Ўзбекистон Республикаси ва Руминия ўртасида
Шартнома
Дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси ва Руминия, бундан кейин «Аҳдлашувчи Томонлар» деб аталувчилар,
халқлари ўртасидаги дўстона ва бир-бирини ҳурматлаш муносабатларига асосланиб,
икки давлат ўртасидаги муносабатларни умуминсоний қадриятлар, демократия, бирдамлик, инсоннинг фундаментал ҳуқуқ ва эркинликларини ҳурмат қилиш асосида ривожлантириш ўзбек ва румин халқлари манфаатларига, Осиё, Европа ва дунёда тинчлик ва барқарорлик ишига хизмат қилишига қатъий ишониб,
иккала давлатдаги ҳозирги тарихий ўзгаришларнинг муҳимлигини таъкидлаб,
ўзларининг икки томонлама муносабатларини тенглик, адолат ва ҳамжиҳатлик принципларида қуришга қатъий аҳд қилиб,
БМТ Низомининг мақсад ва принципларига ўзларининг содиқлигини ва Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик бўйича ташкилотнинг ҳужжатларида ёзилган мажбуриятларни бажаришга интилишини тасдиқлаб,
давлатлар ўртасидаги муносабатларида босқинчилик ҳаракатларини қоралаб ва уларнинг сиёсий ва ҳуқуқий оқибатларини БМТ Низоми қоидаларига мувофиқ ҳал этиш зарурлигига ишонган ҳолда,
сиёсий, иқтисодий, илмий-техникавий, экологик, ахборот, инсонпарварлик, маданий ва бошқа соҳалардаги икки томонлама ҳамкорликка янги сифат бахш этиш ва унинг ҳуқуқий негизини мустаҳкамлашни мақсад қилиб олиб,
қуйидагилар ҳақида келишиб олдилар:
1-модда
Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги муносабатлар дўстлик, ишонч, ўзаро ҳамкорлик ва ҳурматга асосланади.
Аҳдлашувчи Томонлар ўз муносабатларида БМТ Низоми, Хельсинки Якунловчи акти, янги Европа учун Париж хартияси қоидалари ва ЕХҲТнинг бошқа ҳужжатларига, шунингдек халқаро ҳуқуқнинг барча тан олган принцип ва нормаларига риоя қиладилар.
2-модда
Аҳдлашувчи Томонлар халқаро муносабатларда куч ишлатишга ёки куч билан қўрқитишга йўл қўйиб бўлмасликни ва шунингдек халқаро мунозараларни тинчлик йўллари билан ҳал қилиш зарурлигини тасдиқлайдилар.
Улар мунозараларни тинчлик йўли билан ҳал қилиш учун БМТ Низоми ва ЕХҲТ нинг тегишли ҳужжатларига мувофиқ иш тутадилар, иккала давлат суверенитети, ҳудудларининг яхлитлиги ва чегараларининг бузилмаслигини эътиборга оладилар.
3-модда
Аҳдлашувчи Томонлар БМТ Низомининг VII бобида кўзда тутилган жамоа хавфсизлиги чораларининг амалга оширилишини қўллаб-қувватлайдилар.
Агар Аҳдлашувчи Томонлардан бири юзага келган вазият хавфсизлик манфаатларига зарар етказиши мумкин деб ҳисобласа, Томонлар зудлик билан уни ҳал қилиш мумкин бўлган йўллар тўғрисида маслаҳатлашишлар ўтказишлари мумкин.
4-модда
Аҳдлашувчи Томонлар қуролли кучлар ва қуролларни баравар ҳолда қисқартириш жараёнига, Осиё ва Европада ишонч ва барқарорликни мустаҳкамлашга ЕХҲТ доирасида кўмаклашадилар.
Аҳдлашувчи Томонлар қуролсизланишини қаттиқ ва самарали халқаро назорат остида амалга ошириш мақсадида биргаликда, шу жумладан ўзлари иштирок этадиган халқаро кўп томонлама ташкилотлар доирасида ҳаракат қиладилар.
Томонларнинг ҳарбий соҳа бўйича биргаликдаги ҳаракати келишилган даражаларда ва тегишли дастурлар асосида амалга оширилади.
5-модда
Аҳдлашувчи Томонлар тенглик, шериклик ва ўзаро фойда асосидаги икки томонлама савдо-иқтисодий ва илмий-техникавий ҳамкорликни ривожлантиришга кўмаклашадилар ва бундай ҳамкорлик учун энг қулай шароитлар таъминлайдилар.
Аҳдлашувчи Томонлар ўзларининг иқтисодий ва савдо муносабатларининг механизмларини такомиллаштириш ва дунё бозори нормалари ва тажрибасига яқинлаштириш учун ва шунингдек ўзаро маблағ сарфлашни рағбатлантириш ва ҳимоя қилиш ва икки томонлама солиқ солишнинг олдини олиш учун тегишли чоралар кўрадилар.
6-модда
Аҳдлашувчи Томонлар ўзларининг халқ хўжаликларини ривожлантириш учун алоҳида аҳамиятга эга бўлган соҳаларда, айниқса энергетика, қурилиш, транспорт ва алоқа, қишлоқ хўжалиги, табиий ресурслардан фойдаланиш соҳаларида ва шунингдек халқ истеъмол моллари ишлаб чиқариш соҳасида, янада яқинроқ ҳамкорлик қилишга кўмаклашадилар.
Аҳдлашувчи Томонлар, ички қонунларга амал қилиб, икки мамлакат хўжалик қилувчи субъектлари ўртасидаги ҳамкорлик ва бевосита алоқаларга ва қўшма корхоналар яратиш ва ҳамкорликнинг бошқа самарали шаклларига кўмаклашадилар.
7-модда
Аҳдлашувчи Томонлар, ўз имкониятларини ҳисобга олган ҳолда, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳамкорликка алоҳида эътибор берадилар ва икки мамлакат тегишли органлари томонидан атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича конкрет лойиҳаларни татбиқ этишни қўллаб-қувватлайдилар.
8-модда
Аҳдлашувчи Томонлар фундаментал ва амалий фанлар соҳасидаги ҳамкорликка, илғор техника ва технологияларни ривожлантириш ва татбиқ этишга, олимлар, илмий-тадқиқот институтлари, илмий-ишлаб чиқариш бирлашмаларининг бевосита алоқалари ва биргаликдаги ташаббусларига кўмаклашадилар. Шу мақсадда улар қўшма дастур ва лойиҳаларни, қўшма корхоналар ташкил этишни, олимлар билан алмашиш ва ҳамкорликнинг бошқа шаклларини рағбатлантирадилар. Томонлар бу масалалар бўйича махсус битимлар тузадилар.
9-модда
Аҳдлашувчи Томонлар, ўзбек ва румин халқлари ўртасидаги мавжуд маданий алоқалардан келиб чиқиб, маданият, таълим, ахборот, туризм, соғлиқни сақлаш ва спорт соҳаларида икки мамлакатнинг марказий ва маҳаллий муассасалари, фуқаролари ва ҳукуматга оид бўлмаган ташкилотлари ўртасидаги алмашишларнинг ривожланишини рағбатлантирадилар.
Аҳдлашувчи Томонлар барча турдаги ўқув юртлари ўртасида, шунингдек илмий-тадқиқот ва маданий муассасалар, кутубхоналар, архивлар, барча турдаги оммавий ахборот воситалари ўртасида алоқалар ўрнатилишини қўллаб-қувватлайдилар ва талабалар, аспирантлар, ижодий ва спорт жамоалари билан алмашишга кўмаклашадилар.
Улар театр ва тасвирий санъат, адабиёт, китоб нашр этиш, мусиқа ва халқ ижодиёти соҳаларидаги ҳамкорлик ташаббусларини рағбатлантирадилар.
Томонлар барча турдаги ўқув юртларини тугатганлик тўғрисидаги гувоҳномаларни, шунингдек илмий унвон ва даражалар тўғрисидаги дипломларни ўзаро тан олиш тўғрисида алоҳида битимлар тузиш имкониятига интиладилар.
10-модда
Аҳдлашувчи Томонлар барча соҳаларда икки давлат фуқаролари ўртасидаги алоқаларни қўллаб-қувватлайдилар. Улар ўзбек ва румин халқлари ўртасида ўзаро билиш ва тушуниш йўналишидаги саъй-ҳаракатларни, шунингдек икки мамлакат жамоат ташкилотлари, муассасалари ва ассоциациялари ўртасида алоқаларни ривожлантиришни рағбатлантирадилар.
Аҳдлашувчи Томонлар икки давлат фуқароларининг ўзаро сафарларига кўмаклашиш ва улардан келиб чиқадиган гуманитар ва ижтимоий масалаларни ечиш мақсадида ҳуқуқий ва консуллик соҳаларида ҳамкорликни ривожлантирадилар.
11-модда
Аҳдлашувчи Томонлар уюшган жиноятчилик, терроризм, коррупция, наркотик, психотроп моддалар ва заҳарли химикатлар, қурол-яроғ ва портловчи моддаларнинг ғайриқонуний муомалада бўлиши, ғайриқонуний молиявий операциялар, пул бирликлари ва қимматли қоғозларни қалбакилаштириш, контрабанда, маданий молларни ғайриқонуний олиб чиқиш, нолегал иммиграция, фуқаро авиациясига зиён етказиши мумкин бўлган ҳаракатлар, шунингдек уларнинг бошқа турларининг олдини олиш ва курашда ҳамкорлик қиладилар. Шу мақсадда Аҳдлашувчи Томонлар бу соҳаларда тажриба ва оператив ахборот алмашадилар ва бу йўналишда халқаро ҳамкорлик доирасида қўшма тадбирлар ўтказадилар ва ушбу масалалар бўйича алоҳида битимлар тузадилар.
12-модда
Аҳдлашувчи Томонлар икки томонлама муносабатлар ривожланишининг, Осиё, Европада хавфсизлик ва ҳамкорликнинг муҳим масалалари ва ўзаро қизиқиш уйғотувчи бошқа халқаро муаммоларга оид тегишли даражаларда маслаҳатлашишлар ўтказадилар.
Шу мақсадда Аҳдлашувчи Томонлар икки давлат парламентлари, ҳукуматлари ва бошқа марказий ва маҳаллий органлари ўртасидаги алоқаларни ривожлантирадилар.
13-модда
Аҳдлашувчи Томонлар уларнинг икки томонлама муносабатларининг ҳуқуқий доираларини уларнинг мамлакатларидаги иқтисодий, ижтимоий ва юридик воқеликка Осиё ва Европадаги ривожланишнинг умумий жараёнига мувофиқ кенгайтирадилар ва такомиллаштирадилар.
14-модда
Ушбу Шартнома қоидалари Аҳдлашувчи Томонларнинг учинчи мамлакатлар билан икки томонлама ва кўп томонлама амал қилувчи шартномалари бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятларига дахл қилмайди ва бу давлатлардан ҳеч бирига қарши қаратилган эмас.
15-модда
Ушбу Шартнома ўн йил муддатга тузилади. Агар Аҳдлашувчи Томонлардан ҳеч бири бошқа Томонни тегишли муддат тугашидан камида 12 ой илгари нотификация йўли билан уни денонсация қилиш нияти тўғрисида хабардор қилмаса, унинг амал қилиши кейинги беш йиллик муддатларга ўз-ўзидан узайтирилади.
16-модда
Ушбу Шартнома ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг миллий қонунларига мувофиқ ратификация қилинади ва ратификация ёрлиқлари билан алмашилган кунда кучга киради.
17-модда
Ушбу Шартнома БМТ Низомининг 102-моддасига мувофиқ БМТ Котибиятида қайд этилади.
Бухарест шаҳрида 1996 йил 6 июнда, икки нусхада, ҳар бири ўзбек ва румин тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эга.
(имзолар)