17.12.2010 йилдаги 356-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси «Саноатконтехназорат» бошлиғининг буйруғи, 17.12.2010 йилдаги 356-сон
Кучга кириш санаси
19.01.2011
Ҳужжат 19.01.2011 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш Давлат инспекцияси БОШЛИҒИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
БУЙРУҒИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НЕФТЬ ВА НЕФТЬМАҲСУЛОТЛАРИ УЧУН ВЕРТИКАЛ ЦИЛИНДРИК ПЎЛАТ РЕЗЕРВУАРЛАРНИНГ ТУЗИЛИШИГА ДОИР ҚОИДАЛАРНИ ТАСДИҚЛАШ ҲАҚИДА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилган ҳолда техник ҳужжат деб топилган. 2011 йил 19 январь, 6-24/12-12498/6-сон]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 йил, 39-сон, 386-модда) ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 10 июлдаги 323-сон «Саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида»ги (Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг қарорлари тўплами, 2004 йил, 7-сон, 64-модда) қарорига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Нефть ва нефтьмаҳсулотлари учун вертикал цилиндрик пўлат резервуарларнинг тузилишига доир қоидалар иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишиб, норматив техник ҳужжат сифатида эътироф этилган кундан бошлаб кучга киритилсин ва кўпайтирилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошлиқ Б. ҒУЛОМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2010 йил 17 декабрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
356-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Саноатгеоконтехназорат»
давлат инспекцияси бошлиғининг 2010 йил 17 декабрь, 356-сонли буйруғига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НЕФТЬ ВА НЕФТЬМАҲСУЛОТЛАРИ УЧУН ВЕРТИКАЛ ЦИЛИНДРИК ПЎЛАТ РЕЗЕРВУАРЛАРНИНГ ТУЗИЛИШИГА ДОИР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу Қоидалар Ўзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларида саноат хавфсизлиги тўғрисида» ги Қонунга (Ўзбекистон Республикаси қонунлари тўплами, 2006 й., 39-сон, 386-модда) мувофиқ ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 10 июлдаги 323-сонли қарори (Ўзбекистон Республикасининг қарорлари тўплами, 2004 йил, 7-сон, 64-модда) билан тасдиқланган Саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси ҳақидаги низомга мувофиқ ишлаб чиқилган бўлиб, ташкилий-ҳуқуқий шакллари ва мулкчилик шаклидан қатъи назар, саноат хавфсизлиги бўйича фаолият юритувчи ва «Саноатгеоконтехназорат» ДИ назорати остидаги барча ташкилотларда қўллаш учун мўлжалланган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I боб. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Қоидаларнинг тааллуқлилиги ва қўлланиш жабҳаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мазкур «Нефть ва нефтьмаҳсулотлари учун вертикал цилиндрик пўлат резервуарларнинг тузилишига доир қоидалар» (қуйида — Қоидалар) нефть ва нефтьмаҳсулотлари учун вертикал цилиндрик пўлат резервуарларнинг конструкцияси, тузилиши, ясалиши, монтаж қилиниши, синалишига оид умумий техник ҳамда саноат хавфсизлигини таъминлаш, авариялар, ишлаб чиқаришдаги шикастланиш ҳолатларининг олдини олишга қаратилган талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур Қоидалар янгидан лойиҳаланаётган, ҳажми 100 дан 50000 m3 гача, доимий ёки сузувчи томли, нефть ва нефть маҳсулотлари солинадиган вертикал цилиндрик пўлат резервуарлар учун тааллуқлидир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳажми 50000 m3 дан катта бўлган резервуарларни лойиҳалаш, тайёрлаш ва монтаж қилишни, алоҳида (индивидуал) техник шартларга кўра, мазкур Қоидалар ва ГОСТ 31385 даги ҳолатларни инобатга олиб, ихтисослашган ташкилотлар бажаради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ушбу Қоидалар изотермик резервуарлар (суюлтирилган газларни сақлаш), иссиқ сув учун бак-аккумуляторлар ва тажовузкор кимёвий маҳсулотлар сақланадиган резервуарларга тегишли эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Резервуарларни ишлатиш шароитлари ва уларнинг конструктив хусусиятлари буюртмачи томонидан берилган бўлиши керак (III боб, 3-§). Буюртмачи томонидан ишлатиш шароитлари ва бошқа талаблар йўқлигида, Ўзбекистон Республикасидаги қурилиш меъёрлари ва қоидалари, ГОСТ 31385 даги талаблар ва ҳолатларни ҳисобга олиб, лойиҳачи томонидан қабул қилинади ва лойиҳалашга техник топшириқда буюртмачи билан келишилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Резервуар парки таркибидаги резервуарнинг геометрик ўлчамларини белгилашда, алоҳида резервуарлар ва уларнинг гуруҳларини ўзаро жойлаштириш бўйича ҚМҚ 2.09.19 талабларини инобатга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Мазкур Қоидалар буюртмачи таклифига биноан турли геометрик ўлчамдаги резервуарларни лойиҳалашга имкон беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур Қоидаларга кўра, тайёрлаш ва монтаж қилиш учун қулайроқ ўлчамга эга бўлган, 100 дан 50000 m3 гача ҳажмдаги резервуарларнинг асосий параметрлари 1-иловада келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Лойиҳалашга шартнома тузиш пайтида резервуарни ишлатиш шароитлари ва конструктив маълумотлари келтирилган буюртма бланкини буюртмачи лойиҳачига бериши тавсия этилади (2-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Барча турдаги резервуарларни тайёрлашни, ушбу Қоидалар ва Ўзбекистон Республикасида амалда бўлган нормалар талабларига мос равишда тузатишлар киритиб ва лойиҳачи билан уларни олдиндан келишиб олиш шарти билан олдин амалда бўлган намунавий лойиҳалар бўйича бажариш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Сақланадиган маҳсулот ҳажмига кўра резервуарлар 4 классга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) I - классга сиғими 50000 m3 ва ундан катта бўлган резервуарлар киради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) II - классга сиғими 20000 дан 50000 m3 гача бўлган ҳамда дарёлар, йирик сув ҳавзалари қирғоғида ва шаҳар қурилиши доирасида жойлашган, сиғими 10000 дан 50000 m3 гача бўлган резервуарлар киради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) III - классга сиғими 1000 дан 20000 m3 гача бўлган резервуарлар киради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) IV - классга сиғими 1000 m3 гача бўлган резервуарлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарларнинг хавфлилик даражаси, материалларга бўлган махсус талаблар, металл конструкциялар комплектига доир ишчи ҳужжатларни текшириш ҳажми, ҳамда вазифасининг муҳимлилигига кўра, ишончлилик коэффициенти (74 - пункт) ҳисоб-китобини инобатга олган ҳолда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Тутиб турувчи конструкциялари 100° С дан юқори ҳароратда ишлайдиган резервуарларни лойиҳалашда қўлланиладиган пўлат русумларининг физик-механик тафсилотларининг ўзгаришини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Пўлат ҳимоя деворли резервуарларнинг тузилишига доир хусусиятлари III бобнинг 10-§ да баён этилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Резервуарларни лойиҳалаш, ясаш ва қуриш жараёнида мазкур Қоидалар билан бирга, белгиланган тартибда тасдиқланган меҳнат муҳофазаси ва гигиена, ёнғин хавфсизлиги ва атроф-муҳит ҳимоясига оид меъёрий ҳужжатларга амал қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II боб. МАТЕРИАЛЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Материалларга оид умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Резервуар конструкцияларида қўлланиладиган пўлатлар Ўзбекистон Республикасининг мавжуд стандартлари, техник шартлари ҳамда мазкур Қоидалар талабларига жавоб бериши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Конструкцияларнинг барча элементлари материалларга доир талабларга кўра 2 гуруҳга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) асосий конструкциялар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) А кичик гуруҳ — резервуарнинг девори, деворга пайвандланадиган тагликлар ёки ҳалқасимон четлар, девордаги люклар ва қувурчаларнинг гардишлари ва уларга уланадиган фланецлар, деворга пайвандланадиган қувват берувчи қатламлар, (мустаҳкамловчи қопламалар) стационар томнинг таянч ҳалқалари, конструктив элементларни маҳкамлаш учун деворидаги қистирма пластиналар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) Б1 кичик гуруҳ — том каркаси, каркассиз томлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) Б2 кичик гуруҳ — резервуар тагининг марказий қисми, сузувчи томлар ва понтонлар, анкерли (болт) маҳкамлагичлар, каркасли томнинг тўшамалари, томдаги люк ва қувурчаларнинг гардишининг люк қопқоқлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ёрдамчи конструкциялар: нарвонлар, майдончалар, ўтиш жойлари, тўсиқ (ғов) лар ва бошқалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Резервуар конструкциялари учун электрпеч, кислород-конвертер ёки мартен усулида эритиб қуйилган пўлатлар қўлланиши лозим. Прокатнинг сифати ва қалинлигига доир қўйиладиган талаблар кўрсатгичларига кўра, пўлат иссиқ прокат, термик ишлов (нормал ҳолатга келтирилган ёки тоблашдан ўтган) дан ёки назорат прокатидан кейин келтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. А кичик гуруҳга мансуб асосий конструкциялар учун фақат қулай (кислороддан тўлиқ тозаланган) пўлатдан фойдаланиш лозим. Ушбу кичик гуруҳнинг конструкциясини ясашга келтирилаётган углеродли, паст углеродли ва паст легирланган пўлатларнинг мустаҳкамлик синфи 2.1 жадвалга мос бўлиши лозим. Б кичик гуруҳдаги асосий конструкциялар қулай ва ярим қулай пўлатлардан ясалиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёрдамчи конструкцияларни тайёрлаш учун юқорида баён этилган пўлатлардан ташқари, ишлатиш пайтидаги ҳароратни эътиборга олиб, қайновчи пўлатлардан фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Кимёвий таркиби ва пайвандлана олиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Эритиш усулида пайвандланганда, пайвандлаш материалларининг сифати ва пайвандлаш технологияси пайванд чокидаги металлнинг мустаҳкамлик ва қовушқоқлик даражаси асосий металлдаги мазкур кўрсатгичлардан паст бўлмаслигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Оқувчанлик чегараси 440 МРа ва ундан паст бўлган пўлатларнинг углеродли эквиваленти 0,43 дан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Углерод эквиваленти қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бунда, C, Mn, Si, Cr, Mo, Ni, Cu, V,P — эритиб, таҳлиллаш (чўмичдаги намуна) натижаларига кўра углерод, марганец, кремний, хром, молибден, никель, мис, ванадий ва фосфорнинг масса улуши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пўлатнинг сертификатида мис ва ванадийнинг миқдори ҳақида маълумот бўлмаса, углерод эквивалентини ҳисоблаб чиқаришда, прокатдаги мис ва ванадийнинг миқдорлари мос равишда 0,30 ва 0,01 % ўлчамда қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2.1-жадвал

Мустаҳкамлик класси‎

Зарбий қовушқоқлиги кафолатланадиган минимал ҳарорат, °С

10‎

0‎ минус 10‎ минус 15‎ минус 20‎ минус 30‎ минус 35‎ минус 40‎ минус 60‎
255‎ 255 (Cт З сп) 20,1—40 mm** С255 (Ст З сп) 10,1—20 mm ‎ С255 (Ст З сп) 4—10 mm ‎
315*‎ С315 40,1—50 mm‎ С315 20,1—40 mm‎ С315 4—20 mm ‎
345 С345 (09Г2С) 40,1—50 mm ‎ С345 (09Г2С) 20,1—40 mm ‎ С345 (09Г2С) 10,1—20 mm‎ С345 (09Г2С) 4 —10 mm‎
(09Г2-У) 8—32 mm‎

(08ГНБ) 8—25 mm‎ ‎

390 (10Г2ФБ) 4 —28 mm‎
(09ГБЮ) 4—12 mm‎
‏440
(10Г2СБ) 8—25 mm‎
08Г2БТ-У, 08Г2Б-У 8—16 mm‎
590

С590K (12ГН2М ФАЮ) 10—40 mm ‎

(12ГН2М ФАЮ-У) 10—40 mm‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Микролегирланган титанли пўлат прокати иссиқ катанка ёки иссиқлик билан ишлов берилган ҳолатда, микролегирланган ванадийли (0,020-0,060 %) иссиқлик билан ишлов берилгандан кейин ёки назорат қилинадиган прокат ҳолатида юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
** Бу ерда ва кейинчалик мазкур белги 20 дан юқори 40 mm гача шароитга мослигини билдиради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пўлатнинг русуми қуйидаги меъёрий ҳужжатлар асосида танланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
С255, С345, С590к -ГОСТ 27772 бўйича; С315 - ТУ 14-104-133 бўйича; 09Г2-У - ТУ 14-1-5136 бўйича; 08ГНБ - ТУ 14-1-4152 бўйича; 10Г2ФБ - ТУ 14-1-4083 бўйича; 09ГБЮ - ТУ 14-1-4358 бўйича; ЮГ2СБ - ТУ 14-1-5270 бўйича; 08Г2БТ-У ва 08Г2Б-У - ТУ 14-1-4349 бўйича; 12ГН2МФАЮ-У - ТУ 14-104-167 бўйича.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 - §. Пўлат варақларининг турлари (сортамент)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Резервуарларни қуриш, қалинлиги 4 — 50 mm, эни 1500 — 3000 mm, узунлиги 6000 — 12000 mm ўлчамдаги, қирралари кесилган пўлат прокатлардан тайёрланади. Пўлатнинг қалинлиги барча томонларида симметрик қўйимда ёки носимметрик қўйимда, аммо пастки оғиш чегараси 0,3 mm га тенг қалинликда етказиб берилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Тайёрлашдаги аниқлик даражасига кўра, варақли прокатлар қуйидагича белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қалинлигига қараб: ВТ — энг юқори, АТ — юқори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) энига қараб: АШ — юқори; БШ — нормал;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) текислигига қараб: ПО — ўта юқори; ПВ — юқори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пўлат варақларнинг қалинлиги ва эни бўйича тегишли оғиш чегараси 2,2; 2,3 ва 2,4-жадвалларда берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2.2 - жадвал

Қалинлиги, mm‏

Симметрик томонли қўйимлар учун ВТ ва АT аниқликдаги, қуйидаги энликда варақлар қалинлиги бўйича оғиш чегараси, mm‎‎

1500

1500 дан юқори 2000 гача‎‎

2000 дан юқори 3000 гача‎‎

ВТ‎

АT‎

ВТ‎

АT‎

ВТ‎

АT‎

5 дан 10 гача‎

±0,4‎

±0,45‎

±0,45‎

±0,5‎

±0,5‎

±0,55‎

10 дан 20 гача‎

±0,4‎

±0,45‎

±0,45‎

±0,5‎

±0,55‎

±0,6‎

20 дан 30 гача‎

±0,4‎

±0,5‎

±0,5‎

±0,6‎

±0,6‎

±0,7‎

30 дан 45 гача‎

±0,6‎

±0,7‎

±0,9‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Варақлардаги ўроқсимонлик (СП) минимал даражада бўлиб, 1 m асосда 2 mm дан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Узунлиги бўйича аниқлигига, текислилик нормасига бўлган талаблар стандарт талабларига мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2.3 - жадвал

Қалинлиги, mm‏

ВТ ва АT аниқликда 0,3 mm га тенг доимий пастки оғиш чегарага эга бўлган қуйидаги энликда варақлар қалинлигининг оғиш чегараси, mm

1500

1500 дан юқори 2000 гача‎‎

2000 дан юқори 3000 гача‎‎

ВТ‎

АT‎

ВТ‎

АT‎

ВТ‎

АT‎

5 дан 10 гача‎

+0,5
‎-0,3 ‎

+0,6
‎-0,3 ‎

+0,6
‎-0,3

+0,7
‎-0,3

+0,7
‎-0,3 ‎

+0,8
‎-0,3 ‎

10 дан 20 гача‎

+0,5
‎-0,3 ‎

+0,6
‎-0,3 ‎

+0,6
‎-0,3 ‎

+0,7
‎-0,3 ‎

+0,8
‎-0,3 ‎

+1,0
‎-0,3 ‎

20 дан 30 гача‎

+0,5
‎-0,3 ‎

+0,7
‎-0,3 ‎

+0,7
‎-0,3 ‎

+0,9
‎-0,3 ‎

+0,9
‎-0,3 ‎

+1,1
‎-0,3 ‎

30 дан 45 гача‎

+0,7
‎-0,3 ‎

+0,9
‎-0,3 ‎

+0,9
‎-0,3 ‎

+1,1
‎-0,3 ‎

+1,1
‎-0,3 ‎

+1,5
‎-0,3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2.4 - жадвал

‎‏Қалинлиги, mm

АШ ва БШ аниқликда ва варақ кенглигидаги энликларда, энликнинг оғиш чегараси, mm‎‎

2000 дан кам‎‎

2000 дан зиёд‎‎

юқори АШ‎

нормал БШ‎

юқори АШ‎

нормал БШ‎

16 гача‎

‎10

15‎

15‎

20‎

16 дан 45 гача‎

15‎

25‎

20‎

25‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қурилаётган резервуарлар учун буюртмачининг истагига кўра, варақнинг қалинлиги ва эни оғиш чегараларидаги аниқлиқда тайёрланиб, амалдаги стандарт талаблари ва белгиларига мос равишда варақ прокатларни олиб келтириш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 - §. Металлнинг ҳарорат меъёрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Металлнинг ҳароратини белгилашда қуйидаги 2 миқдорнинг энг ками қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) тахлаб қўйилган маҳсулотнинг минимал ҳарорати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) муайян жой (ҳудуд) учун энг совуқ суткадаги (сутка бўйича минимал ўртача ҳарорат) ҳароратга 5 °С қўшиб ҳосил қилингани.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Металлнинг ҳароратини аниқлашда, махсус иситиш эффектлари ва резервуарларнинг иссиқлик изоляцияси ҳисобга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Муайян ҳудуд учун энг совуқ суткадаги ҳароратни, жойнинг таъминланганлигини (бутланганлиги) 0,98 деб қабул қилиб, ҚМҚ 2.01.01 талабларига мувофиқ ташқи ҳаво ҳарорати жадвали бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Рулонли технология бўйича йиғилган резервуарлар учун 23-пункт бўйича қабул қилинган металлнинг ҳисобланган ҳарорати, қалинлиги 10 mm дан зиёд бўлганда, 5 ° С га пасайтирилади, қалинлиги 14 mm дан катта бўлганда эса, 10 ° С га пасайтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 - §. Тавсия қилинадиган пўлатлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Резервуарлар конструкциясининг асосий элементлари учун пўлат русумларини танлашда, талаб қилинадиган мустаҳкамлик класси (кафолатланган оқувчанлик минимал чегараси), зарбага нисбатан қовушқоқлиги, прокатнинг қалинлигини ҳисобга олиш зарур. 2.1-жадвалда мустаҳкамлик класси, зарбий қовушқоқлиги талаблари бўйича фарқ қиладиган пўлат варақларнинг русумлари тавсия этилиб, қўлланиши керак бўлган қалинлиги кўрсатилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур жадвалда олиб келинаётган пўлатга доир техник шартлар ҳам берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.5 - жадвалда пўлатнинг кимёвий таркибига, 2.6 - жадвалда эса механик хоссаларига бўлган талаблар қайд этилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Буюртмачининг талабига кўра, резервуарлар конструкцияси учун халқаро стандартлар ва бошқа мамлакатларнинг миллий стандартлари бўйича пўлатлардан фойдаланишга рухсат этилади. Айни пайтда, пўлатнинг тафсилотлари ва сифатига бўлган талаблар, мазкур қоидаларда тавсия этилган пўлатларга қўйилган талаблардан паст бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2.5 - жадвал‎‎

‎‎

Пўлатнинг номи (русуми)

Элементлар улуши массаси, %

Бошқа элементлар

Углерод эквиваленти‎‏

С‎ Mn‎ Si‎ S‎

P‎

Cr‎ Ni‎ Cu‎ Ti‎ Al‎ V‎ Nb‎ N‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎

14‎

15‎

16‎

Ст З сп 5‎

≤10,22‎ ≤0,65‎ 0,15—0,30‎ 0,050‎ 0,040‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,30‎ -‎ 0,020‎ -‎ -‎ ≤0,008 мартен. As≤ 0,08‎

С315‎

≤0,22‎ ≤0,65‎ 0,15—0,30‎ 0,030‎ 0,035‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,30‎ -‎ -‎ -‎ -‎

09 Г2С—12 (345-3) 09 Г2С—15 (345—4)‎

≤0,15‎ 1,30—1,70‎ ≤0,80‎ 0,040‎ 0,035‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,30‎ -‎ -‎ -‎ -‎ ≤0,008 мартен. ≤0,012 эл.печь‎ As ≤ 0,08‎

09 Г2У‎

≤0,12‎ 1,4—1,8‎ 0,17—0,37‎ 0,010‎ 0,030‎ 0,030‎ 0,030‎ 0,030‎ -‎ -‎ -‎ -‎ ≤0,012‎ Са0,002-0,01 деб қабул қилинган ‎

08 Г2Б‎

≤0,09‎ 0,85—1,35‎ 0,15—0,40‎ 0,010‎ 0,030‎ 0,3‎ 0,40—0,65‎ 0,3‎ -‎ -‎ -‎ 0,02—0,4‎ Са0,002-0,01 деб қабул қилинган ‎

10 Г2ФБ‎

0,09—0,12‎ 1,55—1,75‎ 0,15—0,35‎ 0,006‎ 0,020‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,30‎ ≤0,035‎ 0,05‎ 0,09—0,12‎ 0,02—0,12‎ ≤0,010‎ -‎ ≤0,43‎

09 ГБЮ‎

0,08—0,11‎ 1,1—1,4‎ ≤0,3‎ 0,006‎ 0,025‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,30‎ -‎ 0,02—0,05‎‎ - 0,06—0,08‎ ≤0,010‎ Са 0,004 ≤0,38‎

10 Г2СБ‎

≤0,13‎ 1,38—1,8‎ 0,25—0,50‎ 0,020‎ 0,025‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,005—0,02‎ 0,01—0,06‎ ≤0,10‎ 0,03—0,05‎ ≤0,12‎ -‎ ≤0,44‎
08 Г2Б—У 08 Г2БТ—У‎ 0,07—0,11‎ 1,45—1,65‎ 0,2—0,4‎ 0,010-0,006‎ 0,020‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,30‎ 0,015—0,04
‎0,07—0,09‎
≤0,05‎ 0,025—0,45
‎0,01—0,03‎
≤0,010‎ -‎ ≤0,43‎
С 590 К (12 ГН2М ФАЮ) ‎

≤0,14‎

0,90—1,4‎

0,020—0,50‎

0,035‎

0,035‎

0,20—0,50‎

1,40—1,75‎

0,30‎

-‎

0,05—0,10‎

0,05—0,1‎

0,02-0,03‎

Mо 0,15—0,25 деб қабул қилинган ‎

112 ГН 2 М ФАЮ—У‎

0,09—0,14‎

0,09—0,14‎

0,2—0,5‎

0,010‎

0,020‎

0,20—0,50‎

1,40—1,75‎

0,30‎

-‎

0,02—0,05‎

0,05—0,10‎

-‎

0,02-0,03‎

Мо 0,15—0,25
‎ Са 0,002-0,01 деб қабул қилинган ‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ. Ванадий қўшилганда, 10Г2СБ русумдаги пўлатнинг белгиси 10Г2СФБ бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2.6 - жадвал

Пўлатнинг номи (русуми)

Варақнинг қалинлиги, mm

Оқувчанлик чегараси, N/mm2‎‏

Узилишга вақтинча қаршилиги, N/mm‎‏2

Нисбий узайиши, %‎‏

Томонлари параллелликкача эгилиши‎‏

Зарбий қовушқоқлиги KCV, J/cm2 **‎‎

+20

+10‎‏

0‎‏

-10‎‏

-15‎‏

-20‎‏ -30‎‏

-35‎‏

-40‎‏

-50‎‏

-60‎‏

20 °C да механик эскиргандан кейин‎‏

камида

1‎

2‎

3‎

4‎

5‎

6‎

7‎

8‎

9‎

10‎

11‎

12‎

13‎

14‎

15‎

16‎

17‎

18‎

С 255 (Ст З сп 5)

4 дан 10 гача‎

245‎

380‎

25‎

d=l,5а*1

35‎

30‎

30 ‎

10 дан юқори 20 гача‎

245‎

370‎

25‎

d=l,5а‎

35‎

30‎

30 ‎

20 дан юқори 40 гача‎

235‎

370‎

25‎

d=2,0а‎

35‎

30‎

30 ‎

С315‎

10 гача‎

315‎

440‎

21‎

d= 2,0а‎

35‎

30

30 ‎

10 дан юқори 20 гача‎

296‎

420‎

21‎

d= 2, 0а

35‎

30

30 ‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎ 14‎ 15‎ 16‎ 17‎ 18‎
20 дан юқори 40 гача‎ 275‎ 400‎ 21‎ d=2,0а‎ 35‎ 30‎ 30‎
40 дан юқори 50 гача‎ 255‎ 390‎ 21‎ d=2,0а‎ 30‎
С 345-3 (09Г2С—12)‎ 4 дан юқори 10 гача‎ 345‎ 490‎ 21‎ d=2а 35‎ 35‎
С 345-4 (09 Г2С—15) 10 дан юқори 20 гача‎ 325‎ 470‎ 21‎ d=2а‎‎ 35‎ 35‎‎
20 дан юқори 40 гача‎ 305‎ 460‎ 21‎ d=2а 35‎ 35‎‎
40 дан юқори 60 гача‎ 285‎ 450‎ 21‎ d=2а‎‎ 35‎ 35‎‎
‎‏09 Г2У 8 дан 20 гача‎ 305‎ 440—640‎ 21‎ d=2а‎‎‎ 35‎ 35‎
20 дан юқори 32 гача‎ 295‎ 440—640‎‎ 21‎ d=2а‎‎‎ 35‎ 35‎
08 ГНБ‎ 8 дан 25 гача‎ 350‎ 500‎ 26‎ d=2а 50‎ 35‎
10 Г2ФБ‎ 4 дан 9 гача‎ 450‎ 550‎ 22‎ d=2а‎ 60‎ 50‎ 35‎ 35‎
10 дан 28 гача‎ 430‎ 520‎ 17‎ d=2а‎‎ 60‎ 50‎ 35‎ 35‎
09 ГБЮ‎ 4 дан 12 гача‎ 390‎ 550‎ 23‎ d=2а‎‎‎ 60‎ 35‎
10 Г2СБ‎ 8 дан юқори 15 гача‎ 480—600‎ 590—690‎ 22‎ d=2а‎‎‎‎ 50‎

15 дан юқори 25 гача‎

480—600‎ 590—690‎ 22‎ d=2а‎‎‎‎‎ 50‎
08 Г2БТ—У, 08Г2Б—У‎ 8 дан 16 гача‎ 480—580‎ 590—690‎ 22‎ d=2а‎ 70‎ 50‎ 50‎
С 590 К‎ 10 дан 40 гача‎ 590‎ 685‎ 14‎ d=3а‎ 50‎ 35‎ 35‎

122 ГН 2 М ФАЮ-У‎

10 дан 40 гача‎ 690—785‎ 690—880‎ 14‎ d=3а‎ 50‎ 35‎ 35‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*1 d — гардишнинг диаметри; а — намунанинг қалинлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
**2 Пўлат русумидаги зарбий қовушқоқликнинг меъёрланган қиймати ўзгарганда, унинг кам қийматли қўлланиш доираси, катта зарбий қовушқоқликда меъёрланадиган ҳарорат билан чегараланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 - §. Зарбий қовушқоқликка оид талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. А ва Б гуруҳдаги асосий конструкцияларнинг элементлари учун зарбий қовушқоқлигига доир талаблар конструкциянинг гуруҳига, металлнинг (ҳисобланган) ҳарорат меъёри, пўлатнинг механик хоссалари, ҳамда прокатнинг қалинлигига қараб белгиланади ва ГОСТ 31385 га мувофиқ равишда аниқланади. Зарбий қовушқоқликка синашда маятникли тўқмоқ (копер), иситгич қурилмалари ва ГОСТ 7268 ва ГОСТ 9454 га мос равишдаги синалаётган материалнинг намунасидан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Синов ҳароратини танлаш, пўлатнинг кафолатланган минимал оқувчанлик чегарасига боғлиқ бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кафолатланган минимал оқувчанлик чегараси 390 МРа ва ундан паст бўлган пўлат варақлар учун синов ҳарорати график (2.1-расм) бўйича аниқланади. Айни пайтда варақнинг кафолатланган минимал оқувчанлик чегарасини, металлнинг ҳароратини, қалинлигини инобатга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кафолатланган минимал оқувчанлик чегараси 390 МРа дан юқори бўлган варақлар учун синов ҳарорати металлнинг ҳисоб-китоб қилинган ҳароратидан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Танланган пўлат учун кафолатланган минимал оқувчанлик чегараси ва варақнинг қалинлигини 2.6-жадвалдан олиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1-расм. Оқувчанлик чегараси, металлнинг ҳисоб-китоб қилинган ҳарорати ва варақнинг қалинлигини инобатга олиб, синов ҳароратини белгилаш графиги (штрих чизиқ орқали ҳаракат тартиби ифодаланган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7 - §. Қабул қилиб олиш шартлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Конструкциянинг асосий элементлари учун варақли пўлат металлургия ташкилот (завод) лари томонидан партия (уюм) лар ҳолатида жўнатилади. Партия (уюм) даги пўлат бир русумга, бирга (битта чўмичда) эритилган, бир хил қалинликга эга бўлиб, бир хил технология асосида, жумладан, прокатлаш режими термик ишлов берилиб тайёрланган бўлиши шарт. Жўнатилаётган углеродли пўлат прокатининг массаси белгиланган стандарт меъёрларидан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Партиядаги варақларда сифат белгиси ҳақидаги ҳужжат бўлиши лозим. Сифат ҳужжатларида стандартга оид талабларида кўзда тутилган тафсилотлардан ташқари, мазкур Қоидаларнинг қўшимча талабларида баён этилган тафсилотлари ҳам бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8 - §. Буюртма варақларида кўрсатиладиган қўшимча талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Резервуар конструкциясининг асосий элементлари учун прокат ясашга оид буюртмада пўлат русуми, стандарт белгиси, варақнинг геометрик ўлчамлари (қалинлиги, эни, узунлиги) ва уларнинг массаси (вазни) дан ташқари қуйидаги қўшимча талаблар ҳам кўрсатилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қалинлиги бўйича қўйим жойларининг ёки 0,3 mm га тенг бўлган пастга оғиш бўйича доимий чегарадаги қўйим жойларининг симметрик жойлашуви;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қалинлиги (ВТ ёки АT), эни (АШ ёки БШ), текислиги (ПО ёки ПВ), ўроқсимонлиги (СП) бўйича тайёрлаш аниқлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) партия (уюм) нинг массаси (40 t);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r) мустаҳкамлик класси 440 ва ундан паст бўлган пўлатлар учун углерод эквиваленти (Сэкв= 0,43 %) нинг чегараланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) зарбий қовушқоқлигига қўйиладиган талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Варақлари юзасининг сифати стандарт талабларига жавоб бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Мазкур қоидаларнинг 22-пунктига мувофиқ равишда металлпрокатга буюртма берганда, прокатга бўлган ўлчамлари, қалинлиги, эни, қалинлиги бўйича прокат аниқлиги, текислиги, қирғоқларининг ўроқсимонлик тавсифи ва бошқалар, амалдаги талаблар асосида кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Конструкциянинг асосий элементлари учун пўлат варақлар, буюртмачининг талабига кўра, ультратовуш ёрдамида текширилгандан кейин яхлитлик кафолати стандартларга мос бўлиши таъминланиши керак. Яхлитлик класси — 0 ёки 1. Варақнинг назорат қилиб бўлмайдиган зоналари бўйлама четларида — 5 mm, кўндаланг четларида эса —10 mm дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9 - §. Шаклдор прокат
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Резервуарлар конструкциясининг асосий элементлари таркибига кирувчи шаклдор прокатлар (доимий том каркасининг элементлари, сузувчи томли резервуарларнинг таянч ҳалқалари, тиргаклари, деворларининг мустаҳкамловчи ҳалқалари ва бошқ.) ҳам II бобнинг 2 ва 6 - § ларида баён этилган материалларга қўйиладиган талабларга жавоб бериши керак. Мазкур масала резервуар конструкциясини тайёрловчи ташкилот билан шаклдор прокат берадиган корхона ўртасида тузилган шартномада баён этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 - §. Ёрдамчи конструкцияларнинг материаллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Ёрдамчи конструкциялар материалларига қўйиладиган талаблар пўлат қурилиш конструкциялари учун ишлатиш шарт-шароитлари, таъсир этувчи зўриқишлар ва иқлимга доир масалалар инобатга олиниб, қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11 - §. Пайвандлаш материаллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Пайвандлаш материаллари (электродлар, пайвандлаш симлари, флюслар, ҳимоя газлари) конструкцияларни ясаш ва монтаж қилишдаги технологик жараён ва танланган пўлат русумига бўлган талабларга мос равишда танланиши керак. Айни пайтда, қўлланиладиган пайвандлаш материаллари ва пайвандлаш технологияси, пайванд чокларининг механик хусусиятлари мазкур Қоидаларда тавсия бўйича танланган пўлатлар учун белгиланган хусусиятлардан кам бўлмаслиги шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12 - §. Болтлар ва гайкалар учун материаллар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Ёрдамчи конструкциялар элементлари (нарвонлар, майдончалар, тўсиқ-ғовлар) ни, ҳамда том, таянч ҳалқалари ва бошқаларни йиғишда вақтинча фойдаланиладиган монтажлаш болтлари ва гайкалари учун материал сифатида ГОСТ 1050 бўйича 20пс ёки 20 русумдаги пўлат тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Қувурўтказгичларни патрубкаларга фланец усулида уловчи болт ва гайкаларнинг материалини танлашда металл учун ҳисоб-китоб қилинган ҳароратни инобатга олиш лозим. Мазкур ҳарорат минус 40° С гача бўлганда, болт ва гайкалар учун СтЗсп5 русумдаги пўлат, ҳарорат минус 40 дан минус 50° С гача бўлганда, 09Г2С русумдаги пўлатнинг ГОСТ 19281 бўйича 12-категориясини, минус 50° С дан паст ҳарорат учун 09Г2С русумдаги пўлатнинг ГОСТ 19281 бўйича 13-категориясини ишлатиш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Пойдеворларда ишлатиладиган болтлар учун пўлат русуми танлашда, ГОСТ 24379 га мувофиқ бажариш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III боб. РЕЗЕРВУАРЛАР КОНСТРУКЦИЯСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Пайвандли уланма ва чоклар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Пайвандли уламаларга оид атамалар ва уларнинг баёни, пайванд чокларининг турларини пайвандлаш ишларига доир меъёрий ҳужжатларга мувофиқ қуйидагича қабул қилиш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) туташ уланмалар — учлари (ёқ) ининг юзалари бир-бирига тегиб турган элементларни пайвандлаб улаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) бурчакли уланмалар — элементлари бурчак остида жойлашган ва уларнинг тегиб турган жойлари пайвандланган, иккита элементларни пайвандлаб улаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) бир-бирининг устига чиқарилган уланмалар — параллел жойлашган ва бир- бирининг устига қисман чиқариб пайвандланган, иккита элементларни пайвандлаб улаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) таврли уланмалар — бир элементнинг учи иккинчи элементнинг ён юзасига тўғри бурчак остида пайвандланган уланмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) туташ чоклар — элементларнинг четларига турлича (тўғри бурчакли, X - симон, К - симон, V - симон) пайванд чоклардан ясалган уланмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) бурчакли чоклар — бурчакли, бир-бирининг устига чиқариб ёки таврли уланма қилинган пайванд чоклар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) узлуксиз чок — узунлиги бўйича оралатмай ясалган чоклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) бўлакланган чок — узунлиги бўйлаб камида 50 mm узунликда алоҳида-алоҳида ясалган чоклар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Пайвандли уланиб ва чокланган конструктив элементлар, одатда, қуйидаги қўлланилган пайвандлаш турига доир стандартлар талабларига мос бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қўлда бажариладиган ёйли пайвандлаш — ГОСТ 5264;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) флюс воситасида автоматик ва яримавтоматик пайвандлаш — ГОСТ 8713;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) ҳимоя газ муҳитида ёйли пайвандлаш — ГОСТ 1471.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Пайвандли уланма чоклар зич ва мустаҳкам бўлиши, ўзининг оқувчанлик чегараси, узилишга вақтинчалик қаршилиги, нисбий узайиши, зарбий қовушқоқлиги, эгилиш бурчаги каби чокларининг стандарт механик хоссаларининг кўрсаткичлари бўйича асосий металлга мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Коррозияга қарши пишиқлигини яхшилаш учун чок металли ва асосий металл кимёвий таркиби бўйича бир-бирига яқин бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Пайвандлаш технологиясида пайвандлаш давомида сезиларли деформация (шаклининг ўзгариши) ва конструкция элементларининг бир-бирига нисбатан силжишига йўл қўймайдиган усулларини танлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Пайвандлашда қўлланилган вақтинчалик тутқичлар куч таъсирига мўлжалланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Қалинликларидаги фарқ 3.1-жадвалда кўрсатилган миқдордан ошмайдиган деталларни улашдаги чоклар бир хил қалинликдаги деталларни пайвандлаб улагандай бажарилади. Деталлардаги қирғоқларига бериладиган ишлов ва пайванд чокларининг ўлчами нисбатан қалинроқ деталда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3.1 - жадвал‎

Юпқароқ деталнинг қалинлиги, mm ‎

Қалинлиги бўйича рухсат этилган фарқ, mm ‎

4 гача‎

1‎

4 дан катта 20 гача‎

2‎

20 дан катта 30 гача‎

3‎

30 дан катта‎

4‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур жадвалда кўрсатилган деталлар қалинлигидаги ўлчамларидан зиёдроқ фарқ бўлганда, қалинроқ деталлар учини юпқароқ деталь қалинлигигача бир ёки иккала томонидан 15о бурчак остида йўниб, мослаштириш керак. Айни пайтда конструкциянинг четларига ишлов бериш ва пайванд чоклари ўлчамини юпқароқ металл бўйича танлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Пайвандланадиган деталнинг ўзаро қирғоқлари қуйидаги ўлчамлардан кўпга силжиши мумкин эмас:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қалинлиги t = 4 — 10 mm гача деталларда 1,0 mm га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қалинлиги t = 10—40 mm гача деталлар (аммо 3 mm дан кўп эмас) пайвандланадиган деталлар қалинлигидан 10 % миқдорда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Бурчакли пайванд чоклардаги максимал катетлар уланаётган деталларнинг юпқароғининг қалинлигидан 1,2 баробарга ортиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Қалинлиги 4-5 mm бўлган деталлардаги пайванд чоки бурчагининг катети 4 mm бўлиши керак. Қалинлиги каттароқ бўлган деталлар учун мазкур катет конструкцияга кўра ҳисоб-китоб қилиб аниқланади, аммо энг камида 5 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Рулонли ярим фабрикатлар завод шароитида учма-уч (зич) қилиб уланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Резервуарнинг таги ва томини рулонли материалдан йиғаётганда, уланмалар бирининг устига иккинчисини чиқариб пайвандлаш мумкин. Рулонлар бир-бирининг устини камида 30 mm га ёпиб туриши лозим. Резервуарнинг таги ва томини тагликка ўраб, варақлардан йиғилаётганда, учма-уч қилиб ва бир-бирининг устига 5 t ўлчамда (аммо 30 mm дан кам эмас) пайвандланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Қўлланиладиган уланмалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Резервуар деворларининг вертикал уланмалари, варақнинг бутун қалинлиги бўйича эритилиб, туташ чок ясаб бажарилади (3.1. - расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1 -расм. Деворларнинг вертикал туташ уланмалари: а) четларига ишлов бермай; б) иккала четини бир томонлама йўниб; в) четларининг иккала томонини йўниб; г) қирраларни эгри чизиқ бўйлаб йўниб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) четларига ишлов бермай;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) иккала четини бир томонлама йўниб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) четларининг иккала томонини йўниб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) қирраларни эгри чизиқ бўйлаб йўниб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар белбоғларига тақалиб турган варақларни вертикал улашда, улар бир-бирига нисбатан энг камида 8 t миқдорда силжитилган бўлиши лозим. Бунда t белбоғларга тиралиб турган варақнинг энг катта қалинлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II ва III классга мансуб резервуарларни рулонли тасмалардан тайёрлашда, уларни силжитмасдан заводда ясалган ва монтаж қилинган вертикал чокли уламаларга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Варақларни мустаҳкамловчи патрубкалар чоклари билан девор чоклари орасидаги масофа вертикал чокларда камида 250 mm, горизонтал чокларда эса —100 mm гача бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деворнинг биринчи белбоғидаги вертикал уланмалар резервуар таглигининг чекка чокларидан камида 100 mm масофада бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Варақларни горизонтал улаш, уларнинг иккала томонидаги металлни тўлиқ эритиб туташ чоклар билан бажарилади (3.2-расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.2-расм. Деворларни горизонтал туташ уланмалари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қирраларига ишлов бермай;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) устки варақнинг бир қиррасини эгри чизиқ бўйлаб йўниб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) устки варақнинг иккала қиррасини йўниб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқоридаги белбоғнинг варақлари пастки белбоғ варақларининг қалинлиги чегарасида бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўшни белбоғлар варақларининг ўзаро жойлашуви лойиҳада белгиланган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Резервуарлар таги (ости) ни завод шароитида рулонли тасмалардан тайёрланганда туташ уланмалар қўлланилади. Қолган тагликлардаги туташ уланмалар ҳалқасимон қирраларни пайвандлашда, ҳамда тагликнинг марказий қисмини варақларни қўллаб йиғишда фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Резервуар тагини рулонли тасмалар билан бир-бирига улашда, тагликнинг марказий қисмини варақларни улаб ясашда, ҳамда марказий қисмининг ҳалқасимон четларини ясашда тасмаларни бирининг устига иккинчисини чиқариб (нахлесточное) улаш қўлланилади (3.3, 3.4, 3.5 - расмлар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.4 - расм. Тагининг марказий қисмидаги варақларни улаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Резервуар тагини деворлари билан улашда, таврли улама усули қўлланилади. Деворнинг пастки пояс (қисм) даги пўлат варақларнинг қалинлиги 20 mm ва ундан кам бўлганда, қирраларига ишлов бермай, тавр усулидаги пайвандлаш уламалар тавсия этилади (3.6 а) - расм). Ҳар бир бурчакли чокдаги катетнинг ўлчами энг кўпи билан 12 mm бўлиши ва гардишнинг номинал қалинлигидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.5 - расм. Марказий қисмни тагининг гардишларига уланиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Пастки поясидаги деворнинг қалинлиги 20 mm дан зиёд бўлганда, резервуарлар учун қирраларига 3.6 б) - расмдагидек ишлов бериб туриб, тавр усулида улаб пайвандлаш лозим. Пайванд чоклари камида 2 марта ўтиб ётқизилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.6 - расм. Резервуар тагининг девори билан уланиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Томнинг пўлат варақларини улашда чокли ва бир-бирининг устига чиқариб улаш қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Доимий турадиган (муқим) томларни резервуарнинг девори билан уланиши ушбу бобнинг 7 - § да берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 - §. Лойиҳалаш учун бошланғич маълумотлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Умумий ҳолатлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) резервуарларнинг жойлашуви — иш берувчининг буюртмасига биноан ер юзасидаги махсус пойдевор устига қурилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) геометрик параметрлар — қурилиш меъёрлари ва қоидалари, ёнғинга қарши меъёрлар талабларини ва геологик тадқиқотларни ҳисобга олган ҳолда, қурилиш майдончалари (1-иловада мазкур ҳужжат талабларига мувофиқ қўлланилиши қулай бўлган, ҳажми 100 дан 50000 m3 гача бўлган, резервуарларнинг асосий параметрлари берилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) тайёрлаш (ясаш) методлари — буюртмачининг талабига кўра, варақли ёки рулонли қилиб ясаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Буюртмачи берадиган маълумотлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) резервуарнинг геометрик параметрлари ва ҳажми (сиғими);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) резервуар тури: доимий томли (понтонли ёки понтонсиз), сузувчи томли ва бошқа конструктив хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) қуриладиган ҳудуд (район, территория);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) сақланадиган маҳсулот номи. Бунда зарур тадбирларни қўллаш мақсадида маҳсулотдаги зарарли аралашмалар мавжудлиги (олтингугурт, водородсульфид ва ҳ.к.лар миқдори) ёзилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) маҳсулотнинг солиштирма оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) маҳсулотнинг максимал ва минимал ҳарорати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) ортиқча босим ва нисбий сийраклик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) иссиқлик изоляциясидан зўриқиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) ускуналарнинг жойлашиши ва технологик ускуналар таъсиридан ҳосил бўладиган зўриқиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
к) люклар ва зулфинларни тозалашга бўлган зарурат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л) маҳсулотнинг айланиши (вақтга боғлиқ ҳолатда маҳсулот қуйиш даражаси-сатҳининг ўзгариши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
м) товарости сувининг даражаси (сатҳи);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н) резервуарнинг ишлаш муддати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
о) резервуар элементларининг коррозиясига нисбатан қўйим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур маълумотлар юзасидан буюртмачи ва лойиҳаловчилар ўртасида келишув бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Тўлиқ ҳажмдаги топшириқ белгиланмаган бўлса, мазкур Қоидаларнинг I бобидаги 2 - § нинг 5-пунктига амал қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 - §. Резервуар тагининг конструкцияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Ҳажми 1000 m3 гача бўлган резервуарларнинг таги ясси бўлиши ёки нишаби марказдан четга ёки нишаби марказ томонга қараб конус шаклида (тавсия этиладиган нишаблик даражаси 1: 100) бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Ҳажми 1000 m3 ва ундан кам бўлган резервуарлар тагини ташкил этувчи варақларнинг қалинлиги, коррозияга нисбатан қўйимини ҳисобга олганда, камида 4 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳажми 2000 m3 ва ундан зиёд бўлган резервуарлар тубининг марказий қисми ва қалинлашган ҳалқасимон гардишлардан иборат бўлиши керак. Мазкур резервуарлар тубининг марказий қисмини ташкил этувчи барча варақ (лист)лар, коррозияга ҳисобланган қўйимдан ташқари, энг камида 4 mm номинал қалинликда бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Гардишини ташкил этувчи варақлар ҳалқаси ташқи тарафидан айланма шаклида бўлиб, гардишнинг ички чегараси, гардишдаги варақлар сонига тенг миқдордаги тўғри тўртбурчак шаклида бўлиши мумкин. Гардишнинг радиал кенглиги деворнинг ички юзаси билан тагликнинг марказий қисмини пайвандловчи чок ўртасидаги оралиқни таъминлаб, камида 300 mm бўлиши керак. Ҳалқасимон гардишнинг қалинлиги 3.2-жадвалда берилган ўлчамлардан кам бўлмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3.2 - жадвал‎‎

‎‎
Резервуар пастки пояси деворининг қалинлиги, mm‎ Ҳалқасимон гардишнинг минимал қалинлиги, mm‎
7 гача‎ 6‎
8 дан 11 гача‎ 7‎
12 дан 16 гача‎ 9‎
17 дан 20 гача‎ 12‎
21 дан 26 гача‎ 14‎
26 дан катта‎ 16‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Ҳалқасимон гардишлар ўзаро понасимон тирқишлар шаклида қолиб кетадиган тагликка бир томонлама туташ чоклар ҳосил қилиб пайвандланади (3.5 - расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Резервуарнинг тагини варақлар ёки рулонлар қўллаб бажариш мумкин. Рулонли тасмалар заводда варақларни учма-уч қилиб пайвандлаб тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар тагини варақлар қўллаб монтаж қилинганда, остида қолиб кетадиган тагликнинг устига чиқариб, учма-уч қилиб пайвандланади (3.4 - расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар тагини бир-бирининг устига чиқариб пайвандлашда, фақат юқори томонидан бурчакли чок ясаб бажарилади (3.3 - расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар тагидаги бир-бирининг устига чиқариб уланган жойлар билан пастки пояс кесишган жойларда текис юза ҳосил бўлиши керак (3.5 - расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 - §. Резарвуар деворининг конструкцияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Резервуар деворидаги пўлат варақларнинг ҳисобланган қалинлиги гидросиновлар пайтида маҳсулот ёки сув тўлдириш сатҳининг лойиҳавий баландлигига қараб белгиланади. Резервуар деворларидаги варақларнинг номинал қалинлиги прокат учун ҳисобланган минусли қўйим ва коррозияга нисбатан қўйимни ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Резервуар деворининг номинал қалинлиги 3 этапда аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пояслар қалинлигининг дастлабки танловида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) пишиқлигини текширишга оид ҳисоб-китоби пайтида қалинликка тузатиш киритиш (жумладан, сейсмик жиҳатдан хавфли ҳудудлар учун зилзила таъсирини инобатга олиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) барқарорлик (мустаҳкамлик) ка доир ҳисоб-китоб қилишда қалинликка тузатиш киритиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Поясларнинг номинал қалинлигини дастлабки танлаш, ишлатишдаги зўриқиш, гидросиновлар ўтказиш пайтидаги зўриқиш ва конструкцияга оид талабларни ҳисоб-китоб қилиб амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Ишлатиш шароитидан келиб чиқиб, ҳар бир пояс учун деворнинг минимал ҳисобланган қалинлиги қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2) бунда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
р — маҳсулотнинг зичлиги (солиштирма оғирлиги), kg/cm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Н— маҳсулотни қуйиш баландлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
z — резервуар тагидан пояснинг пастки чегарасигача бўлган масофа, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r — резервуар девори юзасининг ўртача радиуси, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ry — материалнинг ҳисобланган қаршилиги, kgf/cm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γс — ишлаш шароити учун коэффициент: энг пастки пояс учун 0,7 қолган бошқа пояслар учун 0,8 га тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Гидравлик синовлар шароити учун ҳар бир поясдаги деворнинг минимал қалинлиги қуйидаги формула билан ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рв — гидросиновларда ишлатиладиган сувнинг зичлиги (солиштирма оғирлик, kgf/cm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hg — гидросиновларда сувни қуйиш баландлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γс = 0,9 - гидросинов шароитидаги барча пояслар учун ишлаш коэффициенти бир хил (71-пунктдаги белгиланишга қўшимча).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Девордаги ҳар бир пояснинг номинал қалинлиги (t) ни сортамент қатордан танлашда қуйидаги шартга амал қилиш лозим. Қалинлиги, прокат учун минусли қўйимнинг ∆ ва t фарқини ҳисобга олганда, учта қийматнинг максимал миқдоридан кам бўлмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с — коррозия учун ҳисобланган қўйим, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tk — конструкция учун зарур бўлган минимал қалинлик бўлиб, 3.3 - жадвал бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3.3 - жадвал‎‎

‎‎
Резервуар диаметри D, m‎ Девор варақлари минимал конструктив қалинлиги, mm‎
16 гача‎ 5‎
16 дан 25 гача‎ 6‎
25 дан 40 гача‎ 8‎
40 дан 65 гача‎ 10‎
65 дан юқори‎ 12‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Мустаҳкамликка текширув ва турғунликка текширув ҳисоб-китоби, номинал қалинлик билан (t) прокатга мўлжалланган минусли қўйим ва коррозия учун қўйим (С) ларнинг фарқи сифатида аниқланадиган поясларнинг ҳисобланган қалинлигини (tp) белгилаш учун ўтказилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар деворининг ҳар бир пояси учун деворнинг маҳкамлигини текшириш қуйидаги формула билан ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёки бошқа формула:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
( 7 ) билан аниқланади. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ1— меридионал кучланиш, kgf/cm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ2 — ҳалқа бўйлаб кучланиш, kgf/cm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γс — иш шароити учун коэффициент (71 - пункт бўйича олинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γn — резервуарларнинг вазифасига кўра ишончлилик коэффициенти:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I — класс учун γn = 1,2 га,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II — класс учун γn = 1,1 га,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III — класс учун γn = 1,05 га,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV — класс учун γn = 1,0 га тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқоридаги формулалар доимий томли резервуарлар учун келтирилган. Сузувчи томли резервуарлар учун ҳисоб-китоб қилганда 75-пунктдаги формулаларда берилган, доимий томли резервуар учун хос бўлган нагрузка (зўриқиш) инобатга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Ҳалқа бўйлаб кучланиш (σ2) ҳар бир пояснинг пастки нуқтаси учун ҳисоблаб чиқилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Формулада резервуардаги ортиқча босимдан зўриқишга доир ишончлилик коэффициенти эътиборга олинган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рп — резервуардаги ортиқча босим kgf/cm2 (71-пунктдаги белгиланишга қўшимча).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Юклама (зўриқиш) бўйича ишончлилик коэффициенти ва асосий бирикма учун коэффициентларни ҳисобга олган ҳолда меридианал кучланиш пояснинг пастки нуқтаси учун қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gm — ҳисобланган нуқтадан юқоридаги металлконструкцияларнинг массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gо — ҳисобланган нуқтадан юқоридаги стационар ускуналарнинг массаси, kg;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gy— ҳисобланган нуқтадан юқоридаги иситгичнинг массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
s— қордан зўриқишнинг тўлиқ меъёрий миқдори, kgf/cm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Сейсмик (зилзила) таъсирига оид ҳисоб-китобларни ихтисослашган ташкилот бажаради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. 73-пунктдаги шартлар бажарилмаганда, тегишли пояснинг қалинлигини ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Альтернатив вариант сифатида, буюртмачи билан келишиб туриб, иш шароити учун ҳар бир пояс деворининг минимал қалинлиги (tc) ва гидравлик синовлар учун минимал қалинлиги (tg) ни ўзгарувчан қалинликдаги цилиндрик қатламнинг таркиби ҳисобланадиган, девор ҳар бир пояси учун мембранали ҳалқа бўйлаб кучланишнинг энг катта ўлчами асосида тавсия этиш мумкин. Резервуар деворини таги билан туташган чегаравий шароит, нолли радиал силжишлар ва варақ гардишида пластик моментга тенг бўлган эгилувчи момент тарзида берилади. Қалинликни танлаш 71-пунктдаги шартлар бажарилиши туфайли 73-пунктдаги формула билан аниқланган дастлабки қалинликни камайтириб, итерация усулида бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Катта ҳажмдаги резервуарларда баён этилган усул билан минимал қалинликни белгиланиши поясларнинг ҳисобланган қалинлигини камайтириши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Резервуар деворларининг мустаҳкамликка ҳисоб-китобини қуйидаги нисбатни текшириш йўли билан бажарилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σσ—дастлабки критик (меридианал) кучланиш, kgf/cm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σσ —сўнгги критик (меридианал) кучланиш, kgf/cm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Дастлабки критик кучланиш қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tp min — деворнинг энг юпқа поясининг (одатда юқори пояс) ҳисобланган қалинлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Коэффициент С ушбу формула билан чиқарилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Сўнгги (иккинчи) критик кучланиш ушбу формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hr — резервуарнинг редуцияланган баландлиги, m, стационар томли резервуарлар деворининг қалинлиги доимий бўлганда, Hr резервуар деворининг тўлиқ баландлиги (Н0) ra тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Резервуарнинг редуцияланган баландлиги қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tрi — i поясдаги варақнинг ҳисобланган қалинлиги, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hi— i пояснинг баландлиги, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузувчи томли резервуарларнинг юқори пояси учун hi сифатида пояснинг пастки четидан шамоллатиш ҳалқасигача бўлган масофа ўлчамида олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Доимий қалинликдаги деворнинг пастки қирғоғи участкаси учун меридианал кучланиш ушбу формула билан ҳисоблаб чиқилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рвак — резервуардаги нисбий сийракланиш (вакуум) миқдори, kgf/cm2. Сиқилиш бўйича кучланиш белгиси σi —шартли равишда мусбат белгисига алмаштирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Стационар томли резервуарлар ҳалқасидаги кучланиш (σ2) ни турғунликка ҳисобланган Рвак ва ташқи шамолнинг эквивалент босимига (Рш) га боғлиқ бўлади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рш — резервуарнинг энг юқорисига Но шамол босими қиймати (қурилиш меъёрлари ва қоидаларига кўра).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузувчи томли резервуарлар учун Рвак ўрнига шамолдан сийракланиш даражаси ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ci — аэродинамик коэффициент бўлиб, резервуар баландлиги (Но) унинг диаметри нисбатига боғлиқ равишда (қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ) аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сиқилиш бўйича кучланиш (σ2) шартли равишда мусбат қийматга алмаштирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85.79-пунктдаги шартларни бажариш имконияти бўлмаса, резервуар деворларининг мустаҳкамлигини таъминлаш учун юқоридаги пояслардаги девор қалинлигини орттириш ёки ўрталарига маҳкамловчи ҳалқалар ўрнатиш лозим. Шароитга кўра ҳар иккаласини ҳам қўллаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Оралиқлардаги мустаҳкамлик ҳалқалари ҳолатини ҳисоблаш қуйидагича амалга оширилади. Ушбу жараённи фақат σ1 / σсг<1 шарти бажарилгандагина амалга ошириш мумкин. Мазкур ҳолатда 79-пунктдаги σ1cr,σ2 ларнинг қиймати маълум бўлганда, иккинчи (сўнгги) критик кучланиш σ σ2 нинг ҳисобини чиқариб, 82-пунктдаги нисбатдан редуциялашган баландлик (Hr max) аниқлангандан кейин 79-пунктдаги барча шартлар бажарилган ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Ўрталикка ўрнатиладиган мустаҳкамловчи ҳалқанинг ўрни қуйидаги алгоритм бўйича аниқланади. Поясларнинг аниқланган баландликлари 82-пунктдаги формула бўйича пастдан юқорига қараб йиғилади. Сузувчи томли резервуар учун энг юқори пояснинг баландлиги шамоллатиш ҳалқаси сатҳига тенг қилиб олинади. Йиғинди ҳосил қилинаётганда, келтирилган (аниқ) баландлик Hr max дан зиёд қиймати, ҳамда мазкур пояснинг қуйи қирғоғига мос келувчи баландлик Hji қийматини ифодаловчи (j) пояснинг тартиб рақами бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
j — пояснинг қуйи қирғоғи тепасига ҳалқани ўрнатиш баландлиги (hji) — қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳисоб-китоб бўйича ҳалқа ўрнатиш жойи горизонтал пайванд чокка 150 mm дан яқинга тўғри келиб қолса, ҳалқа юқорироққа жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мустаҳкамлик ҳалқасининг параметрлари резервуарнинг диаметрига кўра 95-пунктда берилган методика бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Биринчи мустаҳкамловчи ҳалқанинг ўрни белгилангандан кейин, 87-пунктда берилган алгоритм бўйича иккинчи (учинчи ва ш.к.) мустаҳкамловчи ҳалқаларнинг ўрнатиладиган жойлари белгиланади. Айни пайтда стационар том (очиқ резервуарнинг шамоллатиш ҳалқаси) ўрнини олдинги ҳалқа эгаллайди деб фараз қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Агар энг қуйи ҳалқа билан резервуар таги орасидаги келтирилган баландлик рухсат этилган Hг max дан кам бўлса, девордаги барча ҳалқаларнинг орасидаги масофаларни иложи борича бир хил қилиб тақсимлаб чиқиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Мустаҳкамликка доир ҳисоб-китоблар ва мустаҳкамловчи оралиқ ҳалқаларнинг жойлашишини аниқлашнинг альтернатив варианти сифатида буюртмачи билан келишиб туриб, пояслар қатламларидаги турли қалинликка эътибор бериб, охирги элемент методи бўйича бажариш мумкин. Мазкур усул ёрдамида ҳалқалар сони ва уларнинг жойлашувини, ҳамда пояслардаги тасмалар қалинлигини аниқлаш мумкин. Ҳисоблашдаги чегара шартлари 78-пунктда берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 - §. Резервуар деворларидаги мустаҳкамловчи ҳалқаларнинг конструкцияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Сузувчи томли резервуарларнинг энг юқори пояси деворларига ўрнатилган мустаҳкамловчи ҳалқага эга бўлиши керак. Мустаҳкамликка доир ҳисоб-китобларга кўра, резервуар деворларига оралиқ мустаҳкамловчи ҳалқалар ўрнатилиши мумкин. Мазкур қўшимча ҳалқаларнинг сони ва девордаги ҳолати 8890 - пунктларда қайд этилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Стационар томсиз резервуарларнинг хизмат кўрсатиш майдончаси сифатида фойдаланиладиган энг юқоридаги мустаҳкамловчи ҳалқанинг эни камида 800 mm бўлиши ва ташқи тарафидан ғов (тўсиқ) лар ўрнатилиши лозим. Мустаҳкамлик ҳалқаси резервуар деворига маҳкамланган тиргаклар билан жиҳозланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Энг юқоридаги мустаҳкамловчи ҳалқанинг кесими ундаги энг максимал эгилиш моменти (М) га мувофиқ равишда танланади ва қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Формулада шамолдан юклама (зўриқиш)га кафолат коэффициенти 1,4 деб қабул қилинган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Агар энг юқоридаги ҳалқа пўлат варақлар резервуар деворига ёппасига бурчакли чок қилиб пайвандланган бўлса, ҳалқанинг инерция моментига пайванд жойидан пастга ва юқорига пояснинг 15 карра қалинлиги миқдорида девор қатламининг қисмини қўшиб ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. 85-пунктда баён этилган услуб бўйича пайвандланадиган жойи аниқланган оралиқ мустаҳкамловчи ҳалқани ўрнатиш зарурати туғилганда, керак бўлган кесимнинг эгилиш моментини инобатга олиб аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hr max — деворнинг редуцирланган баландлиги ўлчами (m) ҳисобланиб, 81-пунктдаги усулда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Мустаҳкамловчи оралиқ ҳалқанинг инерция моментига эни 2(rtpi)0,5 дан юқори ва ҳалқа пайвандланган жойдан пастроқ даражани ёки деворнинг ташқи юзасига нисбатан ҳисоб-китоб қилиб аниқлаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Юқоридаги мустаҳкамлик ҳалқа тиргагининг кесимини ва улар орасидаги тирқишни ҳисоб-китоб йўли билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Мустаҳкамлик ҳалқаларини девордаги горизонтал пайванд чокларидан камида 150 mm масофага жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Мустаҳкамлик ҳалқаларининг элементларини резервуар деворига маҳкамловчи конструкциялар лойиҳада кўрсатилган бўлади. Ҳалқанинг секциялари ўзаро учма-уч чоклар қилиб тўлиқ эритиб ёки бошқа усулда уланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Резервуарда ёнғинга сув сепиш тизими мавжуд бўлса, мустаҳкамлик ҳалқасининг конструкциясини ҳалқадан пастга ҳам сув сепаоладиган қилиб ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7 - §. Стационар (доимий) томлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Мазкур бўлимда стационар (турғун) томлар конструкцияларига бўлган талаблар баён этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструкциялар қуйидаги турларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) конуссимон қобиқ тўшама ҳисобига конуссимон ўзини ўзи ушлаб турадиган том;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) каркас ва тўшама элементларидан иборат каркасли конуссимон том;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) юзаси сферик шаклга ўхшаш ва каркаснинг эгилган элементлари ва тўшаманинг йирик элементларидан тузилган гумбазли том.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур Қоидаларнинг умумий талабларини бажариш шарти билан бошқа конструкциядаги томларни ҳам қўллаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Барча томлар, периметри бўйлаб, мустаҳкамловчи ҳалқа элементларидан фойдаланиб, резервуар деворига таяниб туради. Ҳалқа ҳосил қиладиган бурчакнинг минимал миқдори 63 х 5 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Элементларнинг минимал номинал қалинлиги 4 mm деб қабул қилинади. Ишлатиш шароитлари ишлаш муддати ва коррозия тезлигини ҳисобга олиб коррозия учун қўшимча қалинлик олиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Томнинг барча элементлари ва узелларини лойиҳалашда, уларда рўй берадиган максимал кучланиш даражаси ҳисоб-китобдаги миқдордан зиёд бўлмаслиги керак (коррозияга нисбатан қўйимни ҳисобга олмай).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Ўзини-ўзи ушлаб турадиган конуссимон томлар учун тавсия этиладиган геометрик параметрлар: томни ташкил этувчи элементларнинг горизонтал текисликка нисбатан қиялиги максимал 30°, минимали эса 15о бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Конуссимон том тасма (полотна)сининг ҳисоб-китоб қилинган минимал қалинлиги (tк), мустаҳкамлиги шартига кўра, коррозияга нисбатан қўйимсиз қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Р — ҳисобланган зўриқиш (нагрузка), kgf/cm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Р= 1,05 gm + 0,95х 1,2 gу + 0,9х 1,6s + 0,95х 1,2 Рвак, (23) бу ерда,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gm — 1 m2 том варағи (листи) нинг массаси, kg;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gу — 1 m2 иссиқлик сақловчи ўраманинг массаси, kg;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
s — қордан зўриқишнинг тўлиқ норматив миқдори, kg;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Р вак — резервуар томи остидаги ҳосил бўлган нисбий сийракланиш миқдори (вакуум), kgf/сm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Е — пўлатнинг эгилувчанлик модули, kg/сm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
θ —том билан горизонтал текислик ўртасидаги бурчак, градус.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур формулани θ<30° ва r/(tksinθ) > 274 шарти бажарилгандагина қўллаш мумкин ва уни tk учун биринчи яқинлиги аниқлангандан (ҳисоб-китоб қилингандан) кейин текшириб кўриш лозим. Р — ўз навбатида tk нинг олдиндан номаълум бўлишига боғлиқ бўлганлиги учун ҳисоб-китоб пайтида бир нечта кетма-кет яқинлашув талаб қилиниб, бошланғич яқинлашув учун минимал номинал қалинлик (104-пункт) ни қабул қилиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Томнинг қопламасини рулонли тасмалар (битта ёки бир неча қисмдан иборат) ёки варақли тунукалардан монтаж қилиш усули билан ясалиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Томни деворнинг тепасига маҳкамлаш (улаш) узелини 3.7 - расмда кўрсатилган вариантлардан бирига ўхшатиб бириктириш мумкин. Мазкур узел ҳалқали чўзилиш кучланиши (Nk) горизонтга нисбатан қуйидаги формулада ҳисобланган бурчак θ остида бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Р106-пунктдаги формула орқали ҳисобланган юклама (зўриқиш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Ортиқча ички босимда ишлаётган резервуарлар томини девор тепасига маҳкамлаш узели ҳалқани сиқувчи кучланишга ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25) бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Р — максимал ортиқча босим, kgf/сm2 ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gmin — том вазнидан тушадиган минимал вертикал юкланиш, gmin= 0,9 (gm +gу).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Узел погон (узунлик) кучланиши (Nk) нинг мустаҳкамлигига мўлжалланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. 3.7-расмда узелнинг кўндаланг кесими штрихлаб белгилаб қўйилган. Ундан Nк - кучланишнинг қабул қилиш учун фойдаланиш мумкин. Ҳисоб-китоб қилинган майдон қуйидаги формула билан аниқланадиган _ кенгликдаги томнинг участкасидан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
резервуар девори участкасининг кенглиги -
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва элементларнинг мустаҳкамловчи узелларини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Горизонтал юзага нисбатан томнинг қиялик бурчаги ≈ 6° (нишаблик 1:10) дан ≈ 9,5° (нишаблик 1:6) гача деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Каркасли конуссимон томларнинг қуйидаги иккита турини қўллаш тавсия этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) каркас элементлари билан қоплама ўзаро уланишидан иборат йиғма шчитлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) асосий элементларга пайвандланмаган тагликли томлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шчитлар ва том стропиллари резервуар деворлари ва марказий ҳалқага маҳкамланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Томнинг шчитлари ёки таглик тасмалар ўзаро бир-бирининг устига чиқариб, юқоридан узлуксиз бурчакли чок ясаб пайвандланади. Тажовузкор маҳсулотлар сақланадиган резервуарлардаги том қопламаси варақ (тасма) ларини каркасга ҳам устидан, ҳам тагидан узлуксиз бурчакли чок билан пайвандланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Томнинг таглиги деворнинг юқорисига энг минимал ўлчам (63 х 5 mm) ли ҳалқали бурчак орқали маҳкамланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Ўзини-ўзи ушлаб турадиган гумбазли (шарсимон) томлар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) сферик юзанинг минимал радиуси 0,8 D бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) максимал радиуси — 1,5 D бўлиши (D — резервуар диаметри);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) қопламасининг минимал қалинлиги - 5 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Гумбаз каркасли томлар шчитлар тарзида ёки каркас элементлари ва қоплаш варақларидан ясалиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Конуссимон ва гумбазли томлар учун резервуар томларига каркас ва узелларни маҳкамлаш, 106-пунктда аниқланган Р ҳисоблаб чиқилган юклама (нагрузка) таъсирига дош бераоладиган мустаҳкамликка ва 109-пунктда аниқланган Рi — gmin юкламадан турғунлигига (ортиқча босимда ишлаётган резервуарлар учун) ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8 - §. Сузувчи томлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Сузувчи томлар, стационар (турғун) томсиз, горизонтал ер юзасининг ҳар 1 m2 га 1,5 kРa массадаги қор қопламаси ҳосил бўладиган районларда жойлашган резервуарларда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Сузувчи томлар қуйидаги турларда бўлиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) периметри бўйлаб жойлашган герметик коробалари бор, яккадека конструкцияли сузувчи томлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) бутун юзаси герметик коробалар билан қопланган қўшдека конструкцияли сузувчи томлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) қалқиб турадиган сузувчи том.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Сузувчи томларни лойиҳалашда резервуарларни тўлдирганда ёки бўшатганда, томнинг чўкиб кетиши ёки унинг конструктив элементлари, ҳамда резервуарнинг тубидаги ва деворларидаги технологик элементлар ва мосламалар бузилиб кетишига йўл қўймаслик чораларини режалаштириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Резервуарда сақланадиган маҳсулотнинг зичлиги (солиштирма оғирлиги) қандай бўлишидан қатъий назар, сузувчи томлар солиштирма оғирлиги 0,7 t/m3 зичликдаги маҳсулот солинганда суза оладиган қилиб ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Яккадекали сузувчи томларнинг марказий қисмидаги ва иккита бир-бирига яқин сузгич (короба) ларидаги герметиклик йўқолганда ҳам сузиб (қалқиб) туриши таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўшдекали томларнинг иккита қўшни сузгич (короба) ларидаги герметиклик йўқолганда ҳам сузувчанлиги таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Буюртмачи билан келишилган ҳолда, сузувчи томларда тўпланган ёғин сувларини бевосита сақланаётган маҳсулот устига туширувчи аварияли сув ташлагич ўрнатилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузувчи томнинг конструкцияси резервуар бўшатилган пайтда таянчларда турганда, тақсимланган 1,5 kРа юклама (зўриқиш) га дош бераоладиган, етарли даражадаги мустаҳкамликка эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Сузувчи том ва резервуардаги маҳсулот орасида буғ-ҳаво аралашмаси ҳосил бўлишига йўл қўймаслик учун том маҳсулотга тегиб туриши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Сузувчи томнинг марказий қисми ва ҳар бир сузгичи (коробаси) герметик бўлиб, тегишли усуллар билан (вакуум камера ёки сизиб кирувчи суюқлик) синалиши лозим. Сузгичнинг юқори қисмига кузатиш люки (тирқиши) ўрнатилиб, ўша ердан герметикликка текшириб турилади. Люкнинг конструкцияси ва гардиши сузгич (короба) ичига ёғин тушмаслигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8 - расм. Шарсимон томни резервуар деворига улаш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Сузувчи томларнинг конструкцияси ёғин сувларини сувйиғиш пунктига тўплаб, кейинчалик резервуарлар (парк) ташқарисига чиқариб юборишга имкон беришини таъминлаши керак. Яккадекали сузувчи томнинг сувйиғиш қурилмаси, сувташлагич қувурўтказгичларидаги герметиклик йўқолганда, сузувчи томга сақланаётган маҳсулот тушмаслигини кафолатловчи тескари клапан ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асосий сувташлагичнинг номинал диаметри қуйидагича бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) диаметри 30 m гача бўлган резервуарлар учун — 75 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) диаметри 30 m дан 60 m гача бўлган резервуарлар учун — 100 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) диаметри 60 m дан зиёд бўлган резервуарлар учун — 150 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузувчи томга, унинг баландлигига қараб автоматик тарзда керакли ҳолатга мосланувчи нарвон орқали чиқилади. Ишлатиладиган нарвонлардан бири сифатида сирпанувчи нарвонни тавсия этиш мумкин. Ушбу нарвоннинг юқори қисми резервуар деворига шарнир ёрдамида маҳкамланиб, пастки қисмидаги ролик (ғилдиракча) лар сузувчи томга ўрнатилган йўналтирувчи йўл (рельсчалар) бўйлаб ҳаракатланади. Сирпанувчи нарвоннинг иккала томонида тўсиқлар, поғоналари ўз-ўзидан текис ҳолга келадиган бўлиб, ҳар қандай ҳолатида ҳам ўрта нуқтасига тушадиган вертикал юклама (юк) 5 kN га мўлжалланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Томнинг ташқи чети билан резервуар деворлари орасидаги ҳамда томдаги найча (қувур) лар билан йўналтиргич ўртасидаги тирқишлар махсус қурилма (беркитгич) лар ёрдамида ҳосил қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Беркитгич учун ишлатилган материал сақланадиган маҳсулотга ўзининг газ зичлиги (солиштирма оғирлиги), эски-янгилиги, ейилишга дош бераолиши, ҳарорат ва бошқа омиллар бўйича мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Резервуар девори билан понтон оралиғидаги тирқишнинг ўлчами ишлатиладиган беркитгичнинг конструкциясига мос бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Сузувчи томлар, резервуар тагида одам юраоладиган баландлик (1800 mm) даги таянч устунлар устида турадиган ҳолатда бўлиши керак. Буюртмачининг талабига биноан сузувчи томлар пастда 2 хил (ишчи ва таъмирлаш) ҳолатда тўхтатиб турадиган таянч устунли бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қувурлар ёки бошқа ёпиқ профиллардан ясалган таянч устунларида суюқликни чиқарувчи ташлама тешиклар қолдирилган бўлиши лозим. Сузувчи томнинг резервуар тагига, тушадиган нагрузкасини бир маромда тақсимланиши учун сузувчи томлар турадиган таянч устунлари тагига, резервуар тубига ёппа чок ҳосил қилиб пайвандланган пўлат қистирмалар қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Сузувчи томларда номинал диаметри камида 600 mm ли, резервуарни шамоллатиш ёки унда маҳсулот йўқ пайтида хизмат кўрсатувчи ходимлар кираоладиган энг камида битта люк (ёруғлик туйнуги) ва диаметри 800 mm ли битта монтаж қилиш люки бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Сузувчи томлар айланиб (буралиб) кетишининг олдини олиш учун пастки қисми перфорацияланган (тешиклари бор) қувурдан йўналтирувчидан (маҳкам ушлаб турувчи) сифатида фойдаланилади. Мазкур қувур бир вақтнинг ўзида технологик вазифалар (ичида намуна олиш учун ёки маҳсулот сатҳини ўлчаш учун қурилмали) ни бажариши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Сузувчи томнинг барча қисмлари, хусусан сирпанувчи нарвон ҳам электр токига нисбатан бир-бири ва девор билан ўзаро уланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9 - §. Понтонлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Понтонлар турғун томли резервуарларда қўлланилиб, ундаги маҳсулотнинг буғланиб исроф бўлишини камайтиришга мўлжалланади. Понтонли резервуарлар ички босим ва вакуумсиз ишлатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Понтонларнинг асосий турлари қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) периметри бўйлаб жойлаштирилган очиқ ёки ёпиқ сузгич (короба) ли мембранали понтонлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) бутун майдони бўйлаб қўшдекали конструкциядаги герметик сузгич (короба) лари жойлаштирилган понтонлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) герметик қопламали қалқиб турувчи понтонлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) юзаси пенополиуретан билан қопланган кўпқатламли понтонлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Понтоннинг конструкцияси уни резервуарнинг бутун баландлиги бўйича қийшаймай ва айланмай ишлашини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Понтоннинг четки девори (борти) чўкиб туришини ҳисобга олганда, маҳсулот сатҳидан камида 150 mm баланд бўлиши лозим. Понтоннинг қувурчалари ҳам худди шундай баландликда бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Понтоннинг конструкцияси, резервуарда сақланаётган маҳсулотнинг солиштирма оғирлигини ҳисобга олган ҳолда, ўзининг суза олиш захирасини таъминлаши керак. Ичи бўш сузгич (короба) лари бор понтоннинг сузувчанлигини ҳисоблаш ҳар қандай иккита сузгич ва понтоннинг марказий қисмида герметиклик йўқолган ҳолат учун ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Понтоннинг пўлат ёки алюминли қотишмалардан ясалган элементларининг қалинлигини белгилашда, уларнинг мустаҳкамлик ва деформация (шаклини ўзгартириш) га доир ҳисоб-китоблар, ҳамда муайян ишлатиш шароитидаги коррозияга дош бераолиш хоссаларини асос қилиб олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Понтоннинг маҳсулот ёки унинг буғлари бевосита таъсир қиладиган барча уланмалари зичланган ва герметикликка текширилган бўлиши керак. Зичловчи материаллар сақланаётган маҳсулот билан хоссалари жиҳатидан ўзаро мос бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Понтоннинг ҳолати турғун (маҳкамланган) ёки созланувчан (ўзгарувчан) таянч (устун) лар ёрдамида ушлаб турилади. Унинг энг қуйи (пастки) ишчи ҳолати понтон конструкцияси резервуар ичидаги деворларидан ёки тагидаги понтоннинг пастга тушишига тўсқинлик қиладиган турли ускуна ва қурилмалардан юқорида бўлиши керак. Берк профиллардан ясалган таянч (устун) ларнинг пастки ва юқори қисмида ташлама ва тозалаш учун тешикчалари бўлиши лозим. Бузилишлар ва зичлик йўқолишининг олдини олиш учун таянч (устун) ларнинг понтон элементларига маҳкамланадиган жойларига алоҳида эътибор бериш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. 134-пунктда тариф берилган а) ва б) туридаги понтонлардан резервуар тубига тушадиган динамик зўриқишни бир маромда тақсимлаш учун понтон таянчларининг тагига пўлат қистирмалар қўйиб, уларни резервуар тубига ёппа чок усулида пайвандлаб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Понтонни ясашга доир ҳисоб-китоб қилганда, қуйидагиларга эътибор бериш керак. Понтон сузиб турганда ёки таянч устунларда турганда, понтон устида турли йўналишда ҳаракатланаётган энг камида 2 кишини (2 kN) бемалол кўтариб тураолиши, бузилиб кетмаслиги, ҳамда резервуар ичидаги маҳсулот понтон устига чиқиб кетмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Понтон айланиб (буралиб) кетишининг олдини олиш учун тросли ёки бошқа конструкциялардан фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Понтонларнинг қопламасига юкланиш тушишининг олдини олиш учун, вентиляция қурилмаларини понтоннинг қувурига ўрнатиш мумкин. Мазкур қурилма, резервуарни тўлдириш ёки бўшатиш пайтида, энг қуйи иш ҳолатида, таянчларда турган понтоннинг тагидаги ҳаво ва газни етарли даражада ҳаракатлантирадиган бўлиши керак. Ҳар ҳолда (вентиляция қурилмаси бор ёки йўқлигида) понтон таянчларда турганда, резервуарни тўлдириш ёки бўшатиш тезлиги, муайян резервуар учун иложи борича энг минимал бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Турғун томда ёки понтонли резервуарнинг деворида энг камида 2 та вентиляция (шамоллатиш) қувурча (тешик) лари бўлиб, улар периметр бўйича ҳар 10 m га жойлаштирилади. Бундан ташқари том марказига битта қувурча ўрнатилади. Мазкур қувурчаларнинг умумий очиқ майдони резервуар диаметрининг ҳар бир метрига 0,06 m2 га тенг ёки ундан зиёд бўлиши керак. Резервуарни ишлатиш пайтида вентиляция қувурчаларининг тешигининг катаклари 10х10 mm ли зангламайдиган пўлатдан ясалган тўр ва ёғин-сочиндан сақловчи тунука ғилофлар билан тўсилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Понтоннинг устига чиқиш учун резервуарнинг деворида энг камида битта туйнук (люк) бўлиши ва у орқали таянч устунларда турган понтонга чиқиш имконияти бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Понтонли резервуарнинг турғун томига, понтоннинг периметри бўйлаб зичлашувини назорат қилиш учун, энг камида 2 та кузатиш люклари ўрнатилиши керак. Люклар орасидаги масофа 20 m дан катта бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Понтондаги барча ток ўтказувчи қисмлари ўзаро ва резервуарнинг ташқи конструкциясига уланган бўлиши зарур. Мазкур ишни резервуарнинг турғун томидан понтонга келадиган (тенг тақсимланган камида иккита) эгилувчан кабеллар ёрдамида бажариш мумкин. Кабелни уларнинг пишиқлигига, коррозияга бардошлигига, электр қаршилигига уланишнинг ишончлилигига, эгилувчанлигига ва ишлаш муддатига қараб танланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Понтоннинг тепа қисмида туриб, назорат қилиниши керак бўлган берк сузгич (короба) лардаги герметикликни текшириш учун улар қопқоқли люклар билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 - §. Деворлари ҳимояланган резервуарлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Деворлари ҳимояланган резервуарларни лойиҳалаб тайёрлаш ва монтаж қилишда мазкур Қоидаларнинг талаблари ва ушбу параграфдаги қўшимча кўрсатмаларга амал қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Деворлари ҳимояланган резервуарлар маҳсулотни сақлаш учун белгиланган, ички резервуардан ва авария ҳолатларида ёки асосий резервуарнинг герметиклиги бузилганда, маҳсулотни ушлаб туриш учун белгиланган ҳимояли ташқи резервуардан иборат бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асосий резервуар турғун томли ёки сузувчи томли қилиб ясалган бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Резервуардаги ҳимояловчи деворнинг баландлиги асосий резервуар девори баландлигининг камида 80 % ини ташкил қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳимояловчи резервуарнинг диаметрини танлашда, қуйидагиларга эътибор бериш лозим ички резервуар бузилган (ёрилган) тақдирда ва маҳсулотнинг бир қисми ҳимояловчи резервуарга оқиб ўтганда, ҳимояловчи резервуардаги маҳсулотнинг сатҳи резервуар деворининг энг юқори нуқтасидан 1 m га паст бўлиши, ҳамда деворлар орасидаги бўшлиқнинг кенглиги камида 1,5 m бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Асосий резервуарнинг туби ҳимояловчи резервуарнинг тубига бевосита таяниб туриши ёки сизиб (оқиб) чиқиш ҳолатларини тўлиқ назорат қилиб бориш учун резервуарлар тубини бир-биридан ажратиб турувчи панжара, арматурали тўр ёки бошқа қистирмаларга таяниб туриши лозим. Ҳимояловчи деворли резервуарнинг тубидаги нишаблик фақат ташқарига қараб ясалган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Деворлари ҳимояланган резервуарни, резервуар паркига жойлаштирганда, белгиланган тартибда тасдиқланган қурилиш меъёрлари ва қоидалари ва ёнғинга қарши талабларга риоя қилиш лозим. Айни пайтда ҳимояловчи деворли резервуар диаметри учун асосий резервуарнинг диаметрини қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Девори ҳимояланган резервуарлар атрофини марзалаш шарт эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Ҳимояловчи деворли резервуарлар 2 этапда синовдан ўтказилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) биринчи этапда — асосий резервуар синалади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) иккинчи этапда — ҳимояловчи резервуар синалади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Девори ҳимояланган резервуарни гидравлик синашни, асосий резервуарни ҳимояловчи девор баландлигигача сув билан тўлатилган ҳолатда, деворлар орасидаги бўшлиққа лойиҳада белгиланган меъёргача сув қуйиб ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Синов натижалари асосида асосий ва ҳимояловчи деворли резервуарларни синашга оид алоҳида-алоҳида далолатнома тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Девори ҳимояланган резервуар учун буюртма бераётганда, буюртмачи 1-иловадаги бланка шаклида, ҳимоя резервуарининг асосий параметрлари ҳақида эркин ёзувда бериши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11 - §. Девордаги патрубкалар ва кириш туйнук (люк) лари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Патрубкалар ва кириш туйнук (люк)лар конструкцияси резервуар деворига эквивалент бўлаоладиган пишиқликка эга ва герметик уламали бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Резервуарнинг пастки поясларида жойлашган патрубкалар ва люкларнинг уланиш жойлари, одатда, гидростатик вазндан, қувурўтказгичлардан юкламалар, резервуар чўкишидан зўриқиш ва эгилиш моментлари таъсирига учрайди. Шунинг учун, уланадиган қувурўтказгичларнинг ташқи юкланишини компенсацияловчи қурилмалар ҳисобига озайтириш мақсадга мувофиқдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Патрубка ва люклар ўрнатиш учун резервуар деворларида очилган тешикларнинг қирғоқлари тозаланиб, ғадир-будирлари 1 mm катталиккача текисланиши керак. Ҳисоб-китоб қилинган ҳарорат (иқлим) минус 40° С дан паст бўлган жойлар учун мазкур ўлчам 0,5 mm дан катта бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Патрубка ва люклар учун очилган девордаги барча тешиклар атрофига бутун периметри бўйлаб қоплама (ёқа) ўрнатилиб, мустаҳкамлаш керак. Диаметри 50 mm гача бўлган патрубка ўрнатиладиган тешикларга мустаҳкамловчи қоплама қўйиш шарт эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қопламанинг кўндаланг кесимидаги минимал майдон (катталиги) тешик диаметрини резервуар девори қалинлигига (тешик диаметрига мос келувчи вертикал йўналишда) кўпайтмасидан кам бўлмаслиги керак. Қопламанинг қалинлигини девор қалинлигига тенг қилиб танлаш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деворнинг муайян жойига қалинроқ қоплама қўйилган бўлса, мазкур нуқтадаги тешикка мустаҳкамловчи қоплама қўйиш шарт эмас. Мазкур масала тегишли ҳисоб-китоб йўли билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Қоплама учун ишлатиладиган металлнинг пишиқлиги девор материалига ўхшаш мақсадга мувофиқ ҳисобланади. Мустаҳкамлаш самарадорлигини сақлаш шарти билан пишиқлиги бўйича девордаги асосий металл пишиқлигининг 80 % ни ташкил этадиган материални қўллаш мумкин. Пишиқлиги бўйича асосий материал пишиқлигидан юқори бўлган қопламани ишлатганда пишиқлик захираси ҳисобга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Патрубкаларни резервуар деворига ёппа чок ҳосил қилиб, девор материалини тўлиқ эритиш йўли билан пайвандланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қопламани резервуар деворига ва патрубка гардишига ёппа бурчакли чок ҳосил қилиб улашдаги катет (К) нинг параметрлари ва ўлчамлари стандарт талабларига мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Мустаҳкамловчи қопламаларда патрубка ёки люкнинг горизонтал ўқи бўйлаб жойлашган назорат тешикчалари (M10) бўлиши керак. Горизонтал чок ясаб пайвандланган мустаҳкамловчи қоплама иккита қисмдан иборат бўлса, назорат тешикчаларни (қопламанинг ҳар бир қисмида биттадан) ўрта қисмида яримқоплама баландлиги бўйича жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Патрубкаларнинг тавсия этилаётган шартли кесими (диаметрлари) қуйидагилар: 80, 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 500, 600, 700 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Патрубкаларнинг конструкциялари 3.4 - жадвалда берилган ва 3.9-расмга мос қилиб ясалади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3.4 - жадвал

Қувурнинг шартли диаметри, mm

Қувур гардишининг минимал қалинлиги, То, mm

Девордан фланецнинг фасад юзасигача бўлган минимал масофа, L, mm ‎‏

Мустахкам ловчи қопламанинг диаметри, Dн, mm ‎‏

Тагидан патрубка ўқигача бўлган минимал масофа, Н, mm ‎‎

Мустахкам-ловчи ҳалқали қопламали‎

Мустахкамловчи «П» – симон қопламали ‎
80‎ 5‎ 200‎ 180‎ 200‎ 150‎
100‎ 5‎ 200‎ 220‎ 250‎ 150‎
150‎ 6‎ 200‎ 320‎ 300‎ 200‎
200‎ 6‎ 250‎ 440‎ 340‎ 240‎
250‎ 8‎ 250‎ 550‎ 390‎ 290‎
300‎ 8‎ 250‎ 650‎ 450‎ 340‎
350‎ 10‎ 300‎ 760‎ 500‎ 390‎
400‎ 10‎ 300‎ 860‎ 550‎ 430‎
500‎ 12‎ 350‎ 1060‎ 650‎ 530‎
600‎ 12‎ 350‎ -‎ -‎ 600‎
700‎ 12‎ 350‎ -‎ -‎ 600‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9-расм. Резервуар деворидаги қувурнинг умумий кўриниши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Патрубкалар ва фланецларнинг шартли босими учун ҳисоб-китоблар лойиҳалашнинг техник топшириқ қисмда белгиланган бўлади. Агар буюртмада бошқа шартлар айтилмаган бўлса, патрубкаларнинг фланецлари мавжуд стандартларга мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Монтаж қилиш, кўрикдан ўтказиш, таъмир ишларини ўтказиш жараёнида резервуар ичига кириш учун ҳар бир резервуарнинг энг пастки поясида камида битта люк, бундан ташқари понтонли (сузувчи томли) резервуарларнинг юқори қисмида понтон (сузувчи том) устига чиқиш учун камида битта люк бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Туйнукли люкларнинг шартли диаметри камида 600 mm бўлиши лозим. Люк-туйнукларнинг асосий параметрлари ва конструкцияси 3.5-жадвалда ва 3.10; 3.11; 3.12 ва 3.13-расмларда берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3.5-жадвал

‎‎

Люк-туйнукларнинг асосий параметрлари

Номи‎‏

Белгилари‎‏ Люкнинг ўлчами‎‎

Dу 600‎

Dу 800‎

1‎

2‎ 3‎ 4‎
Қопқоқ ва фланецнинг ташқи диаметри, mm‎

D‎

755‎ 975‎
Болтларнинг жойлашув диаметри, mm‎ D6‎ 705‎ 920‎
Болтлар сони, шт‎ n 20‎ 24‎
Болт резьбасининг номинал диаметри, mm‎ Мб 24‎ 27‎
Болт ўрнатиладиган тешик диаметри, mm‎ dо 26‎ 30‎
Қопқоқнинг минимал қалинлиги, mm‎ Tк 16‎ 21‎
Қопқоқнинг қалин қисми диаметри, mm‎ DуТ 670‎ 880‎
Қопқоқнинг дўнг қисми диаметри, mm‎ DB 590‎ 780‎
Гардишнинг ташқи диаметри, mm‎ Dо 630‎ 820‎
Гардишнинг минимал қалинлиги, mm‎‎

Tо

Резервуар деворининг қуйидаги қалинлигида:‎‎ ‎‎
6 mm гача‎‎

‎‎6

6 дан 10 mm гача‎‎

8

10 дан 15 mm гача‎‎

‎‎10

15 дан 22 mm гача‎‎

‎‎12

22 дан 26 mm гача‎‎

14

26 дан 32 mm гача‎‎

16

32 дан 38 mm гача‎‎

20

Мустаҳкамловчи қопламанинг ташқи диаметри, mm‎ DH 1260‎ 1640‎
Мустаҳкамловчи қопламани пайвандлашдаги чок катети, mm‎ Ко‎‏
Резервуар деворининг қуйидаги қалинлигида:‎
10 mm гача‎ 6
10 дан 15 mm гача‎ 8‎‎
15 дан 22 mm гача‎ 10
22 дан 26 mm гача‎ 12
26 дан 32 mm гача‎ 14‎‎
32 дан 38 mm гача‎ 16
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10-расм. Деворнинг I - поясидаги доирасимон люк-туйнук
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11-расм. Деворнинг I - поясидаги овалсимон люк-туйнук (600 х 900 mm)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.13-расм. Деворнинг III - поясидаги доирасимон люк-туйнук (понтонли резервуар)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.5 - жадвалда берилган люклар фланецининг параметрлари, шартли босим Ру = 0,25 МРа га мос келадиган стандарт асосида олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Овалсимон 600 х 900 mm ўлчамли люк-туйнук конструкцияси 3.11; 3.12 -расмларга ва 3.6-жадвалга мос бўлиши керак.(шартли диаметри Dш = 600 ва Dш = 800 тт бўлган люклар учун То— гардишнинг қалинлиги, чок катети Ко қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мустаҳкамловчи қопламаси резервуар тубигача борган овалсимон люк-туйнукларнинг қопламани резервуар тубига пайвандлашдаги чок бурчагининг катети (Кf) 3.6 - жадвал бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I - поясдаги люк-туйнукнинг мустаҳкамловчи қопламаси 2 хил вариантда бўлиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) тубигача (3.11 -расмга қаранг);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) III-поясдаги овалсимон люк-туйнукка ўхшаш (3.12-расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Люкларнинг қопқоғида унинг осон очилишини таъминлайдиган бураш қурилмаси бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3.6-жадвал

Мустаҳкамловчи қопламанинг қалинлиги, Т = t, mm‎

5—10‎

11—15‎

16—20‎

21—26‎

26—38‎

Чок катети, Кf mm‎

4‎

6‎

8‎

9‎

12‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12 - §. Томдаги қувурчалар ва люклар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. Резервуар томига ўрнатиладиган турли қурилмаларни ўрнатиш учун мўлжалланган қувурчаларнинг сони ва номенклатураси, резервуарнинг ҳажми ва вазифаларига кўра лойиҳалаш учун берилган ҳужжатларда белгиланган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Қувурчаларнинг тавсия қилинадиган диаметрлари 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400 ва 500 тт бўлиши мумкин. Уларнинг конструкцияси 3.14-расм ва 3.7-жадвалга мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Қувурчаларга ўрнатиладиган фланецлар, белгиланган тартибда тасдиқланган давлат стандартларига мос бўлиб, Ру = 0,25—1,6 МРа шартли босимга дош бераолиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Ортиқча босимда ишлатиладиган резервуарнинг томидаги барча қувурчаларга резервуарни синаш пайтида герметикликни таъминловчи, вақтинчалик тиқинлар ўрнатилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.14-расм. Том устидаги қувурчалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3.7-жадвал

‎‎

Қувурчанинг шартли диаметри тт ‎

Қувурча учун гардишнинг қалинлиги ‎Тг, mm

Мустаҳкамловчи варақ (лист) нинг диаметри Dн,mm ‎
100‎ 5‎ 220‎
150‎ 5‎ 320‎
200‎ 5‎ 440‎
250‎ 6‎ 550‎
300‎ 6‎ 650‎
350‎ 6‎ 760‎
400‎ 6‎ 860‎
500‎ 6‎ 1060‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Резервуар ичидаги ишларни бажаришда, унинг ичини кўздан кечириш, ҳамда шамоллатиш учун ҳар бир резервуар томида энг камида 2 та люк (ёруғлик люклари) бўлиши керак. Уларни ўрнатиш конструкцияси 3.15-расмдагига мос бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.15 - расм. Ёруғлик люки 500
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13 - §. Нарвон (зинапоя) лар, майдончалар ва ўтиш жойлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Резервуар устига чиқиш учун қўлланиладиган нарвонлар ўзининг пойдеворига ўрнатилган, алоҳида турадиган ёки резервуар деворларига таяниб турадиган ҳалқасимон турларда бўлиши мумкин. Алоҳида турган нарвонни резервуарнинг энг юқори пояси сатҳи (баландлиги)га ёки энг юқоридаги мустаҳкамлик элементи ва ўтадиган поясларга улаб ўрнатилиб, пойдеворнинг чўкиши туфайли конструкциялар силжишини ҳисобга олиш зарур. Шахтали нарвонлар пойдеворга анкерли болтлар ёрдамида маҳкамланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўшни (ёнма-ён) турган резервуарлар ўзаро ўтиш жойлари (кўприкчалар) билан уланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар бир резервуар гуруҳида камида 2 та (қарама-қарши томонларда биттадан) нарвон бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Нарвонлар қуйидаги талабларга мос бўлиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пиллапоялари тешик-тешик ёки ғадир-будир металлдан ясалиб, ҳамда ҳар иккала томонида баландлиги 150 гат келадиган бортчалар ёпиштирилган, одам оёғи сирпаниб кетмайдиган бўлиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) нарвоннинг минимал кенглиги (эни)—650 тт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) горизонтал текисликка нисбатан энг камида 50о қиялатиб ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) пиллапояларнинг минимал кенглиги — 200 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) пиллапоялар нарвоннинг узунлиги бўйлаб бир хил масофа (энг кўпи билан 250 тт) да, ҳамда ичкари томонга 2—5° нишаб қилиб ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) нарвоннинг четларидаги тутқичлари ўтиш жойлари ва майдончалар тутқичлари билан узвий боғланиши ва энг юқори нуқтасида 0,9 kN ўлчамдаги юклама (оғирлик) га дош бераолиши зарур;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) нарвон конструкциясининг бир нуқтасига тушадиган юклама (оғирлик) 4,5 kN бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) тутқичлар таянчларининг ораси 2,5 m дан зиёд бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
к) агар резервуар девори билан нарвон оралиғидаги масофа 200 mm дан зиёд бўлса, ҳалқасимон нарвоннинг ҳар иккала томонига тутқичлар ўрнатилиши ва оралиқ майдончанинг таглиги билан резервуар девори оралиғи 150 mm дан катта бўлмаслиги керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л) ҳалқасимон нарвонлар резервуар деворига ёппасига маҳкамланиши ва энг пастдаги поғонаси ердан 100 — 200 тт юқорида бўлиши зарур;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
м) баландлиги 9 m дан зиёд бўлган нарвонлар конструкциясида ҳар 6 m қуриладиган оралиқ майдончалар кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вертикал қўшоёқли нарвон (стремянка)ларни одатда тавсия этилмайди. Агар заруратга кўра ишлатиладиган бўлса, 3 m баландликка эга бўлган стремянкада хавфсизлик қафасча (тўсиқ) бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Майдонча, ўтиш жойлари ва тўсиқ (ғов) лар қуйидаги талабларни инобатга олган ҳолда ясалиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ўтиш жойларининг очиқ томони тутқичлар билан жиҳозланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) стационар томли резервуарларнинг зарур жойларига (доимий текшириш ёки фойдаланишни талаб қиладиган қурилмалар ўрнатилган) бориш (хизмат кўрсатиш) учун майдончалар жойлаштирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) томнинг бутун атрофи, ҳамда майдончаларнинг ташқи (марказдан) томони ғов (тўсиқ) билан ўралиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) резервуарнинг бирор қисмини қўшни резервуарнинг бирор қисми ёки алоҳида турган конструкция билан боғловчи ўтиш жойларида осон алмашинадиган конструкциялардан иборат таянч қурилмалари бўлиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) майдончалар ва ўтиш жойларининг поли (таглиги) сирпаниб кетишига йўл қўймайдиган илма-тешик металлдан ясалиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) майдонча ва ўтиш жойларининг энг тагидаги кенглиги 700 тт бўлиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) энг юқори тутқичнинг баландлиги камида 1,25 т бўлиши зарур;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) бўйлама тахталар орасидаги масофа 400 mm дан зиёд бўлмаслиги керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) борт бўйлаб ўрнатилган энг паст тўсиқнинг баландлиги 150 mm қилиб ясалади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
к) юқорида жойлашган майдончадаги бортнинг баландлиги энг камида 150 mm бўлиб, сув оқиб чиқиб кетиши учун 10 mm тирқиш қолдириб ўрнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л) борт бўйлаб ўрнатилган тахта билан таглик орасида 20 mm тирқиш қолдирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
м) таглик юзасидан тўсиқнинг ўрта қисмигача бўлган оралиқ 0,5 m атрофида бўлиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н) тўсиқнинг таянчлари орасидаги минимал масофа 2,5 m бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
о) майдонча ва ўтиш жойларининг конструкцияси 4,5 kN юклама (юк) га дош бериши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
п) тутқичнинг бирор нуқтасига тушган 0,9 kN ўлчамдаги юкни тўсиқ кўтараолиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14 - §. Резервуар деворига уланадиган конструктив элементлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Резервуар деворларига уланадиган конструктив элементлар вақтинчалик (технологик мосламалар) ва доимий турларига бўлинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Вақтинчалик конструктив элементлар резервуарни гидравлик синовдан ўтказишгача олиб ташланиши натижасида рўй берган носозликлар ёки юзасидаги нотекисликлар бартараф этилиб текисланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тозалаш ва текислашни прокат қалинлигининг рухсат этилган чегарадан юпқалашиб кетмайдиган даражагача ўтказиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Доимий конструктив элементлар, резервуарни ишлатиш пайтида деворларининг (айниқса, пастки пояслардаги) силжиши (ҳолатини ўзгартириши) га халақит бермаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Конструктив элементларни деворларга маҳкамлаш қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) конструктив элементларни маҳкамловчи пайванд чокларидаги бурчак катетининг ўлчами девор ва пайвандланадиган элементларнинг қалинлигига қараб белгиланади аммо 12 mm дан катта бўлмаслиги керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) доимий конструктив элементлар резервуар деворидаги ва тубидаги горизонтал пайванд чокларидан энг камида девор қалинлигининг 5 баробарида, вертикал чоклардан, ҳамда деворнинг бирор конструктив элемент четидан энг камида девор қалинлигининг 10 баробаридаги масофага ўрнатилиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) доимий конструктив элементлар, четлари юмалоқланган контур бўйича ёппа чок ясаб ёпиштириладиган қоплама варақларга пайвандланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) вақтинчалик конструктив элементлар девордаги пайванд чокларидан 50 тт дан кўпроқ масофага ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15 - §. Деворни анкерли усулда маҳкамлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Резервуар деворлари қуйидаги вазиятларда анкерли усулда маҳкамланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) резервуардаги ортиқча максимал босим резервуар девори ва томи вазнларининг умумий йиғиндисидан зиёд бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ҳисобга олинган шамол таъсиридан ҳосил бўлувчи юклама (зўриқиш) ички ортиқча босим билан бирга резервуар девори ташқи контурини энкайишига олиб келувчи моменти деворлар ва томлар вазнининг қайта тикловчи моментидан катта бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) сейсмик таъсир остида бўлганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Анкерли усулда мустаҳкамлашнинг конструкциялари 3.16-расмда кўрсатилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.16 - расм. Деворни анкерли усулда маҳкамлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. Резервуарни гидравлик синовдан ўтказишда уни сув билан тўлатиб, маълум вақт ичида ушлаб тургандан кейин анкерли болтларни бир маромда бураб маҳкамлаш керак. Айни пайтда гайкалар ўз-ўзидан бўшаб кетмаслиги учун контргайкалар ўрнатиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Анкерли болтларнинг минимал диаметри 24 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184. Анкерли болтлардаги кучланиш (зўриқиш) оқиши (юмшаб кетиши) чегарасининг 1/2 қисмидан ортмаслиги зарур. Мазкур ўлчамлар анкерли болтлар ясалган металлга доир меъёрий ҳужжатлардан олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Анкерли болтлар сони ва улар орасидаги масофа тегишли ҳисоб-китоблар асосида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV боб. РЕЗЕРВУАР КОНСТРУКЦИЯЛАРИНИ ТАЙЁРЛАШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Резервуар конструкцияларини, мазкур Қоидаларга мувофиқ равишда, заводда ясаш қуйидагилар асосида бажарилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) металлик конструкциялар (кейинги ўринларда — МК) лойиҳаси бўйича ишлаб чиқилган резервуар конструкцияларининг деталлашган металлик конструкцияларнинг (кейинги ўринларда — ДМК) ишчи чизмалари асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) белгиланган тартибда тасдиқланган, мазкур Қоидалар талабларининг бажарилишини таъминловчи технологик жараён асосида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу Қоидаларда қуйидаги технологик усулларни қўллаб, завод шароитида ясаб, сўнгра резервуарнинг варақ (лист) ли конструкцияларини монтаж қилиш назарда тутилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) рулонлаб монтаж қилиш усули;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) лист (варақ) ларни йиғиш усули;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) комбинациялашган (ҳар иккаласини қўллаб) усул.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Рулонлаб монтаж қилиш усулини резервуар девори ва тубидаги лист (варақ) ли конструкцияларни, сузувчи томнинг остки қисмини, понтоннинг остки қисмини, доимий (стационар) томнинг қопламасини ясашда қўллаш мумкин. Мазкур конструкциялар транспортировка (ташиш) учун қулай ҳисобланган, ўраб думалоқланган рулонли тасмалар шаклида тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу пунктда кўрсатилмаган (рулонланмаган конструкциялар) резервуарлар конструкцияси габаритли жўнатиладиган маркали-йиғма ва деталлар тарзида тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Варақ (лист)лаб йиғиш усули билан 187-пунктда кўрсатилган варақ (лист) ли конструкциялар тайёрланади; агар рулонлаб монтаж қилиш усулини қўллаш учун 210-пункт бўйича чегаравий қийматдан ошадиган қалинликка эга бўлса, истеъмолчининг махсус талаби асосида тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Комбинациялашган усул 187, 188-пунктларда баён этилган варақ (лист) лаб конструкциялар тайёрлаш усулларини умумлаштиради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Металл прокатни қабул қилиш, сақлаш ва тайёрлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Ясовчи (тайёрловчи) корхонага келтирилган барча металлпрокатлар дастлабки назоратдан ўтказилиб, лойиҳа, меъёрий ва товар узатув ҳужжатларининг мослиги текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Келтирилган металл прокат сорт (нав) ларга ажратилиб, тегишли белгилар қўйилади, профили, пўлатининг русуми ва эритилиш жиҳатига қараб, алоҳида-алоҳида тахланиши керак. Кейинги ишлов беришда эритилишига доир тартиб рақами барча листларга, резервуар девори деталлари, деталлар деворига ва резервуар тубига ёзиб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Металл прокатни ишлаб чиқаришга беришдан олдин куйинди, занг, намлик, қор, муз ва кирлардан обдан тозалаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Металл прокатларни мустаҳкам сўкичаклар устида сақланиши, очиқ жойда бўлганда ёғин сувлари оқиб кетадиган нишаблик ясаш керак. Металл прокатлар тупроқ ёки полга тегиб турмаслиги даркор.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193. Металл прокатларни сақлашда ва ташишда чеккалари бузилиб (эгилиб, қийшайиб) ва шаклини ўзгартириб қолмаслиги зарурлигига эътибор бериш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Металл прокат қатламларидаги текислик таъминланмаган бўлса, жўнатилаётган ҳолатида кўп валикли (текислагич) машина мосламалар ёрдамида тўғрилаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Прокатнинг юзаси, қирғоқлари ва шакли стандартлар талабига мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 - §. Металлпрокатга ишлов бериш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Прокатга белгилар қўйишни 2-классга мансуб аниқликдаги рулеткалар, ўлчов чизғичлари, ҳамда бошқа ўлчов асбоблари ва андозалар ёрдамида бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Прокатни тўғрилашда букилиш, чуқурчалар рўй беришининг олдини олиш лозим. Мазкур ишларни прокат иссиқ (қайноқ) пайтида қилиш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Деталлар одатда, прессларда, профиль эгиш ва варақ эгиш машиналарида бажарилади. Букилиш радиуси совуқ ҳолатда эгишни ҳисобга олиб, металл конструкция лойиҳасида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Чеккасини букувчи прессларда деталларни эгишда, букиш радиуси углеродли пўлатдан ясалган деталлар қалинлигининг камида 1.2 ва камлегирланган пўлатдан ясалган деталлар қалинлигининг 1.8 қисмига тенг бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Камлегирланган пўлатдан ясалган деталлар, ҳамда қалинлиги 6 mm дан зиёд бўлган деталларнинг эгиш чизиғини кесувчи четларини эгишдан олдин механик усулда тозалаш лозим. Четларидаги нотекисликнинг баландлиги 0,3 mm дан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Монтаж учун керак бўладиган тешикларни зарблаб босиш ёки пармалаш йўли билан ҳосил қилинади. Тешиклар диаметридаги четланиш ёки овалсимонлик 1,5 mm дан зиёд бўлмаслиги даркор. Тешиклар атрофида 1 mm дан катта қулашлар ва ёриқ (дарзлик) лар бўлиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Рулонли тасмалар тайёрлаш учун мўлжалланган лист (варақ) ли деталларнинг ҳамда резервуар деворларини варақли йиғишда бўйлама ва кўндаланг четларини йўниб ёки фрезерлаб текислаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қалинлиги 16 mm гача бўлган лист (варақ) ли деталларни гилотин туридаги пичоқлар билан кесишга рухсат этилади. Бунда, четларини йўниш ёки фрезерлаш шарт эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. Механик кислородли ёки плазмали - ёйсимон усулда қирқилган чет деталларида катталиги 1 mm дан зиёд нотекисликлар, бўртиб чиққан чуқурчалар бўлиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Детал четларини пайвандлашдан олдин технологик жараён талабларига кўра куйинди, шлак ва бошқа кирлардан тозалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
205. Деталларнинг бўйлама ўлчамлари ва шакллари белгиланган ўлчам ва чегаравий оғишлар ҳамда деталларнинг бир-бирига осон ёндошиши ёки лойиҳада назарда тутилган пайвандли уланмаларни бажариш учун ўриндошлик қилиб йиғишни таъминлайдиган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ишларда резервуар деворларидаги лист (варақ) ли деталлар (рулонланадиган ёки варақли) га ва резервуар тубидаги ва томидаги рулонланадиган тасмаларга ишлов беришга алоҳида эътибор бериш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деталларнинг параметрлари 4.1-жадвалдаги талабларга жавоб бериши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1 жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 - §. Рулонланмайдиган конструкцияларни ясаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
206. Рулонланмайдиган конструкцияларни ясаш, йиғиш, пайвандлаш ва назорат қилишни мазкур Қоидалар ва металл конструкциялар лойиҳа кўрсатмаларига биноан бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
207. Монтажда конструкцияларнинг йиғилишини таъминловчи рулонланмайдиган конструкцияларнинг бўйлама ўлчамлари ва шаклларидаги чегаравий оғишлар ишчи чизмаларда кўрсатилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарларнинг рулонланмайдиган конструкцияларидаги чегаравий оғишлар 4.2-жадвалга мувофиқ равишда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4.2-жадвал‎‎

‎‎

Деталь ёки конструкция тури‎

Параметрлар номи‎

Чегаравий оғиш‎

1‎

2‎

3‎

Деворнинг лист (варақ) ли деталлари (варақли йиғишда)‎ Эни
‎Андаза билан (ёй бўйлаб узунлиги 1,5 m) эгилган юза ўртасидаги тирқиш ‎

±0,5 mm

‎3,0 mm‎

Конуссимон томнинг радиал шчитлари‎ Эгилган бурчак боши билан радиал балка тешигигача бўлган оралиқ
‎Радиал балканинг тўғрилиги
‎Букилган бурчак эгрилигининг мили (стрелкаси)‎

±7,0mm
‎ ±5,0mm
‎ 15,0mm
‎ ±10,0mm ‎

Сферик томнинг радиал шчитлари‎ Радиал балка эгилишининг мили (стрелкаси)
‎Андаза (ёй бўйлаб узунлиги 1,5 m) билан букилган юза ўртасидаги тирқиш (оралиқ) ‎

±15,0 mm
‎3,0 mm‎

Таянч ҳалқалар секцияси‎ Букилган швеллер эгрилигининг мили (стрелкаси)‎

±10,0 mm‎

Андаза (ёй бўйлаб узунлиги 1,5 m) билан букилган швеллер ўртасидаги тирқиш‎

3,0 mm‎

Оралиқ маҳкамловчи ҳалқаларнинг элементлари‎ Қийшиқ қирғоқнинг эгрилик мили (стрелкаси)‎

±10,0 mm‎

Тасмаларни ўровчи элементлар‎ Ҳалқаларнинг ташқи диаметри‎

±20,0 mm‎

Бутун узунлиги бўйича цилиндрик юзадан оғиши‎

±30,0 mm‎

Зич уланадиган эгри чеккали конструкция (деталь) лар‎ Қийшиқ (эгри) қирра ва андоза орасидаги очиқ жой (узунлиги 1,5 m)‎

3,0 mm‎

Устма-уст уланадиган эгри қирғоқли конструкция (деталь) лар‎ Қийшиқ қирғоқ билан андаза ўртасидаги тирқиш (узунлиги 1,5 m)‎

10,0 mm‎

Эгри қирғоғи бўш конструкция (деталь) лар‎ Қийшиқ қирғоқ билан андаза ўртасидаги тирқиш (узунлиги 1,5 m)‎

±10,0 mm‎

Бир томони ёки иккала қўшни томони билан уланадиган конструкция (деталь) лар‎ Габарит ўлчамлари (узунлиги, эни)‎

±10,0 mm‎

2 та қарама-қарши томонлари ёки периметри бўйлаб устма-уст уланадаган конструкция (деталь) лар‎ Уланадиган томонлар орасидаги масофа‎

±5,0 mm‎

2 та қарама-қарши томонлари (қирғоғи, юзаси) периметри бўйлаб зичлаб уланадиган конструкция (деталь) лар‎ Уланадиган томонлар орасидаги масофа (қирғоқ, томонлар бўйлаб)‎

±2,0 mm‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
208. Рулонланмайдиган конструкцияларни йиғишда технологик жараён бўйича назарда тутилмаган шаклларини ўзгартириш, ўрнидан қўзғатиш ёки ташиш пайтида қолдиқ деформацияга учратиш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструкцияларни йиғиш одатда, кондукторларда бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
209. Рулонланмайдиган конструкцияларни олдин ишлатилмаган янги кондукторларда йиғишда ясовчи ходимлар қуйидаги резервуар конструкцияларини назорат йиғувидан ўтказиш (лойиҳада кўрсатилган ҳажмдан кам бўлмаган) лари лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) марказий шчитни, стационар томнинг радиал ва таянч элементларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) понтон ва сузувчи томларнинг коробаларини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 - §. Рулонланадиган тасмаларни тайёрлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
210. Сиғими 5000m3 ва ундан кам бўлган резервуарларни рулонланадиган конструкция (тасма) лардан қуришга рухсат берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тасмалар махсус рулонловчи қурилмаларда йиғилиб, рулонлаб, назоратдан ўтказилади. Улар 4.1-расмда кўрсатилган 2 асосий схема (қуйидан ёки устидан ўраладиган) асосида бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1 - расм. Устидан ўровчи қурилма (а) ва қуйидан ўровчи қурилма (б)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуйи (паст) дан ўраладиган қурилмаларда резервуар деворлари қалинлиги 18 mm гача бўлган тасмалар, юқоридан (устидан) ўраладиган қурилмаларда деворининг қалинлиги 16 mm гача бўлган тасмалар ўралади. Резервуар туби полотноси, понтонлар ва сузувчи томларнинг остки қисми, стационар томларнинг устки қопламаси учун ишлатиладиган тасмаларнинг максимал қалинлиги 7 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
211. Тасма энининг ўлчами лойиҳада белгиланганидан чегаравий оғиши қуйидаги миқдордан ошмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) тасманинг эни 9 m гача бўлганда — ±11 тт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) тасманинг эни 9 m дан-15 mm гача бўлганда — ±16 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) тасманинг эни 15m дан катта бўлганда — ±19 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
212. Резервуар деворлари учун мўлжалланган тасмалар учун пастки қирғоғидаги айрим деталларнинг бўртиб чиққан жойлари энг кўпи билан 1 mm, юқоридаги қирғоқларида эса 3 mm дан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошқа тасмалар деталларидаги бўртиб чиққан жойлари, кейинчалик бостириб пайвандланиб ташланадиган, бўртиб чиққан жойларнинг катталиги (бўйи) 5 mm гача, зичлаб пайвандланадиган қирғоқлардагиси эса 1 mm дан зиёд бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
213. Тасмалардаги чокларнинг бурчак деформацияси ҳар 1000 mm узунликда 20 mm дан ортмаслиги керак (4.2-расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1 - расм.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тасмаларнинг бўш четига чиқадиган чокларнинг бурчак деформацияси 30 mm дан катта бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
214. Рулонлар ўраладиган элементлар қаттиқ, тўғри доира (айлана) шаклида бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
215. Рулонларнинг энг катта массаси ва габаритлари (эни, бўйи) уларни ташиш шароитига қараб (бошқа вариантлари харидор томонидан белгиланмаган бўлса) аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
216. Тасмаларни ўровчи ҳалқа элементларининг ташқи диаметри энг камида 2,6 m бўлиб, ҳалқалар орасидаги масофа 3 m дан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳалқалар орасидаги масофа 2 m дан катта бўлганда, тасма осилиб қолмаслиги учун ўртасига ярим ҳалқа ўрнатиш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
217. Резервуар деворлари учун мўлжалланган рулонли тасмалар узунлиги бўйича технологик қўйим (бироз ортиқча) бўлиши, девор чокларини йиғишни ва девор диаметрининг чегаравий оғишига доир талабларининг бажарилишини (4.3-жадвалда кўрсатилган) таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4.3 - жадвал

‎‎

Рулон тури‎

Параметрларнинг номи‎ Параметрнинг қиймати, тга‎
Деворининг қалинлиги 4 тт бўлган рулонли тасмалар‎

Ўрамлар орасидаги тирқиш (кўпи билан)‎

50‎
Қалинлиги 5 тт ва ундан катта рулонли тасмалар‎

-"-‎

30‎
Деворнинг рулонли тасмалари‎

Қирғоқ четининг олдинги ўрамга нисбатан силжиши (кўпи билан) Қирғоқ четининг умумий силжиши (кўпи билан)‎

80‎
Резервуар туби, понтонлар таги, стационар том қопламалар, рулонли тасмалар‎

Ўрамлар орасидаги тирқишлар (кўпи билан)‎

80‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
218. Резервуар деворлари учун мўлжалланган тасмаларнинг дастлабки ўрамининг қирғоғини бураб ўровчи ҳалқаларнинг элементига зич (жипс) тегиб турадиган қилиб маҳкамлаш ва у (тирқиши 15mm дан кўп бўлмаслиги керак), ўрамларда эгилиш (букилиш), дастлабки ўрам билан боғлиқ бўлган бўртиб чиқишлар бўлмаслигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Планкалар ёрдамида бош томондаги қирраларни маҳкамлашда планкалардаги пайванд чокларни технологик қўйимдан (девор четидаги чокдан 50 mm) нарига жойлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қалинлиги 8 mm ва ундан зиёд бўлган тасмаларнинг биринчи ўрамини бевосита ҳалқа элементларига маҳкамлаш учун, ушбу ўрамда технологик устқўйма тасманинг ортиқча (қисми) бўлиши керак. Тавсия этиладиган вариантлари 4.3-расмда берилган. Устқўйма қалинлиги 2 mm дан кўпроққа пайвандланган девор поясидан фарқланмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.3-расм. Девор тасмаларининг тўғри чизиқли қирғоғидаги технологик ўсимта (а) ва девор тасмаларининг тишли қирғоқларидаги технологик ўсимта (б)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дастлабки ўрамнинг учини маҳкамловчи планканинг, планкани тасмага ва уловчи ҳалқа элементларига улашдаги пайванд чокининг, ҳамда дастлабки ўрамнинг учи (технологик ўсимта) ҳалқага пайвандланадиган чоклар тасмани ўраганда рўй берадиган тортиш кучига дош берадиган қилиб ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
219. Рулонланган тасманинг охирги учи, тасма деталнинг қалинлигига қараб, эни камида 100 mm, қалинлиги 4—10 mm келадиган пайвандланадиган ўровчи планкалар ёрдамида маҳкамланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўровчи планкалар энг камида 3 та бўлиб, уларнинг ораси 3 m дан кўп бўлмай, технологик устқўймадан нарига пайвандланади ва 219-пунктга мувофиқ полотнонинг четидаги чокдан 50 mm масофада ясалади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўровчи планкалар тасмага ҳар иккала томондан планка қалинлигига тенг камида 150 mm узунликда пайванд чок катети ҳосил қилиб эритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тасманинг охирги учи ўралган жойи рулондан 100 mm дан зиёдга ташқарига чиқиб кетмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўровчи гренка четининг бўш жойининг ўртасидан ўлчанган рулон ва охирги чекка орасидаги тирқиш қиймати, ўровчи планка ўрнатиш жойларидаги тирқиш қийматидан 50 mm дан кўпга ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Охирги учи рулонга зич ётқизиш учун технологик устқўймадан фойдаланилади (4.3-расмда келтирилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220. Резервуар деворларидаги тасмаларнинг охирги учи сифатли кўринишга эга бўлиши учун қалинлиги 8 mm дан катга бўлган барча поясларда технологик устқўймалар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
221. Рулон ўрамлари бир-бирига жипслаб ўралиб, рулон учидаги четлари бир текис жойлашиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
222. Битта рулонга бир нечта тасмани ўраш мумкин. Айни аснода ҳар бир тасманинг охирги учи кейинги тасманинг бошланувчи учига ўровчи планкалар воситасида маҳкамлаб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
223. Битта рулонга резервуарнинг турли конструкциялари учун мўлжалланган тасмаларни ўраш тартиби (кетма-кетлиги) монтаж пайтида рулонни очгандаги тескари кетма-кетликка мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
224. Резервуар деворлари учун мўлжалланган тасмалар, уларни монтаж қилишда очиш тартибини ҳисобга олиб, рулонга соат мили йўналишида ўралиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
225. Рулонлаш қурилмаларида полотно (тасма)ларни тайёрлашда ёнма-ён полотноларни ёппа чок, узуқ чок ёки камида 2 та тортувчи ленталар ёрдамида улаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Узуқ чокларнинг узунлиги энг камида 200 mm бўлиб, полотноларнинг бўйлама ўқи ва полотнолар четига нисбатан симметрик тарзда жойлашган бўлиши керак. Тортувчи ленталарни бир-биридан 3,5 m масофада, полотноларнинг пайванд чокларидан 200 mm нарига пайвандлаб уланади. Ленталарнинг қалинлиги, миқдори ва жойлашиш тартиби уланаётган полотноларнинг тафсилоти (ўлчамлари, қалинлиги, шакли) ва полотноларни рулонловчи қурилмада ҳаракатланиши оқибатида содир бўладиган тортиш кучига боғлиқ равишда белгиланади. Тасмаларни ўраганда, рулондаги телескопик ҳолатини пасайтириш учун ҳар бир ўрам ўртасига қалинлиги 20 mm гача бўлган ёғоч технологик қистирмалар қўйиш мумкин. Қистирмаларни қуйиш тайёрловчи корхона томонидан белгиланган тартибда тасдиқланган технологик жараёнга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 - §. Белгилар қўйиш (маркировка)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
226. Конструкцияларга монтажлаш учун қўйилган белги (рақам)ларда заводга берилган буюртманинг тартиб рақами, ишчи чизмалардаги монтаж қилиш схемасига мос равишда монтаж элементларига қўйиладиган тартиб рақамлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
227. Монтаж белгилари монтаж элементларининг ишчи чизмаларида кўрсатилган жойларига қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рулонланадиган элементларнинг монтажлашга оид белгиларини рулонга бириктирилган ёрлиқ (тахтача) ларга, рулоннинг ички ёки ташқи юзаларининг қарама-қарши томонларига, 2 жойга ювилмайдиган бўёқ билан ёзиб қўйилади. Тахтачани рулоннинг учидан 500 mm ичкарига бириктирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пакет қилиб ўралган бир хил русумдаги элементларга монтажлаш белгисини энг охирги элементга ёзишга рухсат этилади. Айни аснода пакетдаги элементлар миқдори (сони) кўрсатилган бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
228. Транспортировка (ташиш) учун қўйиладиган белгилар ҳар бир юк учун алоҳида, амалдаги стандартларга мос қилиб ёзилади. Уларда манипуляция белгилари, асосий, қўшимча ва ахборот маълумотлари бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
229. Манипуляция белгиларидаги стандартларга кўра, 9 ва 12 рақамлар белгилари ҳар бир юк устига, 11 ва 14 рақамлар белгилари шчитлар пакетларига ёки стационар томларнинг каркасларига қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
230. Асосий белгилар стандартларга мос равишда ёзилади. Тушириладиган пункт (жой) аниқ бўлмаган юкларга ушбу белгилар қўйиш шарт эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
231. Қўшимча ёзувларда қуйидагилар бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) товар белгиси ёки ясаган корхонанинг қисқача номи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ишчи чизмаларга мувофиқ резервуарнинг шартли белгиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) завод берган буюртманинг тартиб рақами.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
232. Ахборотга оид ёзувларда юкнинг вазни (брутто) килограммларда бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
233. Транспортировка (ташиш) га доир ёзувларнинг ўрни, ёзиш усули, манипуляция белгиларининг шакли ва катта-кичиклиги давлат стандартларига мос равишда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
234. Монтаж ва ташишга оид ёзув (белги) учун материаллар тегишли стандартларни инобатга олиб танланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7 - §. Упаковкалаш (ўраш, жойлаш)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
235. Конструкцияларни махсус пўлат мосламалар ёрдамида, ҳар бир юкни алоҳида шакллантириб, мазкур транспорт учун мувофиқ қоидалар ва меъёрларга мувофиқ ташишга мўлжаллаб упаковкаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
236. Пўлат тасмаларни мазкур Қоидаларнинг IV-боби 5-§ га мос равишда упаковкалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
237. Йирик габаритли рулонланмайдиган конструкциялар (стационар томнинг шчитлари ёки каркаслари, таянч ҳалқаларнинг секциялари, понтонлар ёки сузувчи томларнинг коробалари ва ш.к.) пайвандлаб маҳкамланадиган деталлар ёки винтлар билан маҳкамланадиган пакетларга йиғиб (албатта контргайка ўрнатиш шарти билан) упаковка қилинади. Маҳкамлаш учун пайвандланадиган деталларни конструкцияларни монтаж қилинадиган жойидан бошқа нуқтага улаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
238. Маҳкамлаш деталларини резервуар деворларидаги пўлат варақлар четидан камида 50 mm масофага пайвандлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
239. Майда конструкциялар ва деталлар пўлат контейнерларга жойланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
240. Пакетлар ва контейнерларда строповка қилиш учун ҳалқалар, скобалар ва ш.к. лар бўлиши ёки аниқ строповка қилинадиган жойлар белгилаб қўйилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
241. Резервуарнинг рулонмайдиган конструкциялари, ҳамда рулонларнинг ташқи юзасини коррозиядан сақлаш учун тайёрлаган завод томонидан транспортировка қилиш ва сақлаш муддати (энг камида 6 ой) учун ГФ-021, ФЛ-03К русумдаги (ёки хоссаси бўйича уларга тенг) грунтни бир қават қилиб суркаб қўйиш лозим. Буюртмачининг хоҳишига кўра металлконструкцияларга грунт суркамаслик ҳам мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
242. Конструкцияларни упаковкалаш бўйича бирор ўзгариш бўлса, буюртмачи билан келишиб олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8 - §. Резервуарлар конструкцияларини ташиш ва сақлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
243. Мазкур бўлимда баён этилган талаблар тайёрлаш (ясаш) ва монтаж қилиш учун умумий ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташиш (транспортировка қилиш) ва сақлаш шартлари тегишли стандартлар асосида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
244. Конструкцияларни сақлаш ва ташиш пайтида деформацияга учраши (эгилиш, пачақланиш, қирғоқлари бузилиши ва ш.к.лар) га йўл қўймаслик керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
245. Конструкциялар очиқ жойда сақланганда, ерга (тупроққа) теккизмаслик ва устида ёғин сувлари тўпланиб қолишига йўл қўймаслик лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
246. Конструкцияларни транспортга шартномада кўрсатилган реквизитларга мос равишда юклаб жўнатиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
247. Темир йўл орқали юкларни жўнатишда вагонларни максимал равишда, ҳам ҳажми, ҳам массаси бўйича тўлдиришга эришиш лозим. Вагонларга кўпроқ юк ортиш мақсадида, буюртмачи билан келишган ҳолда битта юк ўрни (рулон, пакет, контейнер) га, бир неча резервуарлар конструкцияларини жойлаб-бутлаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
248. Юк ўринларининг (рулонлар, пакетлар, контейнерлар) массаси ва габаритларини чеклаш зарурати туғилганда, буюртмачи (харидор) юк ортишга доир масалалар ҳақида ясовчи (тайёрловчи) корхона билан келишиб олиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
249. Юк (конструкция)ларни харидор транспорт воситасида жўнатганда, ташишга доир барча масалалар (юклаш, тегишли ҳаракат хизматлари билан келишиш ва ш.к.) истеъмолчининг ўзи ҳал қилиб, юк жўнатувчи (конструкцияни ясаган корхона) билан келишиб иш юритади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
250. Темирйўл вагонларидан рулонларни, юклаш-тушириш ишларига оид лойиҳага мувофиқ, махсус тайёрланган майдончаларга туширилади. Рулонларни вагондан пастга ташлаб юбориш тақиқланади. Рулонларнинг массаси ва юк кўтариш воситаларининг имкониятига кўра, уларни қуйидаги усуллардан бири бўйича вагондан тушириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) рулонни юккўтаргич кран (кранлар) ва рулоннинг оғирлик марказидан бир хил узоқликдаги 2 та стропа (трос-арқон) рулонни ушлаб (стропалар орасидаги масофа рулон узунлигининг ярмидан кам бўлмаслиги керак) туриб тушириш. Мазкур усул юккўтаргич кранлар 2 та бўлганда, ёки траверсли битта кран бўлганда қўлланилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) юк туширишга мўлжалланган 2 та балкалар бўйлаб чиғир (лебедка) ёрдамида рулонни думалатиб тушириш. Бу шароитда темир йўл платформаси бошмоқлар воситасида тўхтатиб қўйилган бўлиши керак. Унинг четлари тагига, ғилдираб кетиши мумкин бўлган томонга таянч устунлар қўйилади. Рулонлар тушириладиган ва сақланадиган майдончани темир йўл платформаси билан бир текис қилиб қуриш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рулонларни юмалатиб тушириш учун рулонни камида 2 ўрам билан тутиб турадиган арқондан фойдаланиб, тортиладиган учини чиғир ёки тракторга боғлаб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
251. Резервуарларнинг конструкцияларини темир йўлдан монтаж қилинадиган жойгача белгиланган тартибда тасдиқланган, амалдаги йирик габаритли ва оғир вазнли юкларни автомобиль транспортида ташишга доир йўриқномалар ва йўл ҳаракати қоидаларига мувофиқ ташилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
252. Рулонларни текислаб қум тўкилган ер юзасидан юмалатишга рухсат этилади. Бунда рулон ўрами йўналиши бўйича юмалатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9 - §. Тайёрловчи (ясовчи) ларнинг кафолати
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
253. Тайёрловчи корхона, ишчи чизмаларни ишлаб чиқишда қабул қилинган конструктив ечимлар, мазкур қоидаларнинг талабларига ва монтажлаш комплектига доир лойиҳага мослигига кафолат беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лойиҳага киритилган, келишув асосидаги, ўзгаришлар конструкцияни ясаган корхонада сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
254. Тайёрловчи томонидан ишлаб чиқарилган брак (носоз) конструкциялар, брак қайси этапда аниқланганлигидан қатъи назар, тайёрловчи томонидан таъмирланиши ёки бошқасига алмаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V боб. МЕТАЛЛКОНСТРУКЦИЯЛАРНИ МОНТАЖ ҚИЛИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
255. Монтаж қилишга келтирилган конструкцияларда ясаган корхонанинг махсус белгиси ва маҳсулот сифатига доир сертификати бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
256. Монтажни бошлашдан олдин иш бажарувчи (монтажчи) қуйидаги меъёрий ва лойиҳа ҳужжатларига эга бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) мазкур қоидаларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) монтажлаш комплектига оид ишчи ҳужжатларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) тайёрловчи (ясаган) корхона берган ишчи чизмаларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) резервуар металлконструкцияларини йиғишга ва пайвандлашга лойиҳачининг ишларни бажариш режаси (кейинги ўринларда - ИБР).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
257. Ҳужжатлар қаторида махсус талаблар бўлмаганда, монтажга келтирилган конструкцияларнинг геометрик параметрларидаги оғиш чегаралари аниқлиги бўйича 4-классга мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
258. Резервуарларни монтаж қилиш ишлари лойиҳага ва мазкур Қоидалар, қурилиш меъёрлари ва қоидалари талабларига ҳамда иш бажаришга оид режа (ИБР) асосида ишлаб чиқилган қоидаларга мувофиқ ўтказилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
259. ИБРни лойиҳаловчи ташкилот ишлаб чиқади ва буюртмачи томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ИБРда қуйидагилар назарда тутилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) монтаж қилиш майдончасини қуриб, жиҳозлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) металлконструкцияларни монтаж қилиш ва пайвандлашга оид технологик тартиб (кетма-кетлик);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) юк кўтарувчи ва тортувчи механизмлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) резервуар металлконструкцияларини монтаж қилиш учун зарур бўладиган мосламалар ва такелаж ускуналари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) монтаж-пайвандлаш ишларини бажариш учун зарур ускуналар, асбоблар ва материаллар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) назорат қилишнинг турлари ва ҳажмлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) элементларни йиғишда талаб қилинадиган аниқликни, элементларни лойиҳага биноан жойлаштириш, йирик қисмларни йиғиш жараёнида конструкцияларни фақат ўз жойида ишлатишни таъминловчи тадбирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) монтаж жараёнининг ҳар бир операциясидаги йиғиш-пайвандлаш ишларининг сифатига доир талаблар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) монтаж жараёнида конструкциялар мустаҳкамлиги ва барқарорлигини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
к) конструкцияларни йириклаштириш даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л) резервуарнинг мустаҳкамлигини синаш (қабул қилишда)нинг кетма-кетлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
м) хавфсиз иш шароитларини яратиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ИБР да кўзда тутилган йиғиш ва металлконструкцияларни пайвандлаш технологияси йиғилган резервуарнинг шакли, лойиҳада белгиланган геометрик шаклга мослигини таъминлаши лозим. Мазкур геометрик шаклдан оғиш даражаси ушбу Қоидаларда берилган рухсат этилган миқдордан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
260. Резервуарларни монтаж қилувчилар иш бажаришлари учун зарур асбоблар, пайвандлаш ускуналари, юккўтариш механизмлари ва бошқа материаллар билан таъминланадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
261. Монтаж-пайвандлаш ишларининг сифатини операциялар бўйича назорат олиб бориб, белгиланган шаклдаги журнални тўлдириб бориш йўли билан текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж-пайвандлаш ишларининг операциялар бўйича назорат журнали монтаж ишларини ўтказиш, монтажчилар ва буюртмачи вакиллари ўртасида, йиғиш объектидаги ҳар бир резервуар бўйича топшириш-қабул қилишни расмийлаштириш ишларига доир ҳужжат ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Журналнинг тавсия қилинаётган шакли мазкур Қоидаларнинг 3-иловасида берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу журнал ИБРнинг муаллифи ҳисобланган ихтисослашган ташкилот томонидан ишлаб чиқилади ва мазкур Қоидалар талабларига риоя қилган ҳолда, барча ишларнинг сифатли бажарилганлигига кафолат берувчи асосий ҳужжат бўлиб, қурилиш-монтаж ишларини операциялар бўйича топшириш ва қабул қилувчи монтажчилар ва буюртмачининг раҳбарлари зиммасига шахсий жавобгарликни юклайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
262. Резервуар конструкцияларини монтаж қилиш жараёнида, лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиққан ташкилот белгиланган тартибда муаллифлик назоратини амалга оширади ва муаллифлик журналини тўлдириб боради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
263. Монтаж ишларинигина бажариш учун, резервуар юзасига пайвандланган деталларни, иш тугагандан кейин асосий металлконструкцияларга зарар етказмай олиб ташлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
264. Резервуар конструкцияларини монтаж қилиш давомида 4 дан 13 гача бўлган иловаларда кўрсатилганга мос равишда ижро ҳужжатлари расмийлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Монтаж қилиш майдончасига доир талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
265. Резервуарларни монтаж қилиш бошлангунча пойдеворини қуриш ишлари бажарилган бўлиши керак. Лойиҳада кўзда тутилган пойдевор атрофидаги отмостка (нишаб йўлакча) ни, шахта туридаги нарвоннинг пойдеворини ва маҳсулот келадиган қувурўтказгичлар тагидаги таянч (устунча) ларни резервуар металлконструкцияларини монтаж қилиб бўлгандан кейин ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
266. Монтаж қилиш майдончаси ёғин сувларини чиқариб ташлаш заруратини ҳисобга олган ҳолда текисланиши керак. Монтаж майдончасини текислаш, материалларни сақлаш майдончаси, иш бажариш ва кранлар юрадиган майдончалар, вақтинчали йўллар, бинолар ва ободонлаштиришга доир бошқа объектларга бўлган талаблар ИБРда белгиланган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж майдончасининг режасини монтажловчи корхона буюртмачи билан келишиб тузиши шарт. Монтаж майдончасининг чегарасига бутун периметри бўйича огоҳлантирувчи белгилар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж майдончаси ҳудудида камида 2 та кириш-чиқиш жойлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
267. Монтаж майдончасида транспорт юриши учун вақтинчалик йўллар ва резервуар металлконструкцияларини монтаж қилиш майдончаси бўлиши зарур. Юк кўтариш кранлари учун майдончани юзаси тегишли даражада кўтараоладиган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
268. Монтаж майдончаси алоқа ва ўт ўчириш воситалари, техник сув, пайвандлаш асбоблари, механизмлар ва кранлар ишлаши учун, ҳамда монтаж қилиш ҳудуди, вақтинчалик маиший ва бошқа бинолар учун электрэнергия билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 - §. Қурилган таглик ва пойведорларни қабул қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
269. Қуриб битказилган таглик ва пойдеворларни қабул қилиш, белгиланган тартибда, монтажчилар (иш бажарувчилар) нинг вакили иштирок этиши шарти билан амалга оширилади. Қабул жараёни мазкур Қоидаларнинг 4-иловасида тавсия этилган шакл бўйича далолатнома тузиб расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
270. Қабул қилинаётган таглик ва пойдеворлар лойиҳанинг ишчи чизмаларига мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таглик ва пойдеворлардаги чегаравий оғиш ўлчамлари 5.1-жадвалда кўрсатилган даражадан зиёд бўлмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5.1 - жадвал

т/р‎‏

Параметрлар номи‎‏

Резервуар диаметри га кўра четлашиш чегараси, (mm)

12 m гача‎

12 m дан 25 m гача‎

25 m дан 40 m гача‎

40 m дан 65 m гача‎

65 m дан 95 m гача‎

1‎

Туби марказининг белгиси қуйидагича бўлганда:
‎ ясси
‎ марказга қараб кўтарилганда
‎ марказдан қиялатиб ясалганда ‎

0. ..+10
‎ 0‎...+10
‎0 ...-5‎
0 ...+20
‎ 0 ...+20
‎ 0 ...-10‎
0 ... +30
‎ 0 ... +30
‎ 0 ... -15‎
0 ...+40
‎0 ‎...+40
‎0 ...-20‎
0 ... +45
‎0 ... +45
‎ 0... -20‎
2‎ Деворлар жойлашган зона бўйлаб
‎аниқланган ‎ тупроқли таглик
‎юзасининг белгиси‎:
‎ёнма-ён нуқталардаги ҳар 6 m даги
‎белгиларнинг фарқи
‎бошқа нуқталар орасидаги фарқ ‎

10

‎ 20‎

15

‎25‎

-

‎-‎

-

‎-‎

-

‎-‎

3‎

Девор жойлашган зона бўйлаб ҳалқа
‎ пойдевор юзасининг
‎(гидроизоляцияловчи қатламининг)
‎белгиси
‎ёнма-ён нуқталардаги ҳар 6 m даги
‎белгиларнинг фарқи
‎ бошқа нуқталар орасидаги фарқ ‎

-
‎-‎

15
‎25‎

15
‎30‎

20
‎40‎

20
‎50‎

4‎

Ҳар 6 m даги ҳалқа пойдеворнинг кенглиги‎

0; +50

5‎

Ҳалқа пойдеворнинг ташқи диаметри ‎45° бурчак остида 4 марта ўлчанади‎

±20‎

±20‎

+30
‎-20‎

+40
‎-30‎

+50
‎-30‎

6‎

Ҳалқа пойдеворнинг юзасидаги
‎гидроизоляцияловчи қатлам қалинлиги
(қум ва бириктирувчи қўшимча)‎

±5‎‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 - §. Резервуар металлконструкцияларини қабул қилиш (дастлабки текширув)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
271. Резервуар металлконструкцияларини монтаж қилиш учун қабул қилиш буюртмачи вакилининг иштирокида бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
272. Келтирилган металлконструкцияларнинг сифатини текширганда, уларни монтаж комплекти ва мазкур Қоидалар талабларидаги ишчи ҳужжатларга мослиги аниқланади. Назорат ташқи кўрик ва ўлчовлар йўли билан амалга оширилади. Бунда қуйидагилар текширилади: келтирилган ашёларнинг жўнатиш рўйхати (ведомости) га мослиги; нуқсонлари таъмирланган жойларидаги пайванд чоклари кўрсатилган картанинг мавжудлиги; пайванд чоклари сифатига доир хулосалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
273. Резервуарнинг монтажга қабул қилинаётган металлконструкцияларни 12-иловада тавсия этилган шакл бўйича қабул далолатномасини тузиб расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Аниқланган нуқсонларни махсус рўйхат илова қилиб расмийлаштирилади. Нуқсонлар рўйхати, аниқланган носозликларни бартараф этиш учун, уни ясаган корхонага юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
274. Монтажга қабул қилинаётган металлконструкцияларнинг далолатномасига қуйидагилар илова қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ясаган корхона юборган ишчи чизмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) бутлаш (жўнатиш) рўйхати (ведомости);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) металлпрокатни завод шароитида дастлабки текширишдан ўтказишдаги ўлчовлар ва синовлар хулосалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r) пайвандли уланмаларни физик усулда текшириш картаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
275. Ташқи кўрик ва ўлчашлар орқали прокатлар, узеллар, металлконструкция деталлар юзасининг сифати, пайванд чокларининг юзаси текширилади. Ўлчов ўтказишда аниқлик даражаси 2-классга мансуб рулеткалар, ўлчаш чизғичлари, штангенциркулларни ҳамда бошқа ўлчов асбоблари ва андозалари қўлланилади. Деталлардаги эгилиш ҳолатлари, бурчак ҳосил қилиб шаклининг ўзгариши (деформация), пайвандли уланмалардаги қирғоқларнинг, чок катетларининг ва ш.к. лардаги оғиш (силжиш) ларни махсус андоза (шаблон) лар ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 - §. Монтаж қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
276. Металлконструкциялар элементларини йиғишда талаб қилинган геометрик параметрларга эришиш зарур. Мазкур параметрлардаги оғиш чегараси ИБР да кўрсатилган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Геометрик параметрлардаги оғишни чегаралаш, лойиҳада белгилаш шаклдаги резервуарни барпо этишга кафолат ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж қилинган резервуарнинг ўлчами ва шаклидаги рухсат этилган оғиш даражаси 5.2-жадвалда кўрсатилган меъёрдан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5.2 - жадвал

т/р‎‏

Параметрлар номи‎‏

Резервуар диаметрига кўра оғиш чегараси, mm

Изоҳ‎‏

12 m гача‎

12m дан 25 m гача‎

25 m дан 40 m гача‎

40 m дан юқори‎

1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎
1.‎ ‎‎Резервуар туби
1. Тубнинг марказий қисмидаги
‎айрим нотекисликларнинг баландлиги‎


‎f
≤ 0,1 R ≤ 80

f—тубдаги қабариқ
‎ёки ботиқ жойларнинг
‎максимал узунлиги (мили),
‎mm. R-қабариқ ёки ботиқлик
‎участкасининг ҳар қандай участкаси
‎ доирасининг радиуси (mm).
‎Кескин букилишлар ва эгилишлар
‎ҳисобга олинмайди. ‎
2. Радиал монтажланган
‎пайванд чоклар ҳалқаси
‎қирғоқларининг лойиҳадаги
‎шаклдан оғиши (бурчак) ‎


‎‎‎±3

200 mm ли андаза ёрдамида ўлчов ўтказилади. ‎

3. Тубининг марказида тўпланган
‎гардишларнинг кўтарилиши ‎

fa ≤ 0,03L

fa ≤ 0,04L‎‎

fа—гардишнинг кўтарилиш баландлиги, mm;
‎L — гардишнинг кенглиги, mm. ‎
4. Туб ташқи контурининг белгиси:‎
Бўш резервуарда:
‎периметр бўйлаб ҳар 6 m даги қўшни нуқталар
‎белгисидаги фарқ
‎бошқа нуқталар ўртасидаги
‎фарқ ‎

10

‎20‎

15

‎25‎

15

‎30‎

20

‎40‎

-‎

2.‎ Девор
1. Тубдан 300 mm юқоридаги ички диаметри‎

0,005 R‎

0,003 R‎

0,002 R‎

0,0015 R‎

45° бурчак остида 4-диаметрда
‎ўлчов ўтказилади.‎
2. Девор баландлиги:
‎12 m гача
‎12 m дан 18 m гача
‎18 дан юқори ‎

±20
‎ ±30
‎ ±40

45° бурчак остида 4-диаметрда
‎ ўлчов ўтказилади.‎
3. Деворни ташкил этувчи ҳар
‎ бир пояснинг вертикалдан
‎оғиши
‎(Н— тубдан ўлчанган нуқтагача бўлган масофа ‎





‎±1/200#

Девор периметри бўйлаб
‎ камида ҳар 6 m да, горизонтал
‎чоклардан 50 mm пастда ўлчов ўтказилади.‎
4. Лойиҳадаги шаклдан локал оғиш‎


‎±15‎‎

Вертикал рейка ёки горизонтал андаза
‎ёрдамида деворнинг лойиҳавий радиуси
‎бўйлаб ўлчанади.‎
5. Монтажловчи пайванд
‎чоклар зонасидаги лойиҳа
‎ шаклидан айрим оғишлар
‎(бурчак ҳосил қилиш)‎

МК лойиҳаси талабларига кўра

Андаза ёрдамида деворнинг
‎лойиҳавий радиуси бўйлаб ўлчанади.‎

‎‎* 500 mm да ўтказилган ўлчов асосида пайвандлаб уланган чокдаги ботиқликнинг узунлиги -бурчак ҳосил қилиши — f.

3.

Стационар (турғун) томлар‎‎

1. Юқоридаги конуссимон ва гумбазли томлар‎

±30‎‎

±50‎‎

Марказий қувурча орқали ўлчов ўтказилади.‎
2. Радиал балкалар ва таянчли
‎фермаларнинг юқори қўшни
‎узелларидаги фарқ:
‎- деворга туташган жойдаги
‎- марказий шчитга туташган жойдаги
‎- радиал балкалар гумбазли томга туташган жойдаги ‎








‎‎20


‎‎‎10



‎‎15

-

3. Гумбазли томлар
‎радиусининг лойиҳадан
‎четлашуви. Андаза билан эгик
‎юза ўртасидаги очиқ жой‎

5,0

Ўлчовни ҳар бир радиал балка ва
‎фермада ўтказилади.‎

4.

‎‎Понтонлар ёки сузувчи томлар
1. Ташқи ҳалқа варақнинг юқориги четининг белгиси:‎

-

ҳар 6 m даги қўшни нуқталар белгиларидаги фарқ‎

30

бошқа барча нуқталар орасидаги белгилар фарқи‎

40

2. Ташқи ҳалқасимон лист бўйининг тикликдан оғиши‎

±10

Периметр бўйлаб ҳар 6 m да ўлчов ўтказилади.
3. Йўналтирувчи бўйининг тикликдан
‎оғиши, Н, mm (радиал ва тангенциал йўналишларда)‎

1/1000Н

4. Ташқи ҳалқа варақнинг юқориги
‎чети билан резервуар девори орасидаги тирқиш
‎‎

‎‎10

периметр бўйлаб ҳар 6 m да
‎ўлчаш керак (понтон резервуар тубида турганда) ‎
5. Йўналтирувчи билан понтон ёки сузувчи т‎ом коробкасидаги қувурча ўртасидаги
‎тирқиш (понтон резервуар тубида турганда)‎




‎15

6. Понтон ёки сузувчи том таяниб
‎турган устунларнинг вертикалдан оғиши‎

‎‎30

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: 1. Ўлчанган жойларнинг 75 % даги оғиш даражаси рухсат этилган меъёрда бўлиши керак. Қолган 25 % даги чегаравий оғиш маҳаллий шароитни инобатга олган ҳолда 30 % дан зиёд бўлмаслиги лозим. Айни пайтда резервуар девори билан понтон (сузувчи том) ўртасидаги тирқиш зичловчи затвор конструкциялари ишини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Деворнинг баландлиги бўйлаб битта пояснинг иккита қўшни деталларида чегаравий оғиш бўлиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
277. Резервуар деворига люклар ва қувурчалар ўрнатиладиган жойни белгилашда пайванд чоклари орасидаги талаб қилинган масофага риоя қилиш шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лойиҳада кўрсатилган люклар ва қувурчаларни пайвандлашдан олдин, уларнинг ўқлари жойлашувидаги оғиш чегарасининг ва фланецли юзаларнинг 5.3-жадвалдаги меъёрларга мос келишини текшириб чиқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5.3 - жадвал

Резервуар деворидаги люклар ва қувурчалар жойлашувидаги оғиш чегараси

№ т/р

Параметр номи‎‏

Оғиш чегараси‎‎

Люклар учун‎

Қувурчалар учун‎

1‎ Ўрнатиладиган баландликлар белгиси‎ ±10 mm‎ ±6 mm‎
2‎ Фланецнинг ташқи юзасидан резервуар деворигача бўлган масофа‎ ±10 mm‎ ±5 mm‎
3‎ Қувурча ўқининг лойиҳавий ҳолатидан оғиши (бурилиши),
‎фланецнинг ташқи сирти бўйича ўлчанади‎
-‎ 6 mm‎
4‎ Фланец асосий ўқининг вертикал текисликда айланиши‎ ±5°‎ ±5°‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
278. Деворга ва турғун томга уланадиган конструктив элементларни монтаж қилиш қуйидаги талабларни инобатга олиб бажарилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) конструктив элементлар ва пайванд чоклари ишчи чизмаларда ифодаланган геометрик ўлчамлар ва шаклларга мос бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) конструктив элементларни резервуар деворига пайвандлашда, мазкур Қоидаларнинг III бобидаги 14-§ ида баён этилган пайванд чоклари орасидаги рухсат этилган масофага доир талаблар бажарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
279. Монтаж ишлари ўтказилаётганда, ҳарорат минус 25°С дан паст ва эриб-оқиш чегараси 39 kg/mm2 ва ундан кам бўлганда, ҳарорат 0°С дан паст ва эриб-оқиш чегараси 39 kg/mm2 дан зиёд бўлганда, пўлат конструкцияларга зарба бериб таъсир ўтказиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
280. Резервуарларни рулонли конструкциялардан қуришда монтаж-пайвандлаш ишларидаги технологик кетма-кетлик (тартиб) ИБР талабларига мувофиқ бажарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
281. Резервуар тубини йиғиш пайтида, унинг таглиги (пойдевори) ва гидроизоляцияловчи қатламни монтаж жараёнидаги турли таъсир (бузилиш) лардан эҳтиёт қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар тубида ҳалқасимон қирғоқлари бўлганда, унинг элементларини йиғиш технологияси ишлаб чиқиладиган ИБР да қуйидагилар кўзда тутилган бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) четлари орасидаги чокларни понасимон шаклдаги тирқишлар қолдириб ясаш лозим. Унинг ўлчамлари монтажлаш комплектининг чизмаларига мос бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) тубни йиғишни лойиҳага мос қилиб қирғоқ деталларини ва пайванд чоклари орасидаги масофа деворнинг узунлиги бўйича 200—250 mm бўлиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) таглик полосаларга зич ётқизилганда 0,5 mm тирқиш ҳосил қилиши қирралари бир-биридан листнинг 10 % қалинлигидан ортмаслиги лозим. Деворга яқин жойлардаги қирғоқ четларида букилиш, пачақланиш бўлмаслиги лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r) пайвандлашдан кейин ҳалқа четларининг чўкиш ҳолатлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тубнинг пайвандлаб йиғиладиган элементларидаги ўлчам ва шаклларнинг рухсат этилган оғиш чегараси ИБР да ва операциялар бўйича назорат қилиш журнали (3-илова) да кўрсатилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рулонли металл тасмалардан ясалган мембранали понтон (сузувчи том) ли резервуарларни монтаж қилгунча барча пайвандлаш ва тубнинг мембрана билан беркитиладиган қисмидаги пайванд чокларини назорат қилиш ишлари тугалланган бўлиши шарт. Тубнинг бошқа элементларини пайвандлаш ишларини резервуар деворини тубга ташқи пайванд чокини ясагандан кейин бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
282. Резервуар девори учун қўлланиладиган рулонни вертикал ҳолатда кўтариш учун монтажчилардаги мавжуд юк кўтариш механизмлари (кранлар), такелаж ва монтажлаш мосламаларига кўра, махсус усуллардан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рулонни кўтаришга доир иш бажариш технологияси девор тасмаларини монтажлаш ва бошқа зўриқишлардан сақланишни таъминлаши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўтаришдан олдинги рулоннинг дастлабки ҳолати, тасманинг очилаётган учи лойиҳадаги деворнинг монтаж қилиш чоки ўқи яқин ҳолатида бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
283. Резервуар девори учун мўлжалланган рулонли тасмани ёйиш (очиш) жараёнида, тасмани шамол таъсири (босими), вазни, ўрнатиладиган шчитлар ва сузувчи том массаси ва монтажда рўй берадиган бошқа зўриқиш (нагрузка) лардан ҳимоялаб, барқарор туришини таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тасманинг ёйилган қисмини тутиб туриш ва уни вертикал текисликка олиб чиқишни унга маҳкамлаб улаб қўйилган махсус мослама (расчелка) ёрдамида амалга оширилади. Деворнинг вертикал ҳолатини доимий (мунтазам) равишда назорат қилиб бориш шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
284. Девор тасмаларини монтажлаб йиғишдан олдин унинг бошланғич ва охирги учларидаги рулонлашдан қолган сезиларли деформациялар (букилиш, синиш, эгилиш) дан озод этиб шакллантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шакллантириш ишлари қалинлиги 8 mm ва ундан зиёд бўлган поясларда ўтказилади. Шакллантиришдан мақсад тасманинг боши ва охирини ўзаро монтаж қилиш (йиғиш) да лойиҳада белгиланган эгилиш радиусини ҳосил қилишдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
285. Вертикал монтаж чокини йиғиш (ҳосил қилиш) ни махсус технологик мосламалардан фойдаланиб, ИБР талаблари асосида лойиҳавий тирқишлар қолдириш ва қирғоқларга ишлов беришда амал қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йиғилган монтаж чокининг ўлчам ва шаклларидаги оғиш чегараси ИБР да кўрсатилган меъёрлардан зиёд бўлмаслиги керак. Монтаж қилинган деворни пайвандлагандан кейинги ўлчам ва шаклларидаги оғиш чегараси 5.2-жадвалда кўрсатилган миқдордан катта бўлиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
286. Монтаж қилинган каркасли турғун томларнинг ўлчамлари ва шаклларидаги оғиш чегараси 5.2-жадвалдаги берилган миқдордан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарни монтаж қилишга доир ИБРни тузишда сузувчи томга тушадиган барча монтаж ва унинг йиғиш пайтидаги конструктив узелларининг юклама (нагрузка)ни эътиборга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Томни монтаж қилишда, заруратга кўра, деформация рўй беришига йўл қўймайдиган вақтинчалик тиргаклар, боғлагичлар ва бошқа қурилмаларни ўрнатиш лозим. Турғун томларни монтаж қилишда қуйидаги усуллардан бири қўлланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) марказий устун ёрдамида монтаж қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) юқоридан туриб, марказий устунсиз монтаж қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) ичкаридан туриб, марказий устунсиз монтаж қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Марказий устун ёрдамида каркасли конуссимон ва гумбазли томлар монтаж қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур усулдаги монтаж ишлари марказий устунни ўрнатишдан бошланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Марказ шчитли монтаж устунини резервуар тубига, понтонли резервуарларда эса, понтон тагининг марказига ўрнатилади. Монтаж устун резервуарнинг марказига жойлаштирилиб, камида 5 та тиргак (эгилувчан тиргак расчалка) билан маҳкамланади. Устуннинг пастки учи тагликка таяниб туриб, у ёқ - бу ёққа силжитишга имкон бермайди. Конструктив жиҳатдан таянч узели «шарнирли» яъни тагликка пайвандланмаган бўлади. Томнинг марказий шчити монтаж устунига горизонтал текисликда маҳкамланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Горизонтал текисликдан оғиш миқдори, марказий шчит диаметри узунлиги бўйлаб ± 5 mm дан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шчит марказининг резервуар марказига нисбатан оғиши планда 10 mm дан зиёд бўлиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гумбазли турғун томли резервуарлар марказий шчит ва устунининг баландлиги лойиҳавий ва қурилиш баландлиги, ҳамда монтажлаш комплектидаги ишчи ҳужжатларда кўзда тутилган меъёрга нисбатан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқоридан туриб, марказий устунсиз монтаж қилиш ўзини ўзи тутиб турувчи конуссимон томлар, ҳамда каркасли ва қопламаси алоҳида элементлардан иборат бўлган гумбазли томларда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичкаридан туриб, марказий устунсиз монтаж қилиш каркаси ва қопламаси алоҳида элементли томларда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
287. Понтонли ва сузувчи томлардаги рулонли тасмалардан ясаладиган мембраналарни, резервуар тубини пайвандлаб, пайванд чокларининг герметиклигини текшириб бўлгандан кейин монтаж қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Короба (қути) ларининг ҳалқаси бўлган сузувчи томнинг мембраналарини йиғиш ва пайвандлаш ишлари қутиларни пайвандлаб ва пайванд чокларининг герметиклигини текшириб бўлгандан кейин амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузувчи томларнинг короба ҳалқасини бевосита резервуар тубида, деворнинг ички томони туб билан чокланган жойлари герметикликка текширилгандан кейин монтаж қилинади. Коробалар ва мембрана каркасига пайвандланган таянч устунли сузувчи томларнинг конструкцияларини сузувчи томнинг энг қуйи ҳолатидаги лойиҳавий баландлигига монтаж қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж қилинган шаклларидаги оғиш чегараси 5.2-жадвалда берилган кўрсатгичлардан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
288. Резервуар тубини варақ (лист)лаб монтаж қилишдаги асосий фарқ унинг марказий қисмини таглик тасмалардан ташкил топган алоҳида варақлардан ёки уларнинг қисқа тарафини таглик тасмаларга, узун тарафини эса бир-бирининг устига чиқариб йиғишдан иборатдир. Йиғилган тубдаги ўлчамлар ва шакллардан оғиш чегараси 5.2-жадвалда берилгандан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
289. Деворни варақлаб йиғиб-монтаж қилиш учун буюртма (шартнома) тузаётган буюртмачи конструкцияларни жўнатишдан олдин, унинг қирғоқларини, қабул қилинган пайвандлаш усулига кўра, тайёрлаш заруратини аниқлаб олиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ишларни варақларни узайтириш ёки таглик (махсус мослама) қўйиб чўзиш усуллари билан бажариш мумкин. Девор варақларини ўзаро ва тубнинг варақлари билан монтаж қилишда, лойиҳада кўзда тутилган тирқишлар ҳосил қилишни, қирғоқлари уланишининг тиклигини таъминлайдиган махсус йиғиш мосламаларини қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж қилинган деворларнинг ўлчами ва шаклларидаги оғиш чегараси 5.2-жадвалда кўрсатилган миқдордан катта бўлмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пайвандлаб уланган жойларда бурчак рўй бериши ва қирғоқларининг ўзаро мос келишига доир талаблар рулонли тасмаларга оид талабларга ўхшаш бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VI боб. РЕЗЕРВУАРЛАРНИ ПАЙВАНДЛАШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
290. Резервуар конструкциясини ишлаб чиқишда монтаж комплектига доир ҳужжатларда пайванд чокларининг механик хусусиятларига, уланмаларнинг ишлаш шароити ва уларга тушадиган кучланишнинг миқдорига қараб, алоҳида-алоҳида пайванд чоклари класслари (рухсат этилган ўлчамлари ва ташқи-ички нуқсонларнинг турлари, ҳамда миқдори) га кўра талаблар белгиланиши керак. Ундан ташқари, резервуардаги турли пайванд чокларини физик усул билан назорат қилиб боришга доир иш ҳажми ҳам аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пайвандлаш усули, уланадиган элементлар четларининг геометрик параметрлари, ҳамда резервуардаги пайванд чокларини ҳосил қилиш технологияси резервуар иншоотлари қуриш технологияси (ИБР) да белгиланган бўлиб, монтажлаш комплектига доир лойиҳада инобатга олиниши лозим. Заводда ясалган уланмаларга доир мазкур муаммолар, резервуар конструкцияларини тайёрлаш бўйича техник шартлар ва технологик картани ишлаб чиқишда ҳал қилиниб, зарур ишчи ҳужжатларда ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
291. Заводда ва монтаж жараёнида бажарилган пайванд ишлари барча физик-механик тафсилотлар комплексидаги монтаж комплектига доир лойиҳа талабларини, ҳамда кучланиш концентрацияси коэффициентини ҳисобга олган ҳолдаги нуқсонлар учун рухсат этилган ўлчам ва турларига мос меъёрларни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
292. Завод шароитида бажарилган резервуар конструкцияларини пайвандлаш ишлари тасдиқланган технологик жараён режасига мос равишда ижро этилиши керак ва унда қуйидагилар кўзда тутилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пайвандланадиган деталлар четларини тайёрлаш ва уларнинг шаклига доир талаблар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) пайвандлаш усуллари ва иш режими, пайвандлаш материаллари ҳамда технологик операцияларнинг кетма-кетлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) пайвандлашдан олдин деталларни маҳкамлаш бўйича аниқ кўрсатмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) куйиб тобланиш, чокнинг ўз ўқидан оғиши ва бошқа нуқсонлар рўй беришининг олдини олувчи тадбирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) пайванд оқибатида деформация содир бўлишини камайтиришга доир тадбирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
293. Резервуар конструкцияларини пайвандлаб, монтаж қилиш ишлари ИБРда кўрсатилган талабларга риоя қилиб бажарилиши лозим. ИБРда қуйидагилар кўзда тутилиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) керак бўлган жойлашув ҳолатини ҳисобга олиб, монтажлаш уланмаларини пайвандлашнинг энг самарали усуллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) монтажлаш комплектининг ҳужжатларидаги механик хоссалар даражасига оид талабларга жавоб берадиган пайвандлаш материаллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) монтаж қилинадиган элементларни пайвандлашга тайёрлаш бўйича талаб қилинадиган шакл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) пайвандлашдаги кетма-кетлик ва ҳар бир чокни ҳосил қилиш тартиби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) пайванд чоклардаги зарур механик хоссаларни, ҳамда металл чокидаги ва чок атрофидаги жойларда талаб қилинадиган структурани таъминловчи режим ва пайвандлаш техникасига доир кўрсатмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) пайвандли уланмаларни бажариш учун зарур бўлган технологик жиҳозлар ва ускуналар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Булардан ташқари ИБРда қуйидагилар кўзда тутилган бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пайвандланадиган деталлар четларини тайёрлашга ва пайвандлаш учун йиғишга, ҳамда маҳкамлаш схемаси ва бунинг учун керак бўладиган технологик жиҳозларга доир талабларни таъминловчи тадбирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) чокларни қиздирмай туриб пайвандлаш учун рухсат этилган ҳарорат, ҳамда пайвандлаш олиб борилаётган ҳудуддаги шамолнинг рухсат этилган тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) резервуар конструкцияларни пайвандлаганда, пайванд чокларининг совуқ тезлигига доир талаб қилинадиган диапазонни таъминловчи шарт-шароитлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) пайвандлаш ишларини қишнинг (совуқ) шароитларида ўтказиш (агар зарурат иш графигида кўзда тутилган бўлса) технологиясига доир кўрсатмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
294. ИБРда резервуар конструкцияларнинг талаб қилинадиган геометрик аниқликни таъминловчи чора-тадбирлар назарда тутилган бўлиши лозим. Шунингдек, ИБР да резервуар танасидаги юпқа деворли қопламанинг барқарорлигининг йўқолишига ва унинг юзасида ботиқ ва бўртмалар ҳосил бўлишига олиб келувчи пайванд чокларининг чўкишидаги термодеформацион жараённи тўхтатиш ёки уни ўз ҳолига қайтариш бўйича тадбирлар баён этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
295. Агар монтажлаш комплектининг ишчи ҳужжатларида резервуарнинг бирор пайванд чокларига термик ишлов бериш назарда тутилган бўлса, ИБРда мазкур топшириқни бажариш бўйича технология ишлаб чиқилиб, унда термик ишловнинг усули, режими ва термик ишлов берилган уланмаларнинг сифатини текширишга доир кўрсатмалар берилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
296. ИБРда резервуарнинг ҳар бир пайванд чокини назорат қилиш усули ва ҳажмини ўз ичига олган пайвандли уланмалар сифатини текшириш бўйича дастур ишлаб чиқилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Пайвандлашнинг тавсия этиладиган турлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
297. Резервуар конструкцияларини пайвандлаш технологияси ва уни бажариш усулини танлаш қуйидагиларни таъминлаши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пайвандлашдаги иш ҳажми (эритилган металл массаси), пайвандлаш ускуналарига ва технологик жараённи уюштиришга кетган сарф-харажатларни ҳисобга олувчи юқори ишлаб чиқариш унумдорлиги ва иқтисодий самарадорликни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) муайян шароит ва механик хоссалар (мустаҳкамлик, эгилувчанлик, қаттиқлик, зарбий қовушқоқлик ва совуқбардошлик) комплексидаги талабчанлик даражасини назарда тутувчи пайванд чокларидаги металлни бир хил ва ёппасига жойлашувидаги олий даражани;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) пайвандланадиган конструкциялардаги деформация ҳолатларининг энг минимал даражада бўлишини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
298. Резервуар конструкцияларини завод шароитида тайёрлаганда, варақ (лист) ли конструкцияларни флюс остида автоматик усулда ёки панжарасимон конструкциялар ва ускуналарни аргон гази билан карбонат ангидриди гази аралашмаси ёрдамида механик усулда пайвандланади. Флюс остида автоматик тарзда резервуар тасмаларини пайвандлаганда, пайвандловчи ускунани чок бўйлаб электродни юритадиган тизим билан жиҳозлаш зарурий шарт ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
299. Резервуарларни рулонли яримтайёр ашёлардан қуришда, ҳамда варақ (лист)лаб монтаж қилишдаги пайвандли уланмаларнинг турли хилларини пайвандлаш усуллари 6.1 ва 6.2 - жадвалларда тавсия этилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6.1 - жадвал

‎‎

Резервуарларни рулонли тасмалар билан тиклашда тавсия этиладиган пайвандлаб монтаж қилиш усуллари

Пайвандли уланмалар‎

Тавсия этиладиган пайвандлаш усули‎

Тубнинг четларини улаш‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш ‎
Тубнинг марказий қисмидаги элементларни улаш‎ 1. Флюс остида автоматик пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш
‎3. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш ‎
Девордаги монтаж чоклари‎ Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш‎
Туб ва девор туташган жойдаги утор чоклар‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш
‎3. Флюс остида автоматик пайвандлаш
Том каркасини блокларга йиғгандаги пайванд чоклари‎ Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш‎
Девор ва томдаги варақларни мустаҳкамловчи люк, қувурчалардаги уланмалар‎ Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш‎
Томни девор ва мустаҳкамловчи ҳалқалар билан туташган жойидаги таянч узелларнинг пайванд чоклари 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Қўлда ёйсимон пайвандлаш
Том қопламасидаги пайванд чоклар‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш ‎
Понтонлар ва сузувчи томлардаги пайванд чоклари‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш ‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6.2 - жадвал‎‎

‎‎

Варақ (лист) лардан ясаладиган цилиндрик резервуарларни пайвандлашдаги тавсия этиладиган усуллар‎‎

Пайвандли уланмалар‎

Тавсия этиладиган пайвандлаш усули‎

Туб четларидаги уланмалар‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш ‎
Тубнинг марказий қисми элементларидаги уланмалар‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш
‎3. Флюс остида автоматик пайвандлаш ‎
Туб ва девор туташган жойдаги утор чоклар‎ 1. Флюс остида автоматик пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш
‎3. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш ‎
Девордаги вертикал уланмалар‎ 1. Кукунсимон ёки фаоллаштирилган сим ёрдамида мажбурий чок солиб автоматик усулда пайвандлаш
‎2. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш ‎
Девордаги горизонтал уланмалар‎ 1. Флюс остида автоматик пайвандлаш
‎2. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎3. Кукунсимон билан ярим мажбурий чок ҳосил қилиб пайвандлаш ‎
Люклар ва қувурчаларни томда ва деворда уларни мустаҳкамловчи варақлардаги уланмалар‎ Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш‎
Том каркаси, таянч ва мустаҳкамлик ҳалқаларидаги пайванд уланмалар‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Қўлда ёйсимон пайвандлаш ‎
Том қопламасидаги уланмалар‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш ‎
Понтонлар ва сузувчи томлардаги пайванд уланмалар‎ 1. Карбонат ангидрид гази билан механик усулда пайвандлаш
‎2. Кукунсимон сим билан механик усулда пайвандлаш ‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
300. Қўлда ёйсимон усулда пайвандлашда, нисбатан кўп иссиқлик ҳосил бўлиши ва унинг оқибатида пайвандлаш билан боғлиқ деформация рўй бериши ҳамда мазкур усулнинг паст самарадорлигини инобатга олиб, резервуарларни қуришда ушбу усулдан чегараланган миқдорда (энг зарур пайтлардагина) фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамол эсиб турган пайтда, карбонат ангидрид газини қўллаб пайвандлаш ўтказаётганда, газ алангасини ҳимоялаш ва бўшлиқ ҳосил қилаолишини таъминловчи чоралар қўллаш ёки шамолдан тўсиш тадбирларини амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча турдаги пайвандлаш чоклари ҳосил қилиш учун қўлда ёйсимон усулда пайвандлашда, 305-пунктдаги талабларни инобатга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 - §. Конструкцияларни пайвандлашга тайёрлаш ва йиғишга доир талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
301. Пайвандлаш ишлари бошлангунча резервуарнинг барча уланадиган жойларини текширувдан ўтказиб, қуйидаги технологик мезонлар бўйича пайвандлашга қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пайвандлашга тайёрланган элементлар четларининг геометрик периметрлари (четидаги йўнилган бурчакнинг катталиги, уланмалардаги тирқишлар, текислик даражаси, четларнинг ўзаро силжиши) лойиҳа бўйича рухсат этилган қўйимлар миқёсида бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қирғоқ (чет) ларнинг юзаси, ҳамда уларга яқин жой кенглиги 20 mm оралиқда ифлос ва кирлардан тозаланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) пайвандланадиган элементларни маҳкам ушлаб турадиган йиғув мосламалари, чокларда ҳаддан ташқари чўзилиш рўй бериши ва пайвандланадиган элементлар бир- бирига нисбатан силжиб (жилиб) кетишига барҳам бериш учун етарли даражада қаттиқ ва мустаҳкам бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
302. Пайвандланадиган элементлар четларини маҳкамлашни махсус йиғиш мосламалари ёрдамида бажариш мақсадга мувофиқдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж қилинадиган девор чокларини электртутқичлар билан маҳкамлаш зарур бўлганда, уларни чок ҳосил қилинаётган деворнинг орқа (тескари) томонига жойлаштириш лозим. Тутқичлар сони иложи борича камроқ бўлгани маъқул. Чок тагига ишлов берилаётганда, мазкур тутқичлар олиб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бурчакли ва бир-бирининг устига чиқариб пайвандланадиган жойлардаги тутқичларни яхшилаб жилолаб, текширувдан ўтказилгандан кейин эритиб юбориш мумкин. Мазкур ишларни юқори малакали пайвандловчилар бажариши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
303. Пайвандланиши керак бўлган уланма жойларни пайванд ишлари раҳбари қабул қилиб олиб, монтаж ишларини назорат қилиш журналига ёзиб қўяди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 - §. Пайвандли уланма (чок) ларни бажариш технологияси ва унга доир талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
304. Резервуар конструкцияларини пайвандлаш усуллари, режими ва техникаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пайванд чокларининг лойиҳада белгиланган механик хоссаларининг белгиланган даражада бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) пайванд чокларидаги металлнинг бир хиллик ва яхлитлик зарурати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) пўлат русуми, углерод эквиваленти, металлнинг қалинлиги, пайвандлаш режими (погонли энергия), пайванд чокининг конструкцияси, атроф-муҳитдаги ҳароратга боғлиқ бўлган, пайвандланадиган уланмаларнинг оптимал (қулай) совуш тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) кучланиш концентрациясининг минимал коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) пайванд оқибатида рўй берадиган деформациянинг ва элементларнинг ўзаро силжиш ўлчамининг минимал миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) эркин чок ҳосил қилиш усулида пайвандлаганда ҳар бир эритилган чок (ўтиш) шаклининг коэффициенти 1.3 дан 2.0 гача бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
305. Резервуар конструкцияларини совуқ (қиш) пайтларда пайвандлаганда, металлнинг ҳароратини мунтазам равишда назорат қилиб туриш, ҳамда чокдаги металлнинг чўкиши (қотиши) мазкур металл русуми учун мўлжалдаги меъёрдан зиёд бўлганда, пайвандланадиган қирраларни олдин пайвандлаш жараёни билан бирга ёки пайвандлашдан кейин қиздиришни ташкил қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қиздириш учун зарур ҳарорат ва қиздириш схемаси ИБРда белгиланган бўлиши керак. Пўлатга хос совуш тезлигининг ишчи диапазони, углерод эквиваленти, металл қалинлиги, пайвандлаш усули, погон бўйича энергияга боғлиқ бўлган, элементлар четларини қиздириш талаб қилинмайдиган минимал ҳарорат ҳам технологик лойиҳада кўрсатилган бўлиши лозим. Элементлар қирраларидаги металл, одатда, чокдан ҳар иккала томонга 100 mm ўлчамда қиздирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қишда пайвандлаш ўтказилаётганда, ҳавонинг ҳароратидан қатъий назар, пайвандланадиган қирғоқларидаги намликни қуритиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
306. Пайвандлашда очиқ ёй усулини қўллаганда, иш бажарилаётган ҳудуддаги шамолнинг тезлигини текшириб туриш лозим. Қўлланилаётган пайвандлаш усули ва пайвандлаш материалларининг русумига қараб, шамол тезлигининг рухсат этилган даражаси ИБРда кўрсатилган бўлиши зарур. Шамолнинг тезлиги рухсат этилган меъёрдан зиёд бўлганда, пайвандлаш ишларини тўхтатиш ёки мазкур жойни тегишли даражада ҳимоялаш (ихоталаш) тадбирларини қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
307. Пайвандлаш ишлари барқарор режимда ўтказилиши лозим. Пайвандлаш ускунаси уланадиган электр тармоғидаги ток кучи ва кучланишининг оғиши белгиланган меъёрдан ±5 % rа ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
308. Резервуардаги барча пайвандлаб улашнинг кетма-кетлиги ва алоҳида ҳар бир пайванд чокни ҳосил қилиш схемаси, минимал пайвандлаш деформацияси ва элементларнинг ўзаро силжиш шароити таъминланишига боғлиқ ҳолатда, ИБР кўрсатмаларига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар деворидаги монтаж уланмаларда аввал ички томонидаги чоклар пайвандланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
309. Ёмғир, қор ёққанда резервуар устида пайвандлаш ишларини ўтказиш мумкин эмас. Одатда, пайвандланадиган элементлар қирғоқларини ёғин-сочин (намлик) дан сақлаш тадбирларини қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
310. Резервуарнинг туби ва деворларидаги пайвандли уланмаларни қўлда ёки механизацияланган усулларда, одатда, камида 2 қават қилиб ясалади. Қилинган ҳар бир қаватни алоҳида кўздан кечириб чиқиб, аниқланган нуқсонларни бартараф этиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
311. Пайванд чоклардаги нуқсонларни механик усулда (шлифмашина ёки пневмозубила ёрдамида) ёки ҳаво-ёй оқими билан (кесилган жойларни жилолаш шарти билан) бартараф этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
312. Пайванд чокларидаги нуқсонли участкаларни технологияда кўзда тутилган усул ва материаллар билан эритиб пайвандланади. Тузатилган участкалар қайтадан физик усуллар воситасида текширувдан ўтказилиши лозим. Агар тузатилган участкада яна нуқсонлар учраса, пайванд чокни таъмирлаш, пайвандлаш ишларининг раҳбари барча технологик операцияларни текшириш шарти билан бажаради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бажарилган таъмирлаш ишлари ҳақидаги маълумотлар монтаж-пайвандлаш ишларининг сифатини текшириш журналига ёзиб борилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир ҳудуд (участка) нинг ўзида 3 марталаб пайванд чокларини таъмирлаш ишларини технологик лойиҳани ишлаб чиқувчи ташкилот билан келишиб бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
313. Резервуар корпусига пайвандлаб улаб қўйилган технологик мосламалар, одатда, механик усул билан ёки кислородли кескич билан (кесилган жойни асосий металлга ўхшатиб эритиб юбориш шарти билан) олиб ташланади ва мазкур юзаларнинг сифати текширувдан ўтказилади. Мазкур жойлардаги асосий металлни юлиб олиш ёки кесиб юбориш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
314. Пайвандлашдан кейин чок ва унинг атрофларини шлак ва металл заррачалардан тозалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VII боб. ПАЙВАНДЛИ УЛАНМАЛАР (ЧОКЛАР) СИФАТИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
315. Резервуар конструкцияларнинг ясаш ва монтаж қилишдаги ишлар сифати буюртмачи, ясовчи ташкилот ва монтаж қилган корхона томонидан назорат қилиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
316. Резервуар қурилиши устидан муаллифлик текширувини лойиҳаловчи олиб боради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Буюртмачи ва лойиҳа ташкилотининг вакилларига муаллифлик назоратини олиб бориш учун резервуар конструкцияларини тайёрлаш ва монтаж қилиш ишлари олиб борилаётган барча жойларга эркин кириб-чиқиш ва ишчи ҳужжатлар билан танишиш имконияти яратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
317. Резервуарларни қуриш борасида пайвандли уланмаларнинг сифатини қуйидаги турлар бўйича назорат қилиб борилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) кафолатловчи намуналардаги пайвандли уланмаларни механик йўл билан текшириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) резервуардаги барча пайванд чокларни ташқи кўрикдан ўтказиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) андаза (шаблон)лар, чизғичлар, шайтон ва геодезик асбоблар ёрдамида ўлчов назоратини ўтказиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) «бўр-керосин», вакуум-камера, ортиқча ҳаво босими ёки рангли дефектоскопия каби тажрибалар ўтказиб, пайванд чокларидаги герметиклик (ўтказувчанлик бор-йўқлиги) ни текшириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) ички нуқсонларни аниқлаш учун радиография ёки ультратовушли дефектоскопия, юзадаги нуқсонларни, бироз очиб кўриш йўли билан топиш учун эса — магнитография ёки рангли дефектоскопия каби физик усулларни қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) гидравлик ва пневматик усулда резервуар конструкциясидаги мустаҳкамликни синаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) магнит усули билан текшириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Текширувни ташкил қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
318. Лойиҳавий ҳужжат (ИБР)да резервуар конструкциясидаги барча пайванд чокларини назорат қилиш усули ва ҳажмлари, пайванд чокларидаги нуқсонларни баҳолаш меъёрлари, иш бажариш тартиби (бирин-кетинлиги) кўрсатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
319. Пайванд чоклари сифатини текширишни ташкил қилиш бўйича жавобгарлик, одатда, тайёрловчи (ясовчи) ва монтаж қилувчи корхоналардаги пайвандлаш ишлари бўйича раҳбарлар зиммасига юклатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
320. Резервуарлардаги пайванд чокларни физик усулда текширишни ўтказиш махсус буюртма асосида бажарилади. Буюртмада улаш тавсифи, тури ва чок категорияси, металлнинг қалинлиги ва русуми, жойлашган ўрни, синаш ишларининг ҳажми кўрсатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 - §. Визуал (разм солиб) назорат қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
321. Резервуардаги пайвандлаб уланган барча чоклар 100 % ҳажмда визуал назоратдан ўтиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
322. Ташқи кўриниши бўйича пайванд чоклари қуйидагича талабларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) чоклар шакли ва ўлчамлари бўйича лойиҳада белгиланган меъёрларга мос бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) чокларнинг юзаси текис (равон) ёки бир қолипдаги тангачасимон (баланд- пастлиги 1 mm дан зиёд бўлмаслиги керак) бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) чокдаги металл асосий металл билан текис қўшилиб кетиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) чокларда йўл қўйиб бўлмайдиган ташқи нуқсонлар бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
323. Резервуар конструкцияларидаги пайванд чокларда рухсат этилмайдиган ташқи нуқсонларга барча ўлчамдаги ва турдаги дарзликлар, металлнинг эримай қолиши, эриган металлнинг тўпланиб қолиши, дағал тангачалар ҳосил бўлиши, кўриниб турган (ташқи) бўшлиқлар, бўшлиқлар қатори, металлнинг ўта куйиб кетиши, қавариқлилик ва ш.к. лар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Текшириш учун асосий металлни кесиш (йўниш) даги ўлчамлар 7.1-жадвалда кўрсатилгандан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7.1 - жадвал

Кесиш (йўниш) нинг рухсат этилган миқдори‎‎

‎‎

Пайванд чоклари

Резервуарнинг вазифасига кўра рухсат этилган йўниш (кесиш) миқдори‎‎

IV‎

III‎

II; I‎

Пояслардаги вертикал чоклар ва деворнинг туб билан уланиши‎

қалинлигининг 5 %, лекин 0,5 mm дан зиёд эмас‎

0,5 mm дан зиёд эмас‎

0,3 mm дан зиёд эмас‎

Девордаги горизонтал уланмалар ‎

қалинлигининг 5 %, лекин 0,8 mm дан зиёд эмас‎

қалинлигининг 5 %, лекин 0,6 mm дан зиёд эмас‎

қалинлигининг 5 %, лекин 0,5 mm дан зиёд эмас‎

Бошқа уланмалар‎ қалинлигининг 5 %, лекин 0,8 mm дан зиёд эмас‎ қалинлигининг 5 %, лекин 0,6 mm дан зиёд эмас‎

қалинлигининг 5 %, лекин 0,6 mm дан зиёд эмас‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: Кесилган жойнинг узунлиги варақда чок узунлигининг 10 % дан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
324. Уланган чоклардаги қавариқлик 7.2-жадвалда берилган миқдордан зиёд бўлмаслиги лозим. Электрёй билан қўлда пайвандлаганда чок қавариқлигининг максимал қиймати 3 mm гача мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7.2 - жадвал ‎‎

Туташ пайванд чокларнинг бўртмалилиги‎‎

‎‎

‎‏Варақ (лист) лар қалинлиги, mm

Бўртманинг максимал қиймати, mm‎‎

Девордаги вертикал уланмалар‎

Бошқа уланмалар‎

12 гача‎

1,5‎

2,0‎

12 дан юқори‎

2,0‎

3,0‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
325. Бир хил қалинликдаги деталларни улашда пайвандланадиган қирраларнинг ўзаро силжиши қуйидаги меъёрдан катта бўлмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қалинлиги 10 mm гача бўлган деталлар учун — 1.0 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қалинлиги 10 mm дан катта бўлган деталлар учун — қалинлигининг 10 %, лекин энг кўпи билан 3 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
326. Бурчаклардаги чокларда ҳосил бўлган бўртма ва ботиқлар ўлчами чок катети катталигининг 20 % дан зиёд бўлмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
327. Бурчаклардаги чоклар катетининг кичрайиши 1 mm дан кам бўлмаслиги керак. Бурчакли чоклар катетининг катталашиши қуйидаги ўлчамлардан катта бўлмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) узунлиги 5 mm гача бўлган катетларда — 1.0 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) узунлиги 5 mm дан катта бўлган катетларда — 2.0 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
328. Пайванд чоклар кесишган ва нуқсонлари тузатилган жойлардаги ҳосил бўладиган кучланиш концентрацияси чокнинг асосий металлга қўшилган жойини бир текисда бўлиши ҳисобига минимал даражасига эришиш таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 - §. Герметикликни текшириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
329. Резервуарнинг герметиклик (жипслиги)ни, ҳамда понтон ва сузувчи томларнинг сузувчанлиги (ҳаракати) ни ва герметиклигини таъминловчи барча пайванд чоклари герметиклик (жипслик) ка текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
330. Пайванд чокларининг герметиклигини «бўр-керосин» усули билан текширганда, чокларни керосин билан яхшилаб ҳўллаб чиқилади. Чокнинг орқа томонини олдин бўр ёки каолиннинг сувли суспензияси (эритмаси) билан қоплаб қўйилади. Агар бўялган жойда керосин доғи ҳосил бўлса, чокдаги герметиклик бузилган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Капилляр усулда текшириш давомийлиги (вақти) металлнинг қалинлиги, пайванд чокнинг тури ва синов ўтказиш пайтидаги ҳавонинг ҳароратига қараб белгиланади. Пайванд чок устида, юзасида нуқсон борлиги ҳақида индикатор суртгандан камида 1 соат ўтгандан кейин хулоса қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
331. Пайванд чокларни вакуум усулида герметикликка текширишда, вакуум-камералардаги, текшириладиган участкадаги босимни энг камида 250 mm Н20 гача ўзгартириб (тушириб) ҳаво сийраклаштирилади. Босимнинг ўзгаришини вакуумметрлар ёрдамида текшириб борилади. Пайванд чокдаги нозичлик чок устига суртилган совунли ёки бошқа кўпикчалар ҳосил бўлишига қараб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
332. Деворларидаги варақ (лист) ларнинг қалинлиги 12 mm дан катта бўлган жойлардаги пайванд чокларининг герметиклигини ўлчаш шарт эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
333. Резервуардаги люклар ва қувурчалар бор жойлардаги мустаҳкамловчи варақ (лист) ли қопламалар ўрнатилган (пайвандланган) чокларнинг герметиклигини босим ёрдамида текширилади. Мазкур жараёнда мустаҳкамловчи қопламадаги назорат тешиги орқали девор билан қоплама орасидаги тирқишда 400 дан 4000 mm Н20 гача даражада ҳаво босимини ҳосил қилиб текширилади. Айни пайтда резервуарнинг ичидаги ва ташқарисидаги пайванд чокларига, сизиб чиқиш (оқиш) ни аниқлашга ёрдам берувчи совунли, зиғир мойи ёки бошқа кўпик ҳосил қилувчи модда суртиб қўйилади. Синов тугаганидан кейин назорат тешигини коррозияга қарши ингибитор билан тўлдириб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
334. Резервуар томи қопламасидаги пайванд чокларнинг герметиклигини текширишни резервуарда гидравлик ва пневматик синов ўтказиш жараёнида резервуар ичида 150—200 mm Н20 миқдорда ортиқча ҳаво босимини ҳосил қилиб ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 - §. Текширишнинг физик усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
335. Резервуардаги пайванд чокларни физик усулда текшириш бўйича иш ҳажми қуйидагиларга боғлиқ ҳолатда, металл конструкцияга оид ишчи ҳужжатларда белгиланган бўлади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) хавфлилик даражасига кўра резервуар класси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) пайванд чокнинг категорияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) пайванд чоклар учун мўлжалдаги кучланиш даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) ишлатиш пайтидаги ҳарорат, тўлдириш цикли (маротабаси), районнинг сейсмиклик ҳолати ва бошқаларни инобатга олиб, резервуар учун белгиланган режим ва шарт-шароитлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
336. Радиографик ёки ультратовушли (рентгенография, гаммаграфия) усулда текшириш, ҳажми 1000 m3 ва ундан зиёд бўлган барча резервуарлар учун белгиланган тартибда тасдиқланган меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Амалдаги меъёрий ҳужжатларга кўра радиографик усулда текшириш билан бирга рентгентелевизион назоратни ҳам ўтказиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Радиографик текширув пайванд чокларни визуал назоратдан ўтказилгандан кейин бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пайванд чокларининг кесишган жойларини текшириш учун рентген пленкасини «Т» симон ёки хочсимон шаклда ҳар бир кесишган жой учун 2 тадан пленка жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Олинган расмларнинг бўйи (узунлиги) 240 mm, эни эса тегишли стандартларга мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Расм (пленка) ларнинг сезгирлиги мазкур стандартларнинг 3-классига тўғри келиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пленкаларга резервуарнинг рўйхатга олинган тартиб рақами, текширилаётган конструктив элементнинг рақами, ҳамда мазкур элементнинг чизмасида кўрсатилган рентгенграмма рақами ёзилган бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қалинлиги 8 mm ва ундан катта бўлган деталларнинг уланмаларини радиографик ўрнига ультратовушли дефектоскопия усули билан текшириш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
337. Пайванд чокларнинг ичидаги нуқсонларни радиографик усул билан текшириб баҳолаш, тегишли стандартларга мувофиқ бўлиши ва қуйидагиларга мос келиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) хавфлилиги IV-классга мансуб резервуарлар учун — 6-класс уланмаларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) хавфлилиги Ш-классга мансуб резервуарлар учун — 5-класс уланмаларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) хавфлилиги I, П-классга мансуб резервуарлар учун — 4-класс уланмаларига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чокларда яхши эритилмаган ёки суюлтирилмаган жойлар бўлиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
338. Радиографик усул резервуар девори билан тубининг четлари қўшилган жойлардаги пайванд чокларини текширишда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рентгенограммаларнинг сони ва уларнинг жойлашуви қуйидаги тахлитда, яъни резервуар деворини ташкил қилувчи тасмаларнинг ўрни 7.3-жадвалга мувофиқ белгиланди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7.3 - жадвал

Резервуар деворларининг рулонли тасмаларидаги пайванд чокларни физик усулда текшириш ҳажми, %‎‎

Текшириладиган жойлар

Резервуарнинг хавфлилик класси

‎‏IV-классдаги РВС

РВС III класс‎‎

II- классдаги РВС

I- классдаги РВС ‎‏

1000—9000 m3‎

10000—20000 m3‎

Пояслардаги вертикал пайванд уланмалар‎

1,2‎

20‎ 25‎ 50‎ 100‎ 100‎

3,4‎

5‎ 10‎ 25‎ 50‎ 100‎

5,6‎

2‎ 5‎ 10‎ 25‎ 50‎

қолганлари‎

-‎ -‎ 5‎ 10‎ 25‎
Пояслар орасидаги горизонтал пайванд уланмалар

1-2‎

3‎ 5‎ 10‎ 15‎ 20‎

2-3‎

1‎ 2‎ 5‎ 5‎ 10‎

3-4‎

-‎ -‎ 2‎ 2‎ 5‎

қолганлари‎

-‎ -‎ -‎ 2‎ 2‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: 1. Текширув ўрнини танлашда чоклар кесишган жойларга кўпроқ эътибор бериш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Рулонли листлардан йиғилган (ясалган), ҳажми 1000 m3 ва ундан ката резервуарларнинг монтаж чокларини бутун узунлиги бўйлаб 100 % ҳажмда текширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
339. Пайванд чокларда йўл қўйиб бўлмайдиган нуқсонлар аниқланганда, ушбу нуқсонлар тарқалган участканинг чегарасини белгилаб чиқиш, ундан ташқари, нуқсонлар чегарасини аниқлаш учун қилинган расмлардан ташқари нуқсон содир этган пайвандчи ҳосил қилган ушбу (нуқсонли) чок ёки бошқа чокларнинг қўшимча тарзда расмини олиш зарур. Рентгенограммалар жойлашувини кўрсатадиган схемада йўл қўйиб бўлмайдиган нуқсонлар топилган ва тузатилган жойлар кўрсатилиши керак. Агар пайванд чокидаги нуқсонлар даражаси 10 % дан зиёд бўлса, текшириш ҳажмини икки баробар кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
340. Ультратовушли дефектоскопия пайванд чоклардаги ички нуқсонлар (дарзликлар, яхши эримаган ва шаклли, газ пуфакчалари бор жойлар) ни аниқлаш, нуқсонлар миқдорининг улар тарқалган эквивалент майдоннинг жойлашув йўналиши ва координатини белгилаш учун қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
341. Ультратовушли дефектоскопия мавжуд стандартларга мувофиқ равишда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
342. Магнит ёки рангли дефектоскопия усуллари асосий металл ва пайванд чоклар юзасидаги кўз билан илғаб бўлмайдиган нуқсонларни аниқлаш учун қўлланилади. Қуйидагилар магнит ёки рангли дефектоскопия усуллари билан текширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) сақланадиган маҳсулотининг ҳарорати 120 °С дан юқори бўлган резервуарлар деворидаги барча вертикал пайванд чоклар ва девор билан резервуар туби қўшилган жойдаги пайвандли уланмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) люклар ва резервуар деворига пайвандлаб уланган қувурчалардаги пайванд чокларига термик ишлов берилгандан кейин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) оқиш чегараси 345 МРа дан юқори бўлган, резервуар деворларини ташкил этувчи варақ (лист) лар юзасидаги технологик мосламалар олиб ташланган жойлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
343. Резервуарларни гидравлик усулда синаш давомида маҳсулот оқиб (сизиб) чиққан ёки терлашлар пайдо бўлган жойлар белгиланиб, яроқсизликка чиқарилади. Резервуарни тўлиқ бўшатилгандан кейин мазкур нуқсонли жойларда зарур таъмирлаш ишлари ва такрорий текширув ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
344. Турғун томлар қопламаси ва уларнинг резервуар деворларига туташган жойларидаги нуқсонлар резервуарни пневматик усулда синаганда кўпик ҳосил қилувчи эритма билан қопланган чокларда пуфакчалар пайдо бўлишига қараб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VIII боб. РЕЗЕРВУАРНИ ХАВФСИЗ ИШЛАТИШ УЧУН ҚЎЛЛАНИЛАДИГАН УСКУНАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 - §. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
345. Мазкур Қоидалар резервуарни хавфсиз ишлатиш учун қуйидаги қурилма ва ускуналар билан жиҳозланиши шартлигини кўзда тутади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ҳаво олиш клапанлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) сақлагич клапанлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) оловли сақлагичлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) назорат ва сигнал бериш асбоблари (сатҳўлчагичлар, пасайтирилган намунаолгичлар, сатҳ сигнал бергичлар, газ муҳитидаги босимни назорат қилувчи манометрлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) пақилдоқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) ёнғинга қарши ускуналар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) иситиш (қиздириш) ускуналари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) қабул қилиш тақсимлаш қувурчалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) тозалаш қувурчалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
к) вентиляция қувурчалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л) люклар-туйнуклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
м) ёруғлик люклари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н) ўлчаш учун люклар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 - §. Ҳаво сўриш аппаратуралари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
346. Ҳаво сўриш аппаратуралари резервуарнинг турғун томларига ўрнатилади ва улар лойиҳада белгиланган босим ва вакуумни ёки улар йўқлигини (ҳаволи резервуарлар ва понтонли резервуарлар учун) таъминлаши керак. Биринчи ҳолатда ҳаво сўриш аппаратуралари бирга ишлайдиган ҳаво сўриш клапанлари (босим ва вакуум клапанлари) кўринишида ясалади, иккинчи ҳолат учун эса вентиляция (шамоллатиш) қувурлари кўринишида ясалади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
347. Ҳаво сўрувчи, сақлагич клапанлар ва вентиляция қувурчаларининг минимал ҳаво ўтказиш имконияти қабул қилиш-тарқатиш операциялари (авария шароитлари ҳам) нинг минимал унумдорлигига кўра қуйидаги формулага биноан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички босим бўйича клапаннинг ҳаво ўтказиш имконияти, м 3 /h:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q= 2,71M1 + 0,026 V; (28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вакуум бўйича клапаннинг ҳаво ўтказиш имконияти, m 3 /h,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q= M2 + 0,22V; (29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вентиляция қувурчасининг ҳавоўтказиш имконияти, m3 /h, ёки
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q= М2 + 0,22 V кўп-озлигига қараб, (31)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бунда: M1 — маҳсулотни резервуарга қуйиш унумдорлиги, m3/h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
М2 — маҳсулотни резервуардан бўшатиш унумдорлиги, m3/h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — резервуарнинг тўлиқ ҳажми (турғун том остидаги газли жой билан), m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарни ишга туширгандан сўнг, ҳаво сўриш аппаратураларининг ҳаво ўтказиш имкониятига доир ҳисоб-китобни ўзгартирмай, ҳамда авария шароитларида маҳсулотни резервуардан чиқаришга оид унумдорликни кўтармай туриб, қабул қилиш-тарқатиш операцияларининг унумдорлигини ўзгартириш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Понтонли резервуарлардаги вентиляция қувурларининг минимал миқдори 146-пунктда берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сақлагич клапанлар ҳаво сўрувчи клапанлар билан бирга ишлаши учун сақлагич клапанларни ички босим ва вакуум миқдори 5 — 10 % га кўтарилганда ҳам ишлайдиган қилиб созлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
348. Ҳаво сўрувчи ва сақлагич клапанлар, резервуарга маълум вақт ичида аланга киришидан ҳимояловчи оловдан сақловчи клапанлар билан бирга ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
349. Ҳаво сўрувчи клапан остида маҳсулот буғланиб, исроф бўлишини камайтириш учун клапан билан бирга бутланган қайтаргич диск ўрнатиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
350. Вертикал цилиндрик резервуарлардаги ҳавоолгич арматуралар лойиҳада қайд этилган ортиқча босим ва вакуумга мос бўлиб, норматив ҳужжат талабларига жавоб бериши керак. Ташқи муҳитнинг иқлимий омиллари таъсирига дош бераолиши бўйича клапанлар ГОСТ 15150 ва ГОСТ 16350 нинг 1 графасига мувофиқ V-категорияли қилиб ясалади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
351. Резервуардаги босимни текшириб туриш учун ўлчаш люкларининг қопқоғига беркитувчи қурилмали штуцер ўрнатиш лозим ва ушбу штуцер орқали резервуарга мановакуумметр, босим ва вакуумнинг чегаравий миқдори ҳақида хабар берадиган автоматик сигнализатор ва бошқа асбоблар уланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
352. Йилнинг совуқ паллаларида ҳарорати 0° С дан юқори бўлган нефтъ ва нефтьмаҳсулотлари қуйиладиган резервуарлар музлаб қолмайдиган ҳаво олгич клапанлари билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
353. Горизонтал резервуарлар учун мўлжалланган ҳаво олиш клапанларини вертикал резервуарларга ўрнатиш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
354. Нефть ва бензин сақланадиган ва буғланиш оқибатида исроф бўлишни камайтирувчи воситалар билан жиҳозланмаган резервуарлардаги ҳаво олиш клапанлари остига қайтаргич-дисклар ўрнатиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 - §. Автоматика ва НЎА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
355. Маҳсулот сатҳини назорат қилиш асбоблари, мазкур жойнинг ўзида ёки масофадан туриб, тезкор усулда резервуардаги маҳсулот сатҳини аниқлашни таъминлаши керак. Маҳсулотнинг максимал сатҳи, насос ускуналарнинг ишини тўхтатишга хабар берадиган энг камида 2 та сатҳ сигнализаторлари орқали назорат қилинади. Сузувчи томли ёки понтонли резервуарларда ўзаро тенг масофаларда камида 3 та сатҳ сигнализаторлари ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
356. Маҳсулотнинг максимал сатҳини билдирувчи сигнализаторлар йўқлигида, қуйилаётган маҳсулот сатҳи лойиҳада белгиланганидан зиёд бўлишининг олдини олувчи, резерв идиш ёки тўкиш қувурўтказгичига уланган қуйиш (чиқариб ташлаш) қурилмаси кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 - §. Ёнғин хавфсизлиги қурилмалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
357. ҚМҚ 2.09.19, РДПБ 01-001 ва идоравий нормалар талабларига мувофиқ, ёнғин хавфсизлиги қурилмалари автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси ва резервуарларни совутиш қурилмаларига бўлинади (14, 15-иловалар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
358. Кўпикли ўт ўчириш қурилмалари резервуарларга қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ турғун автоматик ёки кўчма ўт ўчириш қурилмалари таркибида ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўпикли ўт ўчириш қурилмаси таркибига кўпик ҳосил қилувчи генераторлар, кўпик ҳосил қилувчи эритмани узатувчи қувурлар, кўпик генераторларига хизмат кўрсатувчи майдончалар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўпик генераторлари турғун томли резервуарларнинг энг юқори поясига ёки сузувчи томли резервуарлар учун девордан баландроққа кронштейнларга маҳкамлаб ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қувурўтказгичларни резервуар деворига маҳкамлаб ўрнатишда, III бобнинг 13 - § да баён этилган деворнинг ва конструкцияларнинг силжишини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўт ўчирувчи кўпикни понтонли ёки сузувчи томли резервуарнинг зичловчи затвор зонасида ушлаб туриш учун сузувчи томнинг периметри бўйлаб ҳалқа-тўсиқ ўрнатилиши керак. Мазкур тўсиқнинг энг юқори қирғоғи зичловчи затвордан камида 200 mm баланд бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
359. Совутиш қурилмалари (турғун совутиш қурилмалари), мавжуд қурилиш меъёрлари ва қоидалари, ҳамда белгиланган тартибда тасдиқланган ёнғинга қарши меъёрларга мос равишда резервуарларга ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Совутиш қурилмаси, сувни пуркагич (перфорация, спринклер ёки дренчерли каллак) энг юқорига ўрнатилган горизонтал ҳалқасимон сув сепиш қувурўтказгичи ва у билан ўт ўчириш сув тармоғини қуруқ вертикал қувурлар билан боғловчи пастдаги ҳалқасимон қувурўтказгичдан иборатдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳалқасимон қувурўтказгичлар резервуар деворларига пайвандланган кронштейнларга таяниб туради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қувурўтказгичлар хомутлар ёки болтли скобалар билан маҳкамланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
360. Мазкур идишларда қаватлаб ўт ўчириш тизимидан фойдаланиш афзалроқ ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 - §. Яшиндан ҳимояловчи қурилма
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
361. Резервуарларга ўрнатиладиган яшиндан ҳимояловчи қурилма бино ва иншоотларни яшиндан ҳимоялаш қурилмаси ва лойиҳалаш бўйича йўриқнома (РД 34.21.122) га мувофиқ лойиҳаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
362. Резервуарлардаги яшиндан ҳимояловчи қурилма тузилиши бўйича II-категорияга мансуб бўлиб, бевосита яшин уришдан, электростатик ва электромагнит индукциядан, катта кучланишларни қувурўтказгичлар орқали ўтиб кетишидан муҳофазаланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
363. Резервуарларнинг энг пастки пояслари токўтказгичлар орқали 50 m дан кўп бўлмаган масофада девор периметри бўйлаб ўрнатилган ертуташ тизимига улаб қўйилади. Ертуташ қилиб уланган жойлар резервуарнинг диаметрал қарама-қарши томонларида камида 2 та бўлиши шарт. Токўтказгичлар ертуташтирувчи тизимга пайвандлаб уланади. Айрим вазиятларда пайвандлаш ўрнига латунли болт ва шайбалар билан мис ёки рухдан ясалган симлар орқали, резервуар деворига пайвандлаб қўйилган, диаметри 45 mm ли резьбали, тешиги Ml6 га тенг, бобишкаларга улаш мумкин. Ҳар бир уланма (девор-токўтказгич-ертуташ) даги импульсли қаршилик 50 дан зиёд бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Токўтказгичлар ва ертуташ тизими 8.1-жадвалда кўрсатилган кўндаланг кесимли пўлат прокатлардан ясалиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

8.1 - жадвал

Пўлат токўтказгичлар ва ертуташтиргичларнинг энг кичик ўлчамлари

‎‎

Токўтказгичлар ва ертуташтиргичлар кесимининг шакли

Жойлашуви

юзада, ҳавода‎

тупроқ остида‎

Юмалоқ таёқчалар диаметри, mm‎ 6‎ 10‎
Трослар диаметри, mm‎ 6‎ -‎
Пўлат тасмалар:‎
кесими, mm2 48‎ 160‎
йўғонлиги, mm‎ 4‎ 4‎
Бурчакли пўлат:‎
кесими, mm2 -‎ 160‎
йўғонлиги, mm‎ -‎ 4‎
Қувурлар деворининг қалинлиги, mm‎ 2,5‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
364. Бевосита яшиндан ҳимоя жараёни алоҳида турган ёки резервуарнинг устига ўрнатилган яшинқабуллагич (яшинқайтаргич) воситасида амалга оширилади. Яшинқайтаргич ҳимояловчи ҳудудга ҳар бир ҳаво сўриш аппаратуралари тепасида 5 m радиусдаги яримшар билан чегаралаган жойлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар устига ўрнатиладиган яшинқайтаргичлар кўндаланг кесими камида 100 mm2 келадиган юмалоқ таёқчалар ёки қувурлардан ясалади. Улар резервуарга (деворининг энг юқори поясига ёки турғун томга) пайвандлаб уланади. Яшинқайтаргичларнинг занглашдан сақланиши учун руҳланади ёки бўяб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
365. «Резервуарларни ускуналаш» лойиҳасида («Яшиндан ҳимоялаш» бўлимида) резервуардаги маҳсулотнинг электр тафсилотлари, маҳсулот қуйиш шароити ва унумдорлиги, материалнинг ва резервуар ички юзасининг ҳимояловчи қопламанинг хоссаларига кўра, резервуарни электрстатик ва электрмагнит индукциясидан муҳофазалаш бўйича тадбирлар ишлаб чиқилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электрстатик хавфсизликни таъминлаш учун резервуарга нефтмаҳсулотларини сачратмай, оҳиста, гулдиратмай (технология бўйича аралашишнинг ва электрстатика хавфсизлиги бўйича махсус чоралар кўрилгани бундан мустасно) қуйиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нефтмаҳсулотлар резервуардаги қолдиқ муҳит остига тушиши керак. Мутлақ бўш резервуарга нефть (нефтмаҳсулот)ни, қабул қилиш қувурчасигача тўлганда ёки понтон (сузувчи том) юқорига қалқиб чиққунча 1 m/sеk тезликда қуйиш керак. Кейинчалик резервуарга тушаётган суюқлик оқимининг тезлиги қуйидаги миқдордан зиёд бўлмаслиги зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32) бунда,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V— оқимнинг тезлиги, m/sеk;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d— қувурўтказгичнинг ички диаметри, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IХ боб. РЕЗЕРВУАРНИ СИНАШ ВА ИШЛАТИШГА ҚАБУЛ ҚИЛИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
366. Турғун ва сузувчи томли барча резервуарларни гидравлик синовдан ўтказиш лозим. Понтонсиз, турғун томли, томига ҳаво сўриш клапанлари ўрнатилган резервуарларни ички ортиқча босим ва вакуумга синаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
367. Резервуарларни синашни, барча монтаж ва назорат ишлари тугалланиб, резервуарга қувурўтказгичларни улашдан олдин (синаш учун сув юбориш ва тўкишга мўлжалланган вақтинчалик қувурўтказгичлар бундан мустасно) ва резервуар атрофига марза тортилгандан кейин ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
368. Резервуарни синаш бошлангунча таркибида ясаш (тайёрлаш) га, монтаж қилиш ва резервуарлар сифатини текширишга доир бўлимлари мавжуд бўлган техник ҳужжатлар, мазкур Қоидалардаги 13-иловага мос қилиб тақдим этилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
369. Синаш ишлари ИБРнинг таркибий қисми ҳисобланган технологик картага мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
370. Гидравлик синовни резервуарга маҳсулот қуйилиши керак бўлган лойиҳа сатҳигача ёки резервуарнинг тўлдириш баландлигини чегараловчи назорат туйнуги (ойнаси) гача, пояслар бўйича сувни ушлаб туриш ва назорат кўрикларини ўтказишга етадиган фурсат билан бирин-кетин тўлдирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
371. Синаш вақтида резервуар марказидан камида иккита диаметри ўлчамидаги масофада бутун атрофи бўйлаб хавфли ҳудудга чегарани билдирувчи огоҳлантириш белгиларини қўйиб чиқиш керак. Хавфли ҳудудда одамларнинг бўлиши тақиқланади. Айни пайтда барча ўлчов-назорат асбоблари, синаш ўтказиш учун ўтказилган қувурўтказгичлардаги зулфинлар, жўмраклар, резервуар атрофидаги марзанинг ва шунга ўхшаш ҳимоя иншоотининг ташқарисида бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Синов ўтказаётган шахслар хавфли ҳудуд чегарасидан ташқарида бўлишлари лозим. Резервуарни кўрикдан ўтказиш учун ходимлар белгиланган синов натижасига эришилиб, 10 min ўтгандан кейингина киришига рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳимояловчи деворли резервуарларда гидравлик синов ўтказишдаги хавфли ҳудуднинг чегарасини белгилашга доир хавфсизлик техникаси талаблари, синов бўйича технологик картадаги иншоотларнинг конструктив хусусиятларини инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
372. Резервуарларни синашни атроф ҳавонинг ҳарорати 5°С дан юқори бўлганда ўтказиш лозим. Атроф ҳаводаги ҳарорат 5°С дан паст шароитда синов ўтказганда, қувур ва зулфинлардаги сув музлаб қолиши, резервуар деворларининг музлашининг олдини оладиган тадбирлар кўзда тутилган дастур ишлаб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
373. Гидравлик синов ўтказиш пайтида резервуарнинг турғун томига ўрнатилган люклар ва қувурча (патрубка) лар очиқ бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
374. Понтонли ёки сузувчи томли резервуарларни гидравлик синашни зичловчи беркитгичларсиз ўтказилади. Синаш пайтидаги понтон (сузувчи том) нинг тушиш ёки кўтарилиш тезлиги ишлатиш пайтидаги тезликдан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидравлик синов жараёнида понтоннинг кўтарилиш ва пасайишига қараб қуйидагиларни амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) резервуар ички юзасининг кўрикдан ўтказиш йўли билан эриган металл зарралари ёпишиб қолган қиррали ва бўртиб чиққан жойларни зичловчи беркитгичнинг ишига халақит қилмайдиган қилиб тозалаб ташлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) понтон (сузувчи том) даги короба (қути) лар ёки борт билан резервуар девори ўртасидаги тирқишларни ўлчаб, уларни зичловчи беркитгич конструкциясига доир талабларга мослигини текшириш, йўналтирувчи қувурлар билан понтон (сузувчи том) даги қувурчалар орасидаги тирқишларни ўлчаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) сирпанувчи нарвон, сув ташламаси ва бошқа конструкциялар ишини назорат қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Зичловчи беркитгични резервуардаги барча синов ишлари тугалланиб, понтон (сузувчи том) таянч устунларга жойлашгандан кейингина ўрнатиш маъқул. Затворни гидравлик синовнинг сувни тўкиш стадиясида монтаж қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
375. Резервуарга сув қуйилиши борасида унинг конструкциялари ва пайванд чоклари ҳолатини кузатиб бориш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар тубининг чеккаларида ёки отмостка юзасида нам доғлар рўй берганда, синовни тўхтатиб, сувни чиқариб ташлаб, носозлик сабабларини аниқлаш ва бартараф этиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Синов пайтида бўртиб чиқиш, оқиш (сизиб чиқиш) ёки деворларда дарзликлар (носозликнинг катта-кичиклигидан қатъи назар) сезилганда синовни тўхтатиб, қуйидаги ҳолатларга кўра, сувни тегишли сатҳгача пасайтириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) I-поясда нуқсон топилганда, сувни тўлиқ чиқариб ташлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) II — VI поясларда нуқсон аниқланганда, носоз жойдан бир пояс пастгача сув чиқарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) VII-пояс ва ундан юқорида нуқсон бўлса, V-поясгача сувдан бўшатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
376. Лойиҳада кўрсатилган даражагача сув билан тўлдирилган резервуар шу зайлда қуйидаги муддат давомида ушлаб турилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ҳажми 20000 m3 гача бўлган резервуарларни — камида 24 соат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ҳажми 20000 m3 дан зиёд бўлган резервуарларни — энг камида 72 соат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур вақт ичида деворларининг юзасида ёки тубининг четлари бўйлаб оқиб (сизиб) чиқиш намоён бўлмаса ва сувнинг сатҳи пасаймаса, резервуар гидравлик синовдан ўтган ҳисобланади. Гидравлик синов тугаганидан кейин лойиҳа белгисигача сув билан тўлдирилган резервуарнинг вертикал (тиклик) дан оғиши, тубининг ташқи контуридаги ўзгаришлар (пойдевор чўкишини аниқлаш учун) ўлчанади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оғиш чегараси 5.2-жадвалда берилган талабларга мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидравлик синов натижалари 8-иловада берилган шаклдаги далолатнома билан расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
377. Ички ортиқча босим ва вакуумга синов гидравлик синов пайтида ўтказилади. Босим ва вакуумни U — симон манометр ёрдамида назорат қилинади. Мазкур манометр резервуар атрофидаги марзадан ташқарига чиқариб туриб ишлатилади. Агар бошқа тегишли кўрсатмалар бўлмаса, лойиҳадагига нисбатан босим 25 % га, вакуум 50 % гача кўп бўлгани маъқул ҳисобланади. Ушбу ҳолатда резервуар камида 30 минут туриши керак. Резервуарни ортиқча босимга синаш пайтида резервуарнинг турғун томидаги пайванд чокларини 100 % ҳажмда кўздан кечириб чиқиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ортиқча ички босим ва вакуумга резервуарни синаш натижалари 9-иловада тавсия этилган шакл бўйича далолатнома билан расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
378. Синовдан ўтган резервуарга 10-иловада тавсия этилган шакл асосида конструкцияларни монтаж қилиш (йиғиш) ишлари тугалланганлиги ҳақида далолатнома тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж ишлари тугаллангандан кейин резервуарга бирор бошқа деталлар ва конструкцияларни пайвандлаб улаш мумкин эмас. Резервуарда, лойиҳада белгиланган тартибда, коррозияга қарши ҳимоя, иссиқлик изоляциясига оид қурилмалар ва жиҳозлар ўрнатиб, тегишли ҳужжатлар орқали расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча ишлар якунлангандан сўнг, резервуарга 11-иловадаги шакл бўйича паспорт ёзилиб, уни ишлатишга топширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Х боб. КОРРОЗИЯГА ҚАРШИ ҲИМОЯ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
379. Нефть ва нефтмаҳсулотларини сақлаш учун мўлжалланган резервуарларда коррозияга қарши ҳимоя тизимини ишлаб чиқиш ҚМҚ 2.03.11 ва ГОСТ 21.513 талабларини ва резервуарнинг конструктив хусусиятлари, уларни ишлатиш шароитлари ва резервуарни керак бўлган ишлаш муддатини ҳисобга олган ҳолда бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
380. Резервуарнинг ишдан чиқишига олиб келувчи металлконструкцияларнинг занглаб бузилишига доир хавф-хатарни камайтириш мақсадида, ҳимоя қоплама қатламларини ва занглаш оқибатида элементлар қалинлигининг юпқаланишини ҳисобга олиб, резервуар металлконструкцияларини қалинроқ қилиш (занглашни ҳисобга олинган қўйим) га доир тадбирлар тизими кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ундан ташқари резервуарнинг бутун сатҳи (юзаси)ни ҳар 5 йилда бир марта даврий равишда кўрикдан ўтказиб, лок-бўёқ қопламалари бузилган юзали участкалардаги коррозия аломатларини аниқлаш ва заруратга кўра мазкур жойлардаги ҳимоя қатламларини тиклаш зарур. Резервуар деворларининг юқори поясларида ва томнинг металлконструкцияларида коррозия жараёнининг тез кечиши аниқланганда, мазкур зонада қўшимча равишда инерт газлар атмосферасини ҳосил қилиш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
381. Ҳимоя қопламаларини танлаш ва занглашга доир «қўйим» ни белгилашда муҳитнинг резервуар металлконструкциялари элементларига ва унинг ташқи юзасига тажавузкорлигини ҳисобга олиш керак. Резервуар металлконструкцияларининг элементларига муҳитнинг тажовузкорлик даражаси 10.1-жадвалда берилган. Очиқ ҳавода турган резервуар металлконструкцияларининг элементларига муҳитнинг тажовузкорлик даражаси, атроф ҳавонинг ҳарорат ва намлик тафсилотларига, ҳамда қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ атмосферадаги занглатишга фаол газларнинг концентрациясига кўра белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

10.1-жадвал

Резервуар ичидаги пўлат конструкцияларга муҳитнинг тажовузкорлик таъсири даражаси

Резервуар конструкциясининг элементлари‎‏

Резервуарнинг пўлат конструкцияларига тажовузкорлик таъсирининг даражаси

‎‏хом нефть

нефтмаҳсулотлар‎‎

мазут, дизель ёнилғиси, керосин‎

бензин‎

Тубнинг ички юзаси ва қуйи пояснинг тубдан 1 m гача баландлиги‎

Ўртача тажовузкор‎

Ўртача тажовузкор‎

Кучсиз тажовузкор‎

Ўртадаги пояслар, понтон ва сузувчи томнинг пастки қисми‎

Кучсиз тажовузкор‎

Кучсиз тажовузкор‎

Кучсиз тажовузкор‎

Энг юқоридаги пояс (даврий равишда ҳўлланиб турадиган зона)‎

Ўртача тажовузкор‎

Кучсиз тажовузкор‎

Ўртача тажовузкор‎

Резервуар тепаси, понтонлар ва сузувчи томларнинг тепаси ва бортларидаги юза‎

Ўртача тажовузкор‎

Ўртача тажовузкор‎

Кучсиз тажовузкор‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ҳарорати 90°С гача бўлганда, мазут таъсири даражаси тажовузкор ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Хом нефтдаги водород сульфиднинг концентрацияси 10 mg/ l бўлганда ёки водород сульфиди билан карбонат ангидридининг турли нисбатда аралашмаси резервуар тубининг ички юзаси, пастки пояс, том, понтон ва сузувчи томларнинг тепаси ва бортларининг юзасига бўлган тажовузкорлик таъсир даражаси бир поғонага юқорига кўтарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
382. Кучсиз тажовузкор муҳит таъсиридан резервуарнинг хавфсиз ишлашини таъминловчи қалинлик ва коррозияни ҳисобга олиб қўйим қолдириш йўли билан ўртача ва кучли тажовузкор муҳит таъсиридан эса, ҳимоя қопламаларини ҳосил қилиш ва коррозияни инобатга олиб қўйим қолдириш йўли билан эришилади. Ушбу тадбирлар натижасида резервуарда рўй бериши мумкин бўлган локал (кичик ҳажми юзадаги) бузилишлар оқибатини камайтириб, навбатдаги кўрикдан ўтказишгача резервуар иши кафолатланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
383. Коррозияга қарши ишлар ўтказиладиган металлконструкциялар юзасида қуйидагилар бўлмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) пайвандлаш пайтида ҳосил бўлган шлаклар, пайванд заррачалари, оқишлар, пайванд чокларидаги нотекисликлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қирқиш ва газ ёрдамида кесиш асоратлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) резервуар танаси ва сузувчи томнинг ички томонида радиуси 3,0 mm гача бўлган, ташқарисида эса 1,5 mm гача бўлган қирраси кескир қирғоқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) йиғиш, монтаж қилиш, ташиш, кўтариш жараёнларида фойдаланилган ёрдамчи элементлар ва уларни пайвандлаб улашдан қолган чандиқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) пайванд чоклари юзасида ва ёнида қолган кимёвий ифлосликлар (флюс қолдиғи, пайванд чоклардаги нуқсонларни дефектоскопия қилишда фойдаланилган турли таркибдаги моддалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) ёғ-мойли, механик ва бошқа ифлосликлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пайванд чоклари асосий металл томонга қараб текис ўтиши, унда йўнилган ва металл оқизиқлари бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар ичидаги деворга, тубга ва томга уланган металлконструкциянинг барча элементлари атрофида тирқиш ва бўшлиқлар бўлмаслиги учун ёппасига яхшилаб эритилиб, пайвандланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ундан ташқари металлконструкцияларнинг очиқ ҳавода турадиган, атроф ҳавонинг ўртача тажовузкорлиги таъсиридаги барча элементларининг атрофида бўшлиқ ва тешикчалар бўлмаслиги учун тўлиқ эритилиб пайвандланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
384. Ҳимоя қатламни қоплашдан олдин, металл юзаларини бўяш ва чангсизлантириш тадбирларига мувофиқ барча юзалар 2-даражадаги тозаликкача ёғсизлантирилиши, металлашган лок-бўёқ қоплам учун 1-даражадаги тозаликкача ёки ГОСТ 9.402 бўйича 1-2 даражадаги тозаликкача лок-бўёқ қопламдан олдин чангдан тозаланиб тайёрланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
385. Резервуар ичидаги металлконструкция элементларини коррозиядан ҳимоялаш учун лок-бўёқ ёки металлашган лок-бўёқ қопламлардан, очиқ ҳавода турадиган элементлар учун эса лок-бўёқ қопламларни қўллаш лозим. Ҳар бир ҳимоя қопламаси энг камида 10 йил хизмат қилиши керак. Очиқ ҳавода турадиган металлконструкцияларнинг юзасига лок-бўёқларини суртиш лозим. Лок-бўёқ қопламасининг рангини ёруғлик нурларини қайтариш коэффициентини ҳисобга олиб танлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
386. Резервуар тубининг ташқи юзасини коррозиядан ҳимоялашда қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) резервуар остидаги пойдевор ва таг қисмларини ерости ва атмосфера сувларидан муҳофаза қилиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) туб юзасига битум-қум аралашмаси (массасидаги нисбат 1:9) дан иборат гидрофоб (намликдан сақловчи) қатламни суртгандан кейин, мазкур юзага ҳимоя қопламасини қоплаш шарт эмас. Ишлатилган қум ва битум таркибида занглашга мойил агентлар бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
387. Коррозияга қарши ишларни бажариш борасида қурилиш ишларида меҳнат муҳофазаси ва хавфсизлик техникаси талаблари ва мазкур ишларни тартибга солишга доир бошқа меъёрий ҳужжатлар талабларини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XI боб. ИССИҚЛИК ИЗОЛЯЦИЯСИНИНГ ТУЗИЛИШИГА ОИД ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
388. Резервуарда иссиқлик изоляциясини барпо этишни металл конструкция (МК) ни ишлаб чиққан ташкилот билан келишилган лойиҳа бўйича амалга ошириш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
389. Иссиқлик изоляцияси фақат резервуарнинг деворларида ёки деворлар ва турғун томлар устидагина бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
390. Иссиқлик изоляцияси лойиҳасини ишлаб чиқишда резервуар конструкцияси ва изоляция элементларининг ўзаро уйғунлигига доир қуйидаги аспектларни (иситгич, изоляция таянчлари, ташқи қобиқ) ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) иссиқлик изоляцияси вазнининг резервуар элементларига босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) шамол таъсири (босими) ва унга изоляция ва резервуар деворларининг дош бериши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) девордаги иссиқлик ўзгариши ва изоляциянинг ташқи элементлари орасидаги ҳарорат фарқи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) девордаги иссиқлик ўзгариши ва изоляциянинг ташқи элементлари орасидаги ҳарорат фарқи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) гидростатик юк оқибатида девордаги радиал силжишдан изоляция элементларга бўлган таъсир;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) иссиқлик изоляцияси йўқ турғун томнинг кескин совуши (масалан, қор, ёмғир таъсиридан) туфайли унинг элементларига тушадиган юк.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
391. Иссиқлик изоляцияси учун иситиш материали сифатида зичлиги энг камида 50 kg/m3 бўлган минерал пахтадан ёки ёнғин хавфсизлиги талабларига жавоб берадиган бошқа материаллардан фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
392. Изоляция таянчлари конструкциясига қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) резервуарга пайвандлаб уланадиган дастлабки маҳкамлаш элементлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) дастлабки элементларга уланадиган иккинчи (кейинги) маҳкамлаш элементлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳкамловчи дастлабки элементларнинг материали мазкур Қоидаларнинг II бобида (II-гуруҳ конструкциялар) баён этилган талабларга мос бўлиши лозим. Дастлабки (биринчи) элементларни резервуарга пайвандлашни одатда, фақат горизонтал чоклар ёки контури бўйлаб чоклар ясаб, резервуарни синашгача бажарилиши керак. Иккинчи (кейинги) маҳкамлаш элементларининг материаллари III гуруҳга мансуб конструкция талабларига жавоб бериши ва дастлабки (биринчи) элементларга пайвандлаб ёки бошқа усулда уланиши керак. Мазкур ишлар резервуарни синаб ва монтаж қилиб бўлгандан кейин амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
393. Ташқи қоплам учун алюминдан тайёрланган лист (варақ) лар ёки руҳланган пўлат лист (варақ) лардан фойдаланиш мумкин. Резервуар деворларини қоплайдиган лист (варақ) ларнинг минимал қалинлиги қуйидагича бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) алюминий листлари учун — 0,9 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) руҳланган пўлат листлар учун — 0,7 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар томига қопланган листларнинг минимал қалинлиги алюминли листлар учун 1,2 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таржимон: Э.О.Отақўзиев - «Нефтгазмеъёр» МЧЖ меъёрий ҳужжат ишлаб чиқиш бўлими муҳандиси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЯКУНИЙ ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур қоидалар ЎзР «Давархитектқурилиш» қўмитаси, «Ўздавнефтгазинспекция», «Ўзбекнефтгаз» МХК, Ўзбекистон ёнилғи — энергетика комплекси, кимё саноати ва геология ходимлари касаба уюшмаси Марказий Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси ИИВ ЁХББ билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раиси Б. ХОДЖАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Ўздавнефтгазинспекция» бошлиғи Ш. МАХМУДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Ўзбекнефтгаз» МХК Бошқарув раисининг ўринбосари Ш. МАЖИТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон ёқилғи-энергетика комплекси, кимё саноати ва геология ходимлари касаба уюшмаси Марказий Кенгашининг раиси Г.ХАКИМОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси ИИВ ЁХББ бошлиғининг биринчи ўринбосари И. ЮЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ИЛОВА
(маълумот учун)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тавсия этилган параметрик қатордаги резервуарларнинг геометрик ҳажми, m3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деворнинг баландлиги, m‎

Деворнинг ички диаметри, m‎‎

4,73‎ 6,63‎ 7,58‎ 8,53‎ 10,43‎ 12,33‎ 15,18‎ 18,98‎ 20,92‎ 22,80‎ 28,50‎ 34,20‎ 39,90‎ 45,60‎ 50,70‎ 55,80‎ 60,70‎ 66,00‎ 71,10‎
6,0‎ 105‎ 207‎ 271‎ 343‎ 513‎ 716‎ 1086‎ 1698‎ 2062‎ 2450‎
7,5‎ 132‎ 259‎ 338‎ 429‎ 641‎ 896‎ 1357‎ 2122‎ 2578‎ 3062‎
9,0‎ 158‎ 311‎ 406‎ 514‎ 769‎ 1075‎ 1629‎ 2546‎ 3094‎ 3675‎
10,5‎ 185‎ 362‎ 474‎ 600‎ 897‎ 1254‎ 1900‎ 2971‎ 3609‎ 4287‎
12,0‎ 211‎ 414‎ 542‎ 686‎ 1025‎ 1433‎ 2172‎ 3395‎ 4125‎ 4899‎ 7655‎ 11024‎ 15004‎ 19598‎ 24226‎ 29345‎ 34726‎ 41054‎ 47644‎
13,5‎ 237‎ 466‎ 609‎ 771‎ 1153‎ 1612‎ 2443‎ 3820‎ 4640‎ 5512‎ 8612‎ 12402‎ 16880‎ 22047‎ 27255‎ 33014‎ 39066‎ 46186‎ 53600‎
14,0‎ 8931‎ 12861‎ 17505‎ 22864‎ 28264‎ 34236‎ 40513‎ 47897‎
15,0‎ 264‎ 518‎ 677‎ 857‎ 1282‎ 1791‎ 2715‎ 4244‎ 5156‎ 6124‎ 9569‎ 13779‎ 18755‎ 24497‎ 30283‎ 36682‎ 43407‎ 51318‎
16,0‎ 10207‎ 14698‎ 20006‎ 26130‎ 32302‎ 39127‎ 46301‎
16.5‎ 290‎ 570‎ 745‎ 943‎ 1410‎ 1970‎ 2986‎ 4668‎ 5671‎ 6737‎ 10526‎ 15157‎ 20631‎ 2647‎ 33311‎ 40350‎ 47748‎
18,0‎ 316‎ 621‎ 812‎ 1029‎ 1538‎ 2149‎ 3258‎ 5093‎ 6187‎ 7349‎ 11483‎ 16535‎ 22507‎ 29396‎ 36339‎ 44018‎ 52088‎
19,5‎ 343‎ 673‎ 880‎ 1114‎ 1666‎ 2328‎ 3529‎ 5517‎ 6703‎ 7961‎ 12440‎ 17913‎ 24382‎ 31846‎ 39368‎ 47686‎
20,0‎ 351‎ 690‎ 903‎ 1143‎ 1709‎ 2388‎ 3620‎ 5659‎ 6875‎ 8166‎ 12759‎ 18373‎ 25007‎ 32663‎ 40377‎ 78909‎
21,0‎ 369‎ 725‎ 948‎ 1200‎ 1794‎ 2507‎ 3801‎ 5942‎ 7218‎ 8574‎ 13397‎ 19291‎ 26258‎ 34296‎ 42396‎ 51354‎
22,0‎ 387‎ 760‎ 993‎ 1257‎ 1880‎ 2627‎ 3982‎ 6225‎ 7562‎ 8982‎ 14035‎ 20210‎ 27508‎ 35929‎ 44415‎
23,0‎ 14673‎ 21129‎ 28758‎ 37562‎ 46434‎
24,0‎ 15311‎ 22047‎ 30009‎ 39195‎ 48453‎
25,0‎ 15948‎ 22966‎ 31259‎ 40828‎ 50471‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тавсия этилган параметрик қатордаги резервуарларнинг геометрик ҳажми, m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарнинг геометрик ҳажми резервуар деворининг бутун баландлиги бўйича ичидаги бўшлиқ ҳажмига кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарнинг фойдали ҳажми унинг лойиҳавий сатҳигача маҳсулот тўлатиб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Курсив билан белгиланган резервуарлар ясаш ва монтаж қилиш учун қулай ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Геометрик ҳажми 50 000 m3 дан зиёд бўлган резервуарларнинг маҳсулот қуйиш учун фойдали ҳажми 50 000 m3 дан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-ИЛОВА
(тавсия этилади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарни лойиҳалаш ва ясаш учун
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
БУЮРТМА БЛАНКИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вертикал цилиндрик резервуарларни қуришдаги монтаж-пайвандлаш ишларини операциялар бўйича назорат қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЖУРНАЛИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

‎‎№______________

‎‎Ҳажми, m3 _______________________________________________________________________________________________
‎‎Резервуарнинг вазифаси _________________________________________________________
Ўрнатилган жойи _______________________________________________________________

«ТАСДИҚЛАЙМАН»‎

_____________________‎

(ташкилот номи)‎

_____________________‎

(лавозими, ФИШ. имзоси)‎

20__й. «___»‎ _____________
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Журнални расмийлаштиришга доир изоҳлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Журнални ва унга илова қилинадиган топширув ҳужжатларини ўз вақтида тўлдириб бориш ва расмийлаштиришга монтажчилар вакили (участка бошлиғи) мутасадди ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Операциялар бўйича текшириш журнали ҳар бир резервуар учун 2 нусхада бўлиб, уни монтажлаш бошқармаси бўйича буйруқ билан тайинланган прораб тўлдириб боради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Журнални ва бошқа ҳужжатларни тўғри тўлдириб бориш ва уни расмийлаштиришни текшириб бориш буюртмачининг вакилига юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Журналдаги барча ёзувлар сиёҳ билан, аниқ битилган бўлиши керак. Тозалаш, ўчириш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёзувларни ўчириш ёки тўғрилаш ҳолатлари зарур бўлганда, шунга доир фикрлар билдирилиб, монтажчиларнинг ва буюртмачининг вакиллари имзо чекиб тасдиқлашлари зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Монтаж ишларини бошлашдан олдин ишларни топшириш ва қабул қилишга ҳуқуқи бор шахсларнинг (1-шакл) ҳисоб варақлари тўлдирилади, унда қуйидагилар бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтаж ишларини бажаришга жавобгар шахс;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтажчиларнинг мутасадди вакили;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Буюртмачининг вакили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Варақа (1-шакл) тўлдирилгандан кейин монтажчи ва буюртмачи корхоналар раҳбарлари имзоси билан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бажарилган ишларни қабул қилиш ва топширишни расмийлаштиришни 1-шаклга фамилиялари киритилмаган шахслар бажариши тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Пайвандлаш ишларини бошлашдан олдин пайвандловчиларнинг гувоҳномаларини ёки унинг тасдиқланган нусхаларини текшириш асосида пайвандловчиларни ҳисобга олиш варағи тўлдирилади (2-қисм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-қисмнинг 5-графаси пайвандловчи бажарган жойнинг назорат намуналари бўйича механик синовлар хулосаси олингандан кейин тўлдирилади. Ҳар бир пайвандловчи учун 5-графага ёзилганларнинг тўғрилигини монтажлаш участкаси бошлиғи ва буюртмачининг вакили 6 ва 7-графаларга имзо чекиб тасдиқлайдилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Металлконструкцияларни монтаж қилиш учун унинг пойдеворини махсус комиссия қабул қилиб, далолатномага иш номи, тартиб рақами ва топширилган вақти журналнинг 3-қисмига ёзиб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур далолатноманинг монтажчига берилган бир нусхаси операциялар бўйича назорат журналига илова қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иловада далолатнома мавжудлигига монтажчилар ва буюртмачи вакили 3 ва 4-графага имзо чекиб тасдиқлайдилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Ясаган корхона юборган металлконструкцияларни монтаж қилишга қабул қилиш, далолатнома орқали расмийлаштирилади. Ундаги тартиб рақам ва сана 4-қисмнинг 3-графасига ёзиб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Далолатноманинг бир нусхаси операциялар бўйича назорат журналига тиркаб қўйилади. Мазкур далолатноманинг мавжудлигини монтажчилар ва буюртмачи вакиллари тасдиқлаб, 4 ва 5-графага имзо чекадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. 5-бўлим (қисм) га монтажчи томонидан техник ҳужжатлар қабул қилинганлиги ҳақида ҳужжат номи, тартиб рақами, санаси ёзиб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монтажчининг техник ҳужжатларни қабул қилганлигини монтажчилар ва буюртмачи вакиллари имзо чекиб тасдиқлайдилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Операциялар бўйича назорат ва монтаж қилиш ишларини топшириш-қабул қилиш 6-бўлим ва «Монтаж қилишда рухсат этилган четлашишлар» схемаси талабларига мос равишда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар бир операциянинг бажарилганлиги ҳақида ишнинг ижрочи жавобгари 7-графага имзо қўйиб тасдиқлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-бўлимдаги барча операциялар буюртмачининг вакили томонидан текширилиши шарт ва текширув ҳақидаги хулосани (баҳо) 6-графага ёзиши керак. Буюртмачининг вакили ҳар бир операциянинг бажарилганлигини 8-графага ёзиб туради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Пайвандлаш ишларини текшириш ва қабул қилиш 7-бўлимга ва «Пайванд чоклари» схемасига мос равишда бажарилиб, пайванд чоклари сифатининг баҳосини 6-графага ёзилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. 6 ва 7-бўлимлар бўйича ўтказилган операциялар далолатнома орқали расмийлаштирилади. Бажарилган ишларнинг қабулига доир расмийлаштириш жараёни ўз вақтида, яъни ҳар бир операцияни текширгандан кейин амалга оширилади. Операциялар бўйича назорат журналини, резервуарга тегишли барча ишлар тугагандан кейин ёки текширув операциясидан узоқ вақт ўтгандан кейин тўлдириш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Буюртмачининг вакили 6 ва 7-бўлимлардаги (бажарилган ишларни қабул қилиш) ишнинг сифатини шахсан ўзи текширмай туриб ёзиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. 8-бўлимга монтаж ишларини назорат қилиш ва қабул қилиш пайтида аниқланган барча бошқа фикр ва мулоҳазалар ёзилиб, улар техник ечимларни амалга ошириш йўли билан бартараф этилади. Техник режимлар қабул қилинишини талаб қилмайдиган ва зудлик билан барҳам бериладиган операциялар бўйича назорат пайтида аниқланган барча носозликлар учун алоҳида рўйхат қилиб, 8-бўлим намунасига ўхшаш тартибда ишчи ҳужжатлар сифатида расмийлаштирилади ва 8-бўлимга ёзилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Монтаж ишларини бажариш давомида рўй берган лойиҳадан, монтаж-технологик ҳужжатлар ва қурилишга доир меъёр, қоидалардан четлашиш ҳолатлари 9-бўлимда акс эттирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. 10-бўлимга ҳужжатлар журналига илова қилинадиган барча рўйхатлар ёзилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Операциялар бўйича назорат журналига киритиладиган ўзгартишлар, монтажчилар вакили берган «Ўзгартишлар ҳақидаги хабарнома» асосида қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Операциялар бўйича журналга киритилган ўзгаришларни «Ўзгаришларни қайд қилиш варағи» га ёзиб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Монтаж ишларининг якуни резервуарни ишлатиш учун топширишга доир далолатнома билан расмийлаштирилади. Унда буюртмачи ташкилотнинг раҳбари томонидан монтаж ишлари лойиҳа, монтаж-технологик ва меъёрий ҳужжатлар талабларига мос равишда тўлиқ ҳажмда бажарилганлиги, буюртмачининг вакили қабул қилиб олганлиги ва резервуарнинг ишлатишга тайёрлиги баён этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-шакл

1 -бўлим‎

Бажарилган ишларни топшириш ва қабул қилишга рухсати бор шахсларни ҳисобга олиш варақаси‎‎

Фамилияси, исми, шарифи‎

Ташкилот номи, лавозими‎

Имзо намунаси‎

Изоҳ‎

1‎ 2‎ 3‎ 4‎

Ташкилот раҳбари‎

(пудратчи)‎

(Ф.И.Ш)‎‏

(имзо)‎

Корхона раҳбари‎

(буюртмачи)‎

(Ф.И.Ш)‎‏

(имзо)‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-шакл

2-бўлим‎

Иш бажаришга рухсати бор пайвандчиларни ҳисобга олиш варақаси

Фамилияси, исми, шарифи‎

Разряди‎ Гувоҳномаси нинг тартиб рақами, ким берганлиги, амал қилиш муддати‎ Шифр тамғасининг тартиб рақами‎ Назорат намуналарининг синов натижалари ҳақидаги баённоманинг рақами ва санаси‎ Участка бошлиғи-нинг имзоси‎ Буюртмачи вакилининг имзоси‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎
‎‎‎‎

Ташкилот раҳбари‎

(пудратчи)‎

(Ф.И.Ш)‎‏

(имзо)‎

Корхона раҳбари‎

(буюртмачи)‎

(Ф.И.Ш)‎

(имзо)‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-шакл

3-бўлим‎

‎‎Резервуар пойдеворини монтажга қабул қилиш

Иншоотнинг қурилиш қисми номи‎

Қабул қилиш ҳужжатининг номи, тартиб рақами, санаси‎

Пудратчи ташкилотнинг вакили‎

Буюртмачи вакили‎

1‎ 2‎ 3‎ 4‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-шакл

4-бўлим‎

Резервуар металлконструкцияларини монтаж қилишга қабул қилиш

Металлконструкциялар номи‎

Металлконструкцияларни қабул қилиш ҳужжатининг номи, тартиб рақами, санаси‎

Пудратчи ташкилот вакили‎

Буюртмачи вакили‎

1‎ 2‎ 3‎ 4‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-шакл

5-бўлим‎

Техник ҳужжатларни қабул қилиш‎‎

Техник ҳужжатнинг номи‎

Комплект сони, дона‎

Техник ҳужжатларни қабул қилиш ҳужжатининг рақами, санаси ‎

Пудратчи ташкилот вакили‎

Буюртмачининг вакили‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-шакл

‎‎

6-бўлим‎

Монтаж ишларини операциялар бўйича қабул қилиш‎‎

Операциянинг номи‎ Этапнинг тартиб рақами‎ Этапнинг номи‎ Бажарилган ишларга доир техник талаблар‎ Қабул қилиш учун зарур бўлган асбоблар, анжомлар, материаллар‎ Сифатни баҳолаш‎ Пудратчи ташкилотнинг вакили‎ Буюртмачининг вакили‎ Изоҳ‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-шакл

7-бўлим‎

Пайванд ишларини операциялар бўйича қабул қилиш‎‎

Бир хил чоклар гуруҳи нинг тартиб рақами‎

Операция тартиб рақами

Текширув операциясининг номи, пайванд чоклар сифатига доир талаблар‎‏

Асбоб‎‏

Чокнинг тартиб рақами‎‏

Сифатининг баҳоси Пайвандловчининг фамилияси ва шифрининг тартиб рақами

Ишнинг бажарилиши ва қабул қилинган санаси, имзо

Изоҳ

Ижрочи

Пудратчининг мутасадди вакили

Буюртмачининг мутасадди вакили

1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

8-шакл‎‎

8-бўлим‎‎

Текшириш ва қабул қилиш пайтида аниқланган нуқсонлар

‎Ёзув санаси‎

Нуқсонларнинг тафсилотлари‎

Техник ечим. №, сана‎‎‎

1‎

2‎

3‎‎

‎‎ ‎‎

‎‎Ташкилот раҳбари‎‎

(пудратчи)‎‎

(имзо)‎‎

(Ф.И.Ш)‎‎

‎‎‎Ташкилот раҳбари

(буюртмачи)‎

(имзо)‎‎ ‎

‎(Ф.И.Ш)‎‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-шакл‎‎

‎‏9-бўлим

Монтаж давомида лойиҳа ва меъёрий ҳужжатлардан четлашишни ҳисобга олиш

Иш ва четлашишнинг мазмуни‎‎

Ишларни давом эттиришга рухсат (Ф.И.Ш, имзо, сана)‎‎

‎‏Изоҳ

лойиҳа чизмаси ёки меъёр рақами‎

лойиҳа чизмаси ёки меъёр рақами‎

амалга ошириш рухсат этилади ‎

лойиҳа ташкилотнинг вакили‎

буюртмачининг вакили‎

пудратчининг вакили‎

1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пойдевор ва асос (таглик) ни қабул қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20 __ й. «___» _______________

Резервуарнинг ҳажми m3 ‎ ‎‎_________________________________________ m3
Резервуар тартиб рақами _________________________________________________
Объект номи‎ ‎‎___________________________________________
Қуйида имзо чекувчи вакиллар:

Буюртмачи‎‎ _______________________________________________________

(номи, вакилнинг Ф.И.Ш, лавозими)

Иш бажарувчи томонидан ___________________________________________‎‎

(номи, вакилнинг Ф.И.Ш, лавозими)

Монтаж қилувчи ташкилот томонидан ________________________________

‎‎(номи, вакилнинг Ф.И.Ш, лавозими)

Резервуар таглиги ва деворини қуриш бўйича бажарилган ишларни текшириб чиқиб, қуйидагиларни аниқладик:
Ҳалқасимон пойдевор, ёстиқча уюми, гидроизоляцияловчи қатлам,‎‎
___________________________________________________________________________

‎‎(зинапоя остидаги пойдевор)

лойиҳага мос равишда бажарилган‎‎ ___________________________________
_________________________________________________________________

‎‎(чизма рақами, лойиҳаловчи ташкилот)

‎‎Текширув хулосалари ва илова қилинган ҳужжатларни кўриб чиқиш асосида резервуарнинг таглик ва пойдеворини монтаж қилишга қабул қилинади.
Иловалар:‎
1. Таглик ва пойдеворни қуриш бўйича ижровий чизма.
‎‎2. Резервуар остидаги ёстиқча уюмини тайёрлаш ва ўрнатиш бўйича яширин ишлар ҳақидаги далолатнома.
‎‎3. Резервуар остидаги гидроизоляцияловчи қатламни барпо этиш бўйича яширин ишлар ҳақидаги далолатнома.
Имзолар:__________________________________________________________________

‎‎(имзо, Ф.И.Ш, сана)

‎_________________________________________________________________

‎‎(имзо, Ф.И.Ш, сана)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар конструкциясининг сифати ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
БАЁННОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20 __ й. «__» ____________

‎‎‎
___________________________________________резервуар конструкциясига

(понтонсиз, понтонли, сузувчи томли) ‎‎

‎‎Резервуар ҳажми ___________________‎m3. Буюртма______________________
Буюртмачи ____________________________________________________________________________

(номи, почта адреси)‎

____________________________________________________________________________
Объект‎________________‎‎____________________________________________

(номи, почта адреси)‎ ‎

‎Ясовчи‎ ‎___________________________________________________________

(ташкилот номи, почта адреси) ‎

‎‎KM лойиҳаси асосида деталловчи ишчи чизмалар ишлаб чиқилди _________
‎‎___________________________________________________________________________

‎‎(чизма рақами, ишлаб чиқувчи ташкилот)

Конструкциялар деталловчи ишчи чизмалар асосида тайёрланди __________
___________________________________________________________________________

‎(лойиҳа рақами, ишлаб чиқувчи ташкилот, почта адреси)‎

бошланиши _______________________________________________________________‎‎
‎‎тугалланиши______________________________________________________________
‎‎Резервуар конструкцияси, белгиланган тартибда тасдиқланган, нефть ва нефтьмаҳсулотлари учун вертикал цилиндрик пўлат резервуарларнинг тузилишига доир қоидаларга мос.
Радиографик текширув натижалари асосида пайванд чоклари сифати ҳақидаги
‎хулоса ____________________________________________________________
Девор юзасидаги рентгенограмма ўтказилган жойлар схемаси _____________
‎‎Девор ва тубининг юзаларидаги жойлар ва варақали деталлар сертификати кўрсатилган схема.
‎‎Ишлатилган материаллар ва металлар сифати ҳақидаги сертификатнинг нусхаси.
Ясовчи ташкилотнинг масъул вакили (ТНБ бошлиғи)____________________

(имзо, Ф.И.Ш) ‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Радиографик текширув натижалари асосида пайванд чокларининг сифати ҳақидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ХУЛОСА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20___й. «____» _______________

Резервуар ҳажми ___m3. ‎

Резервуар тартиб рақами _________________________‎

Объектнинг номи __________________________________________________
‎‎____________________________________________________________________________
Текшириладиган конструкция элементлари _____________________________
‎‎____________________________________________________________________________

(деворлари,таги)‎

Текширув ___________________________________________‎‎
____________________________________________________________________________

(рентгенографик, гаммаграфик усулда)

Белгиланган тартибда тасдиқланган, нефть ва нефть маҳсулотлари учун вертикал цилиндрик пўлат резервуарларнинг тузилишига доир қоидалар талабларига риоя қилинган ҳолда ўтказилган
‎‎Пайвандлашни қуйидаги пайвандловчилар бажарилган (Ф.И.Ш, белгиси):
____________________________________________________________________________‎
‎‎____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
‎‎____________________________________________________________________________
Hуp ёрдамида текшириладиган конструкция элементлари юзасидаги рентгенограммалар жойлашув схемасига мос равишда ўтказилиб, пайванд чокларининг сифати аниқланади.‎‎
‎‎Хулосани радиограф (дефектоскопчи) тузди_________________________________
‎‎____________________________________________________________________________
‎‎Гувоҳнома _________________________________________________________
Имзо ______________________________________________________________________‎‎
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарнинг йиғилган (монтаж қилинган) конструкциялари сифатини текшириш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20 _ й. «____» _____________

Резервуар сиғими ‎ _____m3‎. ‎Резервуар тартиб рақами ______________
‎Объект номи __________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
Биз қуйида имзо чекувчилар: ‎‎
Буюртмачи‎‎ ________________________________________________________

(буюртмачи вакилининг Ф.И.Ш, лавозими) ‎

Монтаж қилиш ташкилоти ___________________________________________
(ташкилот номи, буюртмачи вакилининг Ф.И.Ш, лавозими)‎
‎‎____________________________________________________________________________
‎‎резервуарнинг монтаж қилинган коснтрукцияларини кўрикдан ўтказиб, қуйидагиларни аниқладик:
1. Резервуар металл конструкцияларининг ишчи чизмаларига мос равишда монтаж қилинган___________________________________________________
____________________________________________________________________________
(чизманинг рақами, ишлаб чиққан ташкилот)‎
‎‎2. Резервуарнинг геометрик параметрлари ва шакли ишчи чизмалар ва белгиланган тартибда тасдиқланган нефт ва нефтмаҳсулотлари учун вертикал цилиндрик пўлат резервуарларни қуриш қоидалари талабларига мос.
3. Монтаж қилинган туб, деворлар ва улар туташган жойлар ва резервуар деворларидаги люклар ва қувурчаларни мустаҳкамловчи қопламалардаги пайванд чоклари герметикликка текширилган. __________________________

‎‎(турғун томлар, понтонлар, сузувчи томлар)

4. Деворлар ва тубдаги монтаж қилинган пайванд чоклари илова қилинган схема ва радиограф хулосасига мос равишда радиографик текширувдан ўтказилган
‎‎__________________________________________________________________

(туб) ‎

‎‎Кўрик хулосалари ва илова қилинган ҳужжатлар асосида резервуар синаш учун қабул қилинади.
Иловалар‎ :
‎‎1. Туби ва деворларини ясашга доир ижровий схемалар ___________________
__________________________________________________________________

(понтон, сузувчи томлар) ‎

‎‎уларнинг ўлчами ва шаклларидан ҳақиқий четлашиш ҳолатлари кўрсатилади.
‎‎2. Резервуарнинг монтаж қилинган пайванд уламаларини герметикликка текшириш актлари.
3. Пайванд чоклари сифатини бузмай текшириш натижалари ҳақида хулоса.

4. Радиограф хулосаси асосида резервуар девори _____________________даги‎

‎‎(туби) ‎

‎монтаж чокларини нур ёрдамида текшириш схемаси.
‎‎Имзолар:‎‎ ______________‎‎____________________________________________

‎‎(имзо, Ф.И.Ш, сана)‎ ‎ ‎ ‎

___________________________________________________________

(имзо, Ф.И.Ш, сана)‎ ‎ ‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарларни гидравлик синаш ҳақидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20 __ й. «____» _____________

Резервуар сиғими____m3.‎ ‎‎Резервуар тартиб рақами ______________________
Объект номи _______________________________________________________
____________________________________________________________________________
‎‎Қуйида имзо чекувчилар, буюртмачи ташкилотнинг вакили:
Буюртмачи ________________________________________________________________

(номи, вакил ФИШ, лавозими)‎

Ижрочи ташкилот вакили ____________________________________________

(номи, вакил Ф.И.Ш, лавозими)

Монтаж қилувчи корхона вакил _______________________________________

(номи, вакил Ф.И.Ш, лавозими)‎

ушбу далолатномани туздик ва қуйидагилар аниқланди:‎‎
‎‎20 __ й. «___» _________‎ ________дан‎‎
20 __ й. «___» _________ ________гача‎‎

‎‎резервуарга ________m баландликда сув тўлдирилиб, синов юкланиши остида _________ соат ушлаб турилган. Сўнгра сув тўкиб юборилган.

‎‎Сув тўкилгандан кейинги кўрик ва резервуарни синаш жараёнини текшириш қуйидагиларни кўрсатди:
‎‎1. Синов юкланиши остида ушлаб турилгандан кейин девор юзасидан ______
‎‎_____________________________________________________ , қирғоқларида,

‎‎(понтон, сузувчи том)

тубида сувнинг сизиб чиқиши кузатилмади ва сув сатҳи пасаймади.
‎‎2. Резервуарнинг энг кўп чўкиши _____________mm.
3. Девор элементларининг вертикалдан максимал оғиши ______________mm ни ташкил этади.
4. Девор билан _______________________орасидаги тирқиш чегараси:

‎‎(понтон, сузувчи том)

максимум _____mm;‎
минимум _____mm.‎
Баён этилган хулоса асосида резервуар гидравлик синовга дош берган деб ҳисобланди.
Иловалар:‎
‎‎1. Резервуарнинг туби периметри бўйлаб айрим нуқталарда чўкиш рўй бериши схемаси (чўкиш даражаси резервуарга сув қуйишдан олдин, максимал сатҳга етганда, ушлаб туриш тугагандан кейин сув тўкилгандан кейин нивелирлаш йўли билан аниқланади).‎
2. Девор элементларини вертикалдан оғиш схемаси (сув тўкилгандан кейин 20 % элементларда ўлчов ўтказилади).
‎3. Резервуар девори билан _____________________________ўртасидаги, ҳамда‎

‎‎(понтон, сузувчи том)

‎‎йўналтиргич ва қувурчалар ўртасидаги тирқишлар схемаси ва жадвали ______
‎‎Имзолар: ___________________________________________________________________

(имзо, Ф.И.Ш, сана)

‎‎____________________________________________________________________________

(имзо, ФИШ, сана) ‎

____________________________________________________________________________

(имзо, ФИШ, сана) ‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарни ички ортиқча босим ва вакуумга синаш ҳақидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

‎‎20 __ й. «___» ____________

Резервуар сиғими ________m3. Резервуар тартиб рақами __________________‎‎
‎‎Объект номи _______________________________________________________
____________________________________________________________________________
Биз қуйида имзо чекувчилар:
Буюртмачи ________________________________________________________________

‎‎(номи, вакил Ф.И.Ш, лавозими)

‎‎Монтажловчи ташкилот ____________________________________________________

‎‎(номи, вакил Ф.И.Ш, лавозими)

резервуар гидравлик синовдан кейин ички ортиқча босим ва вакуумга синалганлиги ҳақида далолатнома туздик ва қуйидагилар аниқланди:
Синов пайтидаги сувнинг максимал сатҳи _____ m бўлиб, лойиҳа кўрсатгичларига мос келади.
Ортиқча босим ________ mm Н2О ни ташкил этиб, лойиҳада белгиланганидан 25 % зиёдни кўрсатди ( __________ mm Н2О).
Вакуум ______ mm Н2О ни ташкил этиб, лойиҳада кўрсатилганидан 50 % кўплигини ‎( _____ mm Н2О). ‎
‎‎Босим ва вакуум остида юкланиш вақти _______ дақиқани ташкил этди.
‎Баён этилган хулосалар асосида резервуар ички ортиқча босим ва вакуумга синовдан ўтган ҳисобланди.‎
‎‎Имзолар ___________________________________________________________

‎‎(имзо, Ф. И. О сана)

‎‎____________________________________________________________________________

‎‎(имзо, Ф. И. О сана)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар конструкцияларини монтаж қилиш (йиғиш) тугалланганлиги ҳақидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20 __ й. «___» ____________

‎‎Резервуар сиғими _______m3. Резервуар номери _________________________
‎‎Объект номи _______________________________________________________
‎‎Биз, қуйида имзо чекувчилар:
Буюртмачи ________________________________________________________________

‎‎(номи, вакил Ф.И.Ш, лавозими)

____________________________________________________________________________
‎‎Монтажловчи ташкилот ____________________________________________________

(номи, вакил Ф.И.Ш, лавозими)

резервуардаги сув чиқариб ташланиб, резервуар таги чўкиндилардан тозаланганлиги ҳақида далолатнома туздик ва қуйидагилар аниқланди:
‎‎Кўрик, синов ва аввал ўтказилган текшириш натижалари асосида резервуар конструкцияларини йиғиш тўлиқ тамомланган деб ҳисоблаймиз.
‎‎Резервуар коррозияга қарши ҳимоя ишларини ___________________________

‎‎(иссиқлик изоляцияси) ‎

‎‎ўтказишга ускунани ўрнатишга ва ишга туширишга қабул қилиш мумкин.
‎‎Иловалар:
1. Пойдевор ва тагликларни қабул қилиш ҳақидаги далолатнома.
‎‎2. Резервуар конструкцияларининг сифати ҳақидаги сертификат (илова қилинди)
3. Резервуар-конструкцияларини монтажлаш сифатини текшириш ҳақидаги далолатнома (илова қилинди).
4. Резервуарнинг гидравлик синови ҳақидаги далолатнома (илова қилинди).‎
5. Резервуарни ички ортиқча босим ва вакуумга синаш ҳақидаги далолатнома (илова қилинди).
Имзолар _________________________________________________

(имзо, Ф.И.Ш, сана)

‎‎_________________________________________________________

‎‎(имзо, Ф.И.Ш, сана)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пўлат вертикал цилиндрик резервуарнинг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ПАСПОРТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20 __й. «____» _____________‎‎

‎‎Резервуар сиғими ______m3. Резервуар тартиб рақами ___________________
Объект номи ______________________________________________________‎
__________________________________________________________________
Резервуар вазифаси _________________________________________________
__________________________________________________________________
‎‎Резервуарнинг асосий ўлчамлари:
деворининг ички диаметри _______________________mm;
деворининг баландлиги __________________________mm.

Металл конструкциясига доир техник лойиҳа ___________________________

(лойиҳа тартиб рақами) ‎
__________________________________________томонидан ишлаб чиқилган.

‎‎(ишлаб чиққан ташкилот номи)

Деталлар бўйича ишчи чизмалар ______________________________________

(чизмалар тартиб рақами)

__________________________________________томонидан ишлаб чиқилган.‎

‎‎(ишлаб чиққан ташкилот номи)

Резервуар пойдевори ва таглигига доир лойиҳа __________________________

‎‎(лойиҳа тартиб раками) ‎
__________________________________________томонидан ишлаб чиқилган.

‎‎(ишлаб чиққан ташкилот номи)

Резервуар ускуналарига доир лойиҳа ___________________________________‎

(лойиҳа тартиб рақами)

‎‎__________________________________________томонидан ишлаб чиқилган.

‎‎(ишлаб чиққан ташкилот номи)

‎‎Резервуарни коррозиядан ҳимоялашга доир лойиҳа _______________________
(лойиҳа тартиб рақами) ‎
‎‎__________________________________________томонидан ишлаб чиқилган.

‎‎(ишлаб чиққан ташкилот номи)

‎‎Резервуарнинг конструкциялари ______________________________________

(ясаган завод номи, жўнатилган санаси)

Резервуар конструкцияларини_______________ дан__________________ гача

(монтаж килинган вақт)‎ ‎‎

_____________________________________________________монтаж қилган.

(монтаж қилган ташкилот номи)

Умумқурилиш, созлаш ва ишга тушириш ишлари бажариш учун қуйидаги ташкилотлар жалб этилган:
‎‎
1.‎

(ташкилот номи)‎

(бажарган иши)‎

2.‎

(ташкилот номи)‎

(бажарган иши)‎

3.‎

(ташкилот номи)‎

(бажарган иши)‎

4.‎

(ташкилот номи)‎

(бажарган иши)‎ ‎

5.‎

(ташкилот номи)‎ ‎

(бажарган иши)‎ ‎

Мавжуд техник ҳужжатлар ва бажарилган ишларга тузилган далолатномалар асосида резервуар ишлашга топширилган.

20 __ й. «___» _____________

‎‎Иловалар:
‎‎1. Резервуар конструкцияларига доир техник лойиҳа (металл конструкция лойиҳаси).‎
‎‎2. Резервуар конструкцияларининг (деталлаштирилган) ишчи чизмаси.
‎3. Резервуар конструкцияларининг сифати ҳақидаги баённома.
‎4. Пойдевор ва асосларни қабул қилиш ҳақидаги далолатнома.
‎‎5. Монтаж қилинган резервуар конструкцияларининг сифатини текшириш ҳақидаги далолатнома.
‎‎6. Резервуарни гидравлик синашга доир далолатнома.
‎7. Резервуарни ички ортиқча босим ва вакуумга синашга доир далолатнома.
8. Резервуарни коррозиядан ҳимоялашга доир далолатнома.
‎9. Резервуарда иссиқлик изоляциясини ясашга доир далолатнома.‎
‎‎10. Резервуарда монтаж қилинган ускуналарни қабул қилишга доир далолатнома.
‎‎Буюртмачи ташкилот
раҳбарининг имзоси ____________________________________

‎‎(имзо, Ф.И.Ш)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуар металлконструкцияларини монтаж қилишга қабул қилиш ҳақидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

‎20 __ й. «___» _____________

Резервуар сиғими______ m3.‎ ‎‎‎ Резервуар тартиб рақами _____________________ ‎ ‎‎‎

Объект номи ______________________________________________________________
‎‎___________________________________________________________________________
‎________________________________________________________________да

(тайёрлаган ташкилот номи)

_____________________ буюртмага биноан ___________________________да

(буюртма тартиб рақами)‎

‎‎(сана)

_______________________________________________________тайёрланган.

(конструкциялар номи)

‎Монтаж қилувчи ташкилот вакили ____________________________________

‎‎(Ф.И.Ш, лавозими)‎

Буюртмачи ташкилот вакили _________________________________________

(Ф.И.Ш, лавозими) ‎‎

‎Лойиҳаловчи ташкилот вакили_______________________________________

‎‎‎‎(Ф.И.Ш, лавозими)‎‎‎

‎дан иборат комиссия металлконструкцияларни кўрикдан
‎‎ўтказиб____________________________________________________________

‎‎(иш бажарган ташкилот номи)

‎томонидан бажарилган ишлар сифатини текшириб, далолатнома тузди ва қуйидагиларни аниқлади:
1. Қуйидаги конструкцияларни қабул қилиш режалаштирилган ____________
__________________________________________________________________‎
__________________________________________________________________‎

(рўйхати ва қисқа тафсилоти)

2. Ишлар _______________________________________________________ да

‎(лойиҳачи ташкилот номи, чизма рақами, тузилган санаси)

‎ишлаб чиқилган лойиҳага мувофиқ бажарилган
‎‎3. Конструкцияларни ясашда лойиҳа ҳужжатларига нисбатан четлашишлар
____________________________________________________________________________

‎‎(бўлса, санаб ўтилади, ким билан келишилганлиги,

____________________________________________________________________________

‎‎чизма рақами, келишилган сана кўрсатилади)

‎‎

Комиссия қарори:‎‎

‎‎

Резервуар конструкциялари лойиҳа ҳужжатлари, стандартлар, қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ тайёрланган. Баён қилинган фикр-мулоҳазалар асосида монтаж ишларини ўтказиш (йиғиш) га рухсат берилади __________________________________________________________________

__________________________________________________________________‎

‎‎(қилинадиган ишлар номи ва конструкциялар)

Монтажловчи ташкилот вакили _______________________________________

‎‎‎‎(имзо)

‎‎Буюртмачи вакили __________________________________________________

‎‎‎‎(имзо)

Лойиҳаловчи ташкилот вакили _______________________________________

‎‎‎‎(имзо) ‎‎

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарни мустаҳкамликка синаш учун талаб қилинадиган ҳужжатлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
РЎЙХАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Пойдевор ва асос (таглик) ни қабул қилиш ҳақидаги далолатнома (4-илова)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Резервуар конструкциясининг сифати ҳақида баённома (5-илова)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Металл конструкцияси ва деталлашган металл конструкциясига доир чизмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Иш бажаришга доир режа (ИБР).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Резервуар металлконструкцияларини монтаж қилишга қабул қилиш ҳақидаги далолатнома (12-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Операциялар бўйича назорат журнали (3-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Резервуарнинг йиғилган (монтаж қилинган) конструкциялари сифатини текшириш ҳақидаги далолатнома (7-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Резервуар тубининг заводда ва монтаж пайтида қилинган пайванд чокларини 100 % текширув ҳақидаги хулоса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Сузувчи томдаги короба (қутича) ларнинг, қувурчаларнинг, понтон (сузувчи том) нинг таянч устунларидаги пайванд чокларни текшириш хулосаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Резервуар деворларидаги чокларни физик усуллар билан текшириш хулосаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Деворнинг туб қирғоқлари билан утор чок ҳосил қилиб уланишини текширишга доир хулоса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Ҳақиқий текшириш ўлчовларини бажариш усуллари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Лойиҳани ишлаб чиққан ташкилот вакили томонидан монтаж жараёнида қабул қилинган техник ечим ва эскизлар илова қилинган муаллифлик назорат журнали.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Автоматик ёнғин ўчириш қурилмасини ишлатишга қабул қилиш ҳақидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ш.________________‎ 20 __ й. «__» ________‎
_________________________________________________________________

(буюртмачи ташкилот номи)

‎нинг 20 ____йилнинг «____» __________________даги ___________-сонли қарори билан тайинланган буюртмачи (бош пудратчи) нинг вакили-раис______________________________________________________________
__________________________________________________________________

‎‎(лавозими, Ф.И.Ш)

__________________________________________________________________
‎‎комиссия аъзолари - вакиллар:
монтаж қилувчи ташкилотдан ________________________________________

‎‎(лавозими, Ф.И.Ш)

__________________________________________________________________
ишга туширувчи-созловчи ташкилотдан________________________________‎

‎‎(лавозими, Ф.И.Ш)

__________________________________________________________________
давлат ёнғин назорати ташкилотидан __________________________________

(лавозими, Ф.И.Ш)‎

‎‎дан иборат комиссия бажарилган ишларни текшириб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади:
‎‎1. _____________________________________________да монтаж қилинган, ‎ ‎ ‎

‎‎(объект номи)

_______________________________________________томонидан‎

‎‎(ташкилот номи)

лойиҳаланган, монтаж қилувчи ва созловчи ташкилот томонидан ишлатишга қабул қилиш учун тақдим этилди.
‎‎2. Монтаж ишларини 20 __ й. «__» ________ дан 20 ___ й. «__» ___________
‎‎____________________________________________гача бажарган.‎

‎‎(ташкилот номи)‎

Монтаж ишларининг смета қиймати __________________ минг сўм.‎
Монтаж ишларининг ҳақиқий қиймати __________________ минг сўм.‎
3. Ишга тушириш, созлаш ишларини ___________________________________‎

‎‎‎(ташкилот номи)

__________________________________________________________________
‎‎20__ й. «___» ___________дан 20__ й. «___» гача ________________бажарган.
‎‎Ишга тушириш, созлаш ишларининг смета қиймати ______________минг сўм.

Ишга тушириш, созлаш ишларининг ҳақиқий қиймати ____________минг сўм.‎

‎4. Комплекс синов пайтида аниқланган нуқсонлар ва камчиликлар бартараф этилган (заруратга кўра ушбу ишларни иловада кўрсатиш лозим).

‎‎‎‎Комиссия хулосаси:

‎‎

‎‎Ишга тушириш, созлаш ишлари билан бир вақтда комплекс синовдан ўтказилган қурилмани 20__ й. «___»________ дан бошлаб _________________

(аъло, яхши, қониқарли) ‎

ишлатишга қабул қилинсин.‎‎
‎‎
‎‎Далолатномага илова қилинаётган ҳужжатлар рўйхати:
__________________________________________________________________
‎‎__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
‎‎
‎‎Комиссия:
‎‎
комиссия раиси ____________________________________________________

‎‎(имзо, муҳр ўрни)

‎‎комиссия аъзолари __________________________________________________

‎‎(имзо)

‎‎___________________________________________________________________
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Совутиш қурилмасини ишлатишга қабул қилиш ҳақидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДАЛОЛАТНОМА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ш. ___________________ 20 __ й. «___» ________‎
__________________________________________________________________

(буюртмачи ташкилот номи)

нинг 20___ йилнинг « ____ » ______________________даги _____-сонли қарори билан тайинланган буюртмачи (бош пудратчи) нинг вакили-раис______________________________________________________________‎
‎‎__________________________________________________________________

(лавозими, Ф.И.Ш)‎

‎‎__________________________________________________________________
комиссия аъзолари - вакиллар:‎‎‎‎
монтаж қилувчи ташкилотдан ________________________________________

(лавозими, Ф.И.Ш) ‎

‎‎__________________________________________________________________
‎‎ишга туширувчи-созловчи ташкилотдан ________________________________

(лавозими, Ф.И.Ш)

‎‎давлат ёнғин назорати ташкилотидан __________________________________

(лавозими, Ф.И.Ш)

‎‎дан иборат комиссия бажарилган ишларни текшириб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади:
‎‎1. ______________________________________________ да монтаж қилинган,

(объект номи)

‎‎________________________________________________ томонидан

‎‎(ташкилот номи)

лойиҳаланган, монтаж қилувчи ва созловчи ташкилот томонидан ишлатишга қабул қилиш учун тақдим этилди.
2. Монтаж ишларини 20 __ й. « __ » _________дан 20 __й. «__» ___________
‎______________________________________________ гача бажарган.

‎‎(ташкилот номи)

Монтаж ишларининг смета қиймати ____________________минг сўм.
Монтаж ишларининг ҳақиқий қиймати ___________________минг сўм.
‎‎3. Ишга тушириш, созлаш ишларини ___________________________________

‎‎(ташкилот номи)

__________________________________________________________________
‎‎20 __й. «__ »____________дан 20 __й. « __ »________________гача бажарган.
Ишга тушириш, созлаш ишларининг смета қиймати ______________минг сўм.
‎‎Ишга тушириш, созлаш ишларининг ҳақиқий қиймати ____________минг сўм.
‎‎
4. Комплекс синов пайтида аниқланган нуқсонлар ва камчиликлар бартараф этилган (заруратга кўра ушбу ишларни иловада кўрсатиш лозим).

Комиссия хулосаси:

Ишга тушириш, созлаш ишлари билан бир вақтда комплекс синовдан ўтказилган қурилмани 20 _й. « __ » _________дан бошлаб_________________ ‎

(аъло, яхши, қониқарли)‎

деб ишлатишга қабул қилинсин.‎‎
‎‎Далолатномага илова қилинаётган ҳужжатлар рўйхати:
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
‎‎Комиссия:
‎‎комиссия раиси ____________________________________________________

(имзо, муҳр ўрни)

‎‎комиссия аъзолари __________________________________________________

(имзо)‎‎

‎‎__________________________________________________________________
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16-ИЛОВА
(мажбурий)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Меъёрий ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.‎ ГОСТ 15150-69‎ Машины, приборы и другие технические изделия. Исполнения для различных климатических районов, категории, условия эксплуатации, хранения и транспортирования в части воздействия климатических факторов и внешней среды‎
2.‎ ГОСТ 16350-80‎ Климат СССР. Районирование и статические параметры климатических факторов для технических целей.‎
3.‎ ГОСТ 31385-2008‎ Резервуары вертикальные цилиндрические стальные для нефти и нефтепродуктов.‎
4.‎ КМК 2.09.19-97‎ Склады нефти и нефтепродуктов.‎
5.‎ ГОСТ 27772-88‎ Прокат для строительных стальных конструкций. Общие технические условия.‎
6.‎ ТУ 14-104-133-92‎ Прокат толстолистовой повышенной прочности для строительных стальных конструкций.‎
7.‎ ТУ 14-1-4083-86‎ Сталь листовая марки 09Г2ФБ и ЮГ2ФБ улучшенной свариваемости и хладостойкости.‎
8.‎ ТУ 14-1-5270-94‎ Прокат листовой из стали марки 10Г2СБ для толстостенннх газопроводнмх труб.‎
9.‎ ТУ 14-1-4349-87‎ Сталь листовая для газопроводных труб марок 08Г2Т и 08Г2Т-У.‎
10.‎ ТУ 14-104-167-97‎ Прокат листовой из легированной стали марки 12ГН2МФАЮ-У.‎
11.‎ КМК 2.01.01-94‎ Климатические и физико-геологические данные для проектирования.‎
12.‎ ГОСТ 7268-82‎ Сталь. Метод определения склонности к механическому старению по испытанию на ударной изгиб.‎
13.‎ ГОСТ 9454 -78‎ Металлы. Метод испытания на ударный изгиб при пониженной, комнатной и повьшенной температурах.
14.‎ ГОСТ 1050-88‎ Прокат сортовой, калиброванный со специальной отделкой поверхности из углеродистой качественной конструкционной стали.‎
15.‎ ГОСТ 19281-89‎ Прокат из стали повышенной прочности. Общие технические условия.‎
16.‎ ГОСТ 24379 - 80‎ Болты фундаментные. Общие технические условия.‎
17.‎ ГОСТ 5264-80‎ Ручная дуговая сварка. Соединения сварная.‎
18.‎ ГОСТ 8713-79‎ Сварка под флюсом. Соединения сварная.‎
19.‎ ГОСТ 14771-76‎ Дуговая сварка в защитном газе. Соединения сварная.‎
20.‎ РДПБ 01-001:2007‎ Руководящий документ по пожарной безопасности.‎
21.‎ РД 34.21.122-87‎ Инструкция по устройству молниезащиты зданий и сооружений.‎
22.‎ КМК 2.03.11-96‎ Защита строительных конструкций и сооружений от коррозии.‎
23.‎ ГОСТ 21.513-83‎ Антикоррозионная защита конструкций зданий и сооружений. Рабочие чертежи.‎
24.‎ ГОСТ 9.402- 2004‎ Единая система защиты от коррозии и старения. Покрытие лакокрасочные. Подготовка металлических поверхностей перед окрашиванием.‎