Ижтимоий йўналтирилган ривожланган бозор иқтисодиётига эга ҳуқуқий демократик давлат, кучли фуқаролик жамияти барпо этишга қаратилган давлат ва жамият қурилиши, суд-ҳуқуқ тизимининг қонунчилик асосларини ривожлантириш ҳамда такомиллаштириш соҳасидаги ислоҳотларни янада чуқурлаштириш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузурида Давлат ва жамият қурилиши, суд-ҳуқуқ тизимининг қонунчилик асосларини ислоҳ қилиш бўйича кенгаш (бундан буён матнда Кенгаш деб юритилади) тузилсин.

2. Кенгашнинг таркиби, Кенгаш тўғрисидаги низом 1*, 2-иловаларга мувофиқ тасдиқлансин.

3. Кенгаш фаолиятининг асосий вазифалари ва йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:

давлат ва жамият қурилишини, суд-ҳуқуқ тизимини демократик янгилаш соҳасидаги ҳуқуқий майдонни шакллантириш жараёнини танқидий таҳлил этиш; давлат ва жамият қурилиши, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш, суд-ҳуқуқ тизимини такомиллаштириш соҳасидаги устувор йўналишлар ва мақсадли вазифаларни ҳисобга олган ҳолда қонун ижодкорлиги ишларининг самарадорлигини ошириш бўйича аниқ таклифлар тайёрлаш;

қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эга бўлган давлат ва вакиллик органларининг, ташкилот ва муассасаларнинг, шунингдек илмий жамоатчиликнинг қонун ижодкорлиги фаолияти ҳамда давлат ва жамият қурилишини норматив-ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш соҳасида уларнинг тўлақонлиги ва уйғунлигини таъминлаш, фуқаролик жамиятини демократлаштириш ва шакллантириш жараёнини чуқурлаштириш шароитларида суд ҳокимиятини ислоҳ қилишдаги фаолиятларини мувофиқлаштириш, саъй-ҳаракатларини бирлаштириш;

ислоҳотларнинг ҳуқуқий жиҳатдан таъминланиши соҳасидаги камчиликлар («оқ доғлар»)ни аниқлаш; давлат ва жамият қурилишининг аниқ муаммоларини ҳал этиш учун зарур бўлган қонунлар, бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилиш, қонун ижодкорлиги фаолиятида такрорийлик, параллелликни истисно этувчи тизимлилик ва изчилликни таъминлаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш;

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси норма ва қоидаларининг қонунлар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда амалга оширилиши тўлиқлигининг мониторинги; Ўзбекистон Республикаси Конституцияси янги қоидаларини тўла амалга ошириш учун зарур бўлган қонунларни қабул қилиш бўйича таклифлар тайёрлаш;

мамлакат қонунчилигида халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган принциплари ва нормалари устуворлигини ҳамда инсон ҳуқуқларининг бирламчилигини таъминлаш, фуқаролик жамияти институтлари (нодавлат нотижорат ташкилотлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари)ни янада ривожлантириш ҳамда такомиллаштиришни, фуқароларнинг ижтимоий, сиёсий фаоллигини ошириш, уларнинг давлат ва жамият бошқарувида бевосита ва самарали иштирок этишини таъминлайдиган қонунларни қабул қилиш бўйича таклифлар тайёрлаш;

оммавий ахборот воситаларининг фаолиятини, уларнинг ҳақиқий мустақиллигини таъминлашга йўналтирилган қонун билан тартибга солишни такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлаш, фуқароларнинг ҳуқуқий маданияти ва ҳуқуқий онгини юксалтириш юзасидан тадбирлар мажмуини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2003 йил 20 августдаги Ф-1828-сон Фармойиши билан тасдиқланган Мамлакатни ислоҳ қилиш ва янгилашнинг ҳуқуқий базасини ривожлантириш ва такомиллаштириш масалалари бўйича Давлат маслаҳатчиси хизмати тўғрисидаги низомга ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиб, унинг янги таҳрири 3-иловага* мувофиқ тасдиқлансин.

Хизматнинг энг муҳим вазифалари этиб қуйидагилар белгилансин:

ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётига эга очиқ демократик давлатнинг шакллантирилишини, Ўзбекистоннинг фуқаролик жамияти барпо этиш йўлида олға томон изчил ҳаракатини таъминлайдиган самарали ҳуқуқий базани яратиш бўйича тадбирлар ишлаб чиқиш ва амалга ошириш. Мамлакатни ислоҳ қилиш ва янгилашнинг ҳуқуқий базасини мунтазам («умумийликдан хусусийликка» тамойили асосида) ривожлантириш ва эволюцион тарзда такомиллаштиришни таъминлаш; ижтимоий тараққиёт, давлат қурилиши ва суд-ҳуқуқ тизимини такомиллаштириш соҳасидаги мақсадли вазифаларни ҳисобга олган ҳолда қонун ижодкорлиги ишларининг концептуал асосларини, устувор йўналишларини белгилаш;

қонунларни қабул қилиш, қонунчилик базасини шакллантириш ва такомиллаштириш жараёнига таъсир этувчи қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эга бўлган субъектлар, давлат ҳокимияти органлари, ташкилотлар ва муассасалар, шунингдек илмий жамоатчилик билан доимий ҳамкорлик алоқаларини таъминлаш;

мамлакат парламенти мажлисларининг кун тартибини шакллантириш босқичида ҳам, қонун лойиҳаларини кўриб чиқиш, муҳокама қилиш ва қабул қилиш жараёнларида ҳам Олий Мажлис, унинг хизматлари ва бўлинмалари билан яқиндан ҳамкорликни ташкил қилиш;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси қабул қилган қонунларни Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан имзолаш учун тайёрлаш;

Олий Мажлиснинг икки палатали тизимини шакллантириш давомида, мамлакат қонун чиқарувчи олий органининг қўмиталари ва бошқа ишчи тузилмаларини шакллантиришда иштирок этиш, парламентнинг барқарор, уйғунлашган фаолиятини ташкил этишда зарур ёрдам кўрсатиш;

Президент девонининг бошқа хизматларига юридик ҳамда ҳуқуқий соҳада ташкилий-ҳуқуқий, маслаҳат ёрдамлари кўрсатиш;

ижтимоий ҳаёт ва давлат тузилишининг турли соҳаларини ривожлантириш ва янгилашнинг ҳуқуқий базасини яратишдаги илғор хорижий мамлакатларнинг тажрибасини чуқур таҳлил этиш, қонун ижодкорлиги, ҳуқуқнинг қўлланилиши фаолиятида ана шу тажрибадан самарали фойдаланиш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ислоҳотларни чуқурлаштириш, мамлакатни янгилаш вазифаларини ҳисобга олган ҳолда юридик фан ва таълимни ривожлантириш, аҳолининг ҳуқуқий маданияти ва ҳуқуқий онгини ошириш дастурларини шакллантириш ҳамда амалга ошириш;

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат ва жамият қурилиши, суд-ҳуқуқ тизимининг қонунчилик асосларини ислоҳ қилиш бўйича кенгаш ишининг самарадорлигини таъминлаш, Кенгаш томонидан қабул қилинган қарорларни амалга ошириш.

5. Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Давлат-ҳуқуқий, суд тизимини такомиллаштириш ҳамда аҳолининг ҳуқуқий онгини ошириш масалалари бўйича Кенгаш тузиш тўғрисида» 2001 йил 12 ноябрдаги Ф—1471-сон Фармойиши;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Президенти девонининг Қонунчилик ва суд ҳокимияти органлари билан алоқалар бўйича экспертлар гуруҳини Мамлакатни ислоҳ қилиш ва янгилашнинг ҳуқуқий базасини ривожлантириш ҳамда такомиллаштириш масалалари бўйича Давлат маслаҳатчисининг хизмати этиб қайта ташкил қилиш тўғрисида» 2003 йил 20 августдаги Ф–1828-сон Фармойишининг 3-банди.

6. Ушбу Фармойишнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат маслаҳатчиси Б. Мирбобоев зиммасига юклатилсин.

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат ва жамият қурилиши, суд-ҳуқуқ тизимининг қонунчилик асосларини ислоҳ қилиш бўйича кенгашнинг (бундан буён матнда Кенгаш деб юритилади) фаолиятини тартибга солади.

2. Кенгашга давлат ва жамият қурилиши, суд-ҳуқуқ тизимининг қонунчилик асосларини ислоҳ қилишга қаратилган асослантирилган таклифларни ишлаб чиқиш юклатилади.

3. Кенгаш ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари ҳамда ушбу Низом асосида амалга оширади.

4. Қуйидагилар Кенгашнинг асосий вазифалари ва фаолияти йўналишлари ҳисобланади:

давлат ва жамият қурилишини, суд-ҳуқуқ тизимини демократик янгилаш соҳасидаги ҳуқуқий майдонни шакллантириш жараёнини танқидий таҳлил этиш; давлат ва жамият қурилиши, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш, суд-ҳуқуқ тизимини такомиллаштириш соҳасидаги устувор йўналишлар ва мақсадли вазифаларни ҳисобга олган ҳолда қонун ижодкорлиги ишларининг самарадорлигини ошириш бўйича аниқ таклифлар тайёрлаш;

қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эга бўлган давлат ва вакиллик органларининг, ташкилот ва муассасаларнинг, шунингдек илмий жамоатчиликнинг қонун ижодкорлиги фаолияти ҳамда давлат ва жамият қурилишини норматив-ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш, уларнинг тўлақонлиги ва уйғунлигини таъминлаш, фуқаролик жамиятини демократлаштириш ҳамда шакллантириш жараёнини чуқурлаштириш шароитларида суд ҳокимиятини ислоҳ қилиш соҳасидаги фаолиятларини мувофиқлаштириш, саъй-ҳаракатларини бирлаштириш;

ислоҳотларнинг ҳуқуқий жиҳатдан таъминланиши соҳасидаги камчиликлар («оқ доғлар»)ни аниқлаш; давлат ва жамият қурилишининг аниқ муаммоларини ҳал этиш учун зарур бўлган қонунлар, бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилиш, қонун ижодкорлиги фаолиятида такрорийлик, параллелликни истисно этувчи тизимлилик ва изчилликни таъминлаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш;

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси норма ва қоидаларининг қонунлар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда амалга оширилиши тўлиқлигининг мониторинги; Ўзбекистон Республикаси Конституцияси янги қоидаларини тўла амалга ошириш учун зарур бўлган қонунларни қабул қилиш бўйича таклифлар тайёрлаш;

мамлакат қонунчилигида халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган принциплари ва нормалари устуворлигини ҳамда инсон ҳуқуқларининг бирламчилигини таъминлаш, фуқаролик жамияти институтлари (нодавлат нотижорат ташкилотлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари)ни янада ривожлантириш ҳамда такомиллаштиришни, фуқароларнинг ижтимоий, сиёсий фаоллигини ошириш, уларнинг давлат ва жамият бошқарувида бевосита ва самарали иштирок этишини таъминлайдиган қонунларни қабул қилиш бўйича таклифлар тайёрлаш;

оммавий ахборот воситаларининг фаолиятини, уларнинг ҳақиқий мустақиллигини таъминлашга йўналтирилган қонун билан тартибга солишни такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлаш, фуқароларнинг ҳуқуқий маданияти, ҳуқуқий онгини юксалтириш юзасидан тадбирлар мажмуини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.

5. Кенгаш:

амалдаги қонун ҳужжатларини чуқур таҳлил этилишини ташкил қилади ва қонунлар ҳамда бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тайёрлаш дастурларини қабул қилиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқади; қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эга бўлган давлат ва вакиллик органларининг, ташкилот ва муассасаларнинг қонун ижодкорлиги ҳамда давлат ва жамият қурилишини норматив-ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш, суд ҳокимиятини ислоҳ қилиш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиришни амалга оширади;

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси нормаларининг Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида амалга оширилиши мониторингини ташкил этади, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси принциплари ва нормаларининг тўла амалга оширилиши учун зарур бўлган қонунларни ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни босқичма-босқич, изчил қабул қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқади;

илғор хорижий мамлакатларнинг давлат ва жамият қурилиши, суд-ҳуқуқ тизими соҳасидаги қонунчиликни ривожлантириш ҳамда такомиллаштириш бўйича тажрибасини чуқур таҳлил қилиш асосида унинг Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига тадбиқ этилиши масалаларини кўради;

фуқаролик жамияти институтлари (нодавлат нотижорат ташкилотлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари)ни ривожлантириш, фуқароларнинг ижтимоий, сиёсий фаоллигини ошириш, аҳолининг давлат ва жамият бошқарувида самарали иштирок этишини таъминлайдиган ҳуқуқий механизмларни такомиллаштириш бўйича таклифларни кўриб чиқади ва тайёрлайди;

шахснинг ҳуқуқ ва эркинликлари, жамият ва давлат манфаатларини самарали ҳимоя қилинишини, давлат-ҳуқуқий, суд соҳасида инсонпарварлик ва одиллик принципларини изчил амалга оширилишини кафолатлайдиган қонунларни тайёрлаш дастурларини ишлаб чиқади;

жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари билан ўзаро ҳамкорлик қилади, аҳолининг, айниқса ёшларнинг, ҳуқуқий маданияти ва ҳуқуқий онгини оширишга қаратилган тадбирларнинг амалга оширилишини мувофиқлаштиради;

ҳуқуқ соҳасидаги илмий тадқиқотларнинг самарадорлигини ошириш, илмий жамоаларнинг давлат-ҳуқуқий ва суд тизимини такомиллаштириш борасидаги долзарб муаммоларни ҳал қилишга, қонунчилик ва ҳуқуқнинг қўлланилиши амалиётида илмий изланишларнинг натижаларидан самарали фойдаланишда кўмаклашишга, миллий ҳуқуқ мактабини шакллантиришга қаратилган саъй-ҳаракатларини сафарбар этиш бўйича таклифлар тайёрлайди.

6. Кенгаш қуйидаги ҳуқуқларга эга:

давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, суд органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар ва мансабдор шахслардан Кенгаш олдида турган вазифаларни ҳал этиш учун зарур бўлган ахборот ва материалларни белгиланган тартибда талаб қилиш ҳамда олиш;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва бошқа ижроия ҳокимият органларининг маълумотлар банкидан белгиланган тартибда фойдаланиш;

кенгашга юклатилган айрим вазифаларни амалга ошириш учун ишчи гуруҳлари ва комиссиялари тузиш, уларда иштирок этиш учун олимлар ва амалиётчи-мутахассисларни жалб этиш.

7. Кенгаш унинг раиси, раис ўринбосари, котиби ва аъзоларидан иборат таркибда тузилади.

8. Кенгаш раиси унинг фаолиятига раҳбарликни амалга оширади ва Кенгашга юклатилган вазифаларнинг бажарилиши учун масъулдир.

9. Кенгашнинг фаолияти қарорлар қабул қилишда тенг ҳуқуқлилик ва коллегиаллик принципларига асосланади.

10. Кенгаш мажлислари унинг ваколати доирасига кирувчи масалаларнинг тайёрлик даражасига кўра, лекин камида йил чорагида бир марта ўтказилади.

11. Кенгаш мажлиси унда Кенгаш аъзоларининг оддий кўпчилиги иштирок этганда ваколатли ҳисобланади.

Кенгаш мажлисида Кенгаш раиси ва котиби томонидан имзоланадиган баённома юритилади.

12. Кенгаш фаолиятининг асосий йўналишлари бўйича, шунингдек тадбирлар дастурига киритиладиган масалаларни тайёрлаш учун унинг аъзолари таркибидан ишчи гуруҳлари тузилиши мумкин. Ишчи гуруҳлари фаолиятининг йўналишлари ва таркиби Кенгаш қарори билан тасдиқланади.

13. Кенгаш фаолияти билан боғлиқ ташкилий масалаларни ҳал қилиш, Кенгаш иши ҳақидаги маърузаларни кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Президентига тақдим этиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг Мамлакатни ислоҳ қилиш ва янгилашнинг ҳуқуқий базасини ривожлантириш ҳамда такомиллаштириш масалалари бўйича давлат маслаҳатчисининг хизмати томонидан амалга оширилади.

14. Кенгаш Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорига биноан қайта ташкил этилиши ёки тугатилиши мумкин.