«Қамаши дон қабул қилиш» акциядорлик жамияти хўжалик судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, «Ёртепа Қоракўли» хусусий корхонасидан 20447097 сўм ундиришни сўраган.

Биринчи инстанция судининг 2008 йил 19 августдаги ҳал қилув қарори билан даъво қисман қаноатлантирилган. «Қамаши дон қабул қилиш» акциядорлик жамияти фойдасига 4 458 975 сўм ундирилган.

Апелляция инстанцияси судининг 2008 йил 15 октябрдаги қарори билан ҳал қилув қарори ўзгаришсиз қолдирилган.

Кассация шикоятида суд қарорларини бекор қилиб, даъвони рад этиш сўралган.

Протестда ҳал қилув қарорини бекор қилиб, ишни янгидан кўришга юбориш сўралган.

Судлов ҳайъати иш материалларини, кассация шикояти ва протестида келтирилган важларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра суд қарорларини бекор қилиб, ишни янгидан кўриш учун юборишни лозим деб топади.

Иш ҳужжатларидан кўринишича, «Ғаллакор» ширкат хўжалигининг фермер хўжаликларига айлантирилиши натижасида 2005 йил ҳосили учун ғалла экилган лалми ва сувли ер олган фермер хўжаликлари ер майдонларига сарфланган харажатлар бўйича тендер комиссиясининг қарори билан тақсимланиб, «Ёртепа Қоракўли» хусусий корхонасига 297 гектар ғалла экилган лалми ва 14 гектар сувли экин майдони берилган. Даъвогар тендер комиссияси томонидан лалми ва сувли экин майдонига экилган ғалла уруғлигининг сарф-харажатини қоплаш тақсимланиб берилганлигини асос қилиб, 20447097 сўм ундиришни сўраган.

Биринчи инстанция суди ҳал қилув қарори қабул қилишда «Ғаллакор» ширкат хўжалигининг «Қамаши дон қабул қилиш» акциядорлик жамияти олдидаги 20447097сўм қарзи «Ёртепа Қоракўли» хусусий корхонасига қайси ҳужжат асосида ўтказилганлигини, жавобгар ушбу қарздорликни қайси ҳужжат асосида қабул қилиб олганлигини тасдиқловчи ҳужжатларни талаб қилиб олмаган.

Қамаши туман ҳокимининг 2006 йил 12 майдаги Х-771/5 сонли қарорининг 1-бандида 10524,94 гектар ер майдони ажратилганлиги, 2-бандида ер майдонидаги қурилишлар тугатиш комиссиясининг 2005 йил 12-майдаги 12-сонли баённомасига асосан «Ёртепа Қоракўли» масъулияти чекланган жамияти ҳисобига ўтганлиги кўрсатилган бўлса-да, суд томонидан тугатиш комиссиясининг «Ғаллакор» ширкат хўжалигини фермер хўжаликларига айлантириш натижасида 2005 йил ҳосили учун ғалла экилган лалми ва сувли ер олган фермер хўжаликлари ер майдонларига сарфланган харажатлар тўғрисидаги маълумотнома қачон тузилганлигига аниқлик киритилмаган. Шунингдек, ғалла экилган 297 гектар лалми ва 14 гектар сувли ер майдонлари қайси контурда жойлашганлиги ва ушбу контурлар туман ҳокимининг қарори билан «Ёртепа Қоракўли» хусусий корхонасига ажратилганлигига аниқлик киритмасдан, даъвони қаноатлантириш ҳақида барвақт хулосага келган.

Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодекси 61-моддасининг биринчи қисмига кўра, хўжалик суди ишдаги мавжуд далилларни ҳар томонлама, тўлиқ ва холис текширишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳолайди.

Биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорида суд мажлисида жавобгар раҳбари қатнашганлигини кўрсатган бўлса-да, суд мажлиси баённомасида унинг шахсига аниқлик киритмаган, ишда қатнашиш учун ишончномаси йўқлигига баҳо бермаган.

Апелляция инстанцияси суди иш ҳужжатларидаги тарафлар ўртасида ихтиёрий равишда 2008 йил 1 сентябрда тузилган солиштирма далолатномада 23586571 сўм қарздорлик мавжудлигини кўрсатиб, жавобгар 2005 ва 2006 йиллар учун 1141903 сўм қарздорликни ғалла топшириб камайтирганлигига, ушбу топширилган ғалла учун тарафлар ўртасида шартнома тузилган ёки тузилмаганлигига, шунингдек ғалла «Ғаллакор» ширкат хўжалигининг қарзи эвазига топширилганлигига аниқлик киритмасдан, ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдирган.

Қайд этилганларга кўра, судлов ҳайъати ҳал қилув қарорини бекор қилиб, ишни янгидан кўриш учун биринчи инстанция судига юборишни лозим деб топади.