Ўзбекистон Республикасининг қонуни
Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида
Мазкур Қонун Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 14 февралдаги ЎРҚ-907-сонли «Давлат мулкини хусусийлаштириш тўғрисида»ги Қонунига асосан 2024 йил 16 майдан ўз кучини йўқотади.
Ушбу Қонун самарали, ижтимоий йўналишга эга бўлган бозор иқтисодиётини вужудга келтириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси давлат мулкини ўзгартиришнинг ташкилий-ҳуқуқий асосларини белгилаб беради.
Кейинги таҳрирга қаранг.
1-модда. Асосий тушунчалар
Давлат тасарруфидан чиқариш — давлат корхоналарини ва ташкилотларини жамоа, ижара корхоналарига, акцияли жамиятларга, масъулияти чекланган жамиятларга, давлатга қарашли мулк бўлмайдиган бошқа корхоналар ва ташкилотларга айлантиришдир.
Хусусийлаштириш — фуқароларнинг ва давлатга тааллуқли бўлмаган юридик шахсларнинг давлат мулки объектларини ёки давлат акцияли жамиятларининг акцияларини давлатдан сотиб олишидир
Кейинги таҳрирга қаранг.
2-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикасининг қонунлари
Кейинги таҳрирга қаранг.
1. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикасининг қонунлари ушбу Қонундан ҳамда Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонун ҳужжатларидан, мазкур ҳужжатларда кўзда тутилган ҳолларда эса Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси қарорларидан ҳам иборат бўлади
Кейинги таҳрирга қаранг.
2. Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудидаги корхоналарни ва ташкилотларни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш Қорақалпоғистон Республикаси қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
3. Ўзбекистон Республикасининг республика ҳудудидан ташқаридаги мулкини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш ушбу Қонун ва давлатлараро шартномаларга мувофиқ амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
3-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг асосий принциплари
Қуйидагилар давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг асосий принциплари ҳисобланади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш вақтида мулкни пулли ва пулсиз топширишни қўшиб олиб бориш;
пулсиз ва пулли хусусийлаштириладиган мулкдан улуш олишда фуқароларнинг ҳуқуқлари тенглиги;
давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш шароитида барча фуқаролар ижтимоий ҳимоя қилинишини таъминлаш;
давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тадбирларини амалга ошириш устидан давлат ва жамоат назоратини йўлга қўйиш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
монополияга қарши қонунлар талабларига риоя этиш.
Кейинги таҳрирга қаранг.
4-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш объектлари
1. Ўзбекистон Республикаси давлат мулки объектлари тўлиқ равишда ёки қисман давлат тасарруфидан чиқарилади ва хусусийлаштирилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
2. Қуйидаги объектлар: ер, ер ости бойликлари, сув, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси, бошқа табиий ресурслар, маданият бойликлари ва тарихий бойликлар давлат тасарруфидан чиқарилмайди ва хусусийлаштирилмайди.
Кейинги таҳрирга қаранг.
3. Давлат тасарруфидан чиқарилмайдиган ва хусусийлаштирилмайдиган корхоналар ва мол-мулкларнинг турлари ҳамда гуруҳларини Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг таклифига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши белгилайди.
Кейинги таҳрирга қаранг.
4. Давлат уй-жой фондини хусусийлаштириш Ўзбекистон Республикасининг махсус қонунларига мувофиқ амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
5. Қишлоқ хўжалигида давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш Ўзбекистон Республикасининг «Ер тўғрисида»ги Қонунидан келиб чиқадиган хусусиятларни ҳисобга олади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
5-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш жараёнида мулкни олувчи субъектлар
Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришни амалга ошириш чоғида:
Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари;
давлатга тааллуқли бўлмаган, Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ташкил этган юридик шахслар;
СССРдан ташқаридаги ажнабий юридик шахслар, фуқаролар, фуқаролиги бўлмаган шахслар мулкни олувчи субъектлар бўлиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши ман этилган шахслар давлат тасарруфидан чиқариладиган ва хусусийлаштириладиган объектларни сотиб олишлари, танлов ва ким ошди савдосида харидор сифатида қатнашишлари, хусусийлаштирилаётган корхоналарнинг акцияларини сотиб олишлари мумкин эмас.
Кейинги таҳрирга қаранг.
6-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш шакллари ва шартлари
1.Ўзбекистон Республикасида давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш:
давлат корхонасини жамоа корхонасига, акцияли жамиятга, бошқа йўсиндаги хўжалик жамияти ёки ширкатига айлантириш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
ижарага олинган мулкни келгусида ҳақ тўлаб сотиб олиш эҳтимоли билан давлат корхонасини ижара корхонасига айлантириш;
давлат мол-мулкини танлов йўли билан ва ким ошди савдосида дaвлатга тааллуқли бўлмаган юридик ва жисмоний шахсларга сотиш шаклида, шунингдек Ўзбекистон Республикаси қонунларига зид бўлмаган бошқа шаклларда амалга оширилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
2. Ўзбекистон Республикасида давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш қуйидаги шартларга риоя этган ҳолда амалга оширилади:
— давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш шаклларини меҳнат жамоаларининг мустақил аниқлаши;
Кейинги таҳрирга қаранг.
— давлат тасарруфидан чиқарилаётган ва хусусийлаштирилаётган корхоналар меҳнат жамоаларининг ижтимоий жиҳатдан муҳофаза қилинишини таъминлаш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
— бошқа республикалар ва хорижий давлатларнинг жисмоний ва юридик шахслари давлат тасарруфидан чиқарилган ва хусусийлаштирилаётган объектларни, уларнинг акцияларини Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси томонидан ёки у вакил қилган идора томонидан белгиланадиган квоталар бўйича сотиб оладилар;
Кейинги таҳрирга қаранг.
— давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг тўла ошкоралиги ҳамда бу ҳақда ахборот эълон қилиш, корхоналар ходимлари томонидан, касаба уюшмалари ва бошқа ижтимоий ташкилотлар ҳамда халқ депутатлари Советлари томонидан назорат қилиш.
Кейинги таҳрирга қаранг.
7-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш дастурлари
Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш дастурларини Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси ёки у ваколат берган идоралар ҳамда халқ депутатлари маҳаллий Советларининг ижроия қўмиталари ўз ҳуқуқ доираларида ҳақиқий шароитни ҳисобга олиб ишлаб чиқадилар ва бу дастурларни Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши ёки халқ депутатлари маҳаллий Советлари тасдиқлайдилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
8-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш юзасидан қарор қабул қилиш тартиби
1. Ўзбекистон Республикасининг давлат мулки объектларини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқи Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси ёки вакил қилган идораларга берилади.
Коммунал мулк объектларини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқи халқ депутатлари маҳаллий Советларининг ижроия қўмиталарига берилади.
Бундай қарорларни қабул қилишга ҳуқуқ берилган идоралар матнда бундан кейин давлат мулки объектларини тасарруф этувчилар деб юритилади.
Ўзбекистон Республикасининг давлат мулкини республика мулкига ва маъмурий-ҳудудий тузилмалар мулкига (коммунал мулкка) ажратишни Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг қарорига биноан у ваколат берган идора амалга оширади.
2. Корхоналарни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришни ўтказиш ташаббуси билан чиқиш ҳуқуқига фуқаролар, давлатга тааллуқли бўлмаган юридик шахслар, меҳнат жамоалари, давлат мулки объектларини тасарруф этувчилар эгадирлар.
Буюртма:
республика мулкини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришга оид бўлса — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасига;
коммунал мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришга оид бўлса, мулк эгаси бўлган халқ депутатлари тегишли маҳаллий Совети ижроқўмига берилади. Буюртманинг шакли ва давлат божининг миқдори Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси ўрнатадиган тартибда белгиланади.
3. Давлат мулки объектларини тасарруф этувчи давлат мол-мулкини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш дастурига киритилган объектлар бўйича харидорлардан буюртма ва меҳнат жамоасининг қарори бор-йўқлигидан қатъи назар, хусусийлаштиришни амалга оширади.
4. Давлат тасарруфидан чиқаришни, хусусийлаштиришни ўтказиш ёки ундай қилишни рад этиш тўғрисидаги қарорни давлат мулки объектларини тасарруф этувчи буюртма тушган пайтдан бошлаб икки ой ичида қабул қилади, ҳамда уни буюртма берганга ва давлат тассаруфидан чиқарилаётган ёки хусусийлаштирилаётган корхонанинг меҳнат жамоасига ёзма равишда етказади.
5. Давлат тасарруфидан чиқариш ёки хусусийлаштириш:
башарти, корхона давлат тасарруфидан чиқарилмайдиган ва хусусийлаштирилмайдиган корхоналар рўйхатига киритилган бўлса;
башарти, давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг корхоналарнинг мазкур тури учун назарда тутилган хусусиятлари ҳисобга олинмаётган бўлса;
башарти, рад этиш учун қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа асослар бўлса, рад этилиши мумкин.
Давлат мулки объектларини тасарруф этувчи рад этишни асослаш билан бирга давлат тасарруфидан чиқариш ёки хусусийлаштиришни амалга ошириш мумкин бўлган шартлар ва муддатларни кўрсатмоғи зарур.
9-модда. Корхоналарни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришга тайёрлаш
1. Корхонани давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришга тайёрлаш иши давлат тасарруфидан чиқариладиган ва хусусийлаштириладиган мол-мулк таркибини аниқлашни, унинг ишлаб чиқариш ва ноишлаб чиқариш фондларини инвентаризациядан ўтказишни, корхонанинг активлари ва пассивларини баҳолашни, меҳнат жамоасида тушунтириш ишлари олиб боришни, бошқа масалаларни ҳал этишни, шу жумладан яккаҳокимликка қарши қонунлар талабларини инобатга олган ҳолда ҳал этишни ўз ичига олади.
2. Корхонани давлат тасарруфидан чиқариш ёки хусусийлаштириш тўғрисида қарор қабул қилинганидан сўнг давлат мулки объектларини тасарруф этувчилар комиссиялар тузади, бу комиссиялар барча зарур ишларни олиб борадилар. Комиссия таркибига давлат мулки объектларини тасарруф этувчиларнинг, маъмуриятнинг, корхона меҳнат жамоасининг, унинг касаба уюшмаси ташкилотининг ёки ўзга жамоа ташкилотларининг, молия идорасининг, банкнинг, халқ депутатлари маҳаллий Советларининг вакиллари, бошқа мутахассислар киритилади.
Давлат тасарруфидан чиқариш комиссияси давлат тасарруфидан чиқарилаётган ёки хусусийлаштирилаётган корхона маблағи ҳисобидан пул тўлаш шарти билан ишнинг айрим йўналишлари бўйича экспертлар гуруҳларини тузишлари, маслаҳат берувчи, аудитор ва бошқа ташкилотларни бу ишга жалб қилишлари мумкин.
Комиссия корхона маъмурияти билан биргаликда давлат тасарруфидан чиқарилаётган ёки хусусийлаштирилаётган корхона тўғрисида давлат тасарруфидан чиқариш ёки хусусийлаштиришда қатнашаётган субъектлар учун, шунингдек жамоатчилик учун белгиланган нусхада зарур ахборот тайёрлайди.
3. Комиссия корхонани давлат тасарруфидан чиқариш ёки хусусийлаштириш тадбирлари режасини ишлаб чиқади ва давлат мулки объектларини тасарруф этувчига тасдиқлаш учун тақдим этади, бу режа:
давлат тасарруфидан чиқаришни ёки хусусийлаштиришни ўтказиш муддатларини;
объектнинг қийматини;
корхонани қайта ташкил этишнинг зарурат бўлганда ишлаб чиқариш ва ижтимоий инфраструктура объектларидан фойдаланишнинг мавжуд тартиби ва шартларини сақлаб қолишни ҳам назарда тутувчи лойиҳасини;
ҳисоб-китобларнинг тавсия этиладиган шакл ва муддатини;
имтиёзлар бериш, шу жумладан давлат тасарруфидан чиқариш қисмини бепул бериш имкониятини ўз ичига олади.
Давлат тасарруфидан чиқариш ёки хусусийлаштириш режасига бошқа масалалар ҳам киритилиши мумкин.
10-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш объектининг сотув нархи
1. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш объектининг сотув нархини давлат мулки объектларини тасарруф этувчи белгилайди. Бу нарх объект қийматининг комиссия чиқарган дастлабки баҳосидан кам бўлиши мумкин эмас ва унда давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш ўтказилаётган пайтда қарор топган ҳақиқий бозор баҳоси ҳисобга олинган бўлиши лозим.
2. Давлат мулки объекти қийматининг дастлабки баҳосини комиссия ҳақ тўлаб сотиб олинадиган, сотиладиган, акцияли жамиятга ва масъулияти чекланган жамиятга айлантириладиган давлат корхоналари ва ташкилотларининг мол-мулки қийматини баҳолаш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси тасдиқлаган Низом асосида чиқаради.
3. Давлат корхонаси жамоа корхонасига айлантирилаётганида корхона балансида бўлган ижтимоий инфраструктура ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш объектларининг қиймати объектнинг савдо баҳосига киритилмайди.
11-модда. Ижарага олинган давлат корхонаси мол-мулкини сотиб олиш тартиби
1. Ижарачи давлат мулки объектларини тасарруф этувчи розилиги билан ўзи ижарага олган мол-мулкни ҳақ тўлаб (тўлиқ ёки қисман) сотиб олиши мумкин.
2. Ижарага олинган мол-мулкнинг баҳоси ҳақини тўлаб олинадиган, сотиладиган, акцияли жамиятларга ва масъулияти чекланган жамиятларга айлантириладиган давлат корхоналари ва ташкилотлари мол-мулкининг қийматини баҳолаш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси тасдиқлаб берадиган Низомга мувофиқ чиқарилади.
3. Мол-мулкни жамоа мулки учун сотиб олишда жамоа корхонасининг Уставида ҳар бир ходимнинг мол-мулкдаги ҳамда фойдадаги улуши унинг иш стажини, иш ҳақи миқдори ва бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда белгилаб қўйилади.
12-модда. Давлат корхонасини жамоа корхонасига айлантириш
1. Давлат корхонасини жамоа корхонасига айлантириш давлат мулкини меҳнат жамоаси аъзолари томонидан (бир йўла ёки бўлиб-бўлиб ҳақ тўлаб) сотиб олиш орқали ёки бу мулкни уларга текинга бериш орқали амалга оширилади.
2. Мол-мулк жамоаси томонидан тасдиқланадиган жамоа корхонасининг Уставида ҳақ тўлаб сотиб олинган мол-мулкнинг қийматини ходимлар ўртасида тақсимлаш тартиби кўзда тутилади.
13-модда. Давлат корхоналарини хўжалик жамиятлари ва ширкатларига айлантириш
1. Давлат корхонасини акцияли жамиятга, ўзга хўжалик жамиятига ёки масъулияти чекланган жамиятга айлантириш тартиби Ўзбекистон Республикасининг қонунлари билан белгиланади.
2. Давлат мулки объектларини тасарруф этувчилар давлат акцияли жамиятларнинг муассислари бўладилар, улар акцияларни тарқатиш тартиби ва шартларини белгилайдилар.
Қуйидагилар акциялар эгаси бўлиши мумкин:
меҳнат жамоасининг аъзолари, Ўзбекистон Республикасининг бошқа фуқаролари, ўзга суверен давлатларнинг фуқаролари, ажнабий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахслар;
Ўзбекистон Республикаси ва бошқа давлатларнинг юридик шахслари;
давлат бошқарувининг республика ва маҳаллий идоралари.
14-модда. Давлат мулки объектини танлов бўйича сотиб олиш
1. Давлат мулки объектлари танлов бўйича сотилиши мумкин
2. Танловни ўтказиш шартлари, тартиби ва муддатини давлат мулки объектларини тегишли тасарруф этувчи тайинлайдиган танлов комиссияси белгилайди.
15-модда. Давлат мулки объектини ким ошди савдосида сотиш
1. Давлат тасарруфидан чиқариладиган ва хусусийлаштириладиган корхоналарни ким ошди савдосида сотишга қўйиш тўғрисидаги қарорни давлат мулки объектини тасарруф этувчи қабул қилади.
2. Давлат тасарруфидан чиқариладиган ва хусусийлаштириладиган объектларнинг ким ошди савдосини ўтказиш учун давлат мулки объектларини тасарруф этувчилар ким ошди савдоси хизматларини ташкил этадилар, бу хизматлар Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган тартибга мувофиқ иш кўради.
3. Харидор томонидан сотиб олинмаган объект республика (коммунал) мулк бўлиб туради. Бундай ҳолларда давлат мулки объектларини тасарруф этувчи корхонани тугатиб, унинг мол-мулкини бўлак-бўлак қилиб сотиб бориш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.
16-модда. Битимларни расмийлаштириш тартиби
1. Давлат мулки объектларини тасарруф этувчи мол-мулкни янги мулкдорга топшираётганда унга мулкдорлик ҳуқуқини тасдиқловчи ордер беради. Ордернинг нусхаси, давлат божининг миқдори ва уни тўлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
2. Давлат корхоналари ҳақини бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан сотиб олинган тақдирда мулкдорлик ҳуқуқини тасдиқловчи ордер ҳақнинг биринчи бадали тўлангач берилади. Корхонанинг қиймати бутунлай тўлаб бўлингунга қадар давлат мулки объектини тасарруф этувчи мол-мулкни тасарруф этиш ҳуқуқини чеклаб қўйиши, шу жумладан давлат мулки объектларини тасарруф этувчининг розилигисиз бу мулкни сотишни ва текинга беришни тақиқлаб қўйиши мумкин
17-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш учун маблағлар манбаи
1. Қуйидаги маблағлар мол-мулкни сотиб олиш учун манба бўлади:
жисмоний шахсларнинг шахсий маблағлари, давлатга тааллуқли бўлмаган юридик шахсларнинг ўз маблағлари, кредитлар, Ўзбекистон Республикаси қонунларига зид бўлмаган усуллар билан олинган бошқа молиявий маблағлар.
2. Давлат тасарруфидан чиқариладиган ва хусусийлаштириладиган давлат корхонаси меҳнат жамоасининг аъзолари корхонани қуйидаги манбалар ҳисобига сотиб олишлари мумкин:
соф фойданинг меҳнат жамоаси аъзолари мулки бўлган қисми;
амортизация ажратмалари ҳамда меҳнат жамоасининг мулки бўлган ва давлат корхонасида ишлатиладиган мол-мулкни сотишдан келган тушум;
қимматли қоғозлар чиқариб жалб этилган маблағ;
банк кредитлари ва ўзга қарз маблағлари,
меҳнат жамоаси аъзоларининг шахсий маблағлари,
давлат мулки бўлмаган бошқа маблағлар.
3. Давлат бюджетидан ажратилган маблағлардан давлат мулкини сотиб олиш манбаи сифатида фойдаланиш мумкин эмас.
18-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришдан тушадиган маблағлардан фойдаланиш
1. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришдан олинган маблағ Ўзбекистон Республикасининг ва халқ депутатлари маҳаллий Советларнинг давлат мулки ҳисобланади.
2. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришдан келган даромадлар давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш махсус фондларида жамланади. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш фондларини тузиш ва улардан фойдаланиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
19-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш субъектларининг ўзаро мажбуриятлари
1. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш чоғида давлат мулки объектларини тасарруф этувчи билан янги мулкдор ўртасида ўзаро мажбуриятлар ҳамда давлат тасарруфидан чиқарилаётган ёки хусусийлаштирилаётган объект фаолиятининг шартлари ҳақида, шу жумладан:
муайян давргача корхона ихтисосини, ишлаб чиқариш ҳажмини сақлаб қолиш;
иш жойларини сақлаб қолиш ёки ўзгартириш;
маҳсулотни маълум истеъмолчиларга етказиб бериш;
ишловчиларнинг меҳнат шароитини яхшилаш, экологик хавфсизлик ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини амалга ошириш;
ижтимоий-маиший объектларни сақлаш, уларнинг ишлаш шароитларини сақлаб қолиш;
ходимларни ижтимоий-маиший таъминлашнинг ўзига хос жиҳатлари;
ўзга мажбуриятлар ҳақида муайян даврга мўлжалланган битим тузилиши мумкин.
2. Битимнинг шартлари корхонани давлат тасарруфидан чиқариш хусусийлаштиришга тайёрлаш даврида белгиланади ҳамда давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш субъектларига сотилажак нарх билан бирга маълум қилинади.
20-модда. Давлат тасарруфидан чиқарилаётган ва хусусийлаштирилаётган корхоналарнинг ходимларига бериладиган енгилликлар ва кафолатлар
1. Давлат корхоналари давлат тасарруфидан чиқарилаётганда ва хусусийлаштирилаётганда шу ердан пенсияга кетган меҳнат фахрийларига ҳамда корхонада камида 10 йил ишлаган меҳнат жамоасининг аъзоларига акциялар ва бошқа мулк бўлиб-бўлиб ҳақ тўлаш орқали сотилиши мумкин.
2. Давлат корхоналарининг мол-мулкини сотиб олиш чоғида меҳнат жамоасининг аъзолари, улар томонидан тузилган хўжалик жамиятлари ва ширкатлар бошқа шароитлари тенг бўлганида ўзга фуқаролар ва юридик шахсларга нисбатан, Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари эса бошқа харидорларга нисбатан устувор ҳуқуққа эга бўладилар.
3. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш оқибатида қайта тузилган корхоналарга Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ солиқ тўлашда енгилликлар берилиши мумкин.
4. Давлат тасарруфидан чиқарилаётган ва хусусийлаштирилаётган корхоналар меҳнат жамоаларининг аъзоларига қуйидаги кафолатлар берилади:
давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш амалга oширилаётган даврда корхона маъмурияти илгари тузилган жамоа шартномасининг барча қоидаларига риоя этишга мажбурдир;
эгалик ҳуқуқи янги мулкдорга ўтган кундан бошлаб олти ой давомида мулкдор билан корхона меҳнат жамоаси ўртасида янги жамоа шартномаси тузилади.
5. Бўшатилаётган ходимларни ишга жойлаштириш Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат тўғрисидаги ҳамда иш билан таъминлаш тўғрисидаги қонунларига мувофиқ амалга оширилади
21-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришни назорат қилиш
Давлат мулки объектларини тасарруф этувчилар жамоатчилик билан ҳамда давлат ҳокимияти ва бошқарув идоралари билан бирга давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш жараёни, шу жумладан давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш чоғида фойдаланиладиган пул маблағларининг келиб чиқиши устидан Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ давлат ва жамоат назорати ўрнатилишини таъминлайдилар.
22-модда. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш масалалари юзасидан баҳсларни ҳал этиш
Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш масалалари юзасидан баҳслар суд тартибида ҳал этилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти И. КАРИМОВ
Тошкент ш.,
1991 йил 19 ноябрь,
425-XII-сон
(Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1992 й., 1-сон, 43-модда; 1993 й., 5-сон, 236-модда; 1994 й., 11-12-сон, 285-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 й., 9-сон, 193-модда; 1998 й., 3-сон, 38-модда; 2003 й., 1-сон, 8-модда; Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 й., 14-сон, 109-модда; 2010 й., 37-сон, 315-модда; 2011 й., 15-сон, 147-модда; 2013 й., 1-сон, 1-модда; 2014 й., 4-сон, 45-модда; 2016 й., 52-сон, 597-модда; 2017 й., 24-сон, 487-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 05.01.2018 й., 03/18/456/0512-сон; 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 й., 2-сон, 47-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.08.2019 й., 03/19/559/3670-сон, 04.12.2019 й., 03/19/586/4106-сон; 25.12.2019 й., 03/19/597/4193-сон; 07.01.2020 й., 03/20/600/0023-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2021 й., 03/21/683/0375-сон; 18.05.2022 й., 03/22/770/0424-сон)