«Fayzbaland baxt» МЧЖ ва «Талаба таом» хусусий фирмаси хўжалик судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, «Fayzbaland baxt» МЧЖ, «Талаба таом» хусусий фирмаси ва «Талаба савдо» хусусий корхонасига тегишли бўлган кўчмас мулк чегарасини белгилаб, Тошкент шаҳар Ер ресурслари ва давлат кадастри бошқармаси ҳамда «Ер тузиш ва кўчмас мулк кадастри хизмати» давлат унитар корхонасига кўчмас мулкни «Талаба таом» хусусий фирмаси номига давлат рўйхатидан ўтказиш мажбуриятини юклашни сўраган.

Биринчи инстанция судининг 2008 йил 31 октябрдаги ажрими билан кўчмас мулкни «Талаба таом» хусусий фирмаси номига давлат рўйхатидан ўтказиш мажбуриятини юклаш тўғрисидаги талаб бўйича даъво кўрмасдан қолдирилган. «Fayzbaland baxt» МЧЖ, «Талаба таом» хусусий фирмаси ва «Талаба савдо» хусусий корхонасига тегишли бўлган кўчмас мулк чегарасини белгилаш ҳақидаги талаб бўйича иш юритиш тугатилган.

Иш апелляция инстанцияси судида кўрилмаган.

Кассация шикоятида суд ажримини бекор қилиб, даъвони қаноатлантириш, кассация протестида эса суд ажримини бекор қилиб, ишни янгидан кўриш учун юбориш сўралган.

Судлов ҳайъати шикоят ва протест важларини муҳокама қилиб, ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра суд ажримини бекор қилиб, ишни биринчи инстанция судига кўриш учун юборишни лозим топади.

Биринчи инстанция суди процессуал ҳуқуқ нормаларини бузган ҳолда ишни кўриб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодекси 88-моддасининг 8-бандига асосан юридик аҳамиятга эга бўлган фактларни аниқлаш тўғрисидаги ариза кўрилаётганда ҳуқуқ тўғрисида низо келиб чиққан бўлса, даъво кўрмасдан қолдирилади.

Аммо, даъвогар кўчмас мулкка нисбатан юридик аҳамиятга эга бўлган фактни аниқлаш тўғрисида эмас, балки кўчмас мулкни давлат рўйхатидан ўтказиш мажбуриятини юклаш тўғрисидаги талаб билан даъво тақдим қилган.

Бундан ташқари, суд даъвони кўрмасдан қолдиришда даъвогар низони судгача ҳал этиш тартибига риоя қилмаганлигини асос қилган.

Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодекси 88-моддасининг 5-бандига биноан даъвогар низони судгача ҳал қилиш (талабнома юбориш) тартибига риоя этмаган, бу эса шу тоифадаги низолар учун қонунда ёки шартномада назарда тутилган бўлса, даъво кўрмасдан қолдирилади.

«Fayzbaland baxt» МЧЖ ва «Ер тузиш ва кўчмас мулк кадастри хизмати» давлат унитар корхонаси ўртасида 2008 йил 4 мартда тузилган 8-1368-08П-сонли шартномада ёки шу тоифадаги низолар учун қонунда низони судгача ҳал қилиш (талабнома юбориш) тартиби белгиланмаган.

Қолаверса, «Ер тузиш ва кўчмас мулк кадастри хизмати» давлат унитар корхонаси 2008 йил 20 майда 4411/Д-сон хати билан кўчмас мулклар чегараси тасдиқланмагунича рўйхатга олиш ишлари вақтинча тўхтатилишини маълум қилган.

Қайд этилганларга кўра, судлов ҳайъати суд ажримини бекор қилиб, ишни кўриш учун биринчи инстанция судига юборишни лозим топади.

Ишни кўришда биринчи инстанция суди тарафларнинг важларига ва ишдаги далилларга ҳуқуқий баҳо бериб, қонуний ва асослантирилган суд ҳужжати қабул қилиши лозим.