Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг санитария қоидалари ва меъёрлари, гигиена нормативлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси таълим муассасаларида жисмоний тарбия, спорт жиҳозлари ва инвентарларига қўйиладиган гигиеник талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.1. Ушбу услубий кўрсатмалар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан илгари тасдиқланган, аҳолига марказлаштирилган хўжалик-ичимлик сув таъминоти тизимлари орқали етказиб бериладиган ичимлик суви сифатининг гигиеник мезонлари ва назоратига оид меъёрий ҳужжатларни тўлдиради. Бунда ичимлик сувининг стандарт сифатига муайян шартларга риоя қилинган ҳолда эришилади: сув таъминоти манбасини тўғри танлаш, унинг тегишли санитария муҳофазаси, сувни тозалаш ва зарарсизлантиришнинг самарали усуллари, аҳолининг хўжалик-ичимлик сув таъминоти тизимларидаги водопровод суви сифатини мунтазам назорат қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.2. ЎзДСТ 950:2000 «Ичимлик суви. Гигиеник талаблар ва сифат назорати» хўжалик-ичимлик сув таъминотининг марказлаштирилган тизимлари, шунингдек бир вақтнинг ўзида хўжалик-ичимлик ва техник эҳтиёжлар учун сув етказиб берувчи марказлаштирилган сув таъминоти тизимлари орқали етказиб бериладиган ичимлик сувига нисбатан қўлланилади; ичимлик суви сифатининг назорат қилинадиган кўрсаткичлари таркибини, ичимлик сувини ишлаб чиқариш ва истеъмолчиларга етказиб бериш жараёнида ушбу кўрсаткичларнинг белгиланган талабларга мувофиқлигини назорат қилиш тартиби ва қоидаларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.3. Услубий кўрсатмалар ДСЕНМ ҳудудий марказлари ходимлари, тиббиёт олий ўқув юртлари талабалари ва шифокорлар малакасини ошириш институти тингловчилари, шунингдек республика аҳолисини сув билан таъминлаш масалалари билан шуғулланувчи вазирлик ва идоралар мутахассислари учун мўлжалланган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. ВОДОПРОВОД СУВИ СИФАТИГА ҚЎЙИЛАДИГАН АСОСИЙ ГИГИЕНИК ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.1. Ичимлик (водопровод) суви эпидемиологик жиҳатдан хавфсиз, кимёвий таркиби бўйича зарарсиз, ёқимли органолептик хусусиятларга эга бўлиши ва радиация нуқтаи назаридан хавф туғдирмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу талабларнинг бажарилиши ичимлик суви сифати кўрсаткичлари 1-жадвалда келтирилган меъёрларга мувофиқ бўлганда таъминланади ва қўлланишга рухсат этилган услублар асосида ўтказилган назорат натижалари бўйича текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.2. Сув таъминоти манбаидаги сувнинг 1-жадвалда кўрсатилмаган, инсон саломатлиги учун хавфли моддалар билан ифлосланиш эҳтимоли ҳақида маълумотлар мавжуд бўлса, ДСЕНМ ҳудудий марказлари қарорлари асосида ушбу моддаларнинг концентрацияларини аниқлаш ва аниқланган моддаларнинг рухсат этилган чегаравий концентрациялари (РЕЧК) доирасида зарарсизлигини баҳолаш мақсадида қўшимча сифат назорати ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.3. Ичимлик сувининг органолептик хусусиятларига таъсир қилмайдиган кўрсаткичлар бўйича ичимлик сувига қўйиладиган гигиеник талабларни белгиловчи меъёрлардан вақтинчалик четга чиқишга минтақанинг тегишли Санитария-эпидемиология хизмати марказлари қарорига биноан рухсат берилиши мумкин. Бундай ҳолат фақатгина бу четга чиқишлар объектив табиий шароитлар ёки фавқулодда вазиятлар туфайли зарур бўлса ва аҳоли саломатлигига зарар етказмаслиги аниқ бўлсагина амалга оширилади. Гигиеник меъёрлардан рухсат этилган вақтинчалик чекинишлар тўғрисидаги маълумотлар минтақа аҳолисига албатта етказилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.4. Ичимлик суви сифатини назорат қилиш усулларини белгиловчи халқаро стандартларни қўллашга аниқланаётган концентрациялар оралиғи РЕМ меъёрларига (сезувчанлик чегараси 0,3 РЕМ) мос келиши ва ўтказилаётган таҳлиллар хатолиги меъёрларига риоя қилиниши шарти билан йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.5. Сув тайёрлаш технологик жараёнини назорат қилиш учун сув таъминоти корхоналари қўшимча кўрсаткичларни (ишқорийлик, электр ўтказувчанлик ва бошқалар) қўллашлари мумкин. Бу кўрсаткичлар технологик жараёнларни ўз вақтида тузатиш, реагентлар сарфини тартибга солиш имконини беради. Бунда сувни тозалаш ва зарарсизлантиришнинг талаб қилинадиган тўлиқлиги ҳамда ишлаб чиқарилаётган ичимлик сувининг белгиланган гигиеник талабларга мувофиқлиги мажбурий равишда таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.6. Ичимлик суви манбаининг кимёвий моддалар билан ифлосланганлигига шубҳа туғилганда, уларни аниқлашнинг мавжуд ва сезгир усуллари бўлмаса, ёрдамчи интеграл тест (кўрсаткич) сифатида инфузориялар ёки дафниялар учун заҳарлилик индекси бўйича ичимлик сувини биотестлаш тавсия этилади. Бу индекс сувни хлорсизлантиргандан сўнг қуйидаги нисбатда ифодаланган 50% дан ошмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВк — назорат намунаси учун тест-реакция қиймати,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВо — текширилаётган намуна учун тест-реакция қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.7. Сувда токсикологик зарарлилик белгиси бўйича меъёрланадиган ва 1 ҳамда 2-хавфлилик синфига мансуб бўлган (радиоактив компонентлардан ташқари) бир нечта кимёвий моддалар аниқланганда, пестицидлар (ФОС, ХОС, карбаматлар гуруҳлари бўйича алоҳида), тригалометанлар, нитратлар ва нитритлар каби моддалар гуруҳлари учун сув сифатини баҳолашнинг қуйидаги формула бўйича ҳисобланган комплекс кўрсаткичларидан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишС1, С2, Сн — 1 ва 2-хавфлилик синфидаги муайян кимёвий бирикмаларнинг концентрациялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРЕМ1, РЕМ2,, РЕМн — ушбу моддаларнинг сувдаги рухсат этилган максимал концентрациялари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | |||
Сув сифати кўрсаткичлари меъёрлари ва уларни назорат қилиш усуллари | |||
| |||
Кўрсаткичлар ёки компонентлар | Ўлчов бирликлари | Меъёрлар | Назорат усуллари |
1 | 2 | 3 | 4 |
1. Микробиологик кўрсаткичлар | |||
1.1. Умумий микроблар сони | 1 мл даги микроблар сони | 100 дан кўп эмас 1) | ГОСТ 18963-73 ИСО 8360/1-2-88 |
1.2. БГКП СОНИ (коли-индекс) | 1000 мл даги БГКП сони | 3 дан кўп эмас 1) 2) 4) | ГОСТ 18963-73 ИСО 9308/1-2-90 |
1.3. Эшерихиялар (янги фекал ифлосланиш кўрсаткичлари) | 300 мл даги эшерихиялар сони | йўқ 3) 4) | ГОСТ 18963-73 ИСО 9308/1-2-90 |
1.4. Колифаглар | 200 мл сувдаги БОЭ миқдори | йўқлиги 4)7) | ЎзР ССВ томонидан тасдиқланган услубий кўрсатмалар |
2. Паразитологик кўрсаткичлар | |||
2.1. Патоген ичак содда ҳайвонлари (лямблия цисталари, дизентерия амёбаси ва бошқалар) | 25 литр сувдаги цисталар сони | йўқлиги 7) | ЎзР ССВ томонидан тасдиқланган услубий кўрсатмалар |
2.2. Гельминт тухумлари | 25 литр сувдаги тухум ва личинкалар сони | йўқлиги 7) | худди шу |
3. Токсикологик кўрсаткичлар (компонентларнинг РҲСК) а) Ноорганик компонентлар | |||
3.1. Алюминий 5) | мг/л | 0,2(0,5)х | ГОСТ 18165-89 |
3.2. Бериллий | мг/л | 0,0002 | ГОСТ 18294-81 |
3.3. Бор | мг/л | 0,5 | ИСО 9390-90 |
3.4. Кадмий | мг/л | 0,001 | |
3.5. Молибден | мг/л | 0,25 | |
3.6. Мишьяк | мг/л | 0,05 | |
3.7. Никел | мг/л | 0,1 | |
3.8. Нитратлар | мг/л | 45 | |
3.9. Нитритлар | мг/л | 3 | |
3.10. Симоб | мг/л | 0,0005 | |
3.11. Қўрғошин | мг/л | 0,03 | |
3.12. Селен | мг/л | 0,01 | |
3.13. Стронсий | мг/л | 7,0 | |
3.14. Фтор | мг/л | 0,7 | |
3.15. Хром | мг/л | 0,05 | |
б) Органик компонентлар | |||
3.16. Бензол | мкг/л | 10,0 | ЎзР ССВ томонидан тасдиқланган услубий кўрсатмалар |
3.17. Бенз[а]пирен | мкг/л | 0,01 | худди шу |
3.18. Полиакриламид | мг/л | 2,0 | ГОСТ 19355-85 |
3.19. Пестицидлар 6) | мг/л | РҲСК бўйича | ЎзР ССВ томонидан тасдиқланган услубий кўрсатмалар |
4. Сувнинг органолептик хусусиятларига таъсири бўйича меъёрланадиган компонентларнинг органолептик кўрсаткичлари ва РҲСК | |||
4.1. Таъм | балл | 2 | ГОСТ 3351-74 |
4.2. Ҳид | балл | 2 | худди шу |
4.3. Лойқалик | мг/л | 1,5/2,0хх | худди шу |
4.4. Рангдорлик | даража | 20/25ххх | худди шу |
4.5. Водород кўрсаткичи | пҲ | 6-9 | пҲ-метр билан ўлчанади |
4.6. Умумий минераллашув (қуруқ қолдиқ) | мг/л | 1000/1500хххх | ГОСТ 18164-72 |
4.7. Темир | мг/л | 0,3/1,0хххх | ГОСТ 4011-72 |
4.8. Умумий қаттиқлик | мг-экв/л | 7/10хххх | ГОСТ 4151-72 |
4.9. Марганец | мг/л | 0,1 | ГОСТ 4974-72 |
4.10. Мис | мг/л | 1,0 | ГОСТ 4388-72 |
4.11. Полифосфатлар | мг/л | 3,5 | ГОСТ 18309-72 |
4.12. Сульфатлар | мг/л | 400/500хххх | ГОСТ 4389-72 |
4.13. Хлоридлар | мг/л | 250/350хххх | ГОСТ 4245-72 |
4.14. Рух | мг/л | 3,0 | ГОСТ 18293-72 |
4.15. СПАВ (ПАВ) | мг/л | 0,5 | ИСО 7875/1-2-84 |
4.16. Фенол | мг/л | 0,001/0,1ххххх | ИСО 6439-90 |
4.17. Нефт маҳсулотлари | мг/л | 0,1 | ЎзР ССВ томонидан тасдиқланган услубий кўрсатмалар |
5. Радиоактив ифлосланиш кўрсаткичлари | |||
5.1. Умумий альфа-радиоактивлик | Бк/л | 0,1 | ИСО 9696-92 |
5.2. Умумий бета-радиоактивлик | Бк/л | 0,1 | ИСО 9697-92 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1 ва 5.2 кўрсаткичларининг белгиланган қийматлари ошиб кетган тақдирда, ЎзР СанҚваН «Радиацион хавфсизлик санитария нормалари ва қоидалари»нинг 7.13-бандига мувофиқ ифлосланишларнинг радионуклид таркиби қуйидаги кўрсаткичлар бўйича қўшимча назорат қилинади: уран-238, радий-226, радон-222, стронсий-90
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвалга изоҳ (микробиологик кўрсаткичлар):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Тошқинлар даврида ва ноқулай табиий ҳодисаларда меъёрий кўрсаткичлардан четга чиқишга йўл қўйилади, бироқ йил давомида 1 мл даги УМЧ ва коли-индекс бўйича намуналарнинг 5% дан ортиғи бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Агар коли-индекс 3 дан юқори бўлса, ўсган колонияларни аниқлаш босқичида қўшимча равишда ичак таёқчалари ҳам текширилади. Коли-индекс 20 дан юқори бўлганда, ичак таёқчалари аниқланишидан қатъи назар, ушбу кўрсаткичлар бўйича таҳлил учун сув қайта олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Янги нажас ифлосланиши аниқланганда, ушбу кўрсаткичлар бўйича таҳлил учун сув намуналари қайта олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Аҳолининг касалланиш ҳолатлари ёки санитария-индикатор назорати натижалари бўйича аниқланадиган эпидемик кўрсаткичларга кўра (коли-индекс 20 дан юқори ёки эшерихиялар мавжудлиги, ёхуд кетма-кет олинган 2 та намунада колифаглар борлиги), ДСЕНМ органларининг қарорига биноан сувда бактериал ва вирусли юқумли касалликлар қўзғатувчилари мавжудлигини аниқлаш учун тадқиқотлар ўтказилади. Бунинг учун тегишли текширувларни ўтказишга аккредитациядан ўтган ихтисослаштирилган лабораториялар жалб этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Сувни тозалаш жараёнида ЎзР ССВ томонидан хўжалик-ичимлик суви таъминотида қўллашга рухсат этилган бошқа коагулянтлар ишлатилганда, уларнинг ичимлик сувидаги қолдиқ миқдорлари тегишли меъёрий кўрсаткичлар ва аниқлаш усулларини инобатга олган ҳолда назорат қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Ичимлик сувида аниқланадиган пестицидлар рўйхати ЎзР СанҚваМ нинг «Атроф-муҳит объектлари ва озиқ-овқат маҳсулотларида пестицидларнинг гигиеник нормативлари» талабларига мувофиқ, республиканинг турли ҳудудларидаги аниқ вазиятни ҳисобга олган ҳолда ДСЕНМ органлари томонидан тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Фақат ер усти сув манбаларидан олинган сув қувурларида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖадвалда қавс ичида кўрсатилган қийматларга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишх — таркибида алюминий бўлган реагентлар билан сувга ишлов берилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхх — сувни зарарсизлантиришнинг ишончлилиги кафолатланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишххх — юқори рангли сувларга ишлов беришда ва сувни хлор билан зарарсизлантирганда тригалометанларни мажбурий назорат қилиш шарти билан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхххх — махсус ишлов берилмаган сув қувурлари учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишххххх — сув хлорланмаганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. АҲОЛИНИ ХЎЖАЛИК-ИЧИМЛИК СУВИ БИЛАН ТАЪМИНЛАШНИНГ МАРКАЗЛАШТИРИЛГАН ТИЗИМЛАРИ СУВИ СИФАТИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1. Водопровод сувининг сифатини назорат қилиш ЎзДСТ 950:2000 «Ичимлик суви. Гигиеник талаблар ва сифат назорати» талабларига мувофиқ, 1-жадвалда келтирилган кўрсаткичлар бўйича, уларни аниқлашнинг стандартда кўрсатилган усулларидан фойдаланган ҳолда ўтказилади. Ушбу меъёрларга санитария-гигиена нуқтаи назаридан энг муҳим бўлган сув сифати кўрсаткичлари киритилган: микробиологик, паразитологик, токсикологик (компонентларнинг рухсат этилган миқдори), органолептик ва радиоактив ифлосланиш кўрсаткичлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2. Ичимлик суви сифатини давлат санитария назорати функцияларини бажариш доирасида назорат қилишни Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги тизимидаги Давлат санитария-эпидемиология назорати марказларининг ҳудудий лабораториялари амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХўжалик-ичимлик сув таъминотининг марказлаштирилган тизимларида сув сифатининг ишлаб чиқариш назоратини сув таъминоти корхоналарининг белгиланган тартибда аттестациядан ўтган (аккредитация қилинган) объект ва марказий (таянч) лабораториялари олиб боради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув тайёрлаш жараёнининг турли босқичларида сув сифатининг технологик назорати Давлат санитария-эпидемиология назорати органлари билан келишилган жадваллар асосида технологик регламентга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3. Сув сифатини назорат қилиш ва унинг белгиланган талабларга мувофиқлигини баҳолаш сув таъминоти манбаларидан сув олиш жойларида, сув қувурларининг тақсимлаш тармоғига киришидан олдин ва тақсимлаш сув қувурлари тармоғининг турли нуқталарида амалга оширилади. Намуна олиш нуқталарининг жойлашуви Давлат санитария-эпидемиология назорати органлари билан келишиб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.4 Тақсимлаш тармоғидан сув намуналарини олиш асосий магистрал линиялардаги кўча сув олиш қурилмаларидан, тармоқнинг боши берк ва энг баланд қисмларидан амалга оширилади; бунда сув намуналарини олиш, консервалаш, сақлаш ва ташиш амалдаги стандартларга мувофиқ бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқисқартирилган назорат: асосий микробиологик кўрсаткичлар (умумий микроблар сони ва коли-индекси), ҳид, таъм, ранг, лойқалик, сувнинг физик-кимёвий хусусиятлари (пҲ, перманганат оксидланиши, фито- ва зоопланктон)ни аниқлашни ўз ичига олади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишумумий физик-кимёвий назорат: мишьяк, нитритлар, нитратлар, қўрғошин, фтор, қуруқ қолдиқ, темир, қаттиқлик, марганес, мис, полифосфатлар, сульфатлар, хлоридлар, юзаки фаол моддалар ва нефт маҳсулотларини аниқлашни ўз ичига олади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахсус вирусологик ва паразитологик назорат: колифаглар, патоген содда организмлар, гельминт тухумларини аниқлашни ўз ичига олади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўта хавфли заҳарли моддаларни, жумладан канцероген таъсирга эга бўлган, паст концентрацияларда ҳам заҳарли таъсир кўрсатадиган, аниқлаш ва таҳлил қилиш учун мураккаб ускуналар ҳамда юқори малакали мутахассислар (пестицидлар, полициклик ароматик углеводородлар, учувчи галогенли бирикмалар, симоб, цианидлар ва бошқалар) талаб қилинадиган моддаларни аниқлашни ўз ичига олган махсус токсикологик назорат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишумумий ҳажмий альфа ва бета-фаолликни, зарур ҳолларда эса ифлосланишларнинг радионуклид таркибини аниқлашни ўз ичига олган махсус радиацион назорат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув тарқатиш тармоғига юборилишидан олдин ундаги қолдиқ алюминий, қолдиқ хлор ва озон, фтор, марганес, темир ва хлоридлар миқдорини назорат қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.6. Сув таъминоти манбасидаги сувни таҳлил қилиш натижалари бўйича унда айрим ифлослантирувчи моддалар йўқлиги ҳақида ишончли маълумотлар мавжуд бўлганда, республиканинг тегишли ҳудудидаги Бош давлат санитария врачи билан келишилган ҳолда, бу моддаларни доимий назорат қилинадиган кўрсаткичлар рўйхатидан вақтинча (1 йилдан 3 йилгача муддатга) чиқаришга рухсат берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.7. Сув олиш жойларида сув таъминоти манбалари сувининг сифатини назорат қилиш ЎзДСТ 951:2000 «Марказлаштирилган хўжалик-ичимлик сув таъминоти манбалари» талабларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади. Бунда назорат қилинадиган кўрсаткичлар рўйхати сув таъминоти манбаининг тури ва синфини, маҳаллий табиий ва санитария шароитларини ҳисобга олган ҳолда, 1-иловада келтирилган тавсияларга асосан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСувни тақсимловчи сув қувурлари тармоғига етказиб беришдан олдин унинг сифатини назорат қилиш 2-иловада келтирилган таҳлилларнинг тури, таркиби ва ўтказилиш даврийлиги бўйича тавсияларга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимловчи сув қувурлари тармоғида ичимлик суви сифатини назорат қилиш қисқартирилган назорат кўрсаткичлари бўйича ўтказилади. Назоратнинг қўшимча турлари Давлат санитария-эпидемиология назорати органларининг кўрсатмаси бўйича ёки сув таъминоти корхонасининг ташаббуси билан бунга асослар мавжуд бўлганда (сув сифатининг ёмонлашуви, тармоқнинг носоз ҳолати, сув етказиб беришдаги узилишлар, аҳоли саломатлигининг ёмонлашуви ҳақидаги шикоятлар) ўтказилади. Сув таъминоти тармоғидан таҳлил учун олинадиган намуналарнинг умумий сони хизмат кўрсатиладиган аҳоли сонига мувофиқ, 2-жадвалда келтирилган меъёрларни ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | |
Тарқатувчи тармоқдаги сув таҳлилларининг даврийлиги | |
Хизмат кўрсатиладиган аҳоли сони, минг киши | Сув қувурлари тармоғидан бир ойда олинадиган намуналарнинг энг кам миқдори |
10 гача | 2 |
10 — 20 | 10 |
20 — 50 | 30 |
50 — 100 | 100 |
100 дан ортиқ | 200 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.8. Сув таъминоти тизимларида сувни хлор ва озон билан зарарсизлантиришни назорат қилишда, сув таъминоти манбайи туридан қатъи назар, уларнинг сувдаги қолдиқ концентрациялари тарқатувчи тақсимловчи сув тармоғига киришдан олдин ҳар соатда камида бир марта аниқланади. Бунда резервуарлардан кейинги сувдаги эркин қолдиқ хлор миқдори 30 дақиқалик алоқада 0,2 — 0,5 мг/л оралиғида бўлишига йўл қўйилади (ГОСТ 18190-72 бўйича). Ичимлик сувини аминлаштиришда боғланган хлор миқдори 0,8 — 1,2 мг/л оралиғида бўлиши лозим. Аралаштириш камерасидан кейин 12 дақиқалик алоқада қолдиқ озон миқдори 0,1 — 0,3 мг/л оралиғида бўлиши керак. Зарурат туғилганда, алоқа вақти тажриба йўли билан, сувнинг муайян сифатига ва унинг микроблар билан ифлосланиш даражасига нисбатан, эркин қолдиқ хлор ёки озон концентрациясининг (С) ишлов берилаётган сувнинг микроблар ва паразитлар билан ифлосланишининг турли хилларини тўлиқ фаолсизлантириш учун зарур бўлган вақт (Т) билан боғлиқлигини акс эттирувчи СТ кўрсаткичи асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.9. Тарқатувчи тармоқдаги сувда рухсат этилган меъёрлардан ортиқ микробли ифлосланиш аниқланганда, қайта намуна олиш ва уларни ушбу кўрсаткичлар бўйича текшириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКоли-индекс 20 дан юқори бўлганда, кетма-кет танланган иккита намунада Давлат санитария-эпидемиология назорати органларининг қарорига кўра, патоген энтеробактериялар мавжудлиги, колифаглар аниқланганда эса энтеровируслар мавжудлиги текширилади. Бундай ҳолларда ва эпидемиологик маълумотларни инобатга олган ҳолда, ичимлик сувида гепатит А вируси антигени мавжудлигини ҳамда тарқатиш тармоғидаги ичимлик сувда минерал азот сақловчи моддалар ва хлоридлар миқдорини аниқлаш тавсия этилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.10. Республиканинг ҳудудий ДСЕНМлари томонидан ўтказиладиган сув намуналари таҳлилларининг даврийлиги ва турлари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг махсус йўриқномалари ва буйруқлари билан белгиланган тартибда тасдиқланадиган ичимлик суви сифатини назорат қилишнинг махсус режалари ва жадваллари асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-ИЛОВА
(тавсия этилади)
(тавсия этилади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув олиш жойларида сув таъминоти манбалари сифатини назорат қилишда ўтказиладиган таҳлилларнинг турлари, мазмуни ва даврийлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаҳлил турлари ва мазмуни | Намуналар олиш ва сув сифати таҳлилларини ўтказиш даврийлиги (бир йил давомида таҳлиллар сони) | |||||||||
ер ости манбалари | ер усти манбалари | |||||||||
мазкур сув олиш иншоотидан ичимлик суви билан таъминланадиган аҳоли сони (минг киши) | ||||||||||
10 гача | 10 — 20 | 20 — 50 | 50 — 100 | 100 | 10 гача | 10 — 20 | 20 — 50 | 50 — 100 | 100 | |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Қисқартирилган (Қ) | 12 | 12 | 24 | 52 | 90 | 52 | 90 | 180 | 380 | 380 |
Умумий физик-кимёвий (УФК) | 2 | 4 | 6 | 6 | 12 | 6 | 6 | 12 | 12 | 24 |
Махсус вирусологик ва паразитологик (МВП) | ДСЕНМ вилоят марказларининг кўрсатмаси бўйича | Эпидемиологик кўрсаткичларга кўра сувни энтеровируслар, гепатит А вируси, вабо ва НАГ вибрионларига текшириш | ||||||||
3 | 3 | 6 | 6 | 12 | ||||||
Махсус токсикологик (МТ) | 1 | 2 | 3 | 3 | 6 | 3 | 3 | 6 | 6 | 12 |
Махсус радиацион (МР) | Даврийлик маҳаллий маъмурият қарорига биноан радиацион вазиятни инобатга олган ҳолда, аммо йилига камида бир марта белгиланади | |||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-ИЛОВА
(тавсия этилади)
(тавсия этилади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказлаштирилган сув таъминоти тизимларида ичимлик сувининг тарқатиш сув қувури тармоғига киришидан олдин сифатини назорат қилишда таҳлиллар ўтказиш турлари, мазмуни ва даврийлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаҳлил турлари ва мазмуни | Намуналар олиш ва сув сифатини таҳлил қилиш даврийлиги (бир йил давомида таҳлиллар сони) | |||||||||
ер ости манбалари | ер усти манбалари | |||||||||
мазкур сув олиш иншоотидан ичимлик суви билан таъминланадиган аҳоли сони (минг киши) | ||||||||||
10 гача | 10 — 20 | 20 — 50 | 50 — 100 | 100 | 10 гача | 10 — 20 | 20 — 50 | 50 — 100 | 100 | |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Қисқартирилган (Қ) | 12 | 12 | 24 | 24 | 52 | 52 | 90 | 120 | 180 | 380 — 720 |
Қолдиқ алюминий, қолдиқ хлор, қолдиқ озон, фтор, марганес, темир, хлоридлар | Сувни хлорлаш йўли билан зарарсизлантиришда қолдиқ хлор миқдорини назорат қилиш — ҳар соатда. Қолдиқ озон миқдорини назорат қилиш — ҳар соатда. Сув тайёрлаш жараёнида сувга қўшиладиган бошқа компонентлар таркибини назорат қилиш — суткада камида 2 марта | |||||||||
Умумий физик-кимёвий (УФК) | 2 | 4 | 6 | 6 | 12 | 6 | 6 | 12 | 12 | 24 |
Махсус вирусологик ва паразитологик (МВП) | ДСЕНМ вилоят марказлари кўрсатмасига биноан | 3 | 3 | 3 | 6 | 12 | ||||
Махсус токсикологик (МТ) | 1 | 2 | 3 | 3 | 6 | 3 | 3 | 6 | 6 | 12 |
Сувни хлор билан зарарсизлантирганда хлорланган углеводородлар (масалан, хлороформ) миқдорини назорат қилиш частотаси 2-3 баравар оширилади. | ||||||||||
Махсус радиацион (МР) | Даврийлик маҳаллий маъмурият қарорига кўра радиациявий вазиятни ҳисобга олган ҳолда белгиланади, аммо йилига камида бир марта ўтказилиши шарт. | |||||||||