Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati sudya T. Annayevaning raisligida, hayʼat aʼzolari sudyalar O. Xalmirzayev, R. Sagatov, Z. Rustamov va F. Rajabovdan iborat tarkibda, M.Mirzaliyevning kotibligida, videokonferensaloqa rejimidagi sud majlisini oʻtkazishga Xorazm viloyat sudining koʻmagida, daʼvogar M.I., javobgar vakillari — A.A. (rahbar), advokat R.M. (2022-yil 4-martdagi 000014-sonli order asosida)ning ishtirokida, daʼvogar M.I. ning javobgar “GP” masʼuliyati cheklangan jamiyatiga nisbatan jamiyat ishtirokchilarining umumiy yigʻilish bayonlari, jamiyatning taʼsis shartnomasi va Ustavini haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi daʼvo arizasi yuzasidan yuritilgan ish boʻyicha qabul qilingan sud hujjatlari ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining oʻrinbosari tomonidan kiritilgan ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqidagi protesti asosida ishni Oliy sudning binosida boʻlib oʻtgan videokonferensaloqa rejimidagi ochiq sud majlisida koʻrib chiqib, quyidagilarni aniqladi:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2003-yil 24-yanvardagi PF-3202-sonli Farmoniga asosan “GP” aksiyadorlik jamiyati aksiyadorlarining 2003-yil 21-apreldagi navbatdan tashqari umumiy yigʻilishi qarori bilan jamiyat “GP” masʼuliyati cheklangan jamiyati (bundan buyon matnda jamiyat yoki MChJ deb yuritiladi)ga aylantirilgan.

MChJning taʼsis hujjatlari 2004-yil 7-aprelda 111-sonli raqam bilan Gurlan tuman hokimligi huzuridagi tadbirkorlik subyektlarini roʻyxatdan oʻtkazish inspeksiyasida qayta roʻyxatga olingan.

MChJning 2018-yil 2-iyulda 111-sonli raqam bilan Gurlan tuman Davlat xizmatlari markazida roʻyxatga olingan taʼsis hujjatlariga koʻra, jamiyatning ustav fondi 6 480 000 soʻmni tashkil qilgan boʻlib, ishtirokchilar oʻrtasida quyidagicha taqsimlangan:

1. A.A.A. — 2 412 000 soʻm (37,22 foiz);

2. A.A.A. — 210 000 soʻm (3,24 foiz);

3. I.D. — 1 620 000 soʻm (25,0 foiz);

4. B.D. — 1 549 000 soʻm (23,9 foiz);

5. I.Q. — 116 000 soʻm (1,79 foiz);

6. R.T. — 33 000 soʻm (0,51 foiz);

7. Q.Gʻ. — 24 000 soʻm (0,37 foiz);

8. A.K. — 27 000 soʻm (0,42 foiz);

9. R.Y. — 52 000 soʻm (0,8 foiz);

10. M.S. — 22 000 soʻm (0,34 foiz);

11. T.O. — 64 000 soʻm (0,99 foiz);

12. X.D. — 47 000 soʻm (0,73 foiz);

13. I.S. — 25 000 soʻm (0,39 foiz);

14. B.S. — 37 000 soʻm (0,57 foiz);

15. Y.Y. — 2 000 soʻm (0,03 foiz);

16. N.Oʻ. — 80 000 soʻm (1,23 foiz);

17. I.M. — 80 000 soʻm (1,23 foiz);

18. N.G. — 80 000 soʻm (1,23 foiz).

MChJ ishtirokchilarining 2018-yil 12-fevraldagi 1-sonli yigʻilish bayonnomasi bilan direktor A.A. ning jamiyatni boshqa faoliyat turiga aylantirish va ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish yoki ortiqcha, jamiyatga foydasiz, soliq majburiyati hisoblanib turgan binolarni sotish takliflarini maʼqullash, direktor A.A. ga jamiyatni faoliyat turini oʻzgartirib, ortiqcha ishlamasdan turgan binolarni sotish orqali investitsiya jalb qilib, ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish hamda hisoblangan soliq va majburiy toʻlovlarni oʻz vaqtida toʻlash majburiyatini yuklash haqida qaror qabul qilingan.

MChJ ishtirokchilarining 2018-yil 2-martdagi 2-sonli yigʻilishi bayonnomasi bilan bostirma binosini belgilangan tartibda muzokara oʻtkazish yoʻli bilan “GMS” MChJga sotish va sotuvdan tushgan mablagʻlarni jamiyat ehtiyojlariga ishlatish haqida qaror qabul qilingan.

Shuningdek, MChJ ishtirokchilarining 2018-yil 24-dekabrdagi 3-sonli yigʻilish bayonnomasi bilan umumiy yer maydoni 3351,2 kv.m. boʻlgan bino va inshootlarni sotish hamda sotuvdan tushgan mablagʻlarni soliq va majburiy toʻlovlarga oʻtkazish, ishchi xodimlarning oylik maoshlarini berishni taʼminlash, S.J.A. bilan oldi-sotdi shartnomasi tuzish haqida qaror qabul qilingan.

Gurlan tuman Davlat xizmatlari markazi tomonidan 2019-yil 2-avgustda 111-sonli reyestr tartib raqami bilan jamiyatning Ustavi roʻyxatga olingan boʻlib, unda ishtirokchilarning ustav fondidagi ulushlari quyidagicha taqsimlangan:

1. “GP” MChJ — 10,63 foiz;

2. A.A.A. — 37,22 foiz;

3. A.A.A — 3,24 foiz;

4. I.D. — 25,0 foiz;

5. B.D. — 23,9 foiz.

Jamiyat ishtirokchilarining 2019-yil 1-noyabrdagi 9/1-sonli yigʻilish bayonnomasi bilan Gurlan shaharchasi, Mangʻit koʻchasi, 5-uy manzilida joylashgan umumiy yer maydoni 4200,0 kv.m. boʻlgan bino va inshootlarni sotish hamda sotuvdan tushgan mablagʻlarni soliq va majburiy toʻlovlarga oʻtkazish, ishchi xodimlarning oylik maoshlarini berishni taʼminlash, “AOB” MChJ bilan oldi-sotdi shartnomasi tuzish haqida qaror qabul qilingan.

Jamiyat ishtirokchilarining 2020-yil 19-iyundagi 1-sonli yigʻilish bayonnomasi bilan umumiy yer maydoni 3588,0 kv.m. boʻlgan bino va inshootlarni sotish hamda sotuvdan tushgan mablagʻlarni soliq va majburiy toʻlovlarga oʻtkazish, ishchi xodimlarning oylik maoshlarini berishni taʼminlash, “GTT” MChJ (A.D.) bilan oldi-sotdi shartnomasi tuzish haqida qaror qabul qilingan.

Gurlan tuman Davlat xizmatlari markazi tomonidan jamiyat ishtirokchilarining 2021-yil 18-fevraldagi 5-sonli qaroriga asosan jamiyatning Ustavi roʻyxatga olingan boʻlib, unda taʼsischilarning ustav fondidagi ulushlari quyidagicha taqsimlangan:

1. A.A.A — 41,65 foiz;

2. A.A.A. — 3,63 foiz;

3. I.D. — 27,97 foiz;

4. B.D — 26,75 foiz.

Jamiyat ishtirokchisi I.M.M. (bundan buyon matnda daʼvogar deb yuritiladi) MChJga nisbatan sudga daʼvo arizasi bilan murojaat qilib, jamiyat ishtirokchilarining 2018-yil 12-fevraldagi 1-sonli, 2018-yil 2-martdagi 2-sonli, 2018-yil 24-dekabrdagi 3-sonli, 2019-yil 1noyabrdagi 9/1-sonli, 2020-yil 19-iyundagi 1-sonli umumiy yigʻilish bayonlari hamda 2018-yil 2-iyuldagi 111-sonli raqam bilan roʻyxatga olingan taʼsis shartnomasi, jamiyatning 2019-yil 29-iyuldagi 5-sonli qaroriga asosan 2019-yil 2-avgustda davlat xizmatlari markazidan (raqamsiz) roʻyxatdan oʻtkazilgan Ustavi, jamiyat ishtirokchilarining 2021-yil 18-fevraldagi 5-sonli qaroriga asosan 2021-yil 18-fevralda davlat xizmatlari markazidan (raqamsiz) roʻyxatdan oʻtkazilgan yangi tahrirdagi Ustavini haqiqiy emas deb topishni soʻragan.

Urganch tumanlararo iqtisodiy sudining 2023-yil 13-fevraldagi hal qiluv qarori bilan daʼvoning bir qismini qanoatlantirish rad etilib, daʼvogar I.M.M. dan Respublika budjetiga 13 500 000 soʻm davlat boji undirilgan hamda daʼvoning qolgan 2019-yil 29-iyuldagi 5-sonli qarori bilan 2019-yil 2-avgustda davlat xizmatlari markazidan (raqamsiz) roʻyxatdan oʻtkazilgan Ustavini, jamiyat taʼsischilarining 2021-yil 18-fevraldagi 5-sonli qarori bilan 2021-yilda davlat xizmatlari markazidan (raqamsiz) roʻyxatdan oʻtkazilgan yangi tahrirdagi Ustavini haqiqiy emas deb topish qismi boʻyicha ish yuritish tugatilgan.

Xorazm viloyat sudi Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatining 2023-yil 19-apreldagi qarori bilan Urganch tumanlararo iqtisodiy sudining 2023-yil 13-fevralda qabul qilingan hal qiluv qarori oʻzgartirilgan. Urganch tumanlararo iqtisodiy sudining 2023-yil 13-fevralda qabul qilingan hal qiluv qarorining asoslantiruvchi va xulosa qismlaridagi “GP” masʼuliyati cheklangan jamiyati ishtirokchilarining 2018-yil 12-fevraldagi 1-sonli, 2018-yil 02-martdagi 2-sonli va 2018-yil 24-dekabrdagi 3-sonli umumiy yigʻilish bayonlarini haqiqiy emas deb topish haqidagi daʼvo talablarini qanoatlantirish rad qilinsin qismi bekor qilingan. Daʼvo talabining ushbu qismi boʻyicha yangi qaror qabul qilingan va daʼvo talablarining ushbu qismi qanoatlantirilgan hamda “GP” masʼuliyati cheklangan jamiyati ishtirokchilarining 2018-yil 12-fevraldagi 1-sonli, 2018-yil 2-martdagi 2-sonli va 2018-yil 24-dekabrdagi 3-sonli umumiy yigʻilish bayonnomalari haqiqiy emas deb topilib, hal qiluv qaror qolgan qismida oʻzgarishsiz qoldirilgan.

Mazkur sud qarorlaridan norozi boʻlib, daʼvogar I.M.M. hamda javobgar “GP” masʼuliyati cheklangan jamiyati Oliy sudga kassatsiya shikoyatlari bilan murojaat qilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatining 2023-yil 18-iyuldagi qarori bilan I.M.M. ning kassatsiya shikoyatini qanoatlantirish rad etilgan. Xorazm viloyat sudi Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatining 2023-yil 19-apreldagi qarori oʻzgarishsiz qoldirilgan.

Ish yuzasidan qabul qilingan sud hujjatlari ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining oʻrinbosari tomonidan ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritilgan.

Sud majlisida ishtirok etgan daʼvogar kassatsiya shikoyatida bayon etilgan vajlarni qoʻllab-quvvatlab, shikoyatni toʻliq qanoatlantirishni, sud qarorlarini bekor qilib, daʼvoni qanoatlantirish toʻgʻrisida yangi qaror qabul qilishni soʻradi.

Sud majlisida ishtirok etgan javobgar kassatsiya shikoyatida bayon etilgan vajlarni qoʻllab-quvvatlab, shikoyatni toʻliq qanoatlantirishni, sud qarorlarini bekor qilib, daʼvoni qanoatlantirishni rad etish toʻgʻrisida yangi qaror qabul qilishni soʻradi.

Sudlov hayʼati ishda ishtirok etuvchi shaxslar vakillarining tushuntirishlarini tinglab va protestda keltirilgan vajlarni ish hujjatlari bilan birga muhokama qilib, quyidagi asoslarga koʻra protestni qanoatlantirishni lozim topadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi (bundan buyon matnda IPK deb yuritiladi) 303-moddasi ikkinchi qismining 11, 13-bandlariga koʻra kassatsiya instansiyasi sudining qarorida kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan aniqlangan ish holatlari; sudning ushbu holatlar toʻgʻrisidagi xulosalari uchun asos boʻlgan dalillar, sud qaror qabul qilishda amal qilingan qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar; sudning u yoki bu dalillarni rad etishiga hamda ishda ishtirok etuvchi shaxslar havola qilgan qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarni qoʻllamaganligiga doir sabablar, kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish natijalari toʻgʻrisidagi xulosalar hamda ushbu moddaning uchinchi qismiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudining qarorida ishda ishtirok etuvchi shaxslar oʻrtasida sud xarajatlarining taqsimlanishi koʻrsatiladi.

Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi 2021-yil 27-noyabrdagi “Sudlar tomonidan iqtisodiy ishlarni kassatsiya tartibida koʻrish amaliyoti toʻgʻrisida” 36-sonli Qarorining 30-bandiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudi oʻz qarorida kassatsiya shikoyatidagi (protestidagi) har bir vajni, uning asosli yoxud asossizligi haqidagi xulosani bayon etgan holda muhokama qilishga majbur ekanligi hamda kassatsiya instansiyasi sudi qarorining xulosa qismida ishni shikoyat (protest) boʻyicha koʻrish natijalari toʻgʻrisidagi xulosalar, shuningdek, sud xarajatlari taqsimlanishi koʻrsatilishi kerak ekanligi toʻgʻrisida tushuntirish berilgan.

Biroq, ish yuzasidan qaror qabul qilishda kassatsiya instansiyasi sudi qayd qilingan talablarga toʻliq rioya qilmagan.

Jumladan, sud hujjatlariga nisbatan daʼvogar I.M.M. hamda javobgar “GP” masʼuliyati cheklangan jamiyati tomonidan Oliy sudga kassatsiya shikoyatlari bilan murojaat qilgan boʻlsa-da, kassatsiya instansiya sudining qarori bilan javobgar “GP” masʼuliyati cheklangan jamiyati tomonidan berilgan kassatsiya shikoyat muhokama qilinmagan va qaror qabul qilinmagan, bundan tashqari ish boʻyicha sud xarajatlari toʻliq taqsimlanmagan.

IPK 305¹-moddasining beshinchi qismiga koʻra, ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish umumiy asoslarga koʻra amalga oshiriladi.

IPK 299-moddasining birinchi va ikkinchi qismlariga koʻra, sud ishni kassatsiya tartibida koʻrish chogʻida birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan moddiy huquq normalari toʻgʻri qoʻllanilganligini va protsessual qonun talablariga rioya etilganligini ish materiallari boʻyicha tekshiradi.

Kassatsiya instansiyasi sudi yangi dalillarni tekshirishga va yangi faktlarni aniqlashga haqli emas.

IPK 301-moddasining 3-bandiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudi kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish natijalari boʻyicha ushbu Kodeks 302-moddasi birinchi qismining 1-bandida va toʻrtinchi qismining 4 va 7-bandlarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlganda, hal qiluv qarorini, qarorni bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun sud hujjati bekor qilingan sud instansiyasiga yuborishga haqli.

IPK 302-moddasining birinchi qismiga koʻra, ish uchun ahamiyatli holatlarning toʻliq aniqlanmaganligi, sud aniqlangan deb hisoblagan, ish uchun ahamiyatli boʻlgan holatlarning isbotlanmaganligi, hal qiluv qarorida bayon qilingan xulosalarning ish holatlariga muvofiq emasligi, moddiy va (yoki) protsessual huquq normalarining buzilganligi yoxud notoʻgʻri qoʻllanilganligi birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilish uchun asos boʻladi.

Qayd etilganlarga koʻra, sudlov hayʼati kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan ish uchun ahamiyatli holatlar toʻliq aniqlanmaganligi va sud aniqlangan deb hisoblagan, ish uchun ahamiyatli boʻlgan holatlar isbotlanmaganligini inobatga olib, moddiy va protsessual huquq normalariga rioya etilmagan holda qaror qabul qilingan deb hisoblab, protestni qanoatlantirib, sud qarorini bekor qilishni va ishni yangidan koʻrish uchun kassatsiya instansiya sudiga yuborishni lozim topadi.

IPK 343-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq, agar ijro etilmagan sud hujjati bekor qilinib yoki oʻzgartirilib, daʼvoni toʻliq yoki qisman rad etish toʻgʻrisida yangi sud hujjati qabul qilinsa yoxud ish yuritish tugatilsa yoki daʼvo koʻrmasdan qoldirilsa, sud bekor qilingan yoki tegishli qismi oʻzgartirilgan sud hujjati boʻyicha undirishni toʻliq yoxud qisman bekor qilish haqida sud hujjatini qabul qiladi.

Yuqoridagilarga asosan va Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksining 118, 301 — 303, 305¹ va 343-moddalarini qoʻllab, sudlov hayʼati, qaror qildi:

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi oʻrinbosarining protesti qanoatlantirilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatining 2023-yil 18-iyuldagi qarori bekor qilinsin.

Ish kassatsiya shikoyatlarini yangidan koʻrish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga yuborilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatining 2023-yil 18-iyuldagi qarori boʻyicha undiruv bekor qilinsin.

Mazkur qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.