«Эдем Энерго Инвест» шуъба корхонаси хўжалик судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар — Коллектор ва дренажларни таъмирлаш ва ишлатишга ихтисослашган бошқармадан 20908270 сўм неустойкани ундиришни сўраган.

Биринчи инстанция судининг ажрими билан даъво кўрмасдан қолдирилган.

Иш апелляция инстанцияси судида кўрилмаган.

Кассация шикоятида ажримни бекор қилиб, ишни янгидан кўриш учун биринчи инстанция судига юбориш сўралган.

Судлов ҳайъати кассация шикоятида келтирилган важларни муҳокама қилиб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра ажримни ўзгаришсиз, кассация шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни лозим топади.

Иш ҳужжатларидан маълум бўлишича, даъво қилинаётган қарз суммаси 2008 йил 1 июндаги 160-сонли электр энергияси етказиб бериш ва ундан фойдаланиш ҳақидаги шартномадан келиб чиққан бўлиб, ушбу шартнома иш ҳужжатларига илова қилинган.

Тарафлар ўртасида 160-сон билан тузилган электр энергияси етказиб бериш ва ундан фойдаланиш ҳақидаги шартноманинг 3.7-бандида узил-кесил ҳисоб-китоб белгиланган муддатда амалга оширилмаган тақдирда, «таъминотчи» «истеъмолчи»га электр энергия беришни тўхтатиши, бир вақтнинг ўзида «таъминотчи» электр энергияси етказиб бериш шартномасининг далолатномаси асосида амалга оширилган тўловлар суммасини чиқариб ташлаган ҳолда хизмат кўрсатувчи банк орқали ҳисобот ойида етказиб берилган электр энергияси суммасига акцепт билан тўлов талабномасини қўйиши ҳақида келишилган.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 1 ноябрдаги 511-сон қарори билан тасдиқланган «Электр энаргияси истеъмолчилари ва энергия билан таъминловчи ташкилотлар ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар тартиби тўғрисида»ги низомнинг 10-бандида истеъмолчилар ой давомида етказиб берилган электр энергияси учун белгиланган тартибда 30 кун мобайнида узил-кесил ҳисоб-китоб қилишлари, узил-кесил ҳисоб-китоб кўрсатилган муддатларда амалга оширилмаган тақдирда, энергия билан таъминловчи ташкилот истеъмолчиларга электр энергияси беришни тўхтатиши, бир вақтнинг ўзида энергия билан таъминловчи ташкилот электр энергияси етказиб бериш далолатномаси асосида амалга оширилган тўловлар суммасини чиқариб ташлаган ҳолда хизмат кўрсатувчи банк орқали ҳисобот ойида етказиб берилган электр энергияси суммасига акцепт билан тўлов талабномаси бериши лозимлиги қайд этилган.

Ушбу Низомнинг 16-бандида эса, энергия билан таъминловчи ташкилот жарима санкциялари бўйича алоҳида ҳисобни юритиши, улар бўйича алоҳида тўлов талабномаларининг расмийлаштирилиши ва тақдим этилиши белгиланган.

Бундай ҳолатда даъвогар — «Эдем Энерго Инвест» ШК жавобгардан электр энергияси истеъмоли бўйича қарздорлик ҳамда жарима суммаларини ундириш учун банк муассасасига мурожаат қилиши лозим бўлган. Бироқ, даъвогар томонидан бундай ҳаракатлар амалга оширилмаган.

Ўзбекистон Републикаси Хўжалик процессуал кодекси 88-моддасининг 4-бандига кўра, қонун ҳужжатлари ёки шартномага мувофиқ қарздор банк ёки бошқа кредит муассасаси орқали жавобгардан қарзини ундириб олиш учун банк ёки бошқа кредит муассасасига мурожаат этмаган бўлса, хўжалик суди даъвони кўрмасдан қолдириши белгиланган.

Шунинг учун биринчи инстанция суди даъвони кўрмасдан қолдириш тўғрисида қонуний тўхтамга келган.

Бундай ҳолатда судлов ҳайъати суд ажримини ўзгаришсиз, кассация шикоятини эса қаноатлантирмасдан қолдиришни, суд харажатларини даъвогар зиммасига юклашни лозим топади.