maydagi OʻRQ-540-sonli Qonuniga asosan ikkinchi qism bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 23.05.2019-y., 03/19/540/3167-son) Tibbiyot va farmatsevtika maʼlumoti toʻgʻrisidagi diplomni xorijiy davlatlarda olgan shaxslarning tibbiyot yoki farmatsevtika faoliyati bilan shugʻullanishiga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda yoʻl qoʻyiladi. Oʻz kasbi boʻyicha uch yildan koʻp ishlamagan tibbiyot va farmatsevtika xodimlarining tegishli faoliyat bilan shugʻullanishiga tegishli oʻquv yurtlarida qayta tayyorgarlikdan oʻtganlaridan keyin yoki Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining attestatsiya komissiyalari oʻtkazadigan attestatsiya asosida yoʻl qoʻyiladi. Tibbiyot yoki farmatsevtika sohasida tugallanmagan oliy maʼlumoti boʻlgan shaxslarning tibbiyot sohasida oʻrta maʼlumoti boʻlgan xodimlar ishlaydigan lavozimlarda tibbiyot yoki farmatsevtika faoliyati bilan shugʻullanishiga Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan tartibda yoʻl qoʻyiladi. Oliy va oʻrta maxsus tibbiyot oʻquv yurtlari talabalarining fuqarolarga tibbiy yordam koʻrsatishda taʼlim dasturlariga muvofiq qatnashishiga tibbiyot xodimlari nazorati ostida, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan tartibda yoʻl qoʻyiladi. Gʻayriqonuniy ravishda tibbiyot va farmatsevtika faoliyati bilan shugʻullanuvchi shaxslar qonunga muvofiq javobgar boʻladilar. (42-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrdagi OʻRQ-59-sonli Qonuniga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan — OʻR QHT, 2006-y., 41-son, 405-modda) 43-modda. Professional tibbiyot va farmatsevtika uyushmalari Tibbiyot va farmatsevtika xodimlari oʻz huquqlarini himoya qilish, tibbiyot va farmatsevtika amaliyotini rivojlantirish, ilmiy tadqiqotlarga koʻmaklashish, tibbiyot va farmatsevtika xodimlarining kasb faoliyati bilan bogʻliq boshqa masalalarni hal etish maqsadida ixtiyoriy asosda tarkib topadigan professional uyushmalar hamda boshqa jamoat birlashmalari tuzish huquqiga ega. Professional tibbiyot, farmatsevtika uyushmalari va boshqa jamoat birlashmalari oʻz faoliyatlarini ustavlar asosida va qonunchilikka muvofiq amalga oshiradilar. (43-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) VI. YAKUNLOVCHI QOIDALAR 44-modda. Oʻzbekiston Respublikasi shifokorining qasamyodi Shifokor diplomini olayotgan shaxslar quyidagi mazmunda qasamyod qabul qiladi: “Shifokor degan yuksak unvonni olib, tibbiyot faoliyatiga kirishar ekanman: oʻzimning bor bilim va mahoratimni bemorni davolashga hamda inson sogʻligʻini saqlashga bagʻishlashga; yoshi, jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi va ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, har bir bemorga kuch-gʻayratim va vaqtimni ayamay tibbiy yordam koʻrsatishga; bemorning sogʻligʻini shaxsiy manfaatlarimdan yuqori qoʻyishga, kamtar va halol boʻlishga, oʻz bilim va mahoratimni doimo oshirib borishga; shifokor sirini saqlashga; kishilarga hamisha mehr-muruvvat va shifo topishlariga ishonch hadya etishga; Buqrot, Abu Ali ibn Sino singari ulugʻ tabiblarning shonli anʼanalarini davom ettirishga tantanali qasamyod qilaman. Ushbu qasamyodga umrimning oxirigacha sodiq qolishga qasamyod qilaman”. Shifokorlar qasamyodni buzganlik uchun qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladilar. 45-modda. Shifokor siri Fuqaroning tibbiy yordam soʻrab murojaat qilganligi, uning sogʻligʻining holati, kasalligiga qoʻyilgan tashxis xususidagi hamda uni tekshirish va davolash davomida olingan boshqa maʼlumotlar shifokor sirini tashkil etadi. Shifokor siri hisoblangan maʼlumotlardan oʻqish hamda kasb-korga, xizmatga doir va boshqa xil vazifalarni bajarish paytida xabardor boʻlib qolgan shaxslarning bu maʼlumotlarni fuqaro yoki uning qonuniy vakilining roziligisiz oshkor qilishiga yoʻl qoʻyilmaydi, ushbu moddaning uchinchi qismida belgilangan hollar bundan mustasno. Shifokor siri hisoblangan maʼlumotlarni fuqaro yoki uning qonuniy vakilining roziligisiz berishga quyidagi sabablarga koʻra yoʻl qoʻyiladi: ahvoli ogʻirligi sababli oʻz xohish-irodasini bildira olmaydigan fuqaroni tekshirish va davolash maqsadida; yuqumli kasalliklar tarqalishi, yalpi zaharlanish va zararlanish xavfi tahdid solganida; tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organlarning, surishtiruv, tergov organlarining, prokuraturaning va sudning ishni sudga qadar yuritish yoki sud tekshiruvi oʻtkazilishi munosabati bilan soʻrovi boʻyicha; (45-modda uchinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligining fuqaroning ijtimoiy xizmatlar va yordam koʻrsatishga muhtojligini aniqlashga qaratilgan soʻrovi boʻyicha; (45-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 17-dekabrdagi OʻRQ-1102-sonli Qonuniga asosan beshinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 17.12.2025-y., 03/25/1102/1173-son) oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan voyaga yetmagan shaxsga yordam koʻrsatilayotganda uning ota-onasi yoki qonuniy vakillarini xabardor qilish uchun; (45-moddaning uchinchi qismi beshinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi 772–I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 124-modda) fuqaroning sogʻligʻiga gʻayriqonuniy xatti-harakatlar yoki baxtsiz tasodif natijasida zarar yetkazilgan deb gumon qilishga asoslar mavjud boʻlganida. Shifokor siri hisoblangan maʼlumotlar qonunda belgilangan tartibda berilgan shaxslar shifokor sirini oshkor qilganlik uchun qonunga muvofiq tibbiyot va farmatsevtika xodimlari bilan bab-baravar javobgar boʻladilar. (45-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 46-modda. Fuqarolarning sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplash Fuqarolarning sogʻligʻiga zarar yetkazilgan hollarda aybdorlar jabrlanganlar koʻrgan zarar oʻrnini qonunchilikda belgilangan hajm va tartibda qoplashlari shart. (46-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Gʻayriqonuniy xatti-harakatlardan jabr koʻrgan fuqarolarga tibbiy yordam koʻrsatishga sarflangan mablagʻlar ularning sogʻligʻiga yetkazilgan zarar uchun javobgar boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslardan undiriladi. Tibbiyot va farmatsevtika xodimlari oʻz kasb-kor vazifalarini malakali bajarmaganliklari oqibatida fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga zarar yetgan hollarda yetkazilgan zarar oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda qoplanadi. (46-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Zararning oʻrnini qoplash tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini qonunga muvofiq intizomiy, maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikdan ozod etmaydi. 47-modda. Sogʻliqni saqlash sohasida fuqarolar huquq va erkinliklarini kamsituvchi davlat organlari hamda mansabdor shaxslarning xatti-harakatlari ustidan fuqarolarning shikoyat qilish huquqi Davlat organlari va mansabdor shaxslarning ushbu Qonunda belgilangan fuqarolar huquq va erkinliklarini kamsituvchi xatti-harakatlari ustidan yuqori davlat organlariga yoki sudga shikoyat qilish mumkin. Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV Toshkent sh., 1996-yil 29-avgust, 265-I-son (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 128-modda; 1999-y., 5-son, 124-modda; 2001-y., 5-son, 89-modda; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 41-son, 405-modda; 2007-y., 40-son, 411-modda; 2010-y., 20-son, 148-modda; 2016-y., 52-son, 597-modda; 2017-y., 24-son, 487-modda, Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.01.2018-y., 03/18/456/0512-son; 2019-y., 2-son, 47-modda, 23.05.2019-y., 03/19/540/3167-son, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son; 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son, 13.09.2019-y., 03/19/567/3737-son; 04.12.2020-y., 03/20/653/1592-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son; 03.08.2021-y., 03/21/705/0742-son; 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son; 04.11.2022-y., 03/22/800/0990-son; 21.01.2023-y., 03/23/815/0044-son; 31.05.2024-y., 03/24/928/0384-son; 09.09.2024-y., 03/24/957/0689-son; 21.09.2024-y., 03/24/963/0735-son; 07.02.2025-y., 03/25/1025/0116-son; 17.12.2025-y., 03/25/1102/1173-son; 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son) |