Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Jismoniy shaxslarning mulki boʻlgan binolar va inshootlarni baholash, qayta baholash toʻgʻrisidagi ilova qilinayotgan Nizom tasdiqlansin.

2. Mazkur Nizomni oldi-sotdi, almashish, sugʻurta qilish, hadya etish va mulk egasining boshqa egalik qilish funksiyalari masalalarida majburiy (ixtiyoriy) sugʻurtalash maqsadida, shuningdek, savdo, xizmat koʻrsatish obyektlariga va koʻchmas mulk bilan amalga oshiriladigan boshqa operatsiyalarga nisbatan qoʻllash tavsiya qilinsin.

1. Mazkur Nizom “Jismoniy shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliqlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 9-dekabrdagi 591-son qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan hamda jismoniy shaxslarning mol-mulki (turar joylar, kvartiralar, bogʻdorchilik va uzumchilik shirkatlari aʼzolarining bogʻ uychalari, garajlar va boshqa imoratlar, binolar va inshootlar) ni, bundan keyin “mol-mulk” deb ataladi, ulargi soliq solish maqsadida baholash va qayta baholash tartibini belgilaydi.

2. Jismoniy shaxslarning mulki boʻlgan mol-mulkning qayta roʻyxatdan oʻtkazishdan keyingi qiymatini aniqlash ishlarini Texnik roʻyxatga olish byurosi amalga oshiradi.

3. Soliq solish obyektlarini baholash va qayta baholash qanday oʻtkazilayotganligini nazorat qilishni Davlat soliq qoʻmitasining joylardagi organlari amalga oshiradilar. Shundan kelib chiqib zarur hollarda Texnik roʻyxatga olish byurosi mahalliy organlari soliq organlarining soʻrovlariga koʻra jismoniy shaxslarning mulkini baholaydilar va qayta baholaydilar.

4. Jismoniy shaxsning mulki boʻlgan, foydalanishga qabul qilingan va mahalliy texnik roʻyxatga olish byurosida roʻyxatga olingan turar joylar, kvartiralar, bogʻdorchilik va uzumchilik shirkatlari aʼzolarining bogʻ uychalari, garajlar va boshqa imoratlar, binolar va inshootlar soliq solish uchun baholash obyektlari hisoblanadilar.

5. Imoratlar, binolar va inshootlar qurilayotgan vaqtda va ular bunyod etilgan yil davomida;

egasiz imoratlar, binolar va inshootlar;

mahalliy davlat boshqaruvi organlari qarori bilan har xil sabablarga koʻra bundan keyin foydalanish uchun yaroqsiz deb topilgan imoratlar, binolar va inshootlar soliq solish maqsadida baholanmaydilar.

6. Fuqarolar tomonidan oʻzboshimchalik bilan qurilgan va foydalanilayotgan imoratlar ham soliq solish maqsadida baholanishi kerak. Bunda bu kabi imoratlar uchun soliq toʻlash mulkchilik boʻyicha boshqa huquqiy kafolatlarni keltirib chiqarmaydi, bundan faqat soliqqa oid majburiyatlar mustasnodir.

7. Baholashni oʻtkazish jarayonida aniqlangan oʻzboshimchalik bilan qurilgan va egasiz imoratlar roʻyxatini Texnik roʻyxatga olish byurosi organlari amaldagi qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda ulardan bundan keyin foydalanish va ularning tegishliligi toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun hokimliklarga taqdim etadilar.

8. Imoratlar va inshootlarni baholash ishlab chiqiladigan jadvallar boʻyicha 1991-yil narxlari darajasidagi bazis narxlarda tiklash qiymatini aniqlashdan va Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan tasdiqlangan koeffitsiyentlar boʻyicha baholashning shu yildagi narxlari darajasida haqiqiy qiymatini aniqlashdan iboratdir.

9. Tiklash qiymati imoratlarning bazis narxlarida uni tiklashga sarflangan barcha xarajatlar summasini, yaʼni umumqurilish, pardozlash, maxsus qurilish ishlari xarajatlari summasini, shu jumladan, pudrat tashkilotlari tomonidan sarflangan limitlangan xarajatlarni ham oʻz ichiga oladi.

10. Soliq solish uchun imoratlar va inshootlarning qiymatini aniqlash baholash paytida yil narxlari darajasidagi haqiqiy qiymat boʻyicha amalga oshiriladi.

11. Uy-joylar va boshqa imoratlarning jismoniy eskirishini aniqlash imoratni koʻzdan kechirish natijalariga koʻra konstruktiv elementlarning jismoniy eskirishini aniqlash usuli bilan amalga oshiriladi. Konstruktiv elementlar boʻyicha jismoniy eskirish foizini aniqlashda baholash paytida ularning texnik holatini tekshirish asosida ushbu elementlarning eskirishi foizi belgilanadi.

Turar-joy binolarining jismoniy eskirganligi Turar-joylarning jismoniy eskirganligini baholash usuli (VSN53 – 86) ga koʻra aniqlanadi.

Foydalanishga topshirilgan sanasi va xizmat qilish normativ muddati maʼlum imoratlar va inshootlar (uy-joylardan tashqari) ning jismoniy eskirganligi jadvalga muvofiq xizmat qilish muddatlariga koʻra aniqlanadi.

12. Jismoniy shaxslarning mulki uy-joylar, kvartiralar (xususiylashtirilganlari ham), garajlar, boshqa imoratlar, binolarni baholash va qayta baholash uchun yagona funksional koʻrsatkich – imoratlar, binolar umumiy maydonining kvadrat metrini aniqlanadi.

13. Imoratlar, binolar va inshootlarni baholash texnik qayta roʻyxatga olish va roʻyxatga olishning amaldagi normalariga, shuningdek, mazkur Nizomga muvofiq oʻtkaziladigan qayta roʻyxatga olish maʼlumotlari asosida asosiy ishlab chiqarish fondlarini qayta baholash uchun belgilangan sanada amalga oshiriladi.

14. Imoratlar, binolar va inshootlarni qayta roʻyxatga olish besh yilda kamida bir marta oʻtkaziladi. Jismoniy shaxslarning mol-mulkini baholash va qayta baholashga oid normativ hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasi Kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi tomonidan “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi, Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.

Fuqarolar oʻzlariga tegishli imoratlar, inshootlarni qayta roʻyxatga olishdan bosh tortganlari taqdirda Texnik roʻyxatga olish byurosi bir oy muddatda ijro etuvchi hokimiyat organlarini va soliq solish obyekti joylashgan joydagi soliq inspeksiyasini bundan xabardor qilishi shart.

15. Imoratlar, binolar va inshootlarning mazkur Nizomga muvofiq belgilangan haqiqiy qiymati koʻrsatib oʻtilgan obyektlarni navbatdagi baholash va qayta baholashgacha oʻzgarishsiz qoladi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari mahalliy moliya, hududiy kommunal-foydalanish organlari, soliq organlarining taqdimnomasiga koʻra inflatsiyaning darajasini va narxlarning oʻzgarishini hisobga olgan holda har yili boʻlajak yilda soliq solish maqsadida tuzatish koeffitsiyentlarini tasdiqlaydilar.

Fuqarolarning mol-mulkida oʻzgarishlar boʻlgan taqdirda (rekonstruksiya qilinishi, qoʻshimcha joylarda qurilishi, obyektlarning qoʻshimcha qurilishi) ham soliq organlariga tegishli maʼlumotlar taqdim etilgan holda yangidan baholash oʻtkaziladi.

16. Ish yakunlari boʻyicha ijrochi buyurtmachiga yoki tegishli soliq organiga imoratlar, binolar va inshootlarni baholashning yigʻma vedomostini taqdim etadi. Yigʻma vedomost ishning ijrochilari tomonidan imzolanadi va Texnik roʻyxatga olish byurosi boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi (ilova qilinmoqda).

17. Yigʻma vedomostni toʻldirish “Mol-mulk egasi” (obyekt egalari) ustunida quyidagilar koʻrsatiladi:

agar mulk egasi faqat jismoniy shaxsning oʻzi boʻlsa – uning familiyasi, ismi, otasining ismi;

mulk ulushli boʻlgan taqdirda – egalik ulushlari egalikni belgilovchi hujjatlar bilan tasdiqlangan barcha mol-mulk egalari koʻrsatiladi.

18. Soliq organlariga ishonchli boʻlmagan axborot taqdim etilganligi uchun imoratlar, binolar va inshootlarni baholashning yigʻma vedomostini tuzgan ijrochilar va uni tasdiqlangan Texnik roʻyxatga olish byurosi boshligʻi Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.

19. Soliq solinadigan obyektlarni baholash masalalariga oid nizolarni koʻrib chiqish, ular yuzasidan qarorlar qabul qilish Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.