Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA XORIJIY INVESTITSIYaLAR IShTIROKIDAGI KORXONALARNI TAShKIL ETISh, DAVLAT ROʻYXATIDAN OʻTKAZISh, ULARNING FAOLIYATI VA TUGATISh TARTIBI TOʻGʻRISIDA
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 12-fevraldagi 55-sonli “Oʻzbekiston Respublikasida xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarni tashkil etish, davlat poʻyxatidan oʻtkazish va ularning faoliyati tartibini takomillashtirish toʻgʻpisida”gi qaroriga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga xorijiy sarmoya ishtirokidagi yangi tashkil etilayotgan korxonalarni huquqiy ekspertizadan va roʻyxatdan oʻtkazish funksiyalari yuklanganligi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasida xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalari, xalqaro birlashmalarni va tashkilotlarni, shuningdek, ularning tarkibiy boʻlinmalarini tashkil etish va faoliyati tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 1-ilovaga muvofiq;
Xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalarni huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 12-noyabrdagi 523-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1992-y., 11-son, 32-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi toʻgʻrisidagi Nizomning 6-bandi quyidagi mazmundagi “g” kichik band bilan toʻldirilsin:
“xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalarni huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazish”.
“g” — “l” kichik bandlari tegishli ravishda “d” — “m” kichik bandlari deb hisoblansin.
3. Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23-noyabrdagi 553-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1992-y., 12-son, 37-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi toʻgʻrisidagi Nizomdan 9-bandning yigirma yettinchi xatboshi chiqarib tashlansin.
4. Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 19-avgustdagi 423-son qaroriga 2-ilovadagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi boʻyicha” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi boʻyicha” soʻzlari bilan almashtirilsin; koʻrsatilgan ilovaga jadvalning 1-bandidagi “Moliya vazirligi” soʻzlari “Adliya vazirligi” soʻzlari bilan almashtirilsin.
5. Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 12-noyabrdagi 290-son va 1994-yil 17-noyabrdagi 559-son qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Bosh vazirning oʻrinbosari V.A. Chjen zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1995-yil 2-mart,
76-son
Oʻzbekiston Respublikasida xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarni, xalqaro birlashmalarni va tashkilotlarni, shuningdek, ularning tarkibiy boʻlinmalarini tashkil etish va faoliyati tartibi toʻgʻrisida
nizom
I. Tashkil etish, faoliyati va tugatishning umumiy tartibi
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari asosida ishlab chiqilgan, u Oʻzbekiston Respublikasi hududida xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarni, xalqaro birlashmalarni va tashkilotlarni (bundan keyin korxonalar deb ataladi), shuningdek, ularning shuʼba korxonalarini, filiallarini va boshqa boʻlinmalarini tashkil etish, tugatish hamda tadbirkorlik va boshqa boʻlinmalarini tashkil etish, tugatish hamda tadbirkorlik va boshqa xil faoliyatni amalga oshirishi tartibini belgilaydi.
2. Korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga koʻra yuridik shaxslar hisoblanadi. Ular oʻz nomidan shartnomalar tuzishlari, mulki va shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega boʻlishlari hamda majburiyatlar olishlari, sudda, xoʻjalik va hakamlik sudida daʼvogar va javobgar boʻlishlari mumkin. Korxona mustaqil balansga ega boʻladi va valyuta xarajatlarini toʻliq oʻzini oʻzi qoplash hamda oʻzini oʻzi mablagʻ bilan taʼminlash asosida ishlaydi.
3. Korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari bilan taqiqlanmagan va oʻz ustavlarida nazarda tutilgan maqsadlarga javob beruvchi faoliyatning har qanday turlarini amalga oshirishlari mumkin.
Korxonalar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan belgilanadigan alohida faoliyat turlari bilan faqat maxsus ruxsatnoma asosida shugʻullanishlari mumkin.
4. Korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga zid boʻlmagan har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tashkil etilishi mumkin.
5. Korxonalar Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida, tadbirkorlik va boshqa xil faoliyatni amalga oshirishlari mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan ularning faoliyati taqiqlanadigan alohida hududlar bundan mustasno.
6. Korxonalar muassis (muassislar) tomonidan tasdiqlangan taʼsis hujjatlari asosida faoliyat koʻrsatadi.
Korxonalarning taʼsis hujjatlarida korxonaning nomi va joylashgan oʻrni, korxonaning tashkiliy-huquqiy shakli, faoliyatining turi, maqsadi va muddati, qatnashchilari (muassislari, tarkibi, ustav fondining miqdori va uni vujudga keltirish tartibi, daromadlar (foyda)ni, dividendlarni taqsimlash va zararlarni qoplash tartibi, qatnashchilarning huquqlari va majburiyatlari, boshqaruv organlari, qayta tashkil etish va tugatish tartibi, qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa xil shart-sharoitlar belgilab qoʻyiladi.
7. Korxonaning faoliyat koʻrsatish muddati korxonaning taʼsis hujjatlarida belgilab qoʻyiladi.
8. Oʻzbekiston Respublikasi hududida tashkil etiladigan korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtgandan soʻng yuridik shaxs huquqini oladilar. Korxonalar tashkil etilganligi toʻgʻrisidagi xabarlar matbuotda eʼlon qilinadi.
9. Korxonaning ustav fondi uning muassislari ulushlari hisobiga tashkil topadi. U korxonaning tadbirkorlik va boshqa xil faoliyatidan olingan foyda hisobiga, zarur hollarda esa uning muassislarining qoʻshimcha ulushlari hisobiga ham toʻldirilishi mumkin.
10. Ulush sifatida korxonaning ustav fondiga muassislar tomonidan qoʻshilgan mulkning qiymati Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq baholanadi, intellektual mulkning qiymati esa — mustaqil ekspert komissiyasi tomonidan, qonunchilik bilan belgilangan tartibda baholanadi. Korxonaning xorijiy sarmoya ishtirokidagi ustav fondi miqdori 10 ming AQSh dollaridan kam boʻlishi mumkin emas. Ulushning qiymati Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining korxonani tashkil etish haqidagi shartnoma tasdiqlangan kundagi kursi boʻyicha soʻmlarda qayta hisoblanadi. Agar korxonaning oʻzbekistonlik muassisi mulkchilikning davlat shaklidagi korxona yoki ustav fondida davlat mulki ulushi boʻlgan korxona boʻlsa, ular tomonidan korxonaning ustav fondiga beriladigan mulkni berish va baholash masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi yoki uning hududiy organlari bilan kelishib olingan boʻlishi kerak.
11. Korxona muassislari tomonidan ustav fondidagi ularning ulushi hisobiga Oʻzbekiston Respublikasiga keltiriladigan asbob-uskunalar, materiallar va boshqa mulklar bojxona boji toʻlashdan ozod qilinadi va ulardan import soligʻi olinmaydi.
12. Korxona mulki va tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish uning xohishiga koʻra amalga oshiriladi.
13. Korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga binoan oʻz mulkiga egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etishni oʻz faoliyatining maqsadi va mulkning nimaga moʻljallanganiga qarab amalga oshiradilar. Ularning mulki maʼmuriy tartibda rekvizitsiya va musodara qilinmaydi. Davlat korxonaning mulkiy huquqlarini himoya qilishni kafolatlaydi. Korxona mulkini davlat tomonidan olib qoʻyishga yoʻl qoʻyilmaydi. Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar, shuningdek, tabiiy ofat, avariya, epidemiya, epizootiya hollari bundan mustasno.
Bu haqdagi qaror Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilinadi. Bunday hollarda mulk uchun koʻrilgan zararga teng miqdorda kompensatsiya toʻlanadi.
14. Korxonaga tegishli sanoat mulkiga egalik qilish huquqi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq, shu jumladan, patentlar shaklida muhofaza qilinadi. Sanoat mulkiga egalik qilish huquqini boshqa yuridik shaxslarga va fuqarolarga berish, shuningdek, ushbu huquqlardan tijoratda foydalanish va ularni chet ellarda himoya qilish tartibi korxona ustavi bilan belgilanadi.
15. Korxonalar oʻz majburiyatlari boʻyicha oʻzlariga tegishli boʻlgan barcha mulk va aktivlar bilan javob beradilar.
Oʻzbekiston Respublikasi ularning majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi, korxonalar esa Oʻzbekiston Respublikasi majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi.
16. Korxonalarning Oʻzbekiston Respublikasi korxonalari, birlashmalari va tashkilotlari, boshqa yuridik va jismoniy shaxslar, xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar bilan oʻz faoliyatlari bilan bogʻliq boʻlgan masalalar boʻyicha nizolari Oʻzbekiston Respublikasi sudlarida, xoʻjalik sudlarida, shuningdek, tomonlarning kelishuviga koʻra hakamlar va xorijdagi xolislar sudida koʻrib chiqiladi.
17. Korxona boshqaruv organlarining tarkibi, vakolati, ular tomonidan qarorlar qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq korxonalarning taʼsis hujjatlari bilan belgilanadi.
18. Korxonalar oʻz xoʻjalik faoliyati dasturini mustaqil ravishda ishlab chiqadilar va tasdiqlaydilar.
19. Korxonalarga oʻz xoʻjalik faoliyati uchun zarur boʻlgan eksport va import operatsiyalarini mustaqil ravishda yuritish huquqi berilgan.
Korxonalar oʻzlari ishlab chiqargan mahsulotlarni litsenziyasiz eksport qilish va oʻzining ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun mahsulotlarni import qilishga haqlidirlar. Tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchisi guvohnomasini olish uchun korxona zarur hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligiga topshiradi. Taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqish muddati ariza berilgan vaqtdan boshlab yetti ish kunidan oshib ketmasligi kerak.
20.Korxonaning chet el valyutasidagi barcha xarajatlari oʻzlarining valyuta tushumlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan ruxsat etilgan valyutalar olishning boshqa manbalari hisobiga taʼminlanishi kerak.
21. Korxonalar oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun soʻmlar va chet el valyutasidagi kreditlardan foydalanishlari mumkin.
22. Korxonalarda ularning faoliyati va jamoani ijtimoiy rivojlantirish uchun zarur boʻlgan zaxira fondi va boshqa fondlar tashkil etiladi.
Fondlarning roʻyxati, ularni vujudga keltirish va foydalanish tartibi korxona ustavida belgilanadi.
23. Korxonalar soliqlar va boshqa toʻlovlarni Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq toʻlaydilar.
24. Korxonalarning soliqlar va Oʻzbekiston Respublikasi budjetiga boshqa majburiy toʻlovlar toʻlangandan soʻng qoladigan foydasi, undan korxona fondlarini tashkil etishga va toʻldirishga yoʻllanadigan summalarni chegirgan holda, korxona muassislari oʻrtasida, taʼsis hujjatlariga muvofiq taqsimlanadi.
25. Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq xorijiy investorlarga korxona faoliyatidan olingan foydani taqsimlash natijasida ularga tegishli boʻlgan xorijiy valyutadagi summani chet elga oʻtkazish kafolatlanadi.
26. Korxonalar asosiy fondlarni toʻliq tiklash uchun amortizatsiya ajratmalarini Oʻzbekiston Respublikasi korxonalari uchun belgilangan normalar boʻyicha va tartibda ajratadilar.
27. Korxonalar operativ, buxgalteriya va statistika hisobi hamda hisobotni Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq yuritadilar.
28. Xorijiy investitsiya ishtirokidagi korxonalarning Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga rioya qilishlari ustidan nazoratni soliq va maxsus nazorat funksiyalariga ega boʻlgan davlat boshqa organlari oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradilar.
29. Korxona xodimlari asosan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari hisobiga butlanadi. Korxona maʼmuriyati korxonada tashkil etiladigan kasaba uyushmasi tashkilotlari bilan jamoa shartnomalari tuzishga majburdir. Bu shartnomalarning mazmuni, shu jumladan, jamoani ijtimoiy rivojlantirish toʻgʻrisidagi qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va korxona taʼsis hujjatlari bilan belgilanadi.
30. Xodimlarni yollash va boʻshatish, mehnatga haq toʻlash, shuningdek, moddiy ragʻbatlantirish shakllari va miqdorlarini korxona mustaqil ravishda hal qiladi.
II. Xorijiy korxonalarni tashkil qilish, ularning faoliyati va tugatilishi tartibi
31. Xorijiy investitsiyalar ustav fondining 100 foizini tashkil qiladigan korxona yoki tashkilot Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi xorijiy korxona hisoblanadi.
32. Xorijiy korxona bir yoki bir necha xorijiy investorlar tomonidan tashkil etilishi mumkin.
33. Xorijiy korxona tashkil etish toʻgʻrisidagi taklif xorijiy investor (yoki uning vakolati vakili) tomonidan texnik iqtisodiy asoslashlar va taʼsis hujjatlari loyihalari bilan birga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga (bundan keyin davlat organi deb ataladi) kiritiladi, Oʻzbekiston Respublikasi hududida xorijiy korxonalarni tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror uning roziligi bilan qabul qilinadi.
34. Xorijiy investor Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlab turgan korxonani toʻliq mulk qilib sotib olish uchun u korxona egasi bilan kelishilgan tegishli shartnoma matnini, korxona mulkini va foydalanish huquqini sotib olishda esa mulk egasi bilan kelishilgan oldi-sotdi yoki shartnomasi matnini ham taqdim etadi.
35. Korxona uning taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan holatlarda va tartibda, shuningdek, xoʻjalik sudi qaroriga binoan tugatilishi mumkin. Tugatish toʻgʻrisidagi xabar matbuotda eʼlon qilinadi. Davlat roʻyxatidan oʻtkazilganlik, qalbaki hujjatlar taqdim etilgan taqdirda, roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan bekor qilinishi mumkin.
III. Oʻzbekiston Respublikasi hududida xalqaro birlashmalar va tashkilotlarni, qoʻshma korxonalarni tashkil qilish, faoliyati va tugatilishi tartibi
36. Birlashmaga, agar uning faoliyati ustaviga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi va bir yoki koʻproq xorijiy davlatlar hududlariga tegishli boʻlsa, xalqaro birlashma (tashkilot) deb tan olinadi.
37. Mulkida oʻzbekistonlik va xorijiy yuridik shaxslar va fuqarolar ishtirok etadigan korxona Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi qoʻshma korxona hisoblanadi.
38. Xalqaro birlashmalar qoʻshma korxona uchun belgilangan tartibda tashkil etiladi, oʻz faoliyatini amalga oshiradi va tugatiladi.
39. Qoʻshma korxona:
Yangi yuridik shaxsni tashkil qilish;
xorijiy yuridik shaxslar va fuqarolar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasida ishlab turgan korxonadagi ulushni sotib olish;
Oʻzbekiston Respublikasi yuridik shaxslari va fuqarolari tomonidan xorijiy korxonalardagi ulushni sotib olish yoʻli bilan tashkil etiladi.
40. Qoʻshma korxonani tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror bevosita oʻzbekistonlik va xorijiy ishtirokchilar tomonidan qabul qilinadi.
Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻshma korxona tashkil qilish yoki 20 mln AQSh dollariga teng summadan koʻp asosiy fondlarga ega boʻlgan Oʻzbekistondagi korxonaning aksiyalari yoki paylarini xorijiy investorga sotish yoʻli bilan Oʻzbekistondagi mavjud korxonani qoʻshma korxonaga aylantirish toʻgʻrisidagi qarorni oʻzbekistonlik qatnashchi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining roziligi bilan qabul qiladi.
41. Bir yoki bir necha oʻzbekistonlik yuridik shaxs va fuqaro hamda bir yoki bir necha xorijiy yuridik shaxs va fuqaro qoʻshma korxona qanashchilari boʻlishlari mumkin.
42. Oʻzbekistonlik va xorijiy qatnashchilarning ustav fondiga ulushlari ular oʻrtasidagi kelishuvga koʻra aniqlanadi.
43. Ulushlarni, paylarni bir-biriga berish, shuningdek, ularni uchinchi shaxslarga berish masalalarni qoʻshma korxona qatnashchilari amaldagi qonunchilikka muvofiq hal qiladilar.
Oʻzbekistonlik qatnashchilar xorijiy qatnashchilar ulushlari yoki aksiyalarini olishda ustunlik huquqiga ega boʻladilar.
Qoʻshma korxona qayta tashkil etilganda uning huquq va majburiyatlari huquqiy vorislarga oʻtadi.
44. Qatnashchi qoʻshma korxona tugatilganda yoki undan chiqqanida oʻz ulushini, boshqa qatnashchilar va uchinchi shaxslar oldidagi majburiyatlarini bajarganidan soʻng, tugatish yoki chiqish vaqtidagi qoldiq qiymati boʻyicha pul yoki tovar shaklida olish huquqiga ega boʻladi.
IV. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida Oʻzbekiston Respublikasi yuridik shaxslari ishtirokida xalqaro birlashmalar va tashkilotlarni, qoʻshma korxonalarni tashkil qilish, ularning faoliyatini tugatish tartibi
45. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida Oʻzbekiston Respublikasi yuridik shaxslari tomonidan xalqaro birlashmalar va tashkilotlar, shuningdek, qoʻshma korxonalarni (bundan keyin xorijiy qoʻshma korxona deb ataladi.) tashkil qilish Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi roziligi bilan, ular tashkil etilayotgan va faoliyat koʻrsatadigan davlatlar qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Bunday korxonaning Oʻzbekiston tomonidan muassisi mulkchilikning davlat shaklidagi korxona boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqaridagi korxonaga mulkni berish va baholash masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi yoki uning hududiy organlari bilan kelishib olingan boʻlishi kerak.
V. Xalqaro birlashmalar va tashkilotlar, qoʻshma korxonalarning shuʼba korxonalari, filiallari va boshqa boʻlinmalarini tashkil etish, ularning faoliyati va tugatilish tartibi
46. Xalqaro tashkilot, qoʻshma korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi hududida ham, uning tashqarisida ham, agar bunday huquq ularga taʼsis hujjatlari bilan berilgan boʻlsa, shuʼba korxonalar, filiallar va boshqa boʻlinmalarni tashkil etishlari mumkin.
47. Boshqa korxona tomonidan oʻz mulkining bir qismini toʻliq foydalanish uchun berish yoʻli bilan yuridik shaxs sifatida tashkil etilgan korxona shuʼba korxona tarzida tan olinadi.
Muassis shuʼba korxona ustavini tasdiqlaydi, uning rahbarini tayinlaydi va shuʼba korxonaga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan mulkka egalik qilishning boshqa huquqlarini amalga oshiradi.
48. Xalqaro tashkilot, qoʻshma korxonaning doimiy joylashgan oʻrnidan boshqa erda joylashgan, ular funksiyalarining barchasini yoki bir qismini amalga oshiruvchi alohida boʻlinma filial hisoblanadi.
49. Oʻzbekiston Respublikasi hududida xalqaro tashkilotlarning shuʼba korxonalari, filiallari va boshqa boʻlinmalarini tashkil qilish, tugatish va faoliyati qoʻshma korxonaga tatbiqan mazkur Nizom bilan belgilangan tartibda hamda Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasining davlatlararo va hukumatlararo shartnomalarida belgilangan istisnolar bilan, shuningdek, bosh korxona yuqori organi tasdiqlangan Nizom (ustav) ga muvofiq amalga oshiriladi.
50. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida tashkil etilgan va ishlab turgan xalqaro birlashmalar va tashkilotlar Oʻzbekiston Respublikasi hududida yuridik shaxs huquqiga ega boʻlgan shuʼba korxonalar va filiallarni tashkil etishlari mumkin.
Bunday shuʼba korxonalar hamda filiallarni tashkil qilish, tugatish va ularning faoliyati qoʻshma korxonaga tatbiqan mazkur Nizom va Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasining davlatlararo va hukumatlararo shartnomalarida belgilangan istisnolar bilan, shuningdek, bosh korxona yuqori organi tasdiqlangan Nizom (ustav) ga muvofiq amalga oshiriladi.
51. Shuʼba korxonalar xalqaro birlashmalar va tashkilotlar, qoʻshma korxonalar majburiyatlari boʻyicha javob bermaydilar, xalqaro birlashmalar va tashkilotlar, qoʻshma korxonalar ham shuʼba korxonalarning majburiyatlari boʻyicha javob bermaydilar.
Xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalarni huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida
nizom
1. Xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalarni huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi mazkur Nizom bilan tartibga solinadi.
2. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtishi lozim boʻlgan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar hisoblanadilar:
xorijiy investitsiya ishtirokidagi korxonalar;
xalqaro birlashmalar va tashkilotlar;
qoʻshma korxonalar, shuningdek, aksiyalar (ulushlar, paylar) paketlari xorijiy yuridik va jismoniy shaxslarga sotilgan xoʻjalik jamiyatlari va shirkatlari;
bosh korxonalari respublika hududidan tashqarida boʻlgan shuʼba korxonalar, filiallar;
xorijiy davlatlar hududlarida oʻzbekistonlik va xorijiy yuridik shaxslar hamda fuqarolar ishtirokida tashkil etilgan shuʼba korxonalar, filiallar.
3.Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar hududida joylashgan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi va viloyatlar hokimliklaridagi adliya boshqarmalarida hujjatlar huquqiy ekspertizasidan va davlat roʻyxatidan oʻtadilar. Ustav fondi 100 ming AQSh dollaridan koʻproq boʻlgan, shuningdek, Toshkent shahrida joylashgan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtadi.
4. Xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtish uchun quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar:
a) davlat roʻyxatidan oʻtish toʻgʻrisidagi ariza;
b) taʼsis shartnomasi va ustavi qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi taʼsis majlisi (konferensiyasi) ning bayonnomasi;
v) taʼsis shartnomasi va ustavining, tovar belgisi yoki ramzining notarial tartibda tasdiqlangan nusxalari;
g) Oʻzbekiston Respublikasi yoki Rossiya Federatsiyasi konsullik muassasasi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan, notarial tartibda tasdiqlangan xorijiy firma ustavi (shuʼba korxonalar, firmalarni roʻyxatga olishda) — tarjimasi bilan;
d) savdo reyestridan koʻchirma (Oʻzbekiston Respublikasi yoki Rossiya Federatsiyasi konsullik muassasasi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan notarial nusxasi, tarjimasi bilan);
e) xorijiy firma yoki jismoniy shaxs xizmatlaridan foydalanadigan bankning tavsiya xati (Oʻzbekiston Respublikasi yoki Rossiya Federatsiyasi konsullik muassasasi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan notarial nusxasi, tarjimasi bilan);
j) agar xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonaning ishlab chiqarish faoliyati uchun yer maydoni talab etilsa, yerdan foydalanuvchining rozilik xati);
z) xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalarni roʻyxatga olganlik uchun belgilangan miqdorda poshlina toʻlaganlik toʻgʻrisida dalolat beruvchi bank toʻlov hujjati;
i) agar Oʻzbekiston tomonidan korxona muassisi davlat mulki bilan ulush qoʻshgan korxona boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi va yoki uning hududiy organlarining korxonaga berilayotgan mulkni berish va baholash toʻgʻrisidagi qarori qoʻshimcha tarzda taqdim etiladi;
k) Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi organlarining xulosasi.
5. Qoʻshma korxonalar, xalqaro birlashmalar va tashkilotlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun eng kam ish haqining 5 baravari miqdorida, shuningdek, 500 AQSh dollari hajmidagi summada poshlina undiriladi. Bu mablagʻlarning 20 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining markaziy schyotiga, qolgan qismi respublika (Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatga olinganda) yoki viloyat budjetiga oʻtkaziladi.
Xorijiy korxonalarni, ularning filiallarini davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun 2000 AQSh dollari miqdorida poshlina undiriladi. Bu mablagʻlarning 15 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining markaziy schyotiga, qolgan qismi respublika (Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatga olinganda) yoki viloyat budjetiga oʻtkaziladi.
Taʼsis hujjatlariga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilganda, shuningdek, xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxona qayta tashkil etilganda qayta roʻyxatga olish amalga oshirilib, buning uchun roʻyxatga olishda toʻlanadigan summaning 20 foizi miqdorida poshlina undiriladi.
6. Xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar taʼsis hujjatlarini huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazish zarur hujjatlar ilova qilingan ariza olingan vaqtdan boshlab 10 ish kunidan kechikmay amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar hokimliklari adliya boshqarmalari davlat roʻyxatidan oʻtgan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar reyestrini yuritadilar.
7. Roʻyxatga olingan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonaga roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi guvohnoma beriladi.
8. Roʻyxatga olingan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxona bankda hisob-kitob schyotini ochgandan soʻng bir hafta muddatda joylashgan oʻrni boʻyicha soliq inspeksiyasida, shuningdek, “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi mahalliy organida hisobga turishga majburdir.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi roʻyxatga oluvchi organ sifatida xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalarning oʻz taʼsis hujjatlari va ustavlariga rioya qilishlari ustidan nazoratni amalga oshiradi. Qayta roʻyxatdan oʻtish tartibi buzilgan, shuningdek, taʼsis hujjatlariga rioya qilinmagan taqdirda (ustav nazarda tutilmagan faoliyat turlari bilan shugʻullanish, muassislarning umumiy majlislarini oʻtkazmaslik va shu kabilar) roʻyxatga oluvchi organ korxonadan eng kam oylik ish haqining 200 baravari miqdoridagi jarimani xoʻjalik sudi orqali undirishga haqlidir.
Jarima respublika budjeti daromadiga oʻtkaziladi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va uning organlari bunday daʼvolar bilan xoʻjalik sudiga murojaat qilganlarida davlat poshlinasi toʻlashdan ozod qilinadilar.
10. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan ishlab turgan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar taʼsis hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritgan taqdirda bir hafta muddatda roʻyxatga oluvchi organga qayta roʻyxatdan oʻtkazish uchun hujjatlarni taqdim etadilar.
11.Xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar tugatilganda ular roʻyxatga oluvchi organga tegishli ariza berishga majburdirlar. Bu holatda korxonaning tugatilishini roʻyxatga olish korxona yuqori organi majlisining bayonnomasi yoki sud qarori asosida amalga oshiriladi.
(Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari toʻplami, 1995-y., 3-son, 8-modda)