Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
Siyosiy partiyalar toʻgʻrisida
1-modda. Siyosiy partiya tushunchasi
Siyosiy partiya Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining qarashlar, manfaatlar va maqsadlar mushtarakligi asosida tuzilgan, davlat hokimiyati organlarini shakllantirishda jamiyat muayyan qismining siyosiy irodasini roʻyobga chiqarishga intiluvchi hamda oʻz vakillari orqali davlat va jamoat ishlarini idora etishda qatnashuvchi koʻngilli birlashmasidir.
2-modda. Siyosiy partiyalar faoliyatining huquqiy asoslari
Siyosiy partiyalar oʻz faoliyatlarini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, ushbu Qonunga, boshqa qonun hujjatlariga muvofiq, shuningdek oʻz ustavlari asosida amalga oshiradilar.
Keyingi tahrirga qarang.
3-modda. Siyosiy partiyalarni tuzish va ularning faoliyat koʻrsatish prinsiplari
Siyosiy partiyalar fuqarolarning huquq va erkinliklarini amalga oshirish maqsadida, xohish-irodani erkin bildirish, partiyaga ixtiyoriy ravishda kirish va undan chiqish, aʼzolarining teng huquqliligi, oʻzini oʻzi boshqarish, qonuniylik va oshkoralik asosida tuziladi va faoliyat koʻrsatadi.
Quyidagi siyosiy partiyalarni tuzish va ularning faoliyat koʻrsatishi taqiqlanadi:
konstitutsiyaviy tuzumni zoʻrlik bilan oʻzgartirishni maqsad qilib qoʻyuvchi;
Oʻzbekiston Respublikasi suvereniteti, yaxlitligi va xavfsizligiga, fuqarolarining konstitutsiyaviy huquq va erkinliklariga qarshi chiquvchi;
urushni, ijtimoiy, milliy, irqiy va diniy adovatni targʻib qiluvchi;
xalqning sogʻligʻi va maʼnaviyatiga tajovuz qiluvchi;
milliy va diniy ruhdagi partiyalar.
4-modda. Siyosiy partiyalarga aʼzolik
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi bir paytning oʻzida faqat bitta siyosiy partiyaga aʼzo boʻlishi mumkin.
Partiyaga mansubligiga koʻra fuqaroning huquqlarini har qanday cheklash, xuddi shuningdek unga imtiyozlar yoki ustunliklar berish taqiqlanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti respublika barcha fuqarolarining huquq va erkinliklariga rioya qilinishining kafili sifatida prezidentlik vakolatlarini bajarish muddati davomida siyosiy partiyaga aʼzolikni yoki unda ishtirok etishni toʻxtatib turishi yoxud butunlay toʻxtatishi shart.
Quyidagilar siyosiy partiyalarga aʼzo boʻla olmaydilar:
sudyalar;
Keyingi tahrirga qarang.
prokurorlar va prokuratura tergovchilari;
ichki ishlar organlari, milliy xavfsizlik xizmati xodimlari;
Keyingi tahrirga qarang.
harbiy xizmatchilar;
xorijiy davlatlarning fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar.
Siyosiy partiyalarga aʼzolik yakka tartibda qayd etiladi.
5-modda. Siyosiy partiyalar faoliyatining kafolatlari
Davlat siyosiy partiyalar huquqlari va qonuniy manfaatlari muhofaza etilishini kafolatlaydi, ustavda belgilangan oʻz maqsadlari va vazifalarini bajarishlari uchun ularga teng huquqiy imkoniyatlar yaratib beradi.
Davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlarning va ular mansabdor shaxslarining siyosiy partiyalar ichki ishlariga aralashishlari yoxud, agar faoliyat qonunga hamda oʻz ustavlariga muvofiq amalga oshirilayotgan boʻlsa, ular faoliyatiga u yoki bu tarzda toʻsqinlik qilishlari man etiladi.
Siyosiy partiyalarning davlat organlari va mansabdor shaxslar faoliyatiga aralashuviga yoʻl qoʻyilmaydi.
Siyosiy partiyalar tashkilotlarining tadbirlari asosan ular aʼzolarining ishdan tashqari vaqtida va ana shu partiyalar mablagʻi hisobidan amalga oshiriladi. Xususiy ish beruvchilarning oʻz xodimlaridan ular mehnat vazifalarini bajarayotgan paytda partiya nomidan siyosiy faoliyat bilan shugʻullanishni talab qilishi man etiladi.
Siyosiy partiyalar apparati xodimlariga nisbatan mehnat toʻgʻrisidagi, ijtimoiy taʼminot va ijtimoiy sugʻurta haqidagi qonun hujjatlari tatbiq etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
6-modda. Siyosiy partiyani tuzish
Oldingi tahrirga qarang.
Siyosiy partiyani tuzish uchun kamida sakkizta hududiy subyektda (viloyatda), shu jumladan Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahrida yashayotgan hamda partiyaga birlashish istagida boʻlgan kamida yigirma ming fuqaroning imzosi boʻlishi talab etiladi.
(6-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 12-dekabrdagi 568-II-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2004-y., 1-2-son, 18-modda)
Siyosiy partiya tuzish tashabbuskorlari kamida ellik kishidan iborat boʻlishi, ular partiya taʼsis hujjatlarini tayyorlash, aʼzolar tarkibini shakllantirish hamda taʼsis syezdi yoki konferensiyasini chaqirish boʻyicha tashkiliy qoʻmitani tuzishlari lozim.
Tashkiliy qoʻmita oʻzi tuzilgan kundan boshlab yetti kunlik muddatdan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga oʻz tashabbusi, qoʻmitaning tarkibi, rahbari (yetakchisi), joylashgan manzili hamda taʼsis syezdi yoki konferensiyasi chaqiriladigan sanani yozma ravishda xabar qilishi lozim.
Tashkiliy qoʻmita tuzilgan kundan boshlab uzogʻi bilan uch oy faoliyat koʻrsatish huquqiga egadir.
Siyosiy partiya taʼsis syezdida yoki konferensiyasida tuziladi.
Taʼsis syezdi yoki konferensiyasi partiya ustavi va dasturini qabul qiladi, uning saylab qoʻyiladigan organlarini tuzadi.
Keyingi tahrirga qarang.
7-modda. Siyosiy partiyaning ustavi
Siyosiy partiyaning ustavida quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
partiyaning nomi, maqsadi va vazifalari;
partiyaning tuzilishi;
partiya aʼzoligiga qabul qilish va undan chiqish shartlari va tartibi;
partiya aʼzolarining huquq va majburiyatlari;
partiya va uning tashkilotlari rahbar organlarining vakolatlari hamda ularni tuzish (chaqirish) tartibi, ularning vakolat muddatlari;
partiya rahbar organlarining faoliyatini nazorat qilish tartibi;
partiya va uning tashkilotlari mablagʻlarini shakllantirish hamda boshqa mol-mulkini sotib olish manbalari;
partiya rahbar organi joylashgan manzil;
partiya ustavi va dasturini qabul qilish, ularga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish tartibi;
partiya faoliyatini qayta tashkil etish yoki toʻxtatish tartibi.
Ustavda partiya faoliyatiga oid boshqa qoidalar ham nazarda tutilishi mumkin.
8-modda. Siyosiy partiyalarni roʻyxatga olish
Siyosiy partiyalar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olinadi.
Siyosiy partiyani roʻyxatdan oʻtkazish uchun ustav qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oy muddat ichida quyidagilar taqdim etiladi:
partiya rahbar organining kamida uch aʼzosi imzolagan ariza;
ustav;
dastur;
taʼsis syezdi yoki konferensiyasining bayoni;
roʻyxatdan oʻtish yigʻimi qonun hujjatlarida belgilangan miqdorda toʻlanganligini tasdiqlovchi bank hujjati;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
ushbu Qonun talablari bajarilganligini tasdiqlovchi hujjatlar, shu jumladan mazkur partiyaga birlashish istagini bildirgan yigirma ming nafar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining oʻzlari imzo qoʻygan roʻyxati, saylab qoʻyiladigan organlarning aʼzolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili, turar joyi va ish joyi, telefon raqami), rahbar organ aʼzolariga vakolatlar, shu jumladan roʻyxatdan oʻtkazish jarayonida yoxud munozaralar kelib chiqqan taqdirda sudda partiya nomidan ishtirok etish huquqi berilganligi toʻgʻrisidagi partiya oliy organining qarori.
(8-moddaning ikkinchi qismining yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 12-dekabrdagi 568-II-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2004-y., 1-2-son, 18-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
Siyosiy partiyani roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza u tushgan kundan boshlab bir oy muddat ichida koʻrib chiqiladi. Koʻrib chiqish natijalariga binoan siyosiy partiyani roʻyxatga olish yoki roʻyxatga olishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Qaror qabul qilingach, uzogʻi bilan uch kun muddat ichida u siyosiy partiya rahbar organiga beriladi yoki pochta orqali joʻnatiladi.
(8-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustdagi 832-I-son Qonuni tahririda— Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 229-modda)
Siyosiy partiya roʻyxatdan oʻtgan kundan eʼtiboran yuridik shaxs maqomini oladi va u oʻz faoliyatini amalga oshirishi mumkin.
Siyosiy partiyalar ustavlariga kiritilgan oʻzgartishlar va qoʻshimchalar ularning ustavlarini roʻyxatga olish uchun ushbu moddada nazarda tutilgan tartibda va muddatlarda roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim.
Siyosiy partiya roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi xabar ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi.
9-modda. Siyosiy partiyani roʻyxatga olishni rad etish
Agar siyosiy partiyaning ustavi, maqsadlari, vazifalari va faoliyat uslubi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, ushbu Qonunga hamda boshqa qonun hujjatlariga zid boʻlsa yoki oldinroq xuddi shunday nomdagi siyosiy partiya yoki jamoatchilik harakati roʻyxatga olingan boʻlsa, bu partiya roʻyxatga olinmaydi.
Siyosiy partiyani roʻyxatga olish rad etilgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi taqdim etilgan hujjatlar qonun hujjatlarining qaysi qoidalariga zid ekanligini koʻrsatgan holda bu xususda partiya rahbar organining vakolatli aʼzosiga yozma tarzda xabar qiladi. Ushbu siyosiy partiya rahbar organining vakolatli aʼzolari roʻyxatga olish rad etilganligi toʻgʻrisida xabarnoma olingan kundan eʼtiboran bir oy ichida hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va qonun hujjatlariga butunlay muvofiq holga keltirgan taqdirdagina partiyani roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi ariza bilan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga takror murojaat etishga haqlidirlar.
Keyingi tahrirga qarang.
Siyosiy partiyani roʻyxatga olishni rad etish ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga belgilangan tartibda shikoyat qilish mumkin.
10-modda. Siyosiy partiyaning faoliyatini toʻxtatib turish
Siyosiy partiya Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasini, ushbu Qonunni, boshqa qonun hujjatlarini yoki oʻz ustavini buzgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qonun hujjatlarining yoki ustavning qaysi normalari buzilganligini koʻrsatgan holda bu xususda partiya rahbar organlariga yozma tarzda xabar qiladi va bunday buzishlarni bartaraf etish uchun muddat belgilaydi. Agar buzishlar belgilangan muddat davomida bartaraf etilmasa, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi yoki Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi siyosiy partiyaning faoliyatini olti oygacha muddatga toʻxtatib turishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Siyosiy partiyaning faoliyati toʻxtatib turilgan taqdirda, shu muddat davomida partiyaning har qanday ommaviy axborot vositalaridan foydalanishi, targʻibot va tashviqot ishlarini olib borishi, saylovlarda ishtirok etishi man qilinadi.
11-modda. Siyosiy partiyaning faoliyatini tugatish
Siyosiy partiyaning faoliyati quyidagi tarzda tugatiladi:
partiyaning oʻz ustaviga muvofiq tarqalib ketishi orqali, bu haqda partiya oliy organi uch kunlik muddat ichida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga xabar qiladi;
partiya ushbu Qonun 3-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan xatti-harakatlarni sodir etgan hollarda yoki oʻz faoliyati toʻxtatib qoʻyilganidan soʻng bir yil muddat ichida oʻsha xatti-harakatlarni takror sodir etgan hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining qarori bilan.
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining siyosiy partiya faoliyati tugatilganligi toʻgʻrisidagi rasmiy xabari ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan kundan boshlab siyosiy partiyaning faoliyati tugaydi.
12-modda. Siyosiy partiyalarning huquqlari
Siyosiy partiyalar quyidagi huquqlarga ega:
oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni erkin tarqatish, oʻz gʻoyalari, maqsadlari va qarorlarini targʻib qilish;
saylab qoʻyiladigan davlat organlaridagi oʻz vakillari orqali tegishli qarorlarni tayyorlashda ishtirok etish;
qonunda belgilab qoʻyilgan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, davlat hokimiyati organlari saylovlarida ishtirok etish;
partiya faoliyati bilan bogʻliq yigʻilishlar, konferensiyalar va boshqa tadbirlarni oʻtkazish;
qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda ommaviy axborot vositalari taʼsis etish va boshqa ommaviy axborot vositalaridan foydalanish;
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasining siyosiy partiyalari bilan ittifoq (blok) tuzish, ular bilan va boshqa jamoat birlashmalari bilan shartnoma munosabatlari oʻrnatish.
Siyosiy partiyalar ushbu Qonunda hamda Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunlarida nazarda tutilgan oʻzga huquqlarga ham ega boʻlishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
13-modda. Siyosiy partiyalarning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisidagi fraksiyalari
Siyosiy partiyalarning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisidagi fraksiyalari siyosiy partiyalar tomonidan koʻrsatilgan deputatlarning taʼsis yigʻilishlarida oʻz partiyalarining siyosatini uyushqoqlik bilan oʻtkazish uchun tuziladi. Fraksiyalar fraksiyaning rahbari bergan tegishli ariza va taʼsis hujjatlariga asosan Oliy Majlis tomonidan roʻyxatga olinadi.
Siyosiy partiyaning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisidagi fraksiyasi quyidagi huquqlarga egadir:
sessiya kun tartibini tuzishda ishtirok etish;
sessiya kun tartibidagi har bir masala boʻyicha muzokaralarda fraksiya vakiliga kafolatlangan soʻz berilishi;
tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Raisiga va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatiga, vazirlarga, boshqa davlat organlarining rahbarlariga soʻrovlar bilan murojaat etish;
Oliy Majlis rahbarligiga, qoʻmita va komissiyalar raisligiga nomzodlar boʻyicha takliflar kiritish;
sessiyada muhokama qilinayotgan masala boʻyicha fraksiya fikrini deputatlar orasida tarqatish;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputatlari uchun qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa vazifalarni amalga oshirish.
Siyosiy partiya fraksiyasining rahbari Oliy Majlis Kengashi tarkibiga kiradi.
Fraksiyalarning faoliyatiga tashkiliy, texnikaviy va boshqa xizmatlar koʻrsatish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Kotibiyati tomonidan taʼminlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
14-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlaridagi partiya guruhlari
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlaridagi partiya guruhlari siyosiy partiyalar tomonidan koʻrsatilgan deputatlar taʼsis yigʻilishlarida oʻz partiyalarining siyosatini uyushqoqlik bilan oʻtkazish uchun tuziladi. Partiya guruhlari partiya guruhining rahbari bergan ariza yoki taʼsis hujjatlariga asosan tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan roʻyxatga olinadi.
Partiya guruhlari quyidagi huquqlarga ega:
sessiya kun tartibini tuzishda ishtirok etish;
sessiya kun tartibidagi har bir masala boʻyicha muzokaralarda guruh vakiliga kafolatlangan soʻz berilishi;
tegishli ravishda Joʻqorgʻi Kengesning Raisiga va Vazirlar Kengashiga, Qoraqalpogʻiston Respublikasining vazirlariga va boshqa davlat organlari rahbarlariga, hokimlarga, hokim oʻrinbosarlariga, hokimliklar boʻlimlari va boshqarmalarining rahbarlariga, shuningdek tegishli xalq deputatlari Kengashi hududida joylashgan korxona, muassasa va tashkilotlarning rahbarlariga soʻrovlar bilan murojaat etish;
tegishli vakillik organi qoʻmitalari yoki komissiyalari raisligiga nomzodlar boʻyicha takliflar kiritish;
tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi yoki xalq deputatlari Kengashining sessiyasida muhokama qilinayotgan masala boʻyicha partiya guruhining fikrini deputatlar orasida tarqatish;
Keyingi tahrirga qarang.
davlat hokimiyati tegishli vakillik organlarining deputatlari uchun qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa vazifalarni amalga oshirish.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlaridagi partiya guruhlarining faoliyatiga tashkiliy, texnikaviy va boshqa xizmatlar koʻrsatish shu organning tegishli tarmoq boʻlinmalari tomonidan taʼminlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
15-modda. Siyosiy partiyalar mulki
Siyosiy partiyalar mulkida bino, inshoot, uskunalar, nashriyot, transport vositalari, shuningdek ustavda belgilangan vazifalarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan boshqa mol-mulk boʻlishi mumkin.
Siyosiy partiyalar ustavda belgilangan vazifalarni bajarish maqsadidagina qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshiradi.
Siyosiy partiyalarning pul mablagʻlari aʼzolik badallaridan, noshirlik faoliyatidan keladigan daromadlardan, fuqarolar va jamoat birlashmalari tomonidan begʻaraz berilgan mablagʻlardan, shuningdek qonuniy tartibda orttirilgan boshqa daromadlardan shakllanadi.
Siyosiy partiyalarning ishlab chiqarish faoliyatidan olgan daromadlari partiya aʼzolari oʻrtasida taqsimlanishi mumkin emas va ulardan ustavda belgilangan vazifalarni bajarish uchungina foydalaniladi.
Siyosiy partiyalar har yili barchaning eʼtibori uchun oʻz budjetlarini eʼlon qiladilar va oʻz faoliyatini mablagʻ bilan taʼminlash manbalari toʻgʻrisida Oliy Majlisga yoki u vakolat bergan organga belgilangan tartibda hisobot taqdim etadilar.
Siyosiy partiyalarning mulki qonun bilan muhofaza qilinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
16-modda. Siyosiy partiyalarni mablagʻ bilan taʼminlashdagi cheklovlar
Siyosiy partiyalar, ularning muassasalari va tashkilotlarining bevosita yoki bilvosita:
davlat organlaridan;
korxonalar, muassasalar va tashkilotlardan;
xorijiy davlatlar va tashkilotlardan, xalqaro tashkilotlardan, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslardan;
diniy tashkilotlardan;
anonim xayriya beruvchilardan mablagʻlar va boshqa mol-mulk olishi taqiqlanadi.
Siyosiy partiyalarning chet el banklarida hisobvaraqlarga ega boʻlishi va ularda qimmatbaho ashyolar saqlashi man etiladi.
Siyosiy partiyalar saylovlarda ishtirok etishi munosabati bilan davlat ularga subsidiya berishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
17-modda. Siyosiy partiyalar faoliyatining qonun hujjatlariga va oʻz ustavlariga muvofiqligini nazorat qilish
Siyosiy partiyalarning faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, qonun hujjatlariga va oʻz ustavlariga muvofiqligini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi nazorat qiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1996-yil 26-dekabr,
337-I-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 2-son, 36-modda; 1999-y., 9-son, 229-modda; 2004-y., 1-2-son, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 25-son, 287-modda; 2007-y., 15-son, 153-modda; 2008-y., 52-son, 510, 513-modda; 2014-y., 4-son, 45-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-y., 2-son, 47-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/563/3685-son, 30.10.2019-y., 03/19/575/3972-son; 07.01.2020-y., 03/20/600/0023-son; 18.03.2020-y., 03/20/612/0326-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 15.10.2021-y., 03/21/722/0960-son; 07.02.2024-y., 03/24/905/0106-son; 04.07.2024-y., 03/24/934/0469-son; 31.07.2025-y., 03/25/1077/0674-son)