Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Франция Республикаси Ҳукумати ўртасида
Битим
Маданий, илмий ва техникавий ҳамкорлик тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Франция Республикаси Ҳукумати, қуйида Томонлар деб аталиб,
Ўзбекистон Республикаси ва Франция Республикаси ўртасида 1993 йил 27 октябрда Парижда имзоланган дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисидаги Шартномага биноан,
Европа хавфсизлик ва ҳамкорлик Кенгашининг Хельсинкидаги имзоланган якунловчи Актнинг принципларини ҳурмат қилиб,
икки давлатнинг маданий ўзига хослигини ва иқтисодий эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда таълим, билим олиш, маданият, фан, техника ва кадрлар тайёрлаш соҳаларида ҳамкорликни кенгайтиришни ва ушбу билан икки халқ ўртасида ўзаро тушунишни ва дўстликни чуқурлаштиришни истаб,
қуйидагилар ҳақида келишдилар:
1-МОДДА
Ҳар бир Томон ўз ҳудудида бошқа давлат маданиятидан эркин фойдаланишни кафолатлайди ва ўз жамоатини бошқа Томоннинг маданий бойликлари ва бу соҳадаги ютуқлари билан бевосита таништиришга интиладилар.
Томонлар амалдаги ёки ўз давлатлари ҳудудида очилиши мумкин бўлган маданият ташкилотлари фаолиятини рағбатлантирадилар ва вазифаларининг бажарилишини осонлаштирувчи мумкин ва бор чораларни ўз қонунлари доирасида қабул қиладилар.
Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон ўз ҳудудида бошқа Томон маданиятининг тарқатилишига, хусусан:
бошқа Томоннинг интеллектуал ва санъат дунёсининг арбобларини, шунингдек, рассомлар, ҳайкалтарошлар, архитекторлар, режиссёрлар, композиторлар, музей ходимлари, ёзувчилар, кутубхоначиларни ҳамда олий санъат ўқув юртларига ёш ижрочиларни ўқув стажировкаларига ва ёш маданият ходимларини маданият институтларида тайёрлаш учун таклиф қилиш йўли билан;
турли ҳужжатлар ва маълумотлар алмашиш йўли билан кўмаклашадилар.
Томонлар маданий мерос ва тарихий ёдгорликларни муҳофаза қилиш соҳасида маъмурий, ҳуқуқий ва техникавий ҳамкорликка кўмаклашадилар. Улар, жумладан, миллий меросни сақлаш соҳасида кадрлар тайёрлашни рағбатлантирадилар.
2-МОДДА
Аҳдлашувчи Томонлар ўз ҳудудларида бошқа давлатнинг тили ўрганилишининг амалга оширилишига ҳаракат қиладилар.
Франция томони, 1992 йил ноябрда Тошкентда Франция элчиси ва Ўзбекистон Республикасининг Халқ таълими ҳамда Олий ва махсус ўрта таълим вазирлари имзолаган педагогик ва лингвистик ҳамкорлик тўғрисидаги эслатма руҳида, олий малакали мутахассисларни (тил масалалари бўйича атташе, лектор ва ўқитувчилар) жалб қилиб, Францияда ҳамда Ўзбекистонда лингвистик стажировкаларни ташкил қилиб, француз тилини ўқитишнинг, янги мактаб ўқув китобларини ва аудиовизуал методлар тузиш соҳасида ҳамкорликни кенгайтириб, Ўзбекистон Республикасида француз тилининг ўқитилиши ва тарқалиши ишига ўз ҳиссасини қўшади.
Техника соҳасида ҳамкорлик лойиҳалари билан биргаликда француз тилининг мутахассислик тили сифатида ўқитилишига алоҳида эътибор берилади.
Аҳдлашувчи Томонлар:
икки давлат мутахассисларининг тажриба алмашуви ва учрашувлари ҳамда педагогик ва маъмурий кадрларнинг дастлабки тайёрланиши ва малака оширишини ташкил қилиш йўли билан таълим соҳасида, шунингдек, унинг системаларини ташкил қилиш ва бошқариш соҳаларида ҳамкорликка,
мактаблар, хусусан, ўрта таълим муассасалари синфлари ўртасида алмашиш бўйича ҳамкорликка,
университетлар, хусусан, икки давлат университетлари ва бошқа олий ўқув юртлари орасида амалдаги миллий қонунлари доирасида аниқ лойиҳалар бўйича конвенциялар тузиш йўли билан ҳамкорлик қилишига кўмаклашадилар.
3-МОДДА
Ҳар бир Томон бошқа давлатнинг маданий, фан ва техникавий характерига эга бўлган китоб ва бошқа нашрларнинг ўз ҳудудида тарқатилишига кўмаклашадилар.
Томонлар китоб нашр этиш соҳасида муаллифлар, нашриётчилар, таржимонлар, малакали ва мутасадди ходимлар ўртасида алоқаларни ривожлантиришга қаратилган ташаббусларни қўллаб-қувватлайдилар. Томонлар икки давлат нашриётлари ўртасида, хусусан, таржима ва биргаликдаги нашриётчилик соҳасидаги фаолиятини кенгайтириш имконини берувчи ҳамкорликни ривожлантиришдан манфаатдордирлар.
Томонлар ўз ҳудудларида бошқа Томоннинг китоб кўргазмалари, хусусан, халқаро китоблар ярмаркаси ҳамда китобларнинг кўчма кўргазмалари ўтказилишига мойиллик қиладилар.
Томонлар икки давлат кутубхоналари ўртасида, хусусан, ҳужжатлар ва маълумот алмашиш ҳамда архив иши соҳасида алоқалар ўрнатишдаги ҳамкорлигига кўмаклашадилар.
4-МОДДА
Томонлар санъатнинг театр, мусиқа ва рақс, фольклор, рассомчилик, суратга олиш ва овоз ёзиш каби турли соҳаларида алмашишга кўмаклашадилар.
Томонлар кадрлар тайёрлашга мойиллик қиладилар ва маданий тадбирларга тарбиявий кўриниш беришга интиладилар.
Томонлар ижодий учрашувларни кўзда тутган кўргазмалар лойиҳаларига имтиёзлар берадилар ва қўшма ишлаб чиқаришни қўллаб-қувватлайдилар.
5-МОДДА
Томонлар интеллектуал хусусийлик масалалари бўйича консультациялар ўтказишга киришадилар; улар, хусусан, Ўзбекистонда тегишли қонунчиликни ишлаб чиқиш мақсадида мутахассислар алмашишни тавсия қиладилар.
6-МОДДА
Томонлар радиоэшиттириш ва; телевидение соҳасида, асосан, ташкилотлар ва мутахассислар ўртасида алмашишга мойилдирлар ва кадрлар тайёрлаш ишларига кўмаклашадилар.
Томонлар кинематография соҳасидаги муносабатларнинг ривожланишига, жумладан, кино кунлари ўтказишни ташкил қилиш, бадиий, ҳужжатли ва илмий-оммабоп фильмлар билан алмашиш, фильмларни биргаликда ишлаб чиқариш, ўз ҳудудларида ташкил қилинадиган халқаро фестивалларда қатнашиш ҳамда кадрларни тайёрлаш йўли билан кўмаклашадилар.
7-МОДДА
Томонлар икки давлат илмий-тадқиқот институтлари ва университетлари орқали ўзаро қизиқиш уйғотадиган соҳаларда илмий ва технологик алмашувларнинг ривожланишига кўмаклашадилар.
Шу мақсадда Томонлар, хусусан:
икки давлат илмий ходимларининг докторлик диссертациясини ёзишга қаратилган узоқ муддатли сафарларини,
диссертация ишларига биргаликда раҳбарлик қилишни,
ўқитувчилар ва илмий ходимларнинг ўқишга ва биргаликда тадқиқотлар олиб боришга юборилишини,
семинарлар, ёзги курслар ва коллоквиумлар ўтказишни қўллаб-қувватлайдилар.
Шунинг учун улар илмий-тадқиқот институтлари, ташкилотлари ва университетлар ўртасидаги, махсус битимлар доирасидаги қўшма тадқиқот лойиҳалари ишлаб чиқилишига олиб келувчи бевосита алоқаларни рағбатлантирадилар.
Томонлар археология соҳасида биргаликда ишларни давом эттиришни ҳамда гуманитар ва ижтимоий фанларда юқори даражадаги илмий тадқиқотларни, жумладан, Марказий Осиё бўйича француз тадқиқотлари марказининг (МОФТМ) келажакда олиб борадиган ишларини ривожлантиришни тавсия қиладилар.
8-МОДДА
Томонлар ўзаро келишув ва зарурат асосида техника соҳасида имкони борича яқин ҳамкорликни давом эттирадилар.
Француз Томони, агар ўзбек Томонининг бунга истаги бўлса, эксперт баҳолашини ўтказиши ва ўз ёрдамини таклиф қилиши мумкин, сўнг ўша жойда ёки Францияда ўтказиладиган кадрлар тайёрлашга қаратилган лойиҳаларга кўмаклашадилар. Бўлғуси стажёрлар учун зарур ҳолларда тил ўрганиш курслари ташкил этилади.
Француз Томони жамият бошқаруви (маъмурий кадрлар ва ҳуқуқий тайёрлаш) соҳасидаги ҳамкорликка ўз ҳиссасини қўшишга ҳамда иқтисодий ислоҳотларни амалга оширишда ёрдам беришга тайёрдир.
9-МОДДА
Томонлар ўзбек ва француз ёшлари ўртасида маданият ҳамда спорт соҳаларида, ассоциация ва федерациялар ўртасида бевосита алоқаларга алоҳида эътибор бериб, ёшлар алмашувига ҳамда ёшлар ташкилотлари учун кадрлар ва ёш кадрлар тайёрлашга кўмаклашадилар.
10-МОДДА
Томонлар, хусусан, бир Томондан хусусий шахслар ва бошқа Томондан маҳаллий коллективлар, маданий ва ижодий муассасалар, ўқув юртлари, ассоциациялар, касаба уюшмалари, жамоат ташкилотлари ва бошқалар ўртасида бевосита — алоқаларда намоён бўлган марказлаштирилмаган ҳамкорликка алоҳида эътибор берадилар.
Бундай марказлаштирилмаган ҳамкорлик икки давлат ўртасида давлатлар даражасида ўтказиладиган ҳамкорликка қўшимча бўлади.
11-МОДДА
Томонлар ушбу Битимнинг амалга оширилиши устидан назорат қилишга қаратилган маданий, фан ва техникавий ҳамкорлик бўйича ўзбек-француз комиссиясини тузадилар. Комиссия керак ҳолларда ҳамкорликнинг асосий йўналишларининг мақсадларини аниқлаш учун ва зарурати бўлганда ушбу Битимни амалга ошириш билан боғлиқ бўлган умумий тартибдаги масалаларни кўриб чиқиш учун Ўзбекистон ёки Францияда йиғилиб туради.
Аралаш ишчи группалари, зарурат туғилганда, ҳамкорликнинг турли соҳаларида аниқ лойиҳалар ишлаб чиқиш мақсадида ва уларни амалга оширишнинг амалий механизмларини ишлаб чиқиш учун йиғилиб турадилар.
Маданий, фан ва техникавий ҳамкорлик бўйича комиссия ва аралаш ишчи группалар фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон ва Франция Ташқи ишлар вазирликлари томонидан таъминланади.
12-МОДДА
Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон ушбу Битимнинг кучга кириши учун уз конституцияси талаб қилувчи зарур тадбирлар бажарилганлигини бошқасига маълум қилади; бу хабарларни олган кун ушбу Битимнинг кучга кириш вақти бўлади.
Ушбу Битимнинг амал қилиш муддати 5 йилга белгиланган. Сўнг у агар Томонлардан бири уни амал қилиш муддати тугашидан олти ой аввал ёзма равишда бекор қилмаса, кейинги ҳар беш йиллик муддатга автоматик равишда узаяди.
Париж шаҳрида, 1993 йил 27 октябрда, икки асл нусхада, ҳар бири ўзбек ва француз тилида тузилди, икки матн бир хил кучга эга.
(имзолар)