15.07.2024 yildagi 01/2-32-son
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 15.07.2024 yildagi 01/2-32-son
Кучга кириш санаси
26.08.2024
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
Hujjat 26.08.2024 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 19-avgustda hisobga olindi, hisob raqami 274]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 23-apreldagi 231-son “Qurilish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2015-yil 30-oktabrdagi 158-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.01.20-16 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2019-yil 27-sentabrdagi 438-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.01.20-16 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritilgan 1-son oʻzgartirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Transport vazirligi hamda Fanlar akademiyasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir B. ZAKIROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 15-iyul,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-32-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 8-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Transport vaziri I. MAXKAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 3-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining prezidenti v.v.b. S. MIRZAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 1-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 15-iyuldagi 01/2-32-son buyrugʻiga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) seysmik hududlarda transport inshootlarini loyihalash, qurish va rekonstruksiya qilishga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning talablari katta miqdordagi (50 tkm/km dan ortiq) yuklarga moʻljallangan temir yoʻllar va tezyurar temir yoʻllari (soatiga 200 km dan ortiq), seysmikligi 9 balldan yuqori boʻlgan qurilish maydonlari hamda V toifali temir yoʻllar va sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi inshootlarning zilzila paytida ishdan chiqishiga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.11-04 “Seysmik tumanlarda qurilish. Gidrotexnik inshootlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.07-97 “Yuklar va taʼsirlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlar asoslari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.05.05-96 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ushbu SHNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
transport inshootlari — transport vositalarining harakatlanishini taʼminlash uchun moʻljallangan inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zilzila akselerogrammasi — zilzila natijasida yer yuzasining maʼlum nuqtasida yuzaga keladigan absolyut tebranish tezlanishining vaqt birligida oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seysmik taʼsir — seysmik tezlanishni eksperimental kuzatuv yoki hisobiy yoʻl bilan aniqlanadigan seysmik kuch vektori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seysmik mikrotumanlashtirish (SMT) — maydondagi grunt tebranishining koʻrsatkichlari va seysmik taʼsirga gruntning xossalari, xususiyatlari, relyef taʼsirini prognozlashtirish boʻyicha muhandis-geologik va seysmometrik ishlar majmui.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ushbu SHNQda quyidagi qisqartmalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SMT — seysmik mikrotumanlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
MSX — muhandislik seysmotik xizmati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Transport inshootlarini loyihalashda quyidagi parametrlar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kutiladigan seysmik taʼsirlarning ballardagi intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asos tebranishlarining tezlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seysmik taʼsirlarning takroriyligi kabi qurilish hududining asosiy seysmologik holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Inshootlar uchun qurilish hududining seysmikligi loyihaviy kuchdagi zilzilaning oʻrtacha chastotasi (takrorlanishi) asosida va MSK-64 shkalasidagi ballarda seysmik taʼsir intensivligining xaritasi ushbu SHNQning 2-ilovasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Transport inshootlari uchun quyidagi 1-jadvalga muvofiq masʼullik toifalarini hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Masʼullik toifasi

Transport inshootning tavsifi

I

Temir yoʻllar va avtomobil yoʻllaridagi, metro yoʻnalishlari, tezyurar shahar yoʻllari va magistral koʻchalardagi sinfidan tashqari koʻpriklar, tonnellar, viaduklar, galereyalar, yoʻl oʻtkazgichlar, estakadalar (uzunligi 500 m dan ortiq), magistral quvurlarni oʻtqazuvchi koʻpriklar va tonnellar, shahar yoʻllarida, umumiy tarmoqdagi yoʻllarda koʻp pogʻonali transport kesishmalari)

II

Ommaviy qurilishda normal masʼullikdagi (I — III toifadagi temir yoʻllar va avtomobil yoʻllari, shuningdek tezyurar shahar va magistral koʻchalari, uzunligi 500 m dan oshmaydigan koʻpriklar, tonnellar va boshqa sunʼiy inshootlar)

III

Ommaviy qurilishda past masʼullikdagi (IV-V toifali temir yoʻllar, sanoat korxonalari temir yoʻllari va III, IV, V, IIIp, IVp toifali avtomobil yoʻllaridagi sunʼiy inshootlar, shuningdek barcha toifali yoʻllardagi balandligi 10 m dan kam boʻlgan koʻtarmalar, oʻymalar, shamollatish va drenaj tonnellari, suvoʻtkazgich quvurlari, yoʻlovchi platformalari)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Inshootning masʼulligi quyidagi holatlarda hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumiy seysmik tumanlashtirish (UST) xaritasini tanlashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish maydonining hisobiy seysmikligini va seysmik mikrotumanlashtirilishini (SMT) aniqlashtirishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalashtirilgan inshootlarni ilmiy-texnik kuzatuvini tashkil etishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
antiseysmik tadbirlar turlari va hajmlarini ishlab chiqishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektning foydalanish bosqichida MSX tashkil etishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Seysmik taʼsirlarning intensivligi va takroriyligi mazkur SHNQning 1 va 2-ilovalari boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning 1-ilovasida keltirilgan seysmik taʼsirlarning intensivligi va takroriyligi oʻrtacha seysmiklik xossaga ega gruntlardan tashkil topgan hududlarga mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Masʼulligi I toifa boʻlgan transport inshootlari uchun loyihalar maxsus muhandislik seysmologik tadqiqotlar maʼlumotlarini hisobga olgan holda ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Masʼulligi III toifa transport inshootlari uchun hisobiy seysmiklik qurilish maydoni seysmikligidan bir ball kichik qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Yoʻllardagi sunʼiy inshootlar, qurilish maydonlari, koʻtarma va oʻymalar qurilish maydonlarining seysmikligi mazkur SHNQning 6-ilovasidagi umumiy muhandislik-geologik tadqiqotlar maʼlumotlari asosida hamda mazkur SHNQning 11-bandida keltirilgan talablarni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Qurilish maydonchasining seysmikligi 6 ball va undan yuqori boʻlgan hududlar SMT xaritasi asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SMT xaritalari mavjud boʻlmasa, qurilish maydonchasining seysmikligi hududning seysmikligi va muhandislik-geologik izlanish natijalari asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Transport inshootlarini loyihalashda quyidagilarni oʻziga xos muhandis-geologik sharoitlar (murakkab relyefli va geologiyali maydonlar, daryolar oʻzani va oqimi, yer osti sunʼiy boʻshliqlari) deb hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30 mm gacha qum-guruntli magmatik jinslardan tashkil topgan kam namlangan boʻlakli gruntlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shagʻalli zich va oʻrta zichlikdagi suvga toʻygan qumlarni seysmik xususiyatlari boʻyicha II toifali gruntlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konsistensiya koʻrsatgichi boʻlgan tuproqli gruntlarda gʻovaklik e<0,9 boʻlgan suglinok va tuproq, e<0,7 boʻlgan supeslarni seysmik xususiyatlari boʻyicha III toifali gruntlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Tonnellar qurilish maydonlari seysmikligini ular joylashgan gruntning seysmik xususiyatlaridan kelib chiqib aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Chuqur joylashgan poydevorli koʻprik tayanchlari quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish maydonining seysmikligi tabiiy yer yuzasidan hisoblab;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt kesilganida kesilgandan pastki grunt yuzasidan hisoblab;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqori 10 m lik qatlam gruntning seysmik xususiyatlariga bogʻliq holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Transport inshootini hisoblashda poydevorni kesib oʻtuvchi grunt massasining induksiya kuchi hisobga olinishi hamda qurilish maydonining seysmikligi poydevorlar joylashuv sathidagi gruntning seysmik xususiyatlariga bogʻliq holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Koʻtarmalar va ular ostidagi quvurlar qurilish maydonlarining seysmikligini koʻtarma asosining yuqori 10 m qatlami gruntining seysmik xususiyatlariga bogʻliq holda aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Qurilish maydonining seysmikligini oʻyma chetidan 10 m lik qatlami gruntning seysmik xususiyatlariga bogʻliq holda aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Seysmik jihatdan quyidagi asoslar noqulay hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yon bagʻri nishabligi 15° dan ortiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siljiydigan tekisliklarning yaqinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jinslarning fizik-geologik jarayonlar taʼsirida buzilganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ yonbagʻridan koʻchib tushgan xarsang uyumlari, koʻchkilar, loyqalanishlar, oʻpirilishlar, karst, kon qazilmalari, sel ketish xavfi mavjud qurilish maydonchalari seysmik jihatidan noturgʻun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevor tovonidan 10 m qalinlikdagi grunt qatlami chegarasida 3 m dan ortiq qalinlikda zichlanmagan namlangan va suvga toʻyingan qumlar (shagʻalli, gʻovaklik koeffitsiyenti e≥0,7 boʻlgan yirik va oʻrta yiriklikda, gʻovaklik koeffitsiyenti e≥0,6 boʻlgan mayda va changsimon qumlar),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qumoq, qumloq va gilli choʻkindi (gil) gruntlar,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻkma qumlar va changsimon gillardan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ushbu asoslarda bino (inshoot)larni qurish zaruriyati boʻlganda, qumli gruntlarning seysmiklik xossalarini yaxshilash, choʻkindi (gil) va suvga toʻyingan gruntlarni mustahkam gruntlarga almashtirish boʻyicha tadbirlar oʻtkazilishi, konstruksiyalarni kuchaytirish boʻyicha qoʻshimcha choralar koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Mazkur SHNQning 17-bandida keltirilgan maydonlarning hisobiy seysmikligi ushbu SHNQning 6-ilovasiga muvofiq grunt seysmiklik xossalarini qaytadan koʻrish va takroriy seysmik mikrotumanlashtirish natijalarini eʼtiborga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, SMT xaritasida mavjud maydonchalar uchun takroriy seysmik mikrotumanlashtirish natijalari asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Seysmik faol hududlarda transport inshootlarini loyihalash, qurish va rekonstruksiya qilishda quyidagilar taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zilziladan himoya qilish chora-tadbirlari obyektning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari va unga yondashgan yon bagʻir tutashuvlari qulamasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buzilishlarga olib kelmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zilzilaning hisobiy kuchi va zarar yetkazuvchi omillarga bardosh bera olishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zilzila taʼsirida ijtimoiy yoʻqotishlar minimallashtirishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
iqtisodiy va ekologik zararlarni minimallashtirishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisobiy intensivlikdagi zilziladan soʻng transport inshootini xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi (ehtimol, vaqtinchalik cheklovlar bilan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Transport inshootlarining zilzilabardoshligini taʼminlash uchun seysmik hududlarda transport inshootlarini loyihalashda seysmik izolyatsiyalash va inshootning dinamik zoʻriqishini tartibga solishning boshqa tizimlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Antiseysmik chora-tadbirlar quyidagilarni hisobga olingan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshootning asosiy yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarini buzilmasdan seysmik taʼsirning hisobiy kuchiga bardosh berishini taʼminlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zilzila natijasida transport vositalarining avariyalariga sabab boʻluvchi yoki transport inshootida harakatni uzoq muddatga toʻxtashiga olib keluvchi shikastlanishlarni paydo boʻlmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Seysmik hududlarda transport inshootlarini qurishda antiseysmik chora-tadbirlardan tashqari zilzilalarga qoʻshimcha tabiiy hodisalar (koʻchkilar, agʻdarilishlar, sellar, qor koʻchkilari, gruntning sachratma-maydalanishi va boshqalar)dan inshootlarni himoya qilish boʻyicha muhandislik tadbirlarni amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Zilzila vaqtida masʼulligi I toifadagi transport inshootlari konstruksiyalarining ishlashi boʻyicha ishonchli maʼlumotlarni olish uchun inshootlar loyihalarida MSX stansiyalarini oʻrnatilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Yoʻllarni trassalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan hududlarda, xavfli geologik jarayonlarda, togʻli va togʻ oldi hududlarida yoʻllarni trassalashda marshrutning joylashishi tektonik yer yoriqlari, tosh qulashlari, toshqinlar, koʻchkilar, qor koʻchkilari, sel oqimlari, gruntlarni karst boʻshliqlaridagi chuqurliklarga agʻdarilishi mumkin boʻlgan zonalarni aylanib oʻtish variantlari, himoya inshootlarini (tutib ushlab turish va tirkama devorlar, galereyalar va boshqalar) qurish yoki xavfli hududni koʻprik yoki tonnel yordamida yengib oʻtish variantlari bilan tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Seysmikligi 8 va 9 ballik hududlarda yoʻllarda qiyalik ogʻishi 1:1,5 dan kata boʻlgan qoyatosh boʻlmagan qiyaliklarda trassalash faqat maxsus muhandis-geologik izlanishlar natijalari asosida yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoʻllarni qiyalik ogʻishi 1:1 va undan ortiq boʻlgan bir necha qiyaliklarda trassalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Sel oqimi koʻp boʻlgan togʻli vodiylarda trassani koʻndalang jarlardan vodiyga tushayotgan yoʻlning tepasi yoki pastida selni oʻtkazish uchun sunʼiy inshootlar oʻrnatgan holda sel oqimlari harakati sathidan yuqorida joylashtirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Yoʻlning trassasi zilzilalar paytida yuzaga keladigan tektonik yorilishlarning yer yuzasiga chiqadigan joylarini chetlab oʻtib tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tektonik yoriqlarni yuzaga chiqish mumkinligi, ularning turi va boshqa xususiyatlari seysmotektonik tadqiqotlar maʼlumotlarini oʻrganish davrida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Yoʻllarni tadqiq qilish va loyihalashda zilzilalarning ijtimoiy oqibatlaridan kelib chiqadigan quyidagi talablarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻl tarmogʻi tabiiy ofat hududining transportdan foydalanish imkoniyatini taʼminlashi, bunda halokatli zilzila sodir boʻlgan hududda qidiruv, qutqaruv va avariyaviy tiklash ishlarini darhol boshlash imkoniyati borligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻlning oʻtkazuvchanligi cheklovlarni hisobga olgan holda halokatli tebranishlarning takrorlanish ehtimoli toʻgʻrisidagi qisqa muddatli geofizik maʼlumotlarni oldindan aniqlash yoki sunʼiy va boshqa inshootlarning tahdidli holati bilan bogʻliq tabiiy ofat zonasidan aholini zudlik bilan evakuatsiya qilish uchun yetarli darajada boʻlishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Yoʻl polotnosi va temir yoʻlining ustki tuzilishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Hisobiy seysmikligi 9 ball va koʻtarmalar (oʻyiqlar chuqurligi) balandligi 4 m dan yuqori boʻlgan, qoyatoshdan tashkil topgan yoʻl poyining yon bagʻri, seysmik boʻlmagan hududlarda loyihalayotganiga nisbatan 1:0,25 ga yotiq qilib loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ogʻishligi 1:2,25 va undan kichik boʻlgan qiyaliklarni, seysmik boʻlmagan hududlar kabi loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Qoyatosh gruntlar, massasi boʻyicha 20 foizdan kam mayda toʻldirgichlarga ega boʻlakli gruntlarda joylashgan oʻyiqlar va yarim oʻyiqlarni, seysmik boʻlmagan hududlar normalari boʻyicha loyihalash yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Suyuqplastikli gilli gruntlardan tashkil topgan joylarda koʻtarmalarni oʻrnatishda zaif gruntlarni sementlash yoʻli bilan almashtirish yoki mustahkamlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Temir yoʻl yoki I toifali avtomobil yoʻllari koʻtarmalarini suvga toʻyingan asos gruntlarida tiklashda, drenaj qurilmalarini tashkil etish orqali ularni quritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Koʻtarmani tiklash uchun turli gruntlardan foydalanilgan holda, toʻkishni asos qismidagi ogʻir gruntlardan boshlab asta sekin koʻtarma yuqorisiga nisbatan yengilroq gruntlarga oʻtib bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Yoʻl poyini qiyaliklarda tiklashda asosiy maydonini toʻlaligicha ogʻishiga kesib kiritilgan qatorda, yoki toʻlaligicha koʻtarmada joylashtirish, bunda oʻtish hududlarining uzunligi minimal boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Qiyalik ogʻishi 1:1,5 dan kichik boʻlganda, toʻkmalar koʻtarilishini, mexanizatsiyalashtirilgan usulda bajariluvchi kengligi 3 m dan kam boʻlmagan yotiq pogʻona (berma)larda amalga oshirish yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Qoyatoshli toʻkiluvchan qiyaliklarda joylashgan temir yoʻl toʻshamasini loyihalashda yoʻllarni ogʻib ketishini oldini olish va himoya choralari boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisobiy seysmiklik 8 va 9 ball boʻlganda, himoya choralari sifatida asosiy maydoncha va qiyalikni ustki qismi orasida ushlab qoluvchi transheyalar qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ularning oʻlchamlari toʻkiladigan gruntlarning ehtimoliy hajmidan kelib chiqqan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnik iqtisodiy asoslantirilganda ushlab qoluvchi devorlar va boshqa toʻkilishga qarshi himoya inshootlarini qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Hisobiy seysmiklik 8 va 9 ball boʻlganda, 1:2 qiyalikdan ortiq boʻlgan temir yoʻl koʻtarmasining ostki qiyaligini tirkama devorlar bilan mustahkamlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Seysmikligi 8 va 9 ball boʻlgan hududlarda temir yoʻlni shagʻalli ballastda yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Koʻpriklar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Zilzilabardoshlikni taʼminlashga qaratilgan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Koʻpriklar, tektonik yoriqlar zonalaridan tashqarida, seysmik jihatdan qulay maydonlarda, barqaror yonbagʻirli daryo vodiylari hududlarida joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Koʻprikning zilzilabardoshligiga quyidagilar bilan erishishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uning tizimini toʻgʻri tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seysmik yuklarni tayanchlarga oʻtkazishning oqilona sxemalarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisob-kitoblar boʻyicha yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni kuchaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus antiseysmik konstruktiv chora-tadbirlarni amalga oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuchli seysmik vositalarni qoʻllash va plastik deformatsiyalarning rivojlanishiga imkon beruvchi yengil va mustahkam materiallarni ishlatish va yuqori sifatli qurilish montaj ishlarini olib borish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Daryo oʻzanlarida, terassa va qiyaliklarda ostonalar va toʻgʻonlarni hosil qiluvchi seysmotektonik dislokatsiyalar (tektonik kesimlar va toʻsiqlar) hududlari koʻpriklar uchun noqulay hududlar deb hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Katta daryolar ustidan oʻtuvchi koʻprik kechuvlari mustahkam va nisbatan past siqiluvchi gruntlarda tayanchlar poydevorini oʻrnatishga imkon beradigan muhandislik va geologik sharoitlarga ega boʻlgan daryo vodiylarining toʻgʻri hududlarida joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Faol tektonik yoriq bilan kesishgan joyda koʻprik qurilishini oldini olishning iloji boʻlmaganda quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tayanchlarning poydevori togʻ jinslarining tektonik maydalanish zonasidan tashqaridagi yoriqlarga olib chiqilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tayanchlarning fermaosti maydonchalari kengaytirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻprikning oʻqi boʻylab alohida tayanchlarning siljishi paytida konstruksiyalarning qulashiga toʻsqinlik qiluvchi uzlukli oraliq qurilmalarni zanjirli bogʻlanishlarga birlashtirilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Seysmik jihatdan barqaror boʻlmagan qiyaliklarda koʻpriklarni loyihalashda hisobiy kuchga ega zilzilada gruntning ustuvorligini taʼminlaydigan chora-tadbirlar majmuasi (drenajlash, suvchiqarish, tirkama devorlarni oʻrnatish) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Yemirilgan qoyatosh jinslaridan tashkil topgan tik yonli vodiylar orqali oʻtadigan viaduklarni loyihalashda viaduk kamarida seysmik qulashlarga qarshi choralar koʻrish, shuningdek beqaror xarsanglarni olib tashlash va qiyaliklarni beton yoki toʻrli qoplama bilan mustahkamlashni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Sel oqimi xavfi yuqori boʻlgan daryo vodiylari boʻylab koʻprikning tayanchlari umumiy muhandislik-geologik tadqiqotlar maʼlumotlari asosida aniqlangan soʻnggi 100 yildagi sel oqimining maksimal darajasidan yuqori boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Seysmik hududlarda, asosan toʻsinli uzlukli va uzluksiz oraliq qurilmalardan tashkil topgan koʻpriklar, rama (rom) tizimidagi koʻpriklar, shuningdek oraliq qurilmalari tayanchlarga sharnirli tirkalgan arkali koʻpriklar, osma va vantli koʻpriklarni qurish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmikligi 9 ball, uzunligi 18 m dan katta boʻlgan toʻsinli uzlukli oraliq qurilmali koʻpriklar loyihalarida, tayanchlardan oraliq qurilmalarni tushib ketishining oldini oluvchi antiseysmik qurilmalar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Arkali koʻpriklardan faqat qoyatoshli zaminlar mavjud boʻlganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gumbaz va arkalarning peshonalari massiv tayanchlarga tayanishi va imkon qadar eng past sathga joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Baland estakadalarni loyihalashda egiluvchan juftlashtirilgan ustunli temir-beton tayanchlardan va boʻylamasiga harakatlanmaydigan tayanch qismlari bor tayanchlarga tirgaklangan uzluksiz oraliq qurilmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Zilzila natijasida barcha koʻprik tizimlarining oraliq qurilmalarini joylashish holati oʻzgarmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oraliq qurilmalarning siljish va agʻdarilishiga qarshi ustuvorligi arkali va romli sharnirsiz koʻpriklarning oraliq qurilmalarini tayanchlar, seysmik tayanch qismlari va oraliq qurilmalari tayanch bilan bogʻlangan koʻpriklarning antiseysmik qurilmalari orqali taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Monolit yadroli kontur bloklardan iborat yigʻma-monolit betonli tayanchlarning loyihalarida poydevor va fermaosti plitasiga bogʻlangan yadrosini hisobiy armatura bilan mustahkamlash, shuningdek armatura chiqishlari yordamida kontur bloklarni yadro bilan birlashtirishni yoki yigʻma elementlarni ishonchli bogʻlanishini belgilovchi boshqa usullar orqali taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Koʻprik inshootlarining tayanchlarida sayoz joylashgan poydevorning taglarini yoki qoziqlar, ustunlar va qobiqlarning pastki uchlarini qoyatosh yoki katta donali toshloq gruntlarda, shagʻalli zich qumlarda, qattiq va yarim qattiq turkumli gilli gruntlarda oʻrnatilishini taʼminlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Hisobiy seysmikligi 9 ball boʻlganda, qoyatoshsiz poydevorlardagi koʻpriklarning koʻndalang romli tayanchlari umumiy sayoz joylashgan poydevorga ega boʻlishi yoki barcha qoziqlar (ustunlar, qobiqlar) kallaklarini birlashtiruvchi plitaga tayanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Sayoz joylashgan poydevorlarning pastki qismi gorizontal boʻlishi, pogʻonali poydevorlarga faqat qoyatoshli asoslarga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Oʻrta va katta koʻpriklar uchun zamin ustida joylashgan poydevor plitasi (rostverk) boʻlgan qoziq tayanchlarini kesimlari 400x400 mm gacha yoki diametri 600 mm gacha boʻlgan qiya qoziqlar yordamida loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻrta va katta koʻpriklarning tayanchlari, shuningdek hisoblash yoʻli bilan aniqlangan va statik, dinamik sinovlar natijalariga koʻra, shuningdek (rostverk) plita gruntga koʻmilgan boʻlgan holda, kvadrat yoki aylana kesimli vertikal qoziqlar bilan ham loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Seysmik hududlarda toʻsinli koʻprik tayanchlari asosan ustunli yoki rom turidagi monolit, yigʻma va yigʻma-monolit temir-beton konstruksiyalar hamda devor-tayanchlar shaklida loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kesimlarning oʻlchamlari va tayanchlarni armaturalash hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Armatura sifatida armaturali poʻlatdan yasalgan sterjenlardan foydalanishi, bunda romlarning ustunlari va tugunlarida plastik deformatsiyalarning rivojlanishiga imkon berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Seysmikligi 7 va 8 balli hududlarda, qoʻshimcha antiseysmik konstruktiv elementlari mavjud boʻlgan yigʻma, yigʻma-monolit va monolit beton tayanchlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan va zilzila paytida oraliq qurilmalar joylashuvining ustuvorligini seysmik koʻrsatkichlar boʻyicha taʼminlashning iloji boʻlmaganda, antiseysmik yoki seysmik izolyatsiyalash qurilmalarini ishlatilishi orqali koʻprik konstruksiyalarini himoya qilish usullarini loyiha tarkibiga kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Antiseysmik qurilmalar oraliq qurilmalarning gruntga qulashini (yiqilishini) oldini olish, asosiy toʻsinlarni keyinchalik tiralish maydonchalariga sakrab tushish hollarida buzilishini oldini olish, oraliq qurilmalarning tayanch usti qismlariga zarbalarini kamaytirish, tayanch qismlari va deformatsion choklarni normal ishlashini taʼminlash uchun ishlatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Seysmik izolyatsiyalash qurilmalari zilzilalar paytida inshootga taalluqli energiyani tarqatish va kamaytirish orqali koʻpriklarga seysmik taʼsirlarni sezilarli darajada kamaytirish taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ushbu qurilmalar mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq koʻprikning oraliq chekka tayanchlari yuqori qismidagi oraliq qurilma osti maydoni yuzasiga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar koʻprikning boʻylama va koʻndalang oʻqi boʻyicha taʼsir qiluvchi hisobiy yuklarni oraliq qurilmalardan tayanchlarga oʻtkazishi, shuningdek oraliq qurilmalarning tayanch tugunlarini sakrab siljishini oldini olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar deformatsion choklar bilan ajratilgan koʻprikning qoʻshni hududlarning mustaqil tebranishlariga, shuningdek koʻprik tayanchlari kallaklarining tebranish amplitudalaridagi farqi tufayli oraliq qurilmalarni buralishiga toʻsqinlik qilmasliklari zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Deformatsion choklarning kengligini belgilashda ushbu chok bilan ajratilgan oraliq qurilmalarning chekkalaridagi nisbiy siljishlarni zilzila paytida hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Seysmik taʼsirlarga hisoblashlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Seysmik yuklar taʼsirida koʻpriklarni hisoblash yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning mustahkamligi va ustuvorligi, shuningdek koʻprik tayanchlari poydevori grunt asosining yuk koʻtaruvchanligi va deformatsion chok bilan ajratilgan koʻprikning rejadagi yondosh qismlarining chegaraviy nisbiy chiziqli va burchakli koʻchishlari boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Koʻpriklarni loyihalash va hisoblash seysmik taʼsirlarni hisobga olgan holda, doimiy yuk va taʼsirlar, harakatlanuvchi tayanch qismlardagi ishqalanish kuchlari, temir yoʻl, avtomobil yoʻllari va shahar yoʻllaridagi harakatlanuvchi tarkibdan tushadigan yuklar bilan birgalikda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, quyidagi doimiy yuklar va taʼsirlar hisobga olinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyalarning oʻz ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton tirishishi va yoyiluvchanligining taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt choʻkishining taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir-beton konstruksiyalarda oldindan zoʻriqtirishlarning taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻprik tizimidagi tartibga solinuvchi kuchlar (qatnov qismining temirbeton plitasi boʻlgan poʻlat oraliq qurilmalarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻtarma ogʻirligidan qirgʻoq tayanchiga grunt bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrostatik bosim (suv ogʻirlashtirishining taʼsiri);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tayanchlarga suv oqimining bosimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Tangensial, rolikli, sektorli va valikli harakatlanuvchi tayanch qismlarida, shuningdek ftoroplast qistirmalaridan iborat boʻlgan tayanch qismlarida ishqalanish kuchlari QMQ 2.05.05-96 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishqalanish kuchlarini seysmik yuklar bilan birgalikda aniqlashda ishqalanish koeffitsiyenti koʻprik qurilish maydonchasidagi oʻrtacha yillik haroratga teng boʻlgan havo haroratiga mos ravishda topilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Seysmik yuklar va harakatlanuvchi tarkibdagi yuklarning birgalikdagi taʼsiri V toifali temir yoʻllardagi hamda IIIp, IV va IVp toifali avtomobil yoʻllarida loyihalanuvchi sanoat korxonalarining tashqi kirish va ichki yoʻllaridagi koʻpriklarni hisoblashda (loyihaviy topshiriqda koʻrsatilgan hollar bundan mustasno) hisobga olinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. I — IV toifadagi temir yoʻl koʻpriklarini loyihalashda seysmik yuklar va harakatlanuvchi tarkibdan tushadigan yuklarning, shuningdek tormoz kuchining birgalikdagi taʼsirini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Seysmik yuklar temir yoʻl koʻpriklarini hisoblashda maxsus ogʻir vagonlardan tushadigan yuklar va harakatlanuvchi tarkibning gorizontal koʻndalang urilma taʼsiri bilan, shuningdek avtomobil va shahar yoʻllaridagi koʻpriklarni hisoblashda toʻrt oʻqli NK-100 transport vositasi koʻrinishidagi yuklar, avtomobillarning tormozidan va ularni yoʻl toʻsigʻiga urilishidan kelib chiqadigan yuklar bilan birga hisobga olinmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Temir yoʻl koʻpriklari uchun harakatlanuvchi tarkibdan vertikal yuk QMQ 2.05.05-96 ga muvofiq taqsimlangan yuk sifatida olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprik rejadagi egri chiziqda joylashganida, markazdan qochma kuchdan gorizontal koʻndalang yukni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Kapital inshootlar uchun har bir harakat tasmasida avtomobil va shahar yoʻllarining harakatlanuvchi tarkibidan normativ vertikal yuk 0,1K (tk/m) intensivlikdagi bir xil taqsimlangan yuk sifatida qabul qilinishi, bunda K koʻrsatkichi 14 ga teng deb olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Seysmik taʼsirni hisobga olishda temir yoʻl, avtomobil va shahar yoʻllarining transport vositalaridan normativ yuklarga qoʻyiladigan dinamik koeffitsiyent 1,0 ga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Koʻpriklarni seysmik taʼsirlarni inobatga olib hisoblashda birga qoʻshilish koeffitsiyentlari koeffitsiyentlar nc ni quyidagi miqdorlarda qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy yuklar va taʼsirlar uchun, doimiy yuklar, shuningdek qoʻzgʻaluvchan tayanch qismlardagi doimiy hosil boʻluvchi ishqalanish taʼsiri bilan birgalikda hisobga olinuvchi seysmik taʼsirlar uchun — 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
taʼsirlari avtomobil yoʻllari harakatlanuvchi tarkiblaridan tushuvchi yuklar taʼsirlari bilan birgalikda hisobga olinuvchi seysmik yuklar uchun — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir yoʻllardagi harakatlanuvchi tarkibdan tushuvchi yuklar uchun — 0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomobil yoʻllari harakatlanuvchi tarkibidan tushuvchi yuklar uchun — 0,3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Koʻpriklarni hisoblashda seysmik yuklarni tayanch asosi tebranishidan kelib chiqadigan koʻprik qismlari va harakatlanuvchi tarkibning inersial kuchlari, shuningdek tayanchlar bilan birga olinadigan suv massasining inersiya kuchi va gruntning seysmik bosimi shaklida hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprik oʻqi boʻylab taʼsir qiluvchi seysmik yuklarni aniqlashda temir yoʻl transport tarkibining massasi hisobga olinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprikning boʻylama va koʻndalang oʻqi boʻyicha yoʻnaltirilgan grunt tebranishlarining gorizontal tarkibiy qismlaridan kelib chiqadigan seysmik yuklarni alohida hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Koʻpriklar konstruksiyalarini ustuvorlikka hisoblashda va uzunligi 18 m dan katta boʻlgan oraliq qurilmalarni mustahkamlikka hisoblashda, gruntlar tebranishining tik tashkil qiluvchisi va yotiq tashkil qiluvchilarining bittasi tomonidan hosil qilingan seysmik yukni inobatga olinishi, grunt tebranishining tik tashkil qiluvchisi tomonidan hosil boʻlgan seysmik yukni 0,5 koeffitsiyentiga koʻpaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Koʻprik konstruksiyalarining boshqacha hisoblarida, grunt tebranishining vertikal tashkil qiluvchisi tomonidan hosil qilingan seysmik yukni inobatga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Koʻprik qismlari massalaridan keladigan seysmik yuklar konstruksiyalarning elastik deformatsiyalanishini, shuningdek temir yoʻl transporti tarkibi ressorining muvofiqligini hisobga olgan holda spektral-modal usul bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpriklarni loyihalashda toʻgʻridan-toʻgʻri dinamik usulda seysmik taʼsirni vaqt funksiyasi sifatida (tanlangan zilzila akselerogrammasi yozuvlarini keltirish bilan) asos seysmik harakatining yozuvlari toʻplami shaklida tekshirish hisob-kitoblarini amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Koʻprik tizimida mustaqil tebranish tizimlari boʻlgan butun koʻprik uchun ham uning alohida qismlari uchun ham diskret hisoblash sxemalari qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, tizimning massasini inshoot boʻylab 5 — 10 nuqtada toʻplangan deb hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asoslangan hollarda, maʼlum bir inshootning simtiyasi, bir xilligi va boshqa strukturaviy xususiyatlarini hisobga oladigan soddalashtirilgan sxemalar boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Toʻsinli koʻprikning oʻqi boʻylab yoʻnaltirilgan seysmik yukni aniqlashda, seysmik taʼsir ostida rolikli, sektorli va valikli harakatlanuvchi tayanch qismlarida, shuningdek ftoroplast qistirmalaridan iborat boʻlgan tayanch qismlarida ishqalanish kuchlari yengib oʻtilishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprikning alohida qismlari uchun hisobiy sxemalarini tuzishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, tayanchlarning har biri mazkur SHNQning 1-b-rasm va 2-rasmga muvofiq alohida konsol sterjeni sifatida ishlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uzunlashtirilgan koʻpriklar uchun obyektning uzunligi boʻylab inshoot massalarining koʻchma tezlanishlari bir xil boʻlmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Massalar koʻchma tezlanishlaridagi farq inshootning sezilarli darajada uzunligi yoki qurilish maydonchasining seysmikligi bilan bogʻliq boʻlishi, bunda qoʻshni tayanchlar asoslaridagi grunt tebranishlari qarama-qarshi yoki bir xil fazalarda, biroq turli amplitudalarda sodir boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchlarning har xil tebranishlari taʼsirini aniqlash uchun koʻp tayanchli inshootlarning zilzilabardoshligini baholashda asoslangan hollarda hisoblashlarni tayanchlarning sinxron boʻlmagan tebranishini inobatga olgan holda amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Koʻprikni koʻndalang taʼsirga hisoblashda uning hisoblash sxemasi sifatida oʻz tekisligiga perpendikulyar tebranishda toʻgʻridan-toʻgʻri rigel va ustunlarning sharnirli bogʻlanishlaridan iborat boʻlgan tekis rama sifatida foydalanishga mazkur SHNQning 1-v-rasmga muvofiq yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprik tekisligida koʻchishlarni sterjenli tizimlardan tashkil topgan koʻprik qismlarini hisoblash sxemalarini tuzish mazkur SHNQning 4-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Temir yoʻllar, avtomobil va shahar yoʻllarining harakatlanuvchi tarkibidagi yuklar bilan seysmik taʼsirlar birga qoʻshilganda hisoblash sxemasida, shuningdek tayanchga ulashgan oraliq qurilmalardagi vaqtinchalik vertikal yuk umumiy massasining yarmini hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Konstruksiyalar va harakatlanuvchi tarkibning normativ ogʻirligi ishonchlilik, qatnov qismi tasmasi va birga qoʻshilish koeffitsiyentlariga koʻpaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchlar va poydevorlar suv osti qismlarining oʻz ogʻirliklari (massalari) gidrostatik bosimni hisobga olmasdan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Bajariladigan hisoblarda tanlangan yoʻnalish boʻyicha k nuqtaga qoʻyilgan va koʻprikli inshoot xususiy tebranishlarining i-shakliga mos hisobiy seysmik yuk quyidagi formulalardan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sik = K0KpK1AβiηikQk, (k=1,2,…..n) (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoki
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sik = K0KpKsβiηikQk, Ks=K1A (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K0 — inshootning masʼullik koeffitsiyenti, uning qiymati I, II va III masʼullik toifalariga ega boʻlgan koʻpriklar uchun mos ravishda 1,2; 1,0; va 0,8 ga teng boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kp — QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq zilzilalar takrorlanishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K1 — zilzilalar paytida koʻprik konstruksiyasining yoriqlari va plastik deformatsiyalarining seysmik yukka taʼsirini hisobga oladigan koeffitsiyent (uning qiymati I, II va III masʼullik toifalariga ega boʻlgan koʻpriklar uchun mos ravishda 0,5; 0,37; va 0,25 ga teng qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A — dastlabki seysmiklikka toʻgʻri keladigan, gruntning gorizontal tebranishlari tezlanishining eng katta amplitudasi (A ning qiymati MSK-64 shkalasi boʻyicha dastlabki seysmiklikka mos ravishda 7, 8 va 9 ball boʻlgan 0,1, 0,2 va 0,4 larga teng deb qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
βi — 3-formula boʻyicha olingan qiymati 2,7 dan koʻp va 0,8 dan kam boʻlmagan, koʻprik xususiy tebranishlarining i-shakliga mos keladigan dinamik koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
βi = 1,1/ Ti (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ti — koʻprik xususiy tebranishlarining i-shakliga muvofiq koʻprikning xususiy tebranishlar davri son qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ηik — koʻprik i-shakli boʻyicha tebranganda erkin tebranishlar shaklining koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qk — temir yoʻl, avtomobil va shahar yoʻllarining harakatlanuvchi tarkibidan tushuvchi yuklarni va tayanchlarga birikuvchi suv massasini hisobga olgan holda aniqlanadigan konstruksiyaning k nuqtasiga taalluqli hisobiy ogʻirligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprikning tebranish shakli koeffitsiyenti (ηik) quyidagi formuladan foydalanib hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xik va xij — inshootni i-shakli boʻyicha erkin tebranganida k hamda j nuqtalaridagi koʻchishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qj — j nuqtaga keltirilgan inshootning hisobiy ogʻirligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpriklarning chastotalari va tebranish shakllarini aniqlashda inshoot konstruksiyalarini (elementlarini) tebranishdagi soʻnish xususiyatini hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch massasini kpr=0,23 keltirish koeffitsiyentini hisobga olgan holda, konsolning massani keltirish markaziga qoʻyish, bunda mpr = , bu yerda Qop — tayanchning ogʻirligi deb hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmik yuklarni aniqlashning normativ usulini baholaganda, koʻprik konstruksiyalari uchun mintaqaviy va mahalliy sharoitga koʻra olinadigan dinamik koeffitsiyentning βi bir nechta egri chiziqlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, seysmik yuklarni hisoblash jarayonida barcha hududlar va qurilish maydonchalari uchun dinamik koeffitsiyentning qabul qilinishi, biroq uni hisoblash usulining oʻtgan zilzilalar tajribasi bilan mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Sanoat va fuqarolik inshootlari uchun qabul qilingan dinamik koeffitsiyent oʻtgan zilzilalar haqidagi maʼlumotlarni hisobga olgan holda belgilanishi, bunda koʻpriklar va boshqa maxsus muhandislik inshootlarining zilzilabardoshligini baholash va izlanishlar olib borilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Koʻpriklarni zilzilabardoshlikka hisoblash mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Seysmik boʻylama va koʻndalang kuchlarning, egilish va buralish momentlarning hisobiy qiymatlari inshoot xususiy tebranishlarining alohida shakllariga mos keladigan seysmik yukka kuchlarni hisoblash yoʻli bilan quyidagi formuladan topilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nr — koʻriladigan kesimdagi hisobiy kuch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nr — hisoblashda inobatga olingan inshootning tebranishlari shakllari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nj — inshoot xususiy tebranishlarining i-shakliga mos keladigan koʻrilayotgan kesimdagi tashqi yukdan topiluvchi ichki kuch.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Birinchi (asosiy) tebranish davri 0,4 s dan kam boʻlgan koʻprik inshootlari faqat birinchi tebranish shaklini inobatga olgan holda hisoblanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Seysmik taʼsirlarni hisobga olgan holda, agʻdarilish va surilishga qarshi ustuvorliklikka koʻprik konstruksiyalarini hisoblash QMQ 2.05.05-96 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Oddiy toʻsinli koʻpriklar uchun hisoblash sxemalarining keltirilishi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — konstruktiv sxema; b — koʻprik tayanchlarida koʻndalang inersiya yuklarni hisoblash sxemasi; s — koʻprik tayanchlarida boʻylama inersiya yuklarni baholashdagi hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Inshootni konsol koʻrinishidagi hisoblash modeli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Hisobiy seysmiklik 9 ball boʻlganda, koʻprik oraliq qurilmalarining tayanch tugunlaridagi qismini agʻdarilishdan saqlaydigan zilzilabardosh tayanch qismlari va ankerli antiseysmik qurilmalardagi kuchlar, konstruksiyaning oʻz ogʻirligidan chiquvchi tayanch vertikal reaksiyaning 10 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Tayanch maydonchalariga koʻprik tayanch qismlarini siljishdan saqlash uchun oʻrnatiladigan anker boltlarini hisoblashda, ishonchlilik koeffitsiyentini γf =1,5 ga teng deb qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Anker boltlarini diametri kamida 25 mm boʻlishi, betonga yotqizish uzunligi esa uning 10 dm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Koʻprik konstruksiyalarini agʻdarilishga qarshi ustuvorlikka hisoblashda ish sharoitlari koeffitsiyentini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alohida tayanchlarga tiraluvchi konstruksiyalar uchun — 1 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoyatosh asoslardagi beton konstruksiyalar va poydevorlar kesimlarini tekshirishda — 0,9 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoyatosh boʻlmagan asoslardagi poydevorlarni tekshirishda — 0,8 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siljishga qarshi ustuvorlikka hisoblashda ish sharoiti koeffitsiyentini QMQ 2.05.05-96 boʻyicha 0,9 ga teng deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Sayoz joylashgan poydevorlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda va qoziqlar yuk koʻtarish qobiliyatini (grunt boʻyicha) aniqlashda, seysmik taʼsirlar kuchini loyihalashda SHNQ 2.02.01-19 hamda SHNQ 2.02.03-21da belgilangan talablar inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Sayoz joylashgan poydevorlarni loyihalashda poydevorlar asosi boʻyicha kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan boʻlgan faol kuchlarining teng taʼsir qiluvchisi eo quyidagilar bilan chegaralanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoyatosh boʻlmagan gruntlarda joylashgan poydevorlar asosi boʻyicha kesimlarda — eo≤1,5R;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoyatosh gruntlarda joylashgan poydevorlar asosi boʻyicha kesimlarda — eo≤2,0R;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R — QMQ 2.05.05-96 ga muvofiq kesimining eng koʻp yuklangan cheti tomonidan poydevor asosi boʻyicha kesimi yadrosining radiusi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Tayanch atrofidagi daryo suvi eng past sathi (mejen)ning chuqurligi 5 m dan kata boʻlsa, koʻprik tayanchlarini suvning seysmik bosimini inobatga olib hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmik suv bosimi tayanchga qoʻshib olinuvchi suv massasidan inersiya yuki sifatida topilishi, bunda tayanch oldidagi suv havzasi chuqurligini aniqlashdagi tagining yuzasi mahalliy yuvilish oʻrasini inobatga olmagan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Koʻpriklarning chekka tayanchlari (qirgʻoq tayanchlari) ularga birlashuvchi koʻtarma gruntidagi inersiya kuchlarini va seysmik taʼsir paytida gruntning ichki ishqalanish burchagini oʻzgarishini hisobga olgan holda Kulon formulasi boʻyicha topiladigan gruntlarining seysmik bosimi taʼsiriga hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, koʻpriklarning qirgʻoq tayanchlari gorizontal yuzali toʻkmaning ogʻirligidan tayanchning vertikal nuqtasiga tushuvchi seysmik faol gorizontal bosimni hamda gorizontal toʻkmaning yuzasiga bir nuqtada jamlangan yoki tarqalgan vertikal yuklar ogʻirligining bosimini hisobga olgan holda turgʻunlik va mustahkamlikka hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Hisobiy seysmikligi 7, 8 va 9 ballar uchun grunt ichki ishqalanish burchagining kamayishi mos ravishda 1,5°, 3° va 6° deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Koʻtarmalar ostidagi quvurlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Seysmikligi 9 balli hisoblarda imkoni boricha temir-beton poydevorli va yopiq konturli jamlanmalardan tashkil topgan quvurlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jamlanmalar uzunligi 2 m dan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Seysmikligi 9 balli hisoblarda individual yassi temir-beton orayopmali toʻgʻri burchakli quvurlardan foydalanish hamda quyidagi tadbirlarni bajarish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvurlarning tik devorchalari poydevor bilan bikr holda birlashgan va konstruksiya hisobiy armaturalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrnatilayotgan orayopma plitalari temirbeton tirgakli tayanch devorchalarda qotirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alohida poydevorlar oralarida tirgaklar oʻrnatilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Toʻrtburchak kesimli quvurlarning seysmik taʼsirlarga hisobi 8 va 9-bobda keltirilgan formulalar yordamida bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Kichkina koʻprikni quvur bilan almashtirishda suv oʻtkazgich tomonidan hisobiy suv oqimini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Seysmik hududlarda yoʻl tarmogʻini rivojlantirilishini hisobga olgan holda, koʻtarmalar ostidagi quvurlar va kichik koʻpriklar orqali oʻtadigan hisobiy suv oqimi sarfini ehtimoliydan oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Tirkama devorlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Quruq usulda toshdevor qurish, uzunligi 50 m dan katta boʻlmagan tirkama devorlar (8 va 9 balli hisobiy seysmiklikdagi, tosh terishni quruq usulda bajarish yoʻl qoʻyilmaydigan temir yoʻl va avtomobil yoʻllaridagi tirkama devorlardan tashqari) uchun yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Notoʻgʻri koʻrinishdagi toshlardan terilgan, balandligi 5 m va undan katta boʻlgan tirkama devorlarda, balandligi boʻyicha har 3 m da yaxlit temir-beton belbogʻlar oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Tirkama devorlar balandligi, poydevorlar asoslaridan hisoblab quyidagi miqdorlardan oshmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton devorlar hisobiy seysmikligi 8 ballda — 12 m dan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9 ballda — 10 m dan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
butobeton va qorishmali terilgan devorlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisobiy seysmiklik 8 ballda — 12 m dan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomobil yoʻllarida — 10 m dan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quruq usulda terilgan devorlar — 3 m dan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Tirkama devorlarini uzunligi boʻyicha toʻla kesimdagi antiseysmik tik choklar bilan alohida boʻlaklarga, har bir boʻlak taglari bir jinsli gruntlarda joylashishini inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻlaklar uzunligi 15 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Tirkama devor yonma-yon boʻlaklari asoslari har xil sathda joylashganda, asosning bir belgisidan ikkinchisiga oʻtish pogʻonali usulda, pogʻona balandligining uning uzunligiga nisbati 1:2 qilib amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Tirkama devorlar konstruksiyalari va ularning parametrlari QMQ 2.05.05-96 ga muvofiq mustahkamlik, ustuvorlik, siljish va agʻdarilishga, gruntning yotiq doimiy va seysmik bosimini va devorning oʻz seysmik bosimini inobatga olgan holda, gidrogeologik sharoitlarni oʻrganish, shuningdek SHNQ 2.06.11-04 talablarini bajarish bilan amalga oshiriladigan hisoblar asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Tirkama devorga gruntning seysmik taʼsiridagi faol va passiv bosimlari quyidagi formulalar bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
= (1 + 2Kstgφ) Ea — faol bosim (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
= (1 − 2Kstgφ) Ep — passiv bosim (7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ea va Ep — gruntning seysmik taʼsiri mavjud boʻlmagan holdagi faol va passiv bosimlari, QMQ 2.05.05-96 dan aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ — toʻkma gruntning ichki ishqalanish burchagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ks — seysmiklik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gorizontal sirtli toʻkma ogʻirligidan gorizontal seysmik faol bosim jadalligi quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 3-a-rasmiga muvofiq grunt seysmik bosimining teng taʼsir etuvchisi devor eni birligiga bogʻliq formula orqali hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ec = 0,75KφγN2 (9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Devor asosining teng taʼsir etuvchi bosim yelkasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ec = 0,59N (10)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning 3-b-rasmiga bir tekis birlik boʻyicha yoyilgan va devorga koʻndalang yoʻnalishda jamlangan toʻshama yuzasiga vertikal yuk ogʻirligining seysmik bosimi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Devor asosining teng taʼsir etuvchi bosim yelkasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ec = 0,7N (13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
x>3N boʻlgan holda a(x) = 0 deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 3-v-rasmiga toʻshama yuzasida teng yoyilgan yuzasiga vertikal yuk ogʻirligining seysmik bosimi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Devor asosining teng taʼsir etuvchi bosim yelkasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ec = 0,7N (16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, (17)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e>3N boʻlganda a(e) = 1,37 deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γs, N — gruntning hajmiy ogʻirligi va devor balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — toʻshama yuzasiga taʼsir etuvchi jamlangan vertikal bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
q — toʻshama yuzasi boʻylab teng taqsimlangan vertikal yuklarning intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — toʻshama yuzasining gorizontga nisbatan ogʻish burchagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-rasm. Grunt seysmik bosimini aniqlash sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Transport va metropoliten tonnellari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Transport va metropoliten tonnellarining oʻtish trassasini tanlashda, tonnellarni tektonik buzilish zonalaridan tashqarida, seysmik bikirligi boʻyicha bir jinsli gruntlarda joylashishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Murakkab sharoitlarda chuqurroq joylashgan tonnel variantlarini qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Tektonik yoriqlar kesib oʻtgan uchastkalarda stansiyalarini joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Tonnel tektonik yoriqlarni kesib oʻtadigan, ular boʻylab togʻ jinslari massasining harakatlanishi mumkin boʻlgan hududlar uchun texnik-iqtisodiy asoslash bilan tonnel konstruksiyasi kesimini kattalashtirishni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Seysmikligi 8 va 9 balli hisoblarda tonnellar qoplamalarini koʻndalang kesimda bir butun holda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmikligi 7 balli hisoblarda togʻ tonneli qoplamasini, ankerli mustahkamlangan simtoʻrlarga ega yuzaga sepiladigan sachratmabetondan tiklash yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Yopiq usulda quriluvchi metropoliten tonnellari uchun aylana qoplamalar, ochiq usuldagisiga bir butun seksiyali yoki monolit temir-beton, stansiya tonnellari uchun esa bir gumbazli konstruksiyalar ishlatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yigʻma qoplamalar elementlari tonnel koʻndalang kesimi tekisligida (armaturalash, payvandlash, boltli va qistirmali bogʻlanishlar) bir-biriga bogʻlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Qoplama boʻylama deformatsiyalarini kompensatsiya qilish uchun antiseysmik deformatsion choklar oʻrnatilishi, ularning konstruksiyasi qoplama elementlarini oʻzaro siljishiga imkoniyat yaratish va gidroizolyatsiyani saqlashni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kameralar, yordamchi tonnellar va binolarni (ventilyatsiya, drenaj, xizmat koʻrsatish) asosiy tonnelga tutashadigan joylarida antiseysmik deformatsion choklar oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Deformatsion choklar orasidagi masofa hisoblash yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Tonnel ravoqlari va ularga kirishdagi tirkama devorlarni, temir-betondan loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmikligi 7 balli hisoblarda beton ravoqlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Seysmik taʼsirni inobatga olgan holdagi asosiy hisobiy zoʻriqishlarni QMQ 2.01.07-97, QMQ 2.05.05-96 , SHNQ 2.02.03-21 ga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tonnellarni zilzilabardoshlikka hisoblashda quyidagi seysmik yuklar hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tonnel qoplamasi elementlarining oʻz ogʻirligidan seysmik (inersial) kuchlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ jinslarining seysmik bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tonnel atrofidagi muhitning seysmik kuchlanganlik holatidan kelib chiqadigan bosim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Tonnel qoplamasi elementlarining ogʻirligidan seysmik taʼsirlar quyidagi formuladan topiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S = 1,5KsQ (20)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — tonnel qismining oʻz ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Seysmik togʻ jinsi bosimini hisoblash tartibi ularning xossasiga va tonnellarning chuqurligiga bogʻliq holda olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-rasm. Grunt bosimini aniqlash uchun sxema
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-rasm. Boʻylama (a) va koʻndalang (b) seysmik toʻlqinlar taʼsirida tonnel qoplamasining kuchlanish holatini aniqlash uchun hisoblash sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Ochiq usulda quriladigan sayoz joylashgan tonnellar uchun gruntning seysmik bosimi tonnel ustida joylashgan togʻ jinslarining ogʻirligini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RV — vertikal seysmik togʻ jinslarining bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RG — gorizontal seysmik togʻ jinslari bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hi — tonnel ustidagi grunt i qatlamining balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γi — tonnel ustidagi grunt i qatlamining hajmiy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ — tonnel yon qismidagi gruntning ichki ishqalanish burchagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Chuqur joylashuvchi tonnellar uchun seysmik grunt bosimining qiymatlari ushbu SHNQning 4-rasmiga koʻra tonnel ustida gumbaz hosil boʻlish (buzilgan zonaning shakllanishi) nazariyasi postulatini hisobga olgan holda quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Tonnel atrofdagi muhitning seysmik kuchlanish holatidan (cheksizlikda qoʻyilgan uzun seysmik toʻlqinlar taʼsiridan) kelib chiqadigan bosim uchun tonnel qoplamalarini hisoblash kvazstatik koʻrinishda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Tonnel qoplamasi grunt massivini teshikni mustahkamlaydigan aylana yoki aylana boʻlmagan kesimdagi konstruksiya bilan mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq modellashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Uzun seysmik boʻylama (siqilish, choʻzilish) va koʻndalang (siljish) toʻlqinlarning taʼsiri cheksizlikda qoʻyiladigan, ikkita ixtiyoriy yoʻnaltirilgan oʻzaro perpendikulyar xʼ va uʼ yoʻnalishlarida taʼsir qiluvchi normal va urinma kuchlanishlar bilan modellashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishlar qiymatlari toʻlqinlarning tarqalish tezligiga va ustuvor grunt tebranishlarining davriga koʻra quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T0 — grunt zarralari xususiy tebranishlarining ustuvor davri (sek), (seysmologik tadqiqotlar boʻyicha aniqlanishi mumkin);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vp, vs — gruntdagi boʻylama va koʻndalang toʻlqinlarning tezliklari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining seysmikligi va seysmik taʼsirlarning takroriyligi boʻyicha, seysmik hududlarda joylashgan aholi punktlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ROʻYXATI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Aholi punktining nomlanishi

Tuman nomlanishi

Hudud seysmikligiga bogʻliq (ball) zilzila takroriyligi (yil)

7 ball

8 ball

9 ball

9* ball

1

2

3

4

5

6

7

Andijon viloyati

1.

Oyim

Jalolquduq

50

200

1000

1000

2.

Oqoltin (Far. dan)

Ulugʻnor

50

150

3.

Oltinkoʻl

Oltinkoʻl

50

150

1000

1000

4.

Andijon*

viloyat markazi

50

100

500

5.

Andijon prom

Andijon

50

150

1000

1000

6.

Asaka*

Asaka

50

200

1000

7.

Baliqchi (Nam. dan)

Baliqchi

50

150

8.

Boʻz (Far. dan)

Boʻz

50

200

1000

9.

Dibodom

50

200

1500

1500

10.

Kuygan-yor*

Andijon

50

100

500

11.

Qoʻrgʻontepa

Qoʻrgʻontepa

50

200

1000

1000

12.

Luchchak

50

300

1500

13.

Marhamat

Marhamat

50

150

500

14.

Paytugʻ

Izboskan

50

100

500

>500

15.

Polvontosh

Marhamat

50

150

500

>500

16.

Paxtaobod

Paxtaobod

50

200

1000

>1000

17.

Soʻfiqishloq

50

200

1000

>1000

18.

Xoʻjaobod

Xoʻjaobod

50

150

1000

>1000

19.

Xonobod

Xon.shahar kengashi

50

150

1000

20.

Chinobod

Baliqchi

50

200

1000

21.

Shahrixon

Shahrixon

50

200

1000

>1000

22.

Jan.Olamishik

Jalolquduq

50

200

1000

Buxoro viloyati

23.

Olot

Olot

150

24.

Ayakaxetma

50

25.

Boʻzachi

Qorovulbozor

1000

26.

Buxoro

viloyat markazi

50

27.

Vobkent

Vobkent

50

28.

Gazli*

Gazl. shahar kengashi

50

29.

Galaosiyo

Buxoro

50

30.

Gʻijduvon

Gʻijduvon

50

31.

Gugurtli

50

32.

Doyaxotin

50

33.

Jonkeldi

Peshkoʻ

50

34.

Jigʻachi

Qorakoʻl

50

35.

Kogon*

Kogon

50

36.

Qorakoʻl

Korakoʻl

50

37.

Qorakoʻl st.

Qorakoʻl

50

38.

Qorovulbozor

Qorovulbozor

1000

39.

Qizilravot

Romitan

50

40.

Koʻkcha (Nav. dan)

Gʻijduvon

50

41.

Romitan

Romitan

50

42.

Oqshiq

Jondor

50

43.

Tabagar

50

44.

Oʻtamurod

1000

45.

Uchbosh

50

46.

Xoʻjasher

50

47.

Shofirkon

Shofirkon

1000

48.

Edjon

100

49.

Yangiobod

Jondor

50

50.

Yangibozor

Peshkoʻ

50

Jizzax viloyati

51.

Osmonsoy

Forish

500

52.

Baxmal

Baxmal

50

1000

53.

Boʻston (Bux dan)

Zarbdor

50

54.

Gagarin

Mirzachoʻl

250

55.

Gʻallaorol

Gʻalloorol

100

56.

Garasha

Forish

500

57.

Darvoza

Forish

1000

58.

Jizzax*

viloyat markazi

50

59.

Doʻstlik

Doʻstlik

100

60.

Dukay 6 bal.

61.

Zomin

Zomin

50

700

62.

Zafarobod

Zafarobod

200

63.

Qorayantoq

Jizzax

100

64.

Qoʻytosh

Gʻallaorol

100

65.

Qizilmozor

100

1000

66.

Lalmikor (Srx dan)

Zarbdor

100

67.

Paxtakor

Paxtakor

200

68.

Pishagar

50

800

69.

Qulama

Jizzax

100

70.

Uvol

50

800

71.

Dashtobod

Zomin

100

800

72.

Oʻrda

100

73.

Usmat

Baxmal

200

1000

74.

Forish

Forish

1000

75.

Yangiqishloq

Forish

500

Qoraqalpogʻiston Respublikasi

76.

Oqboshli (iz Xrz)

Turtkoʻl

1000

77.

Oqmangʻit 6 bal.

Nukus

78.

Beruniy

Beruniy

1000

79.

Biybozor

Beruniy

1000

80.

Vodnik 6 bal.

shahar kengashi

81.

Guldursun (iz Xrz)

Ellikqaʼla

1000

82.

Jumurtov

Amudaryo

1000

83.

Qoratov

Nuk. shahar kengash

1000

84.

Qipchoq

Amudaryo

1000

85.

Qizketgan 6 bal.

Nuk.shahar kengashi

86.

Qirqqiz (iz Xrz)

Ellikqaʼla

1000

87.

Mangʻit

Amudaryo

1000

88.

Meshekli

89.

Miskin

Toʻrtkoʻl

1000

90.

Nukus 6 bal.

Resp. markazi

91.

Pristan 6 bal.

Nuk.shahar kengashi

92.

Taxiatosh

Taxiatosh

1000

93.

Toʻrtkoʻl

Toʻrtkoʻl

1000

94.

Halqobod 6 bal.

Kegeliy

95.

Xoʻjayli 6 bal.

Xoʻjayli

Qashqadaryo viloyati

96.

Obikanda

Kitob

100

97.

Olmogʻon

100

98.

Arraband

Shahrisabz

1000

99.

Beshkent

Qarshi

1000

100.

Birdala

100

101.

Vorganza

Kitob

100

102.

Gʻuzor

Gʻuzor

500

103.

Gumbuloq

100

104.

Joloir

100

105.

Jolampir

200

1000

106.

Jarqum

Koson

1000

107.

Qamashi

Qamashi

1000

108.

Qarshi

viloyat markazi

1000

109.

Kon (Kuga)

100

110.

Qaraqara

1000

111.

Koson

Koson

1000

112.

Kosatarash

100

113.

Kattaqishloq

Gʻuzor

200

114.

Kitob

Kitob

100

115.

Qizilcha

Dehqonobod

500

116.

Qizilemchak

100

117.

Maymanoq

1000

118.

Miroqi

Shahrisabz

100

119.

Mirishkor (Bux. dan)

Usmon-Yusupov

50

120.

Muborak

Muborak

1000

121.

Mugʻlon

Kasbiy

1000

122.

Nishon

Nishon

1000

123.

Oktabr

100

124.

Pomuq

Bahoriston

1000

125.

Raimsoʻfi

1000

126.

Tollimorjon

Nishon

1000

127.

Toshqoʻrgʻon

100

128.

Oʻtoʻrar

1000

129.

Fayzobod

1000

130.

Xatcha

1000

131.

Xoʻjamuborak

1000

132.

Chandir

Bahoriston

1000

133.

Chashmamiron*

Dehqonobod

200

1000

134.

Chim

Qamashi

500

135.

Chiroqchi

Chiroqchi

100

136.

Shahrisabz

Shahrisabz

100

137.

Sherali

10000

138.

Yakkabogʻ

Yakkabogʻ

100

139.

Yakkabogʻ st.

Yakkabogʻ

100

140.

Yangi Nishon

Nishon

1000

141.

Yargunchi

Gʻuzor

500

Navoiy viloyati

142.

Oytim 6 bal.

143.

Oyoqquduq

Tamdin

1000

144.

Boymurot 6 bal.

Konimex

145.

Beshravot

Navbahor

100

146.

Buzuboy 6 bal.

147.

Gʻozgʻon

Nurota

1000

148.

Debaland

Nurota

1000

149.

Zarafshon*

Xatirchi

100

150.

Zarmitan (Bux. dan)

Qiziltepa

50

151.

Konimex

Konimex

100

152.

Karmana

Navoiy

100

153.

Komsomolsk

100

154.

Qiziltepa

Qiziltepa

50

155.

Koʻlquduq 6 bal.

Uchquduq

156.

Langar

Xatirchi

100

157.

Muruntov

Zarafsh. shahar kengashi

1000

158.

Mingbuloq

Mingbuloq

159.

Navoiy

viloyat markazi

100

160.

Nurota

Nurota

1000

161.

Tomdibuloq*

Tamdin

1000

162.

Uzunquduq (Dj)

Uchquduq

1000

163.

Uchkara

500

164.

Uchquduq*

Uchquduq

165.

Chashma

1000

166.

Chingeldi

50

167.

Shaldiroq

1000

168.

Shariqti

1000

169.

Yuzquduq 6 bal.

170.

Yangirabot

Xatirchi

500

171.

Oqtosh

Toʻraqoʻrgʻon

50

200

172.

Oltinkon

Pop

50

500

173.

Gʻova

Chust

50

300

174.

Jomashoʻy

Mingbuloq

50

200

175.

Kosonsoy

Kosonsoy

50

100

176.

Namangan*

viloyat markazi

50

100

177.

Pop

Pop

50

200

178.

Pungan

Namangan

50

350

179.

Toshbuloq

Namangan

50

180.

Toʻraqoʻrgʻon

Toʻraqoʻrgʻon

50

200

181.

Uygʻursoy

Pop

50

200

182.

Uychi

Uychi

50

200

183.

Uchqoʻrgʻon

Uchqoʻrgʻon

50

200

184.

Haqqulobod*

Haqqulobod

50

150

1000

185.

Xalqobod

Pop

50

200

186.

Chodak

Pop

50

450

187.

Chorkesar

Pop

50

400

188.

Chortoq

Chortoq

50

100

189.

Chosh

50

300

1000

190.

Chust

Chust

50

200

191.

Yangiqoʻrgʻon

Yangiqoʻrgʻon

50

200

Samarqand viloyati

192.

Ohalik

Samarqand

150

500

193.

Oqtosh

Narpay

500

194.

Andak

1000

195.

Boqon

1000

196.

Beshbuloq 6 ball.(Nav. vil)

Urgut

197.

Bulungʻur

Bulungʻur

200

1000

198.

Dahbed

Oqdaryo

100

199.

Jartepa

Urgut

200

1000

200.

Jidalik

1000

201.

Joʻsh

Qoʻshrabot

1000

202.

Juma

Pastdargʻom

2000

203.

Ziyodin

Paxtachi

500

204.

Ingichka

Kattaqoʻrgʻon shahar kengashi

100 (500)

205.

Ishtixon

Ishtixon

500

206.

Qarnob

Paxtachi

1000

207.

Kattaqoʻrgʻon

Kattaqoʻrgʻon shahar kengashi

500

208.

Kattaqoʻrgʻon suv ombori

Kattaqoʻrgʻon

500

209.

Kildon

Bulungʻur

200

1000

210.

Qoʻshquduq

1000

211.

Loyish

Oqdaryo

300

212.

Langar

1000

213.

Mitan

Ishtixon

50

214.

Qorasuv

Payariq

500

215.

Narpay (iz Iv)

Oqtosh

1000

216.

Nurobod

Nurobod

200

217.

Payshanba

Kattaqoʻrgʻon

500

218.

Samarqand*

Viloyat markazi

150

500

1000

219.

Sorikoʻl

500

220.

Kimyogarlar

Samarqand sh. Bogʻishamol

100

221.

Tayloq

Tayloq

200

1000

>1000

222.

Toshquduq

500

223.

Tim

Nurobod

500

224.

Urgut

Urgut

200

1000

225.

Ulus (iz Nv )

Nurobod

1000

226.

Ulugʻbek

Samarqand

200

1000

227.

Xishrov

Samarqand sh. Bogʻishamol

150

500

228.

Xojidala

200

1000

229.

Xoʻjakoʻl

500

230.

Chelak

Chelak

500

Surxondaryo viloyati

231.

Angor

Angor

100

232.

Boysun

Boysun

100

500

233.

Bogʻidara

100

1000

234.

Gagarin

Muzrobod

100

235.

Guliston

Sherobod

100

236.

Dashnaobod

Sariosiyo

50

200

1000

237.

Jarqoʻrgʻon

Jarqoʻrgʻon

100

238.

Denov

Denov

50

100

239.

Darband

Boysun

200

1000

240.

Dexqonobod

Jarqoʻrgʻon

150

241.

Zarabogʻ

Sherobod

100

242.

Istara

100

243.

Kakaydi

Jarkoʻrgʻan

100

244.

Qarluq

Oltinsoy

50

245.

Qumqoʻrgʻon

Qumqurgʻon

100

246.

Lalmikor

100

247.

Muzrabot

Muzrobod

100

248.

Pashxoʻrt

Sherobod

100

249.

Sayrob

Boysun

200

1000

250.

Sariosiyo

Sariosiyo

50

150

1000

251.

Termiz

Viloyat markazi

100

252.

Termiz st.

Termiz shahar kengashi

100

253.

Uzun

Uzun

50

100

254.

Xolchayon

Denov

50

100

255.

Shargʻun

Sariosiyo

50

200

1000

256.

Sherobod

Sherobod

100

257.

Shoʻrchi

Shoʻrchi

100

Sirdaryo viloyati

258.

Baxt

viloyatga boʻysun.

150

259.

Sayxun

Sayxunobod

150

260.

Guliston

viloyat markazi

100

261.

Zarbdor

Guliston

150

262.

Paxtaobod

Sharof Rashidov nomidagi

100

263.

Savat

Xavast

100

700

264.

Sardoba

Oqoltin

150

265.

Sirdaryo

Sirdaryo

100

266.

Farxod

Xavast

100

267.

Xavast

Xavast

100

268.

Shirin

viloyatga boʻysun.

100

269.

Yangiyer

Yangiyer

100

Toshkent viloyati

270.

Oqqoʻrgʻon

Oqqoʻrgʻon

150

271.

Olmaliq*

Olmaliq

50

600

272.

Olmazor

Chinoz

150

273.

Olimkent

Oqqoʻrgʻon

100

274.

Angren*

Resp.ga boʻysun

50

500

275.

Ohangaron*

Ohangaron

50

400

276.

Achchi (Jiz.dan)

Oqqoʻrgʻon

50

700

277.

Bogʻiston

Boʻstonliq

50

1000

278.

Bekobod*

Bekobod

100

1000

279.

Bektemir

Toshkent sh. Bektemir

50

800

280.

Burchmulla

Boʻstonliq

50

100

281.

Boʻzsoʻv

Yangiyoʻl

150

282.

Boʻka

Boʻka

100

283.

Gʻazalkent

Gʻazalkent

50

100

284.

Toshpoʻlat Dadaboyev

Boʻstonliq

100

300

285.

Dimitrovskiy

100

286.

Jumabozor

Bekobod

100

600

287.

Zafar

Bekobod

100

288.

Iskandar

Boʻstonliq

100

400

289.

Qoraxitoy

Ohangaron

50

400

290.

Keles

Toshkent

50

300

291.

Qibray

Qibray

100

400

292.

Kirda

100

293.

Krasnogorsk

Yangiobod shahar kengashi

100

500

294.

Komsomolobod

100

295.

Krestyanskiy

150

296.

Parkent

Parkent

100

500

297.

Pskom

100

300

298.

Piskent

Pskent

50

500

299.

Solor

Toshkent sh. Mirzo-Ulugʻbek

100

400

300.

Soldatskiy

Quyi Chirchiq

150

301.

Toshkent*

viloyat markazi

25

100

302.

Toʻytepa

Oʻrta Chirchiq

50

500

303.

Tuyaboʻgʻiz

Oʻrta Chirchiq

50

1000

304.

Oʻrtaovul

Oʻrta Chirchiq

100

305.

Ulugʻbek

Qibray

100

400

306.

Chorvoq

Bostonliq

50

150

307.

Chigʻiriq

Yangiobod shahar kengashi

100

500

308.

Chinoz

Chinoz

150

309.

Chirchiq*

Chirchiq shahar kengashi

100

400

310.

Eshonguzar

Zangiota

100

1000

311.

Yangiobod

Yangiobod shahar kengashi

50

600

312.

Yangibozor

Yuqori Chirchiq

100

600

313.

Yangiyoʻl*

Yangiyoʻl shahar kengashi

100

Fargʻona viloyati

314.

Oltiariq

Oltiariq

50

150

315.

Bagʻdod

Bagʻdod

50

150

316.

Beshariq

Beshariq

50

200

317.

Buvayda

Yangiqoʻrgʻon

50

200

318.

Vodil

Fargʻona

50

100

319.

Dangara

Dangara

50

200

320.

Yordon

Fargʻona

50

100

321.

Qirguli

Fargʻona shahar kengashi

50

100

322.

Qoʻqon*

Qoʻqon shahar kengashi

50

200

323.

Quva

Quva

50

150

500

>500

324.

Quvasoy

Quvasoy

50

150

500

>500

325.

Limbur

50

150

326.

Margʻilon

Margʻilon shahar kengashi

50

150

327.

Yangi Margʻilon

Margʻilon shahar kengashi

50

100

328.

Rapqon

Beshariq

50

200

329.

Rishton

Rishton

50

150

330.

Soʻx

Rishton

50

150

331.

Toshloq

Toshloq

50

150

332.

Uchkoʻprik

Uchkoʻprik

50

200

333.

Uchyor

50

150

334.

Fargʻona

viloyat markazi

50

100

335.

Xamza*

Oltiariq

50

150

336.

Chimyon*

Fargʻona

50

100

337.

Shohimardon

Fargʻona

50

150

500

338.

Shoʻrsuv

Oʻzbekiston

50

150

339.

Yozyovon

Yozyavon

50

150

340.

Yaypan

Oʻzbekiston

50

150

Xorazm viloyati

341.

Bogʻot

Bogʻot

1000

342.

Gurlan

Gurlan

1000

343.

Drujba

Drujba shahar kengashi

1000

344.

Qalandarxona

1000

345.

Qorovul

Urganch

1000

346.

Kichchikkongli

1000

347.

Qoʻshkoʻpir

Qushkoʻpir

1000

348.

Krantov 6 bal.

349.

Qulatou

1000

350.

Lesxoz

1000

351.

Nazarxon

1000

352.

Turpoqqala (Tuproqqaʼla)

50

353.

Urganch

viloyat markazi

1000

354.

Xazorasp

Xazorasp

1000

355.

Xonqa

Xonqa

1000

356.

Xiva

Xiva

1000

357.

Shovot

Shovot

1000

358.

Yangiariq

Yangiariq

1000

359.

Yangibozor

Yangibozor

1000

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Seysmikligi 9* balli punktlar 7,1 va undan yuqori magnitudali zilzila manbai hosil boʻlish ehtimoli boʻlgan (ZMEB) zonalarda joylashgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ushbu SHNQning 6-ilovasiga yoki mikroseysmiklashtirish xaritasiga muvofiq grunt xususiyatiga bogʻliq ravishda, hisobiy seysmiklik bir ballga oshirilgan yoki kamaytirilgan hollarda, 1-ilovada keltirilgan zilzilaning takroriylik davri oʻzgarmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi hududining seysmik mikrorayonlashtirish xaritasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmik himoya vositalari konstruksiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Loyihaviy yechimlarining xususiyatlariga koʻra QMQI konstruksiyasi yumaloq, kvadrat yoki toʻrtburchak shaklida, har tomonlama harakatlanuvchi yoki chiziqli harakatlanuvchi koʻrinishda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
KMQI ichki va tashqi plastinkalar bilan mustahkamlangan rezinali massivdan iborat boʻlib, ularga poʻlat taglik plitalar biriktiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻrgʻoshin oʻzagi rezina-metall massivining markazida joylashishi, KMQI sxemasi C.1-rasmda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — rezina massivi, 2 — ichki armaturalangan poʻlat plastinkalar, 3 — qoʻrgʻoshin oʻzagi, 4 — tashqi armaturalangan poʻlat plastinkalar, 5 — taglik plitasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
C. 1-Rasm. KMQI sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch qismning armaturalangan metall plastinkalari poʻlatdan yasalgan boʻlishi va pliastinkalarning minimal qalinligi 2 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ankerlash uchun tayanch qismning tashqi metall plastinkalari ishlatiladi. Ichki plastinkalarning qalinligi 8 mm yoki undan kam boʻlgan KMQI tayanch qismlari uchun minimal tashqi plastinka qalinligi 15 mm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ichki plitalarning qalinligi 8 mm dan ortiq boʻlsa, tashqi plitalarning minimal qalinligi 18 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
KMQI ning tayanch qismida bitta qoʻrgʻoshin oʻzak boʻlsa, u tayanch qismning oʻqi boʻylab oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar bir nechta qoʻrgʻoshin oʻzaklari boʻlsa, ularning joylashuvi hisoblash yoʻli bilan aniqlanadi. Qoʻrgʻoshin oʻzakning diami ham hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Reaktiv kuchlarning taʼsiriga tayanch qismni hisoblash uchun rezina qattiqligining turiga koʻra tayanch qismlarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan elastomerning (kauchuk) surilish moduli quyidagilarga tenglashtiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I turdagi (yumshoq): G = 0,7 ± 0,1 N/mm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II turdagi (oʻrtacha qattiqlikka ega): G = 0,9 ± 0,15 N/mm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III turdagi (qattiq): G = 1,15 ± 0,2 N/mm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Salbiy haroratlarda surilish moduli 3 ga koʻpaytirilgan koeffitsiyent bilan hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rezina massivi tabiiy yoki xloroprenli kauchuklarga asoslangan rezina qorishmasidan tayyorlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rezinaning fizik-mexanik xossalari quyidagi 1-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

T/r

Tavsifi

Talablar

1.

Surilish moduli

0,7

0,9

1,15

2.

Uzilishga mustahkamligi

≥16

≥16

≥16

3.

Uzilganda minimal choʻzilishi

450

425

300

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
KMQI ning ichki va tashqi armaturalangan metall plastinkalari, pastki, ustki anker plitalari, yonni tirgovchi plitasi GOST 27772 boʻyicha S 235 poʻlat sinfidan tayyorlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sirpanuvchi mayatnikli izolyatorlar (SMI) bu sharsimon sirtga ega slayder-izolyatori boʻlgan izolyatsiyalash seysmik himoya tayanchi boʻlib, unda seysmik taʼsir toʻxtatganidan soʻng dastlabki holatiga qaytish uchun tortishish kuchidan foydalaniladi (C.2-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gabarit oʻlchamlarini kamaytirish uchun va maxsus konstruksiyaviy talablarga javob berish zarur boʻlgan hollarda, qurilma yuqori va pastki tayanch element-slayderning bir xil egrilik radiusi boʻlgan ikkita sferik sirt bilan ishlab chiqarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunday holda, oraliqli muvozanatlashtirgich ikkala sferik yuzada siljiydi, har bir sirtning oʻlchamlari maksimal hisoblangan hisobiy koʻchishining yarmini tashkil qiladi, bu yesa rejada SMI ning gabarit oʻlchamlarini sezilarli darajada kamaytirishga imkon beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Energiyaning pasayishi friksion materialining ishqalanishi orqali sferik yuzalar bir-biriga nisbatan siljishi bilan taʼminlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SMIning ekvivalent qovushqoq soʻnish parami koeffitsiyentining qiymati 15 foiz dan 30 foizgacha oraliqda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — suriluvchi sferik yuzaga ega ustki plastinka, 2 — pastki plastinka, 3 — tagning konstruksiyasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. SMI sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidravlik seysmik himoyalash qurilmalari (GSʼHQ) gidravlik silindrlar boʻlib, ularning tayogʻi (shtok) koʻprikning bir konstruktiv elementiga sharnirli, silindr esa boshqasiga ulanadi (3-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — sharnirli anker, 2 — tayoq, 3 — zichlovchi tizimiga ega silindr qopqogʻi, 4 — silindr, 5 — suyuqlikni qaytaruvchi tizimiga ega porshen, 6 — tayanchli ushlagich
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S. 3-Rasm. GSʼHQ sxemasi: a) umumiy koʻrinish; b) elementlarni koʻrsatish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Silindr ichidagi tayoqda qurilmaning belgilangan loyihaviy xususiyatlarini taʼminlaydigan ishchi suyuqlikni qayta yuklash tizimiga ega porshen mavjud.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GSʼHQ koʻpriklarni seysmik taʼsirlardan himoya qilish, transport vositalaridan, shamol va vibratsiyaviy tebranishlarni soʻndiruvchi sifatida ham qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Cheklovchi elastik elementlardan iborat seysmik izolyatsiya qurilmasi koʻprikning seysmik izolyatsiyalash tayanch qismi hisoblanadi va oraliq qurilmaga 1 ustki 2 va pastki balansirlar 3 bilan biriktirilgan poʻlat tayanch elementidan iborat boʻlib, u koʻprik tayanchining fermaosti plitasi 4-maydonida joylashgan chuqurchaga 5 ega boʻlgan tekis suriluvchi element bilan 6, pastki balansirning poʻlat tasmasi (polkasi) 8 ning shakllangan chiqishiga 7 joylashtirilgan, gorizontal harakatlarga nisbatan elastik tirkama-cheklovchilarga 9 egadir (S.4-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-rasm. Konstruksiya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balansirning fermosti plitasidagi poʻlat tayanch elementi ankerli boltlar 10, vertikal elastik cheklovchilar 11 shaybalar 12 orqali mahkamlangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmik izolyatsiyalash tayanch qismining fermaosti plitasiga nisbatan erkin harakatlanishi poʻlat tayanch elementining oval teshiklari 13 bilan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suriluvchi tayanch elementi 6 ostida, mos ravishda, qistirmaning sirpanuvchi elementlari (ftoroplast-4) 14, poʻlat plastinkalar bilan ishqalanish juftligiga oʻrnatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu seysmik izolyatsiyalash tayanch qismi koʻprikning oraliq qurilmalarini agʻdarilishga ustuvorligini, muhim seysmik taʼsirlarda ekspluatatsiyaviy ishlash ishonchliligini va chidamliligini oshiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sterjenli elementlardan tashkil topgan koʻpriklarni hisoblash sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprikning alohida qismlari boshqalaridan mustaqil ravishda koʻrib chiqilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar koʻp sonli oraliqlarga ega boʻlgan koʻprik konstruksiyasi oʻlchami boʻyicha bir xil boʻlgan tayanch va oraliqlarga ega boʻlsa, u holda koʻndalang seysmik taʼsir ostida tayanchlar ustki nuqtalarining siljishi taxminan bir xil boʻladi va tebranish shakllari oraliqlarning oʻrtasiga nisbatan simtik hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Har bir tayanch uchun hisoblash sxemasini oraliqlarning oʻrtasi boʻylab harakatlanuvchi tayanch qismlariga ega boʻlgan oraliq qurilmalarning yarmi bilan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi (1-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-Rasm. Bir xil tuzilmali koʻprik tayanchlarining soddalashtirilgan hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-Rasm. Har xil tuzilmali koʻprik tayanchlarining soddalashtirilgan hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻprikning suv havzasi qismi uchun koʻndalang seysmik kuchlarni aniqlashda yetarli darajada aniqlik bilan mustaqil sxema qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi (2-rasm, b).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar chekka tayanchlarning bikrligi oʻrtadagilardan ancha katta boʻlsa, unda hisoblash sxemasini yanada soddalashtirish uchun ularning deformatsiyalarini inobatga olmasdan chekka tayanchlarni qoʻzgʻalmas deb hisoblashga yoʻl qoʻyiladi (2-rasm, v).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-Rasm. Chuqur joylashgan poydevorli tayanchlarning hisoblash sxemalari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — massiv poydevor; b — qoziqli asosdagi poydevor
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-Rasm. Chekka tayanchni dinamik hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmik taʼsirlar boʻyicha hisoblashlarda massiv va chuqur qoziqli poydevorlarning hisoblash sxemalari statik hisoblardagidek qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi (3-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Massiv poydevorning ogʻirligi uning balandligi boʻylab ikki yoki uch nuqtada toʻplangan (3-rasm, a), qoziqli rostverk plitasining ogʻirligi esa uning ogʻirlik markazida toʻplangan deb olinadi (3-rasm, b).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoziqlar vaznsiz deb hisoblanadi va ular ogʻirligining bir qismi qoʻshimcha toʻplangan yuk (“biriktirilgan” yoki “samarali” yuk) shaklida rostverk ogʻirligiga qoʻshiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chekka tayanchga oraliq qurilmani qoʻzgʻalmas qilib yoki usiz oʻrnatilgan holda koʻprikning chekka qismlarini hisoblash bir qator xususiyatlarga ega (4-rasm, a).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chekka tayanchning orqa yuzi gruntning seysmik bosimiga duchor boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu bosimning rivojlanishi va tebranishlar jarayonida tayanch ogʻirligidan seysmik kuchlarning paydo boʻlishi oʻzaro bogʻliqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunday holatda gruntning seysmik bosimini va tayanch ogʻirligidan kelib chiqadigan seysmik kuchlarni mustaqil yuklar deb hisoblashga yoʻl qoʻyiladi, bu yesa spektral-modal hisoblash usulini qoʻllash kerakligini bildiradi (4-rasm, b).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpriklarni zilzilabardoshlikka hisoblash bilan bogʻliq misollar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Standart tayanch qismga ega koʻprik konstruksiyasi E.1-rasmda koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama tebranishlar hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zilzila paytida koʻprik boʻylama yoʻnalishda harakat qiladi deb taxmin qilinishi, boʻylama harakatga umumiy qarshilik oraliq tayanchdagi qoʻzgʻalmas tayanch qismlari tomonidan paydo boʻluvchi qarshilik kuchlaridan kelib chiqadi. Qoʻzgʻalmas tayanch qismlari vertikal va gorizontal kuchlarni tayanchlarga oʻtkazadilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchning egilishdagi inersiya momenti — I=0,084 m4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oraliq qurilmani koʻndalang kesim yuzasi — Apr=3,57 m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Materialning solishtirma zichligi — ρ=25 kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch va oraliq qurilmani elastiklik moduli — E=30700 MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch balandligi — 12 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oraliq qurilmani uzunligi — 21+21=42 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻnish xususiyati koeffitsiyenti — 0,05 (5 foiz);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Seysmik taʼsirning intensivligi — 9 ball.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-Rasm. Koʻprikning umumiy koʻrinishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-balansirli qoʻzgʻalmas tayanch qism, 2-rolikli tayanch qism, 3-koʻprik rigeli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yechim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchning egilishdagi bikrligi ekvivalent prujina bikrligi kabi aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oraliq qurilmaning massasi: mpr = Aprlρ/g = 3,57x42x25000/10 = 359,856∙103 kg
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchning massasi konsol uchun keltirilgan massa boʻyicha olinadi: mop = 652,74x0,23 = 150∙103 kg
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻnish xususiyatisiz aylanma chastota quyidagiga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xususiy chastota:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xususiy tebranishlar davri:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻnish xususiyati bilan olingan aylanma chastota:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻnish xususiyati bilan olingan tebranishlar davri:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tebranish shaklining koeffitsiyenti: η = 1
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dinamik koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oraliq qurilmaga taʼsir qiluvchi maksimal inersiya kuchi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S = Kcβη(Qpr + 0,23Qop) = 0,1x2,072x1x389,85 = 807,82 kN
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchning koʻndalang kesimidagi maksimal eguvchi moment:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
M=Sxh=807,82x12=9693,84 kNm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Misol B. Koʻprik konstruksiyasi oldingi masalada taqdim etilganidek olingan (E.2-rasm). Ammo, bu misolda oraliq tayanchning qoʻzgʻalmas tayanch qismlari ishqalanish kuchlarini hisobga oluvchi harakatlanadigan yassi tangensial tayanch qismlari bilan almashtirilgan. Harakatlanuvchi tayanch qismlari — boʻylama yoʻnalishda harakatni taʼminlaydi va tayanchga vertikal bosimni uzatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-Rasm. Koʻprikning umumiy koʻrinishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-harakatlanadigan yassi tangensial tayanch qism, 2-rolikli tayanch qism, 3-koʻprik rigeli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Harakatlanadigan yassi tangensial tayanch qism uchun ishqalanish koeffitsiyentining (poʻlatning poʻlat boʻyicha siljishi) qiymati — μ =0,25 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch va tayanch qismlarning ekvivalent bikrligi harakatlanadigan tangensial tayanch qism k1 va tayanchning k bikrliklari orqali topiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

K

=

k · k1

k + k1

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sirpanib siljuvchi tayanchlarni koʻrayotganimizda ishqalanish kuchi Ftr = μQ va elastik kuchlarning bajargan ishlarini tengligini qaraymiz F = k1u= k1Δ. Bu yerda Q — oraliq qurilmadan tushuvchi vertikal bosimning qiymati (ushbu holda ikki oraliq qurilma bir yoʻnalishda harakat qiladi deb hisoblaymiz) [17 — 19] da keltirilganlardan kelib chiqib quyidagilarni kiritamiz:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻchishning berilgan qiymatida Δ elastik kuchlarning bajargan ishi ishqalanish kuchi ishiga teng boʻladi: , u holda , bu yerda Δ — sirpanib siljuvchi tayanchlardagi koʻchish. Harakatlanadigan yassi tangensial tayanch qismlarning normativ hisobiy chegaraviy koʻchishining qiymati Δ=2,5 sm=0,025m. Shunda tayanch qismning surilishdagi bikrligi ga teng, bu yerdan K=22310,17 kN/m ga tengdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yechim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻnish xususiyatisiz aylanma chastota:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xususiy chastota:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xususiy tebranishlar davri:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻnish xususiyati bilan olingan aylanma chastota:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻnish xususiyati bilan olingan tebranishlar davri:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tebranish shaklining koeffitsiyenti: η = 1
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dinamik koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oraliq qurilmaga taʼsir qiluvchi maksimal inersiya kuchi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S = Kcβη(Qpr) = 0,1x1,34x1x3748,5 = 504,00 kN
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchning koʻndalang kesimidagi maksimal eguvchi moment:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
M=Sxh=504,00x12=6048,00 kNm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Demak, harakatlanadigan yassi tangensial tayanch qismlarning ishlatilishi orqali seysmik kuchlarning pasayishi aniqlandi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.20-24 “Seysmik hududlarda transport inshootlari qurilishi” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Gruntning seysmiklik xossalari boʻyicha toifasi

Gruntlar

Hudud seysmikligiga bogʻliq boʻlgan qurilish maydonchasining seysmikligi, ballarda

7

8

9

1

2

3

4

5

I

1. Suvga toʻyingan holatda, bir oʻq boʻylab siqilganda mustahkamlik chegarasi Rs>1MPa yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vr>3000 va Vs>1700 m/s boʻlgan har qanday turdagi qattiq qoyali togʻ jinslari.

2. Seysmik toʻlqinlar tarqalish tezligi Vp>2500 va Vs>900 m/s boʻlgan yirik siniqtosh gruntlar (yumaloq va oʻtkir qirrali yirik toshlar, xarsangtosh

6

7

8

II

1. Suvga toʻyingan holatda bir oʻq boʻylab siqilganda, mustahkamlik chegarasi Rs≤1MPa yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>1300 va Vs>600 m/s boʻlgan (nuragan va oʻta nuragan) barcha turdagi qattiq qoyali togʻ jinslari.

2. Seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>300 va Vs>500 m/s boʻlgan yirik siniqtosh gruntlar (silliqlangan chaqiqtosh, mayda shagʻal, chaqiqtosh, oʻtkir qirrali mayda shagʻal (dresva)).

3. Qumli gruntlar:

seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>500 va Vs>350 m/s, kam namlangan, gʻovaklilik koeffitsiyenti e<0,7 boʻlgan yirik va oʻrtacha yiriklikdagi shagʻalli qumlar;

seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>400 va Vs>300 m/s, kam namlangan, gʻovaklilik koeffitsiyenti e<0,6 boʻlgan mayda va changsimon qumlar.

4. Gilli gruntlar:

oquvchanlik koʻrsatkichi JL< 0,5 yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>900 va Vs>500 m/s boʻlgan gilli gruntlar;

oquvchanlik koʻrsatkichi JL<0,5 boʻlganda, gʻovaklilik koeffitsiyenti e< 0,8 yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>500 va Vs>300 m/s boʻlgan qumoq va qumloq gruntlar;

oquvchanlik koʻrsatkichi JL≤0,5 boʻlganda, gʻovaklilik koeffitsiyenti e<0,8 yoki syeysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>500 va Vs>300 m/s boʻlgan soz tuproqli gruntlar (lyossli, lyossimon qumoq, qumloq va gillar).

5. Toʻkma gruntlar:

seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>500 va Vs>300 m/s boʻlgan, tabiiy holda yotib zichlashgan yirik siniq toshlar;

suvga toʻyingan umumiy deformatsiya moduli E0>12 MPa yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vp>500 va Vs>300 m/s boʻlgan, yotib zichlangan qumli va changsimon-gilli gruntlar.

7

8

9

III

1. Qumli gruntlar:

namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlib, kam namlangan, gʻovaklilik koeffitsiyenti e≥0,7 boʻlgan holatda shagʻalli, yirik va oʻrtacha yiriklikdagi qumlar;

seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vs≤350 m/s, gʻovaklilik koeffitsiyenti e<0,7 boʻlgan namlangan (Sr>0,5) va suvga toʻyingan (Sr>0,8) shagʻalli, yirik va oʻrtacha yiriklikdagi qumlar;

seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vs≤300 m/s, gʻovaklilik koeffitsiyenti e<0,6 boʻlgan namlangan (Sr>0,5) suvga toʻyingan (Sr>0,8) hamda kam namlangan (Sr≤0,5) va gʻovaklilik koeffitsiyenti e≥0,6 boʻlgan mayda va changsimon qumlar.

2. Gilli gruntlar:

oquvchanlik koʻrsatkichi JL>0,5 yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vs≤500 m/s boʻlgan gillar;

oquvchanlik koʻrsatkichi JL>0,5 boʻlib, gʻovaklilik koeffitsiyenti e>0,8 va e<0,8, yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vs<300 m/s boʻlgan qumoq va qumloqlar;

oquvchanlik koʻrsatkichi JL>0,5 boʻlib, gʻovaklilik koeffitsiyenti e≥0,8 va e<0,8, yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vs≤300 m/s boʻlgan soz tuproqli gruntlar (lyossli, lyossimon qumoq, qumloq va gillar).

3. Toʻkma gruntlar:

suvga toʻyingan umumiy deformatsiya moduli E0≤12 MPa yoki seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi Vs≤300 m/s boʻlgan, tabiiy yotib zichlangan qumli va changsimon gilli gruntlar.

8

9

> 9

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Grunt qatlamida lyossli choʻkuvchan gruntlar mavjud boʻlsa, choʻkishni yoʻqotuvchi tadbirlarni bajarish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Qalinligi 10 m boʻlgan (poydevor tovonidan hisobga olinganda) grunt qatlami chegarasida umumiy 5 m dan ortiq boʻlgan grunt qatlamining tarkibi bir jinsli boʻlmasa, qurilish maydonchasi nobop toifaga kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Inshootni ekspluatatsiya qilish jarayonida yer osti suvi sathining koʻtarilishi yoki grunt suv ostida qolishi kutilsa, grunt toifasini suvga toʻyingan gruntdagidek aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Seysmikligi 6 balli va seysmiklik xossalari boʻyicha grunt III toifaga mansub boʻlgan hududlarda qurilish maydonchasining seysmikligi 7 ball deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Gruntlarning muhandislik-geologik va seysmiklik xossalari haqida tegishli maʼlumotlar boʻlmagan yer osti suvlarining sathi 5 m dan yuqori boʻlgan hollarda, gilli va toʻkma (qumli va changsimon gilli) gruntlar zilzilaviy jihatidan nobop hisoblanadi. Ushbu maydonlarda qurilish zarurati tugʻilsa, gruntlarning seysmiklik xossasi boʻyicha toifasini aniqlash uchun batafsil muhandislik-geologik yoki muhandislik-geofizik izlanishlar olib borilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Boʻylama Vp va koʻndalang Vs toʻlqinlar tarqalish tezligining qiymatlari maydoncha gruntining seysmiklik xossalari boʻyicha toifasini belgilashda qoʻshimcha paratlar vazifasini oʻtaydi. Bu paratlar muhandislik-geologik va muhandislik-geofizik izlanishlar natijalariga asoslanib, nazariy yoki tajriba yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. SMT xaritasida keltirilgan qurilish maydonchasining seysmikligini muhandislik-geologik izlanish maʼlumotlari hamda ushbu SHNQning 6-ilovasiga koʻra, oʻzgartirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Марказ ҳақида
Сайт янгиликлари
Сайтда реклама
RSS
© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси