Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергетикада назорат бўйича давлат инспекцияси бошлиғининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқномани тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2017 йил 31 мартда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 2871]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ шарҳиМазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефт маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бошлиғининг 2025 йил 22 октябрдаги 12-сонли «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси томонидан қабул қилинган айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги буйруғига (рўйхат рақами 2871-2, 28.10.2025 й.) асосан ўз кучини йўқотган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 23 ноябрдаги ПҚ–2661-сон «2017 — 2021 йилларда паст кучланишли электр тармоқларини янада модернизация қилиш ва янгилаш дастури тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқнома иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБошлиқ А. НИМАТУЛЛАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2017 йил 6 март,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергетикада назорат бўйича давлат инспекцияси бошлиғининг 2017 йил 6 мартдаги 2-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙЎРИҚНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 23 ноябрдаги ПҚ–2661-сон «2017 — 2021 йилларда паст кучланишли электр тармоқларини янада модернизация қилиш ва янгилаш дастури тўғрисида»ги қарорига мувофиқ электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур Йўриқномада қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишлар (бундан буён матнда технологик йўқотишлар деб юритилади) — электр энергиясини узатишда электр узатиш линиялари ва электр тармоқлари ускуналарининг техник тавсифлари ва ишлаш режимларига боғлиқ ҳолда улардаги физик жараёнларга сарфланадиган техник йўқотишлар, «Ўзбекэнерго» акциядорлик жамияти корхоналари ўртасида ўзаро узатиладиган электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ҳамда трансформатор подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергияси ҳажмининг йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативлари (бундан буён матнда технологик йўқотишларнинг нормативлари деб юритилади) — технологик йўқотишларнинг мазкур Йўриқномага асосан ҳисоблаб чиқиладиган фоиздаги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоб даври — технологик йўқотишларнинг нормативлари ҳисобланадиган давр (келгуси календарь йил);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаянч давр — ҳисоб давридан аввалги давр (12 ойлик давр);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр тармоғи хўжалиги объектлари — электр энергиясини узатишни амалга ошириш учун мўлжалланган электр узатиш линиялари, трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳудудий электр тармоғи — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудуди доирасидаги электр тармоғи хўжалиги объектлари мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмагистраль электр тармоқлари — электр энергиясининг минтақалараро ва (ёки) давлатлараро узатилишини таъминлаш учун фойдаланиладиган электр тармоғи хўжалиги объектлари мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишягона электр энергетикаси тизими — электр энергиясини ҳосил қилувчи корхоналар, магистраль электр тармоқлари, ҳудудий электр тармоқлари мажмуи ва уларнинг тезкор-диспетчерлик бошқаруви;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишистеъмолчи — электр таъминоти шартномасига мувофиқ ишлаб чиқариш (маиший эҳтиёжлар) учун электр энергиясидан фойдаланувчи юридик шахс (жисмоний шахс).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур Йўриқнома электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлаш билан шуғулланадиган ташкилотларга нисбатан татбиқ этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативлари электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлаш билан шуғулланадиган ташкилотлар томонидан ҳар йили 1 сентябрга қадар ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда таянч даврдаги технологик йўқотишлар ушбу Йўриқноманинг 1-иловасида келтирилган Таянч даврдаги электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларни ҳисоблаш методикасига мувофиқ ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Технологик йўқотишларнинг тузилмаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Технологик йўқотишлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр энергиясини узатишда электр узатиш линиялари ва электр тармоқлари ускуналарининг техник тавсифлари ва ишлаш режимларига боғлиқ ҳолда улардаги физик жараёнларга сарфланадиган техник йўқотишлардан (бундан буён матнда техник йўқотишлар деб юритилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Ўзбекэнерго» акциядорлик жамияти корхоналари ўртасида ўзаро узатиладиган электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлардан (бундан буён матнда ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар деб юритилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштрансформатор подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергиясидан ташкил топади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Техник йўқотишлар узатилаётган қувватга боғлиқ бўлмаган шартли-ўзгармас йўқотишлардан (бундан буён матнда шартли-ўзгармас йўқотишлар деб юритилади) ҳамда узатилаётган қувватга боғлиқ бўлган юклама йўқотишлардан (бундан буён матнда юклама йўқотишлар деб юритилади) иборат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Трансформатор подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергиясининг ҳажми ҳисобга олиш асбоблари бўйича аниқланади. Трансформатор подстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементларининг номенклатураси мазкур Йўриқноманинг 2-иловасида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаб чиқишдан аввал ушбу давр учун технологик йўқотишларнинг абсолют ҳажми ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблашда электр тармоқларининг амалдаги юкланиши тўғрисидаги жорий даврдаги маълумотлардан (электр энергияси ва қуввати тақсимланиши схемасининг ўзгариши ҳақидаги маълумотлардан) фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишлар кучланиши 220–500 кВ, 35–110 кВ, 6–10 кВ ва 0,4 кВ бўлган электр тармоқлари бўйича, шунингдек шартли-ўзгармас йўқотишлар, юклама йўқотишлар ҳамда ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлар бўйича алоҳида ва умумий ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Ҳисоб даври учун шартли-ўзгармас йўқотишлар уларнинг таянч даврдаги ҳисоб-китоблари натижалари бўйича олиниб, ушбу даврда электр тармоғи хўжалиги объектлари таркибининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда (агар ўзгарган бўлса) ўзгартиришлар киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Ҳисоб даври учун электр энергиясини ҳудудий электр тармоқлари бўйлаб узатишда унинг юклама йўқотишлари ҳажми (∆Wю.ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆WЮ.Т — электр энергиясининг таянч даврдаги юклама йўқотишлари ҳажми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWТБ.Т, WТБ.Ҳ — тегишлича таянч ва ҳисоб даврида ҳудудий электр тармоқларига берилган (бериладиган) электр энергиясининг ҳажми. Бунда бошқа электр тармоқлари орқали истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси ушбу ҳажмга киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ҳисоб даврида таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшимча равишда ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ҳисоб даврида, таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинган электр тармоғи хўжалиги объектлари фойдаланишдан чиқарилган бўлса, ҳисоб даври учун ушбу объектлардаги электр энергиясининг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Ҳисоб даври учун электр энергиясини магистраль электр тармоқлари бўйлаб узатишда унинг юклама йўқотишлари ҳажми (∆WЮ.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда Wбер.Т, Wбер.Ҳ — тегишлича таянч ва ҳисоб даврларида магистраль электр тармоқларидан берилган (бериладиган) электр энергиясининг ҳажми.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Ҳисоб даври учун ҳудудий электр тармоқлари бўйлаб электр энергиясини узатишда унинг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (∆Wхато.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда ∆Wхато.Т.% — ушбу Йўриқноманинг 1-иловасига мувофиқ ҳисобланган таянч даврдаги электр энергиясининг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (фоизда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Ҳисоб даври учун магистраль электр тармоқлари бўйлаб электр энергиясини узатишда унинг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (∆Wхато.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Ҳисоб даври учун ҳудудий электр тармоқлари ва магистраль электр тармоқлари бўйлаб электр энергиясини узатишда унинг технологик йўқотишлари ҳажмининг абсолют миқдори (∆WЭТЙ.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда ∆Wш-ў.Ҳ — ҳисоб даври учун электр энергиясининг шартли-ўзгармас йўқотишлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативлари (∆WНорм.ЭТЙ.Ҳ%) электр тармоқлари бўйича қуйидаги формулага асосан ҳисобланади (фоизда):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда WТБ.Ҳ — ҳисоб даврида ҳудудий электр тармоқларга бериладиган электр энергияси (магистраль электр тармоқларидан бериладиган электр энергияси).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Вазирлар Маҳкамасининг 2009 йил 22 августдаги 245-сон қарори билан тасдиқланган Электр энергиясидан фойдаланиш қоидаларининг 69-бандига асосан, электр энергияси ягона электр энергетика тизимидан транзит бўйича истеъмолчининг электр тармоғи орқали ҳудудий электр тармоқлари корхонасининг электр тармоғига узатилганда, истеъмолчи тармоқларидаги электр энергияси технологик сарфининг бир қисми, истеъмолчининг электр тармоғига келиб тушган электр энергиясининг умумий миқдорига нисбатан ҳудудий электр тармоқлари корхонасининг электр тармоғига истеъмолчи томонидан узатилган электр энергияси миқдорига мутаносиб равишда ягона электр энергетикаси тизимининг электр тармоқларидаги технологик сарфларга ўтказилади. Бунда истеъмолчи тармоғининг транзит узатишда қатнашган қисми бўйлаб электр энергиясини узатишдаги технологик сарфнинг ягона электр энергетикаси тизимига тегишли қисми ушбу Йўриқноманинг 5-формуласига асосан ҳисобланадиган технологик йўқотишларнинг абсолют миқдорига қўшиб ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Агар истеъмолчи эгаси бўлмаган ёки эгаси номаълум бўлган ёхуд эгаси эгалик қилишдан воз кечган электр тармоғи хўжалиги объекти орқали электр энергияси билан таъминланаётган бўлса, ўзларининг электр тармоқларидан бундай объектлар орқали электр энергиясини етказиб бераётган ҳудудий электр тармоқлари корхоналари улардаги технологик йўқотишларни ўзларига тегишли электр тармоқларидаги технологик йўқотишлардан алоҳида ҳисоблайдилар. Бунда эгаси бўлмаган ёки эгаси номаълум бўлган ёхуд эгаси эгалик қилишдан воз кечган электр тармоғи хўжалиги объекти ҳудудий электр тармоқлари корхоналари балансига қабул қилинган тақдирда, улардаги технологик йўқотишлар ушбу корхоналарнинг технологик йўқотишларида ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Якуний қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Технологик йўқотишлар ҳамда технологик йўқотишларнинг нормативларини махсус дастурий маҳсулотлар ёрдамида ҳисоблашда, дастурий маҳсулотлар мазкур Йўриқномада кўрсатилган методларга таянган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Ҳисоблаб чиқилган технологик йўқотишларнинг нормативларини асословчи ҳужжатлар алоҳида жилдга тикилади. Бунда асословчи ҳужжатлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоб ва таянч даврлари учун электр энергиясининг технологик йўқотишларини ҳисоблаш натижалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоб даври учун электр энергияси технологик йўқотишларининг нормативларини ҳисоблаш натижалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоб даври учун технологик йўқотишлар нормативларининг қийматларини асословчи тушунтириш хати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаянч ва ҳисоб даврлари учун электр энергиясининг баланси (прогнози) ва йўқотишлари тўғрисидаги маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр тармоқларининг бошқа кўрсаткичлари бўйича маълумотлардан иборат бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишлар нормативлари қийматларини асословчи тушунтириш хатида технологик йўқотишлар ва уларнинг нормативларини ҳисоблашда фойдаланилган дастурий маҳсулот тўғрисидаги маълумотлар (дастурий маҳсулотнинг номи, уни ишлаб чиқарган корхонанинг номи, ишлаб чиқарилган йил, фойдаланилаётган версия ва бошқа маълумотлар) кўрсатилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Ҳисоблаб чиқилган технологик йўқотишларнинг нормативларини асословчи ҳужжатларнинг матни қоғоз ва электрон шаклда расмийлаштирилади. Бунда матнни компьютер воситасида расмийлаштиришда Мiсrоsоft Office Wоrd ҳамда Мiсrоsоft Office Excel матн редакторларидан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Мазкур Йўриқнома талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўладилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги, «Ўзбекэнерго» АЖ, ва «Олмалиқ тоғ-кон металлургия комбинати» АЖ билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМолия вазири Б. ХОДЖАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2017 йил 6 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИқтисодиёт вазири Г. САИДОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2017 йил 1 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги бош директори А. ХАИТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2017 йил 27 февраль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Ўзбекэнерго» АЖ Бошқаруви раиси Ф. САЛОМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2017 йил 22 февраль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Олмалиқ тоғ-кон металлургия комбинати» АЖ бош директори А. ФАРМОНОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2017 йил 20 февраль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқномага илова
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврдаги электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларни ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМЕТОДИКАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Шартли-ўзгармас йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Шартли-ўзгармас йўқотишлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкуч трансформаторларининг (автотрансформаторларнинг) салт юриш йўқотишларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсинхрон компенсаторлар, статик конденсаторлар батареялари, статик тиристорли компенсаторлар ва шунтловчи реакторлардаги йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишподстанциялар тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр энергиясини ҳисобга олиш тизимидаги (ток трансформаторларидаги (бундан буён матнда ТТ деб юритилади), кучланиш трансформаторларидаги (бундан буён матнда КТ деб юритилади), ҳисобга олиш асбоблари ва улаш симларидаги) йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвентилли разрядлагичлардаги, ўта кучланишни чеклагичларидаги йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори частотали (бундан буён матнда ЮЧ деб юритилади) алоқа уланмалари тузилмаларидаги йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110 кВ ва ундан юқори кучланишли ҳаво линияларидаги (бундан буён матнда ҲЛ деб юритилади) тожланишга йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкабелларнинг изоляциясидаги йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲЛ изоляторлари бўйлаб токининг сирқишидан ҳосил бўладиган йўқотишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишподстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфини ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Куч трансформаторларида (автотрансформаторларда) электр энергиясининг салт юриши (бундан буён матнда СЮ деб юритилади) йўқотишлари, ускунанинг паспорт маълумотида келтирилган СЮ қувватининг йўқотиши (Δ РСЮ) (кВт да) асосида қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ — трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ишлаш соатлари сони, соатда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUi — трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) i — режимда ишлаганида юқори томонидаги кучланиш, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUном — трансформатор (автотрансформатор) юқори чулғамининг номинал кучланиши, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш.∆ti — i — режимда ўлчов қадами.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТрансформатордаги (автотрансформатордаги) кучланиш ўлчашлар ёрдамида ёки барқарор режимни электротехникага оид усулларда ҳисоблаб, аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКуч трансформаторларининг (автотрансформаторларнинг) СЮ даги қувват йўқотишини техник ҳолати ва хизмат қилган муддати ҳисобга олинган ҳолда, уларни ишлаб чиқарган заводда трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) паспорт маълумотларини ўрнатишда қўлланилаётган усулларда ўлчашлар йўли билан аниқлашга рухсат этилади. Бунда асословчи материалларга ўрнатилган тартибда тасдиқланган СЮ қуввати йўқотишларини ўлчаш бўйича баённомалар киритилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Синхрон компенсаторда (бундан буён матнда СК деб юритилади) ёки СК режимига ўтказилган генераторда электр энергиясининг йўқотилиши (Δ WСК) қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβQ= QЮК/QНОМ — СК нинг таян даврдаги максимал юкланиш коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔРном — СК нинг паспорт маълумотларига мувофиқ номинал юкланиш режимидаги қувват йўқотиши, кВт да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСК даги йўқотишларни 1–жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
1-жадвал | |||||||||
|
СК нинг номинал қуввати, мВ.А |
5 |
7,5 |
10 |
15 |
30 |
50 |
100 |
160 |
320 |
|
СК даги электр энергияси йўқотишлари, минг кВт. соат (бир йилда) |
400 |
540 |
675 |
970 |
1570 |
2160 |
3645 |
4725 |
10260 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСК нинг қуввати жадвалда келтирилгандан фарқ қилганда, электр энергиясининг йўқотишлари чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Статик конденсаторлар батареяларида (бундан буён матнда СКБ деб юритилади) ва статик тиристорли компенсаторларда (бундан буён матнда СТК деб юритилади) электр энергиясининг йўқотишлари (Δ WКҚ) қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔ РКҚ — компенсацияловчи қурилманинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши, кВт/кВар да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSКҚ — компенсацияловчи қурилманинг қуввати (СТК учун сиғим ташкил этувчиси бўйича қабул қилинади), кВар да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСКБ ва СТК даги электр энергияси йўқотилиши 2–жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
2-жадвал | ||||||||||
|
СКБ ва СТК нинг номинал қуввати, мВ.А |
5 |
7,5 |
10 |
15 |
30 |
50 |
100 |
160 |
320 | |
|
Электр энергияси сарфи, минг кВт.соат (бир йилда) |
СКБ |
30 |
45 |
60 |
90 |
180 |
300 |
600 |
960 |
1920 |
|
СТК |
120 |
180 |
240 |
360 |
720 |
1200 |
24005 |
3840 |
7680 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУскунанинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаганда ΔРКҚ нинг қиймати 1000 В гача СКБ учун — 0,004 кВт/кВар, 1000 В дан юқори СКБ учун — 0,002 кВт/кВар, СТК учун эса — 0,006 кВт/кВар олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Шунтловчи реакторда электр энергиясининг йўқотилиши (Δ WШР), ускунанинг паспорт маълумотларида келтирилган қувват йўқотишлари (ΔРШР) асосида қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ — шунтловчи реакторнинг ишлаш соатлари сони, соатда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUi — шунтловчи реакторнинг i-режимда ишлаганида юқори томонидаги кучланиш, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUном — шунтловчи реактор юқори чулғамининг номинал кучланиши, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆ti — i-режимда ўлчов қадами.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШунтловчи реакторлардаги электр энергиясининг йўқотишлари 3-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Подстанцияларнинг тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергиясининг йўқотишлари 3-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
3-жадвал | ||||||
|
Ускуналарнинг кучланиши, кВ |
6 |
10 |
35 |
110 |
220 |
500 |
|
Шунтловчи реакторларда, минг кВт соат (бир йилда) |
84 |
84 |
36 |
32 |
29 |
20 |
|
Подстанцияларнинг тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларида, минг кВт соат (бир йилда) |
1,3 |
1,3 |
3 |
11 |
31 |
415 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-10/0,4 кВ трансформатор пунктлари (бундан буён матнда ТП деб юритилади) тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари ҳисобланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар, технологик йўқотишларнинг нормативларини аниқлашда подстанцияларнинг ток ўтказувчи шиналаридаги йўқотишлар ҳисоб-китоби амалга оширилган бўлса, тақсимлаш қурилмаларнинг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари ҳисобланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Вентилли разрядлагичлар, ўта кучланишни чеклагичлари, ЮЧ алоқа уланмалари тузилмалари, ТТ ва КТ, 0,22-0,66 кВ кучланишли электр энергиясини ҳисобга олиш асбобларидаги электр энергиясининг йўқотишлари ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотларига мувофиқ аниқланади. Ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотлари мавжуд бўлмаганда, йўқотишлар 4-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
4-жадвал | ||||
|
Кучланиш даражаси кВ |
Ускуналар бўйича электр энергиясининг йўқотишлари, бир йилда минг кВт соат | ||||
|
вентилли разрядлагичлар |
ўта кучланиш чеклагичлари |
ЮЧ алоқа уланмалари тузилмалари |
ТТ |
КТ | |
|
6 |
0,009 |
0,001 |
0,01 |
0,06 |
1,54 |
|
10 |
0,021 |
0,001 |
0,01 |
0,1 |
1,9 |
|
35 |
0,091 |
0,013 |
0,02 |
0,4 |
3,6 |
|
110 |
0,60 |
0,22 |
0,22 |
1,1 |
11,0 |
|
220 |
1,59 |
0,74 |
0,43 |
2,2 |
13,1 |
|
500 |
4,93 |
3,94 |
3,24 |
5,0 |
28,9 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮЧ алоқа уланма тузилмалари учун электр энергиясининг йўқотишлари бир фаза учун келтирилган, қолган ускуналарда эса, уч фаза учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУчта бир фазали кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотиши битта уч фазали кучланиш трансформаторидаги йўқотишга тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,4 кВ кучланишли ток трансформаторларидаги электр энергиясининг йўқотишлари йилига 0,05 минг кВт соатга тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТТ ва КТ даги электр энергиясининг йўқотишлари, ўлчов мажмуасига кирувчи электр энергиясини ҳисобга олиш асбобларидаги йўқотишлар ҳисобга олиниб келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,22-0,66 кВ кучланишли тўғридан-тўғри уланган ҳисобга олиш асбобларидаги электр энергиясининг йўқотишлари битта ҳисобга олиш асбоби учун бир йилда кВт соатда қуйидагича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир фазали, индукцион — 18,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуч фазали, индукцион — 92,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир фазали, электрон — 21,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуч фазали, электрон — 73,6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. 110-500 кВ кучланишли ҲЛ даги тожланишга электр энергиясининг йўқотилиши (Δ WТ) об-ҳаво шароитлари ва кучланишнинг амалдаги миқдорига боғлиқ ҳолда қувватнинг нисбий йўқотишлари (∆ртi, кВт/км) бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUф, Uном — линиянинг амалдаги ва номинал кучланиши, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆ртi — тожланишга қувватнинг нисбий йўқотиши, кВт/км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — электр узатиш линиясининг узунлиги, км да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220 — 500 кВ ҲЛ даги тожланишга қувватнинг нисбий йўқотиши 5-жадвалда келтирилган. Бунда тожланишга йўқотишни ҳисоблашни амалга оширишдаги об-ҳаво кодлари қуйидаги маънони англатади: 0 — очиқ; 2 — кам булутли; 4 –булутли; 8 –туман.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
5-жадвал | |||
|
Кучланиш кВ |
Симнинг кесим юзаси мм2 |
Об-ҳаво коди |
Тожланишга қувватнинг нисбий йўқотилиши ∆рк, кВт/км, бир занжирда | |
|
ҳаво ҳарорати 0ºС дан юқори бўлганда |
ҳаво ҳарорати 0ºС дан паст бўлганда | |||
|
220 |
АС-240 |
0 |
1,30 |
1,30 |
|
АС-240 |
2 |
1,30 |
1,30 | |
|
АС-240 |
4 |
1.30 |
1,30 | |
|
АС-240 |
6 |
17,0 |
6,8 | |
|
АС-240 |
8 |
6,60 |
34,0 | |
|
АС-300 |
0 |
1,10 |
1,10 | |
|
АС-300 |
2 |
1,10 |
1,10 | |
|
АС-300 |
4 |
1,10 |
1,10 | |
|
АС-300 |
6 |
15,90 |
6,10 | |
|
АС-300 |
8 |
6,10 |
32,0 | |
|
500 |
3АС-330 |
0 |
2,39 |
2,39 |
|
3АС-330 |
2 |
2,39 |
2,39 | |
|
3АС-330 |
4 |
2,39 |
2,39 | |
|
3АС-330 |
6 |
33,76 |
10,97 | |
|
3АС-330 |
8 |
10,97 |
92,42 | |
|
220 |
АС-400 |
0 |
0,85 |
0,85 |
|
АС-400 |
2 |
0,85 |
0,85 | |
|
АС-400 |
4 |
0,85 |
0,85 | |
|
АС-400 |
6 |
13,4 |
3,80 | |
|
АС-400 |
8 |
3,80 |
45,0 | |
|
500 |
3АС-400 |
0 |
1,73 |
1,73 |
|
3АС-400 |
2 |
1,73 |
1,73 | |
|
3АС-400 |
4 |
1,73 |
1,73 | |
|
3АС-400 |
6 |
26,74 |
7,73 | |
|
3АС-400 |
8 |
7,73 |
77,91 | |
|
220 |
АС-500 |
0 |
0,64 |
0,64 |
|
АС-500 |
2 |
0,64 |
0,64 | |
|
АС-500 |
4 |
0,64 |
0,64 | |
|
АС-500 |
6 |
12,26 |
2,86 | |
|
АС-500 |
8 |
2,86 |
42,83 | |
|
500 |
3АС-500 |
0 |
1,32 |
1,32 |
|
3АС-500 |
2 |
1,32 |
1,32 | |
|
3АС-500 |
4 |
1,32 |
1,32 | |
|
3АС-500 |
6 |
20,52 |
5,75 | |
|
3АС-500 |
8 |
5,75 |
64,24 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110 кВ кучланишли ҲЛ даги тожланишга қувватнинг нисбий йўқотилиши 6-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
6-жадвал | |||
|
ҲЛ кучланиши, таянчнинг тури, фазадаги симнинг сони ва кесим юзаси, мм2 |
Тожланишга қувват йўқотиши, кВт/км, об-ҳавода шароитида | |||
|
яхши |
қуруқ қор |
нам ҳаво |
совуқ нам ҳаво | |
|
110 пўлат-1х120 |
0,013 |
0,04 |
0,17 |
0,69 |
|
110 пўлат/2-1x120 |
0,015 |
0,05 |
0,25 |
0,93 |
|
110 тб-1х120 |
0,018 |
0,06 |
0,30 |
1,1 |
|
110тб/2-1х120 |
0,020 |
0,07 |
0,35 |
1,21 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда 110/2-1x120 икки занжирли ҲЛ га тўғри келади. Барча ҳолатларда йўқотишлар битта занжир ҳисобига келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Кабелларининг изоляциясидаги электр энергиясининг йўқотишлари ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотларига мувофиқ қабул қилинади. Ишлаб чиқарган завод маълумотлари мавжуд бўлмаганда, йўқотишлар 7-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
7-жадвал | |||
|
Кабелнинг кесим юзаси мм2 |
Қуйидаги номинал кучланишда (кВ) кабеллар изоляциясидаги электр энергиясининг йиллик солиштирма йўқотишлари, минг кВт.соат/км. йил | |||
|
6 |
10 |
35 |
110 | |
|
10 |
0,14 |
0,33 |
- |
- |
|
16 |
0,17 |
0,37 |
- |
- |
|
25 |
0,26 |
0,55 |
- |
- |
|
35 |
0,29 |
0,68 |
- |
- |
|
50 |
0,33 |
0,75 |
- |
- |
|
70 |
0,42 |
0,86 |
4,04 |
- |
|
95 |
0,55 |
0,99 |
4,45 |
- |
|
120 |
0,60 |
1,08 |
4,66 |
26,6 |
|
150 |
0,67 |
1,17 |
5,26 |
27,0 |
|
185 |
0,74 |
1,28 |
5,46 |
29,1 |
|
240 |
0,83 |
1,67 |
7,12 |
32,4 |
|
300 |
- |
- |
- |
35,2 |
|
400 |
- |
- |
- |
37,4 |
|
500 |
- |
- |
- |
44,4 |
|
625 |
- |
- |
- |
49,3 |
|
800 |
- |
- |
- |
58,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. ҲЛ изоляторлари бўйлаб токнинг сирқишидан ҳосил бўлган электр энергиясининг йўқотилиши 8-жадвалда келтирилган қувватнинг солиштирма йўқотиши ва ҳисоблаш даврида об-ҳаво шароитининг давомийлигидан келиб чиқиб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСирқиш токлари об-ҳавонинг 3 та ҳолатига боғлиқ: 1-ҳолат — намлиги 90 фоиздан кам бўлган яхши об-ҳаво, қуруқ қор, совуқ нам ҳаво, яхлик; 2-ҳолат — ёмғир, ҳўл қор, шудринг, намлиги 90 фоиз ва ундан ортиқ бўлган яхши об-ҳаво; 3-ҳолат — туман.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
8-жадвал | |||||
|
Об-ҳавонинг ҳолати |
Қуйидаги кучланишли (кВ) ҲЛ изоляторлари бўйлаб токларнинг сирқишидан ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотишлари, кВт/км | |||||
|
6 |
10 |
35 |
110 |
220 |
500 | |
|
1 |
0,011 |
0,017 |
0,035 |
0,055 |
0,069 |
0,156 |
|
2 |
0,094 |
0,153 |
0,324 |
0,510 |
0,637 |
1,440 |
|
3 |
0,154 |
0,255 |
0,543 |
0,850 |
1,061 |
2,400 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Подстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясининг сарфи ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларнинг юқори томонида ўрнатилган ҳисобга олиш асбоблари асосида аниқланади. Агар ҳисобга олиш асбоблари ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларнинг паст томонига ўрнатилган бўлса, ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларидаги техник йўқотишлар ҳисобга олиш асбоблари асосида аниқланган йўқотишларга қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Линиялар, ток ўтказувчи шиналар, трансформаторлар (автотрансформаторлар) чулғамларининг актив қаршиликларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. ҲЛ нинг актив қаршилиги ускунанинг паспорт маълумотига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — линиянинг узунлиги, км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΘ — таянч даврда симнинг ўртача ҳарорати, °С да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnз — параллел занжирларнинг сони, дона.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛиниянинг ўртача юкланиши токнинг иқтисодий зичлигидан паст бўлганида (6) — формуладаги симнинг ҳарорати тахминан ҳавонинг ҳароратига тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСимнинг ҳарорати тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, у 20°С га тенг деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Кабель линияларининг (бундан буён матнда КЛ деб юритилади) актив қаршилиги паспорт маълумотига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr0 — 1 км кабелнинг солиштирма актив қаршилиги, Ом/км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — кабелнинг узунлиги, км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnз-параллел занжирларнинг сони, дона.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρ — ток ўтказувчи шинанинг солиштирма қаршилиги, Ом мм2/м да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — ток ўтказувчи шинанинг узунлиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — ток ўтказувчи шинанинг кесим юзаси, мм2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk Қ,Ў — қаршилик ўзгаришини ҳарорат коэффициенти (мис ва алюминий учун k Қ,Ў = 0,004);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΘ — ток ўтказувчи шинанинг қаршилиги ўлчанадиган таянч даврдаги ўртача ҳарорат, ºС да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТок ўтказувчи шинанинг ҳарорати тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, у 20°С га тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ток ўтказувчи шинанинг паспорт маълумотларида 1 км ток ўтказувчи шина солиштирма актив қаршилигининг қиймати кўрсатилган бўлса, унда актив қаршилик, солиштирма актив қаршилик ва ток ўтказувчи шина узунлиги қийматларининг кўпайтмаси шаклида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Уч фазали икки чулғамли трансформаторнинг актив қаршилиги ускунанинг паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔРҚТ — қисқа туташув қуввати йўқотишлари, кВт да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишU Ю ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS ном — уч фазали трансформаторнинг номинал қуввати, мВ А да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун актив қаршилик қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS ном тр — бир фазали икки чулғамли трансформаторнинг номинал қуввати, мВ А.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларининг қувватлари тенг бўлган уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) актив қаршилиги паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔР ҚТ Ю-Ў , ΔР ҚТ Ю-П , ΔР ҚТ Ў-П — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қуввати йўқотишлари, кВт да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS ном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг номинал қуввати, мВ А да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУч чулғамли, уч фазали, чулғамларининг номинал қуввати турли бўлган трансформаторларнинг актив қаршилиги паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда α — чулғамининг номинал қуввати турли бўлган трансформаторлар қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтиришни ҳисобга оладиган коэффициент:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда U Ю ном, U Ў ном — мос равишда юқори ва ўрта чулғамнинг номинал кучланиши, кВ да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ускунанинг паспорт маълумотида қисқа туташув йўқотишларининг учтадан битта қиймати мавжуд бўлса, унда актив қаршиликни ҳисоблаш «муфассал актив қаршилик»дан фойдаланиб, кейин уни алмашув схемасининг шохобчалари бўйича мутаносиб бўлиб амалга оширилади. Ушбу мутаносиб қийматлар 9-жадвалда келтирилган чулғамларнинг номинал қувватлари нисбатларидан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМуфассал актив қаршилик қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда Δ Р ҚТ — юқори кучланиш чулғамининг номинал юкламадаги қисқа туташув йўқотиши, кВт да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
9-жадвал | |||||
|
Номиналга нисбатан трансформатор чулғамларининг қуввати, % |
Актив қаршилик, Ом | ||||
|
S_Ю |
S_Ў |
S_П |
R_Т Ю |
R_Т Ў |
R_Т П |
|
100 |
100 |
100 |
0,5 R_муф |
0,5 R_муф |
0,5R_муф |
|
100 |
67 |
100 |
0,5 R_муф |
0,75 R_муф |
0,5 R_муф |
|
100 |
100 |
67 |
0,5 R_муф |
0,5 R_муф |
0,75 R_муф |
|
100 |
67 |
67 |
0,55 R_муф |
0,82 R_муф |
0,82 R_муф |
|
100 |
100 |
50 |
0,5 R_муф |
0,5 R_муф |
R_муф |
|
100 |
50 |
50 |
0,5 R_муф |
R_муф |
R_муф |
|
100 |
100 |
33 |
0,5 R_муф |
0,5 R_муф |
1,5 R_муф |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи, бир фазали уч чулғамли трансформаторларнинг актив қаршиликлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда S ном тр — гуруҳдаги уч чулғамли бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати, мВА.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Ажратилган чулғамли трансформаторларнинг актив қаршилиги ҳар бир чулғам учун алоҳида, паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Электр энергиясининг юклама йўқотишларини ҳисоблаш методлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Электр энергиясининг юклама йўқотишлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаво ва кабель линиялардаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштрансформаторлардаги (автотрансформаторлардаги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишток ўтказувчи шиналардаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштокни чегараловчи реакторлардаги йўқотишларни ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясининг юклама йўқотишларини ҳисоблаш электр тармоқларнинг алоҳида элементлари бўйича ва умумий тартибда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Электр тармоқларининг алоҳида элементлари бўйича электр энергиясининг юклама йўқотишлари мавжуд маълумотлардан келиб чиқиб, қуйидаги методларнинг биридан фойдаланиб, ҳисобланиши мумкин (методлар ҳисоблаш натижалари аниқлигининг камайиши тартибида келтирилган):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштезкор ҳисоблаш методи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўртача юкламалар методи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Тезкор ҳисоблаш методи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврда электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг актив қаршилиги, Ом да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIj — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг ток юкламаси, А да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPj, Qj — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг актив ва реактив қуввати қийматлари, мос равишда мВт, мВар да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUj — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторлардаги кучланиш қиймати, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔtj — R қаршиликка эга бўлган тармоқ элементининг юкламаси ўзгармас деб олинадиган вақт оралиғи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ — таянч даврдаги Δtj вақт оралиқлари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАвтотрансформаторда (уч чулғамли трансформаторда) таянч давр учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш– автотрансформаторнинг (уч чулғамли трансформаторнинг) чулғамлари бўйича актив ва реактив қувватларнинг, юклама токларининг Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган қийматлари, мос равишда мВт, мВар, А да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАвтотрансформаторлар паст томонининг T даврдаги хар бир Δtj вақт оралиғидаги ўлчовлари мавжуд бўлмаганда, электр энергияси йўқотишларини ҳисоблаш юқори ҳамда ўрта кучланишли чулғамларнинг маълумотлари бўйича амалга оширилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч давр учун токни чегараловчи реактордаги электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔ Рн.ТЧР — номинал токда реактор фазасидаги актив қувват йўқотиши қиймати, кВт да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIн — номинал токнинг қиймати, А да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIj — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ишчи токнинг қиймати, А да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Ўртача юкламалар методи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврда электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔРўрт — ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларнинг таянч даврдаги ўртача юклама бўйича қувват йўқотилиши қиймати, у 23-формула бўйича аниқланади, кВт да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk2ш — таянч давр учун график шакли коэффициентининг квадрати, нисбий бирликда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkk — актив ва реактив юкламалар графиклари кўринишларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициент (0,99 га тенг деб олинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ — таянч даврдаги соатлар сони, соатда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрафик шакли коэффициентининг квадрати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда kт — графикни тўлдириш коэффициенти қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWо — Т вақтда тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТmax — тармоқнинг энг катта юклама соатлари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват (электр энергияси истеъмолини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими ёки ўлчовлар қайдномаларидан олинган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮклама графигини тўлдириш коэффициенти тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда, 6 кВ ва ундан юқори кучланишли электр тармоқлар учун kт = 0,7, 1000 В гача кучланишли электр тармоқлар учун kт = 0,5 деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврдаги ўртача юклама бўйича ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда қувватнинг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРўрт, Qўрт — Т таянч даврдаги актив ва реактив қувватнинг ўртача қийматлари, мВт, мВар да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtg φ — реактив қувват коэффициенти, нисбий бирликда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUўрт — Т таянч даврдаги ўртача кучланиш, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIўрт — юклама токининг ўртача қиймати, А да (24-формула бўйича аниқланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларнинг актив қаршилиги, Ом да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎртача юклама қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWT — Т таянч даврда тугундаги электр энергиясининг миқдори, кВт соатда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврда автотрансформатордаги (уч чулғамли трансформатордаги) электр энергиянинг юклама йўқотишлари қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔРўрт — таянч даврдаги ўртача юклама учун автотрансформаторда (уч чулғамли трансформаторда) қувват йўқотишлари, кВт да (26-формула бўйича аниқланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрафик шакли коэффициенти 21 ва 22-формулалар бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврда, ўртача юкламада автотрансформаторларда (уч чулғамли трансформаторларда) қувватнинг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРўрта АТ(ТР)Ю, Рўрта АТ(ТР)Ў, Рўрта АТ(ТР)П, Qўрта АТ(ТР)Ю, Qўрта АТ(ТР)Ў, Qўрта АТ(ТР)П, Iўрта АТ(ТР)Ю, Iўрта АТ(ТР)Ў, Iўрта АТ(ТР)П,— Т таянч даврда автотрансформаторнинг (уч чулғамли трансформаторнинг) чулғамлари бўйича актив ва реактив қувватларнинг, юклама токларининг ўртача қийматлари, мос равишда мВт, мВар, А да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUўрта АТ(ТР)Ю,Uўрта АТ(ТР)Ў,Uўрта АТ(ТР)П— Т таянч даврдаги автотрансформаторнинг (уч чулғамли трансформаторнинг) юқори, ўрта ва паст чулғамлари бўйича кучланишларининг ўртача қийматлари, кВ да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtg φ — реактив қувват коэффициенти, нисбий бирликда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRўрта АТ(ТР)Ю, Rўрта АТ(ТР)Ў, Rўрта АТ(ТР)П,—автотрансформатор чулғамларининг актив қаршиликлари, Ом да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎртача юклама ҳар бир чулғам учун алоҳида 24-формула бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАвтотрансформаторларнинг T таянч даврдаги паст томони ўлчовлари мавжуд бўлмаганда, юқори ҳамда ўрта кучланиш чулғамларининг маълумотлари бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ таянч даврда токни чегараловчи реакторда ўртача ишчи токдан фойдаланиб электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, Δ Р Ю. ТЧР ўрт — таянч даврда тугунларнинг ўртача юкламаларида токни чегараловчи реактордаги қувват йўқотиши, кВт да (28-формула бўйича аниқланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрафик шаклининг коэффициенти 21 ва 22-формулалар бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврда, ўртача юкламада токни чегараловчи реакторда қувватнинг юклама йўқотиши қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, Iўрт — Т таянч даврда ишчи токнинг ўртача қиймати, А да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎртача юклама 24-формула бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Схемалар ҳамда тармоқ юкламалари тўғрисидаги мавжуд ахборотлар ҳажмидан келиб чиқиб, электр энергиясининг электр тармоқларда юклама йўқотишларини умумий ҳисоблаш қуйидаги методлардан бирини қўллаган ҳолда амалга оширилиши мумкин (методлар ҳисоблаш натижалари аниқлигининг камайиши тартибида келтирилган):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1) тезкор ҳисоблаш методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2) ҳисобланган суткалар методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3) ўртача юкламалар методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4) қувватнинг энг катта йўқотиш соатлари сони методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5) тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергияси йўқотишларини ҳисоблаш учун 1 — 4 методлардан фойдаланиладиганда, тармоқдаги қувват йўқотишлари, берилган тармоқ схемаси ва ўлчовлар ёки электротехникага оид ҳисоблашлар ёрдамида аниқланган электр тармоқ элементларининг юкламалари асосида ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 — 4 методлар бўйича электр энергиясининг йўқотишлари ҳисоблаш даврининг ҳар бир ойи учун шу ойга мос бўлган тармоқ схемаси ҳисобга олган ҳолда, ҳисобланиши мумкин. Тармоқ схемаларини ўзгармас деб олиб, йўқотишларни бир неча ойларни ўз ичига олган ҳисоблаш оралиқлари учун ҳисоблашга йўл қўйилади. Таянч давр учун электр энергиясининг йўқотишлари, таянч даврга кирувчи ойлар (ҳисоблаш оралиқлари) йўқотишлари йиғиндиси сифатида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Тезкор ҳисоблаш методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — тармоқ элементларининг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔtij — Ri қаршиликка эга бўлган i-чи тармоқ элементининг I ij ток юкламаси ўзгармас деб олинган вақт оралиғи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — вақт оралиқлари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТармоқ элементларининг ток юкламалари диспетчерлик қайдномалари, телеўлчовлар бўйича тезкор ўлчов комплекслари ва электр энергиясини ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизими маълумотлари асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Ҳисобланган суткалар методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔWсут — тармоққа ўртача суткалик W ўрт.сут электр энергияси берилганда ва узеллардаги юклама графиклари шакли назорат ўлчовларига мувофиқ бўлгандаги ҳисобланаётган ойнинг суткалик электр энергияси йўқотиши, кВт соат да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkл — 110 кВ ва ундан юқори кучланишли линиялар учун 1,02 га тенг ва ундан паст кучланишли линиялар учун 1,0 га деб олинадиган, ҲЛ арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишк2ш.о— тармоққа электр энергиясини суткалик бериш графиги шакли коэффициентининг квадрати (миқдорларининг сони, назорат ўлчовлари ойидаги кунлар сонига тенг бўлган график);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКэкв j — қуйидаги формула бўйича аниқланадиган j-чи ҳисоблаш оралиғидаги кунларнинг эквивалент сони:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWОi — КОi кунлар сонидан иборат i-чи ойда тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW о.т. — таянч ойида тармоққа берилган электр энергияси, кВт соат да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNj — j-чи ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир ойлик электр энергияси йўқотишларини ҳисоблашда К экв j = К о i деб топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобланаётган сутка учун электр энергиясининг йўқотишлари (ΔWсут), ҳисобланаётган сутканинг ҳар бир соати учун ҳисобланган қувват йўқотишлари йиғиндиси кўринишида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврда электр энергиясининг йўқотишлари, йилнинг барча ҳисоблаш оралиқлардаги йўқотишларнинг йиғиндиси кўринишида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясининг йиллик йўқотишларини, 31-формулада Nj =12 деб олиниб, қишки назорат ўлчовлар куни учун ΔW сут ни ҳисоблаб, аниқлашга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКоэффициент (к2ш.о) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWi — ойнинг i-чи кунидаги тармоққа берилган электр энергияси, кВт соат да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКм — ойдаги кунлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОйнинг ҳар бир суткасида тармоққа берилган электр энергияси тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, к2ш.о коэффициент қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКи, Кн.и — ойдаги иш ва ишланмайдиган кунлари сони (КО = Ки + К н.и);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkw — ўртача ишланмайдиган кун ва ўртача иш кунларида истеъмол қилинган энергия қийматининг нисбати kw = W н.и/Wи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Ўртача юкламалар методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔ Рўрт — тугунларнинг ҳисоблаш оралиғидаги ўртача юкламаларида тармоқдаги қувват йўқотиши, кВт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkш2 — ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг жамланган юкламаси графиги шакли коэффициентининг квадрати:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkk — тармоқнинг ҳар хил шохобчалари актив ва реактив юкламалари графикларининг шакли ҳар хиллигини ҳисобга олувчи коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTj — j-чи ҳисоблаш интервалининг давомийлиги, соатда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб даври оралиғи учун тармоқнинг жамланган юкламаси графиги шакли коэффициентининг квадрати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРj — графикнинг давомийлиги Δti бўлган i-чи поғонасидаги юклама миқдори, кВт да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — ҳисоб даври оралиғидаги график поғоналарининг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси, кВт да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34-формулада kk коэффициент 0,99 га тенг деб олинади. 6-10 кВ тармоқлар ва 35 кВ радиал линиялар учун 35-формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин. Бунда kk коэффициент 1,02 га тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблаш оралиғи учун график шакли коэффициентининг квадратини қуйидаги формула бўйича аниқлаш мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWОi — ҳисоблаш оралиғининг i-чи ойида тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWўрт.ой — ҳисоблаш оралиғи ойларида тармоққа берилган ўртача ойлик электр энергияси, кВт соатда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир ой учун йўқотишлар ҳисоблаганда 
= 1 деб топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮклама графиги мавжуд бўлмаганда 
қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТармоқнинг умумий юкламаси графигини тўлдириш коэффициенти kт қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWб — Т вақтда тармоққа берилган электр энергия, кВт соатда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТmax — тармоқнинг энг катта юкламаси соатларининг сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPmax — ўлчовлар натижасида аниқланган (электр энергияси истеъмолини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими ёки ўлчовлар ведомостларидан олинган) амалдаги максимал қувват.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi-чи тугуннинг ўртача юкламаси қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, Wi — Т вақт ичида i-чи тугунда истеъмол қилинган (ишлаб чиқарилган) электр энергияси, кВт соатда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Қувватнинг энг катта йўқотиш соатлари сони методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔPmax — тармоқнинг максимал юклама режимида қувват йўқотиши, кВт да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишτн — тармоқнинг умумий юклама графики бўйича аниқланган, ҳисоблаш интервалида қувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сони қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, Р max — Рi нинг ҳисоблаш интервалидаги m та қийматлар ичидаги энг катта қиймати, кВт да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКоэффициент kk 41-формулада 1,03 га тенг деб олинади. 6-10 кВ тармоқлар ва 35 кВ радиал линиялар учун 42-формулада Pi ва Рmax қийматлари ўрнига бошланғич участка токининг қиймати Ii ва Imax дан фойдаланиш мумкин. Бунда коэффициент kk = 1,0 деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблаш интервалидаги қувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сонини қуйидаги формула бўйича аниқлаш мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишτс — назорат ўлчовлари кунининг суткалик графики учун 42-формула бўйича аниқланган қувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишτм ва τN — қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, Wҳ.о — ҳисобот ойида тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир ой учун ҳисобланганда τN = 1 деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮклама графики мавжуд бўлмаганда τн миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Электр энергиясининг технологик йўқотилишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотга боғлиқлиги асосида баҳолаш методи кучланиши 10, 6 ва 0,4 кВ бўлган электр тармоқларда қўлланилади. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштармоқлар мажмуасида электр энергиясининг йўқотилишларини регрессион моделлардан фойдаланиб ҳисоблаш (10, 6 ва 0,4 кВ кВ бўлган электр тармоқларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр энергиясининг технологик йўқотилишини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотга боғлиқлиги асосида баҳолаш (0,4 кВ бўлган электр тармоқларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлинияларда электр энергиясининг йўқотилишини кучланишнинг пасайишига боғлиқ равишда ҳисоблаш (0,4 кВ бўлган электр тармоқларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқувват ва электр энергиясини йўқотилишларини электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, уларнинг элементлари бўйича ҳисоблаш (0,4 кВ бўлган электр тармоқларда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Тармоқлар мажмуасида электр энергиясининг йўқотилишларини регрессион моделлардан фойдаланиб ҳисоблаш кучланиши 10, 6 ва 0,4 кВ бўлган линиялар ва 10, 6 кВ бўлган трансформаторлар ҳамда кучланиши 0,4 кВ бўлган «қишлоқ» ва «шаҳар» туридаги электр тармоқлари мажмуаси учун алоҳида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 10 кВ бўлган линияларда йўқотишларни линияларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNтр– мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNфид— тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL0— тармоқлар мажмуасидаги линиялар узунлигининг йиғиндиси, км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRум— мазкур тармоқларнинг умумий қаршилиги, Ом да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсоsØ —мазкур тармоқлар мажмуаси учун соsØнинг ўртача қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ҳолатда ёки 
ёки 
(48),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNв— тармоқлар мажмуаси барча фидерлар шохобчаларининг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRi — нчи шохобчанинг қаршилиги, Ом да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 10-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | | |
10- жадвал |
| Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 | 500 — 1000 |
| В0 | 0,0004400 | 0,0005739 | 0,0006738 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10 кВ бўлган линияларнинг эквивалент қаршилиги бўйича электр энергиясининг йўқотилишларини ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 11-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | | |
11- жадвал |
| Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 | 500 — 1000 |
| В0 | 0,000995 | 0,000965 | 0,000935 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 10 кВ бўлган трансформаторларда электр энергиясининг йўқотилишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда Sўрн— мажмуадаги 10/0,4 кВ трансформаторларнинг ўрнатилган қуввати йиғиндиси, кВА да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 12-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | | |
12- жадвал |
| Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 | 500 — 1000 |
| В0 | 4,597 | 5,361 | 5,361 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСЮ йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 13-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | |
13- жадвал |
| Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 |
| ВО | 0,000472 | 0,000458 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 6 кВ бўлган линияларда йўқотишларни линияларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52-формула учун В0 нинг Nфнд ҳисобланаётган мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 14-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | |
14- жадвал |
| Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 |
| ВО | 0,0006973 | 0,0007335 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 6 кВ бўлган трансформаторларда электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 15-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | |
15- жадвал |
| Nфид | 10 — 50 | 500 — 5000 |
| В0 | 2,8685 | 2,5146 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСЮ йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 16-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | |
16- жадвал |
| Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 |
| ВО | 0,0005532 | 0,0004586 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 0,4 кВ бўлган «қишлоқ» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRотп — кўриб чиқилаётган тармоқлар мажмуасидаги шохобчалар (таянчдан уйнинг киришигача бўлган қисми) қаршиликларининг йиғиндиси, Ом да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNn — тармоқлар мажмуасидаги истеъмолчилар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNэф — тармоқлар мажмуасидаги уч фазали истеъмолчилар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 17-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | | | | |
17- жадвал |
| Nфид | 100 — 250 | 250 — 800 | 800 — 2000 | 2000 — 5000 | >5000 |
| В0 | 0,14055 | 0,12025 | 0,10448 | 0,091625 | 0,081014 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 0,4 кВ бўлган «шаҳар» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш уйлар орасидаги линияларининг умумий қаршилиги Rум.уо Ом дан келиб чиқиб, қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда Nш — тармоқлар мажмуаси барча фидерларининг уйлар оралиғидаги линияларининг шохобчалари сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRi — i-нч ишохобчанинг қаршилиги, Ом да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLум.уо — тармоқлар мажмуаси барча фидерларининг уйлар оралиғидаги линияларининг умумий узунлиги, км да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 0,4 кВ бўлган «шаҳар» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 18-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | | | | | |
18- жадвал |
| Nфид | 100 — 200 | 200 — 500 | 500 — 1000 | 1000 — 2000 | 2000 — 5000 | >5000 |
| В0 | 0,75107 | 0,9054 | 1,096 | 1,2848 | 1,5622 | 1,8616 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Электр энергиясининг йўқотилишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методига мувофиқ «Д» кун(лар) даврида, бош участкаларининг ўртача кўндаланг кесими Fб ўрт, мм2 бўлган 0,4 кВ ли N та линияларга W0,4 минг кВт соат электр энергияси берилганда, электр энергиясининг йўқотилишлари қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLэкв — линияларнинг умумий эквивалент узунлиги, км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtg φ — реактив қувватнинг ўртача коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk 0,4 — линия узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdн — ТП дан 1 ва 2-таянчлар оралиғига тенг масофада истеъмол қилинаётган электр энергиясининг 0,4 кВ ли тармоққа берилган умумий электр энергиясидаги улуши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар бўйича электр энергиясининг йўқотишларини баҳолаш методи умумий сони 100 та ва ундан ортиқ кучланиши 6-10/0,4 кВ бўлган ТП дан тарқалган линиялар жамланмасидаги электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш учун қўлланилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКичикроқ ҳажмдаги электр тармоқлари учун қуйидагилар қўлланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқувват ва электр энергиясининг йўқотишларини, электр тармоғи ва унинг режим параметрларидан фойдаланиб, элементлари бўйича ҳисоблаш методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,4 кВ ли линиялардаги электр энергиясининг йўқотишларини кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда ҳисоблаш методи (63 — 65-формулалар бўйича).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN та линиялар йиғиндисининг эквивалент узунлиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLм — 0,4кВ N та линиялар магистраллари узунлигининг йиғиндиси, км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL 2-3 — 0,4 кВN та линиялар икки ва уч фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси, км да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL1 — 0,4 кВ ли N та линиялар бир фазали шохобчалари узунлигини йиғиндиси, км да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 0,4 кВ бўлган битта линия магистралини аниқлашда 6-10/0,4 кВ ТП дан уч фазали ёки икки фазали линияларгача уланган энг узоқдаги истеъмолчигача бўлган масофа ҳисобга олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлиниялар узунлиги эквивалентнинг йиғиндисини аниқлашда шохобчанинг узунлигига кўп хонадонли уй-жойларнинг уй-жойнинг умумий фойдаланишидаги электр тармоқлари (шунингдек, уй-жой ичидаги электр тармоқлари), уй-жойлардаги шохобчалар, агар тармоқнинг мансублик чегараси таянчда бўлса, киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМагистралда ёки шохобчаларда алюминий, пўлат ва мисли симлар мавжуд бўлганда 59-формулага қуйидаги формула бўйича аниқланадиган линиялар узунлиги қўлланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда Lа, Lп, Lмис — алюминий, пўлат ва мисли симларнинг мос узунликлари, км да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКоэффициент k0,4 қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdp — 0,4 кВ тармоққа берилган умумий электр энергиясига нисбатан аҳолига берилган электр энергиясининг улуши, нисбий бирликда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишku — 400/230 В бўлган линия учун 1 га тенг ва 220/127 В бўлган линия учун 3 га тенг деб олинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFб ўрт коэффициент қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFri — i-чи линиянинг бошланғич участкаси кесимининг юзаси, мм2 да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLri — i-чи линия бошланғич участкасининг узунлиги, км да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрафикни тўлдириш коэффициенти ва (ёки) реактив қувват коэффициенти тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда kт = 0,5 ва tg φ = 0,6 деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,4 кВ бўлган линияларга бериладиган электр энергияси ҳисобга олинмаганда унинг қиймати 6-10 кВ ли тармоққа берилган энергиядан 6 — 10 кВ ускуналардаги йўқотишларни, 6-10/0,4 кВ ли ТП ларга берилган энергияни ТП нинг шиналарига уланган истеъмолчиларга берилган энергияни ҳамда истеъмолчилар балансидаги 0,4 кВ ли линияларга берилган энергияни айириб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Кучланиши 0,4 кВ бўлган линияларда электр энергиясининг йўқотишларини кучланишнинг пасайиши қийматига боғлиқлиги ҳолда ҳисоблаш методини қўллаш учун максимал юклама режимида ТП шиналаридаги ва магистрал линиянинг узоқ нуқтасидаги фаза кучланишлари ўлчанади. Ўлчаш маълумотлари бўйича кучланиш йўқолишлари (ΔU) 6-10/0,4 кВ ТП нинг 0,4 кВ ли шиналаридаги фаза кучланишининг ўртача қийматига нисбатан абсолют ва нисбий (фоиздаги) қийматлари аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,4 кВ кучланишли линиядаги электр энергияси йўқотилиши (тармоққа берилган электр энергиясининг қийматидан (фоизда) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔU — тармоқнинг максимал юкламасида ТП шиналаридан энг узоқ электр қабул қилгичгача кучланишнинг йўқотилиши, фоизда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКнт — юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ТП нинг шиналарида ўлчанган фаза кучланишининг даражалари ҳар хил бўлса, ΔU ни аниқлашда ТП нинг шиналаридаги учта ўлчанган кучланишнинг ўртача арифметик қиймати қабул қилинади. Агар юкламанинг максимал қийматида магистрал линиянинг энг узоқ нуқтасидаги уч фазалик киришида фаза кучланиши ўлчанган бўлса, ҳисоблаш учун учта ўлчанган қийматлардан энг кичиги қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКнт коэффициенти қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIа, Iв, Iс — фазаларнинг ўлчанган ток юкламалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRн/Rф — ноль ва фаза симлари қаршиликларининг нисбати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФазаларнинг ток юкламалари тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRн/Rф = 1 бўлган линиялар учун Кнт = 1,13;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRн/Rф = 2 бўлган линиялар учун Кнт = 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишτ/Тмакс нисбати 19-жадвалга мувофиқ қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
19-жадвал | ||||
|
Тмакс, соат |
2000 |
3000 |
4000 |
5000 |
6000 |
|
τ/Тмакс |
0,46 |
0,52 |
0,6 |
0,72 |
0,77 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,4 кВ ли К та линияларидаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади (фоизда):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIi — i-чи линиянинг бош участкасидаги максимал юклама.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,4 кВ электр тармоқларда электр энергияси йўқотишларини аниқ ҳисоблаш учун бошланғич ахборотлар етарли даражада мавжуд бўлганда 0,4 кВ кучланишли алоҳида линияларда электр энергияси йўқотишларини ҳисоблашда қувват ва электр энергияси йўқотишларини электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, унинг элементлари бўйича ҳисоблаш методини қўллаш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланиши 0,4 кВ бўлган линияларда электр энергияси йўқотишларини кучланишнинг пасайишига боғлиқ ҳолда ҳамда қувват ва электр энергиясининг йўқотишлари элементлари бўйича ҳисоблашни электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, ихтиёрий танлаб олинган 0,4 кВ тақсимлаш линиялари бўйича амалга оширишга йўл қўйилади. Бунда, кучланиши 0,4 кВ бўлган линияларнинг умумий сони 100 тадан ортиқ 6-10/0,4 кВ ТП ларнинг камида 20% дан таъминланаётган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларни ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (ΔWҳато.Т) бутун электр тармоғи бўйича электр энергияси нобалансининг чегаравий қиймати сифатида таянч давр маълумотларидан келиб чиқиб, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишδi (δj) — электр тармоғи бўйлаб қабул қилинган (берилган) актив электр энергияси ўлчов каналининг хатолиги, % да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWi (Wj) — электр тармоғи бўйлаб ўлчов каналларида қайд қилинган, қабул қилинган (берилган) актив электр энергия, минг кВт соатда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn –электр энергиясининг қабул қилинишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталаринг сони, дона;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — электр энергиясининг берилишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталаринг сони, дона.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврда ҳудудий электр тармоқлари корхоналари учун электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидагига тенг:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда Wтб.Т — таянч даврда бутун электр тармоғи бўйича тармоққа берилган электр энергияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч даврда магистраль электр тармоқлари корхоналари учун электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидагига тенг:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, Wбер.Т — таянч даврда бутун электр тармоғи бўйича тармоқдан берилган электр энергияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАктив электр энергияси ўлчаш каналининг рухсат этилган нисбий хатолиги миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишδЛ — ҳисобга олиш асбобларининг КТ ларга уланган линияларидаги рухсат этилган кучланиш йўқотишларининг чегараси, % да.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг йўқотишлари таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича тармоққа берилган электр энергиясига мутаносиб равишда тақсимланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Агар таянч даврдаги электр энергиясининг ҳисобланган технологик йўқотишларидан амалдаги технологик йўқотишлар кичик ёки унга тенг бўлса, ҳисоб даври учун электр энергиясини узатишда унинг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (∆Wхато.Ҳ) нолга тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлектр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқномага илова
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТрансформатор подстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементларининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНОМЕНКЛАТУРАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур Номенклатура қуйидаги мақсадлар учун электр энергиясининг сарфини назарда тутади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштрансформаторларни ва автотрансформаторларни совитиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхоналарни (тезкор бошқариш, тезкор чиқиш бригадалари, аккумулятор ва компрессор хоналарини, шунингдек ёпиқ тақсимлаш қурилмаларини, ўт ўчириш насос станциясини, синхрон компенсаторлар ёрдамчи тузилмаларининг биносини, қоровулхонани) иситиш, ёритиш ва шамоллатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳудудни ёритиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаккумулятор батареяларини зарядлаш-зарядлаб олиш қурилмалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштезкор занжирларнинг ва бошқарув занжирларининг таъминоти (ўзгарувчан тезкор токли подстанцияларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташқи комплект тақсимловчи қурилма ячейкаларини (реле ҳимояси ва автоматикаси аппаратураси, ҳисобга олиш асбоблари ва ўчиргичлари билан) ҳамда ташқи ўрнатиладиган реле шкафларини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштрансформатор подстанциялари эксплуатациясининг алоҳида шароитлари билан боғлиқ электр қабул қилгичларнинг электр энергияси сарфи (бошқарув шити хонасидаги кондиционерлар, ўт ўчириш тизимининг сув таъминоти технологик қудуқлари насосларининг таъминоти);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмойли ўчиргичлар юритмаларини ва бакларини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўлгичлар ва қисқа туташтиргичларнинг юритмаларини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланиш остида ростлаш алмашлаб улагичлари тузилмаларининг юритмалари ва мой бакларини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишажратгичларнинг электродвигателли юритмаларини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиситилмаётган хоналардаги электр энергиясини ҳисобга олиш асбобларини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаволи ўчиргичларнинг агрегат шкафларини ва бошқариш шкафларини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкомпрессорларнинг таъминоти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаво йиғгичларни иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсинхрон компенсаторнинг ёрдамчи қурилмалари (мойли, циркуляция ва дренаж насослари, задвижкалар, автоматика);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштелемеханика ва алоқа аппаратурасининг электр таъминоти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэксплуатация жараёнида бажариладиган кичик ҳажмдаги таъмирлаш ишлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдренаж насослари, кучланиш остида ростлаш қурилмалари, дистилляторлар, майда дастгоҳ ва мосламалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур Номенклатурага хўжалик эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементлар киритилиши тақиқланади.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 13-сон, 211-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 16.07.2018 й., 10/18/2871-1/1512-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 28.08.2024 й., 10/24/3551/0660-сон)