01.01.2005 yildagi 2.01.02-04-son
ONLINE TRANSLATE
Hujjat 02.02.2005 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish meʼyorlari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binolar va inshootlarning yongʻin xavsizligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. QOʻLLANISH SOXALARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.1. Bu meʼyorlar va qoidalar binolar, xonalar va boshqa qurilgan inshoatlarini barpo etish va ekspluatatsiya qilishining barcha jarayonlarida, ularning egalik shakli va idoraviy qarashliligidan qatʼiy nazar yongʻinga qarshi umumiy talablarini, shuningdek, binolarning va ularning element hamda qismlarini, xonalarni, qurilish konstruksiyalari va materiallarini yongʻin-texnik tasniflarini belgilab beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2. Binolar, qurilish konstruksiyalari, mahsulot va materiallarning meʼyoriy va texnik hujjatlarida yongʻin-texnik tavsiflari mazkur meʼyorda belgilanganday koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3. Asoslangan hollarda, konkret obyektlar boʻyicha qurilish meʼyor qoidalaridagi yongʻinga qarshi talablardan cheklanishlarga va yongʻinga qarshi meʼyorlari boʻlmagan alohida murakkab va maxsus belgilangan noyob binolarga oʻziga xos yongʻinga qarshi talablarni oʻz ichiga olgan texnik shartlarni tuzishga ruxsat OʻzR Davarxitektqurilish qoʻmitasi tomonidan, Oʻzbekiston IIV YOXBB bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.4. Mavjud (yoki foydalanilayotgan) binolar yoki alohida xonalarning vazifasini va ularning hajmiy-rejaviy konstruktiv yechimlarini oʻzgartirishda ushbu bino yoki xonalarning yangi maqsadlarini hisobga olgan xolda amaldagi meʼyorlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.5. Qurilish meʼyoriy hujjatlari tizimidagi yongʻinga qarshi meʼyor va talablar mazkur meʼyor talablariga asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.6. Mazkur meʼyorlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan yoki kelishilgan QMQ va boshqa Davlat meʼyoriy hujjatlarida bayon etilganlarga qoʻshiladi va aniqlik kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu meʼyoriy hujjatda RST Oʻz.1.10-93 va GOST 12.1.033da keltirilgan atamalar va taʼriflar qabul qilingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.7. 5,6,7 boʻlimlar maxsus binolarga (harbiy maqsadlardagi portlovchi modda va portlatish vositalarini ishlab chiqarish va saqlash, togʻ qazilmalari va metrolarning yer osti inshoatlari) taalluqli emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. MEʼYORIY XOLATLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu meʼyoriy qoidalarda xar xil meʼyoriy hujjatlarni qarshi qurish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.033-81 SSBT “Yongʻin xavfsizligi. Terminlar va taʼriflar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.044-89 SSBT “Modda va ashyolarni yongʻin-portlash xavfi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 3044-97 “Qurilish materiallari. Alanga tarqalishini sinash usullari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.05-98 “Tabiiy va sunʼiy yoritish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.04.05-97 “Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
MSN 2.02.01-97 “Binolar va inshoatlarning yongʻin xavfsizligi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RST Oʻz.30244-94 “Qurilish konstruksiyalari. Yonuvchanlikka sinov usullari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RST Oʻz.30247.1-94 “Qurilish konstruksiyalari. Olovga bardoshlikni sinash usullari. Yuk koʻtaruvchi va toʻsuvchi konstruksiyalar”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RST Oʻz.30247.2-94 “Qurilish konstruksiyalari. Eshik va darvozalar olovga bardoshlikni sinash usullari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RST Oʻz.30402-96 “Qurilish materiallari. Alangalanishini sinash usullari”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RST Oʻz.30247.0-94 “Qurilish konstruksiyalari. Olovga bardoshlikni sinash usullari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. UMUMIY HOLATLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1. Yongʻin holatida binolarda quyidagi konstruktiv, hajmiy-rejaviy va muhandislik-texnikaviy yechimlar taʼminlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinning xavfli omillari taʼsiri natijasida odamlarning hayotiga va salomatligiga xavf tugʻilmasidan, ularni yoshi va jismoniy holatidan qatʼiy nazar tashqariga, bino atrofidagi hududga (keyinchalik — “tashqariga”) evakuatsiya qilish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlarni qutqarish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchogʻiga yongʻin oʻchirish boʻlinmalarining shaxsiy tarkibini borish va yongʻin oʻchirish vositalarini yetkazib berishi, shuningdek odamlarni va moddiy boyliklarni qutqarish tadbirlarini oʻtkazish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bilvosita va bevosita moddiy zararlarni cheklash, shu hisobda binodagi mavjud jihozlari va binoning oʻzini ham, bunda zarar miqdori, yongʻinga qarshi tadbirlar, yongʻin xavfsizlik xizmati va uni texnik taʼminlanish sarfini iqtisodiy asoslangan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinni yon atrofda joylashgan binolarga, shu jumladan, yonayotgan bino qulagan holda ham tarqalmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.2. Qurilish jarayonida taʼminlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
amaldagi meʼyorlarga binoan va belgilangan tartibda tasdiqlangan loyihada, nazarda tutilgan yongʻin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qarshi tadbirlarning ustuvor bajarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilayotgan va yordamchi obyektlarni yongʻindan saqlashda nazarda tutilgan xavfsizligi qoidalariga rioya qilingan holda qurilish va montaj ishlarini olib borish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinga qarshi kurash vositalarini mavjudligi va ularni soz xolda tutish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish maydoni va qurilayotgan obyektlardan yongʻin vaqtida odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilib qutqarish, hamda moddiy tovar boyliklarni saqlash imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.3. Foydalanish jarayonida koʻzda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning holati va uni yongʻinga qarshi himoya vositalari loyiha va texnik hujjatlar talablariga muvofiq ishchi holatida boʻlishini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tasdiqlangan yongʻin xavfsizligi qoidalarini, belgilangan tartibda bajarilishini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyaviy, hajmiy-rejaviy, muhandislik texnikaviy yechimlarni loyihasiz, hamda amaldagi meʼyorlarga binoan ishlab chiqilmagan va oʻrnatilgan tartibda loyiha hujjatlari tasdiqlanmagan boʻlsa, oʻzgartirishiga yoʻl qoʻymaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
taʼmirlash ishlari olib borilayotganda, amaldagi meʼyorlar talablariga javob bermaydigan konstruksiyalar va ashyolar qoʻllanishiga yoʻl qoʻymaslik zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.4. Agar bino qurilishiga, odamlar soni yoki yongʻin nagruzkasi binoda yoki uning biror bir qismida cheklanishlar haqida maʼlumotlar oʻrnatilgan boʻlishi lozim, bino maʼmuriyati esa, yongʻinni oldini olish va yongʻin chogʻida odamlarni evakuatsiya qilish boʻyicha maxsus tashkiliy tadbirlar ishlab chiqishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.5. Binolarni yongʻinga qarshi himoyalash boʻyicha tadbirlar oʻt oʻchiruvchi boʻlinmalarining texnik jihozlanganligi va ularning joylashishini hisobga olgan holda nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.6. Binolarning yongʻinga xavfliligini tahlil qilishda, yongʻinning xavfli omillarini olishi va tarqalishi, odamlar evakuatsiyasi va yongʻin bilan kurashning vaqti tomonlarini nisbiyligiga asoslangan hisobiy ssenariydan foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8. Jangovar hisobda yuqori bosimli avtonasos va balandligi kamida 50 m.dan kam boʻlmagan avtonarvon (tirsakli koʻtargich) mavjud yongʻin-qutqaruv depolaridan, balandligi 100 m.gacha boʻlgan binolarni 2 km. dan koʻp boʻlmagan masofada, 100 m.dan yuqori boʻlgan binolarni esa — 1 km.dan koʻp boʻlmagan masofada joylashtirilgan sharoitda loyihalashtirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrsatib oʻtilgan masofalarga rioya qilishning imkoni boʻlmasa, loyihalashtirilayotgan kompleks tarkibida kam sonli yongʻin-qutqaruv boʻlinmasini tashkil etishni nazarda tutish lozim. Ushbu boʻlinmaning shaxsiy tarkibi soni, shuningdek yongʻin-qutqaruv texnikalari va boshqa vositalar bilan taʼminlash FVV bilan kelishiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. YONGʻIN-TEXNIK TASNIFI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1. Qurilish ashyolari, qurilmalari, xonalar, binolar, bino unsurlari va qismlarini, yongʻin-texnik tasnifi, yongʻinning xavfli omillarini paydo boʻlishiga imkon beruvchi va yongʻin xavfini orttiruvchi xususiyatlar va shu bilan birga, yongʻin sodir boʻlishiga va uni xavfli omillarini tarqalishiga qarshilik koʻrsatuvchi xususiyatlarga boʻlinishi bilan asoslanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.2. Yongʻin-texnikaviy tasnifi, qurilmalarga, xonalar, binolar, bino unsurlari va qismlarini, ularning yongʻin bardoshliligi va (yoki) yongʻinga xavfliligiga bogʻliq ravishda yongʻinga qarshi himoya boʻyicha zarur talablarni oʻrnatish uchun belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish ashyolari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.3. Qurilish ashyolari faqat yongʻin xavfliligi bilan tavsiflanadi qurilish ashyolarining yongʻinga xavfliligi quyidagi yongʻin-texnikaviy tasniflar bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonuvchanlik, alangalanish, yuzi boʻyicha alanga tarqalishi, tutash qobiliyati va zaharliligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.4. Qurilish ashyolari yonmaydigan (YONM) va yonuvchan (YON) ga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yonuvchan binokorlik ashyolari toʻrt guruhga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yo1 (kuchsiz yonuvchan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yo2 (moʻtadil yonuvchan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yo3 (meʼyorida yonuvchan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yo4 (kuchli yonuvchan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yonuvchanlik va binokorlik ashyolari yonuvchanlik boʻyicha guruhlari Oʻz RST 30244-94 bilan oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yonmaydigan binokorlik ashyolari uchun yongʻin xavfliligi koʻrsatkichlar aniqlanmaydi va meʼyorlanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.5. Yonuvchan binolarning ashyolari alangalanish boʻyicha uch guruhga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A1 (qiyin alangalanuvchan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A2 (moʻtadil alangalanuvchan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A3 (yengil alangalanuvchan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binokorlik ashyolari alangalanuvchanlik boʻyicha guruhlari Oʻz RST 30402-96 boʻyicha oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.6. Yonuvchan binolarning ashyolari alanganing yuza sathida tarqalishi boʻyicha toʻrt guruhga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AT1 (alanga tarqatmaydigan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AT2 (kuchsiz alanga tarqatuvchi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AT3 (moʻtadil alanga tarqatuvchi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AT4 (kuchsiz alanga tarqatuvchi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binokorlik ashyolari alanga tarqalishi boʻyicha guruhlari tom qatlamlari sathi, pollar, shu jumladan yopmalar uchun GOST 30444 boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqa binokorlik ashyolari uchun alangani yuza boʻyicha tarqalishi guruhi aniqlanmaydi va meʼyorlanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.7. Yonuvchan binokorlik ashyolari tutash qobiliyati boʻyicha uch guruhga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T1 (oz tutash qobiliyatiga ega boʻlgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T2 (moʻtadil tutash qobiliyatiga ega boʻlgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T3 (yuqori tutash qobiliyatiga ega boʻlgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.8. Yonuvchan binokorlik ashyolari yonish mahsulotlarining zaharliligi boʻyicha toʻrt guruhga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Z1 (kam xavfli);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Z2 (moʻtadil xavfli);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Z3 (yuqori xavfli);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Z4 (oʻta xavfli).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binokorlik ashyolari yonish mahsulotlari zaharliligi boʻyicha guruhlari GOST 12.1.044-89, boʻyicha oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish konstruksiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.9. Qurilish konstruksiyalari yongʻinga bardoshlilik va yongʻinga xavfliligi bilan tavsiflanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga bardoshlilik koʻrsatkich boʻlib yongʻinga bardoshlik chegarasi hisoblanadi, konstruksiyaning yongʻinga xavfliligini uning yongʻinga xavflilik sinfi tavsiflaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.10. Qurilish ashyolari, mahsulot va konstruksiyalarning yongʻinga bardoshlik chegarasi muayyan qurilma uchun meʼyorlangan bir yoki ketma-ket bir necha chegara holatini belgilovchi alomatlari paydo boʻlish vaqti (daqiqada) bilan oʻrnatiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻtarib turish qobiliyatini yoʻqotishi (R);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
butunlikni yoʻqotishi (E);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiqlik oʻtkazmaslik qobiliyatini yoʻqotishi (I).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish konstruksiyalarining yongʻinga bardoshlik chegarasi va ularning shartli belgilari Oʻz RST 30247.0-94 boʻyicha oʻrnatiladi. Bunda derazalar yongʻinga bardoshlik chegarasi faqat E alomatini boshlanish vaqti boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.11. Yongʻinga xavfliligi boʻyicha qurilish ashyolari, mahsulot va konstruksiyalari toʻrt sinfga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K0 (yongʻinga xavfli boʻlmagan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K1 (kam yongʻinga xavfli boʻlgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K2 (moʻtadil yongʻinga xavfli boʻlgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K3 (yongʻinga xavfli boʻlgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish konstruksiyalarining yongʻin xavfi boʻyicha sinfi GOST 30403 boʻyicha oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi toʻsiqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.12. Yongʻinga qarshi toʻsiqlar yongʻin oʻchogʻi mavjud xonadan yoki otsekdan yongʻinni va yongʻin mahsulotlarni boshqa xonalarga tarqalishini oldini olish uchun moʻljallangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi toʻsiqlarga yongʻinga qarshi devorlar, oraliq toʻsiqlar, qavatlar va oraliq yopmalar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.13. Yongʻinga qarshi toʻsiqlar yongʻinga bardoshlik va yongʻin xavfi bilan tavsiflanadi, yongʻinga qarshi toʻsiqlarning yongʻinga bardoshligi ularning unsurlarini yongʻin bardoshliligi bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻsuvchi qism;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻsiqning turgʻunligini taʼminlovchi qurilmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ularning tayanadigan konstruksiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ularning oʻzaro mahkamlash tugunlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yogʻinga qarshi toʻsiqning turgʻunligi taʼminlovchi qurilmalar, ular tayanadigan konstruksiyalar va ularni oʻzaro mahkamlash tugunlarning yongʻinga bardoshlik chegaralari R alomati boʻyicha yongʻinga qarshi toʻsiqning toʻsuvchi qismiga talab etiladigan yongʻinga bardoshlik chegarasidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi toʻsiqning yongʻin xavfi, uning turgʻunligini taʼminlovchi qurilmalar, ular tayanadigan konstruksiyalar va ularni oʻzaro mahkamlash tugunlarining yongʻin xavfi bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.14. Yongʻinga qarshi toʻsiqlar ularni toʻsuvchi qismlari yongʻinga bardoshliligi bogʻliq holda turlari 1-jadvalga, yongʻinga qarshi toʻsiqlardagi boʻshliqlarni toʻldirish 2-jadvalga, yongʻinga qarshi toʻsiqlardagi boʻshliqlarda nazarda tutiladigan tambur-shlyuzlar 3-jadvalga asosan boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tambur-shlyuzlarning toʻsiqlari va tom yopmalari yongʻinga qarshi boʻlishi kerak. 1 turdagi yongʻinga qarshi toʻsiqlar KO sinfli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Alohida kelishilgan hollarda K1 sinfli 2 — 4 turdagi yongʻinga qarshi toʻsiqlar qoʻllanishiga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Yongʻinga qarshi toʻsiq nomi

Yongʻinga qarshi toʻsiq turi

Yongʻinga qarshi toʻsiq yongʻinbardoshlik chegarasi, kam emas

Boʻshliqlarni toʻldiruvchilar turi, past emas

Tambur-shlyuz turi, kam emas

Devor

1

REI 150

1

1

2

REI 45

2

2

Toʻsiq

1

YEI 45

2

1

2

YEI 15

3

2

Ora-yopma

1

REI 150

1

1

2

REI 60

2

1

3

REI 45

2

1

4

REI 15

3

2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Yongʻinga qarshi toʻsiqlardagi boʻshliqlar toʻldirgichlari nomi

Yongʻinga qarshi toʻsiqdagi boʻshliqlarni toʻldiruvchilar turi

Yongʻin bardoshlik chegarasi, kam emas

Eshiklar, darvozalar

1

YEI 60

Lyuklar

2

YEI 30

Qopqoqlar

3

YEI 15

Derazalar

1

YEI 60

2

YEI 30

3

YEI 15

Pardalar

1

E1 60

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Tambur-shlyuz turi

Tambur — shlyuzlar unsurlari turlari, past emas.

Toʻsiqlar

Ora yopmalar

Boʻshliqlar, toʻldirgichlar

1

2

1

2

1

4

3

3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zina va zina kataklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.15. Evakuatsiya maqsadida foydalaniladigan zina va zina kataklari, quyidagi zinalar turiga boʻlinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ichki zina kataklarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-ichki, ochiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-tashqi, ochiq
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oddiy zina kataklari turlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L1 — har bir qavatdagi tashqi devorda oynavandli yoki ochiq tuynuk bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L2 — oynavand yoki ochiq tuynuk orqali tabiiy yoritiladigan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutun qoplamaydigan zina kataklari turlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N1 — tashqi havo zonasi orqali ochiq oʻtish imkoni boʻlgan qavatdan zina katagiga kirish, bunda havo zonasi orqali utish tutun qoplamasiga taʼminlangan boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N2 — yongʻin vaqtida havo bosimi mavjud zina katagiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N3 — qavatdan zina katagiga havo bosimi mavjud tambur-shlyuz orqali kirish bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.16. Oʻt oʻchirish va qutqarish ishlarini taʼminlash uchun yongʻin zinalari turlari nazarda tutiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P1 — tip;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P2 — qiyaligi 6:1 dan koʻp boʻlmagan zinapoya.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino, yongʻin otseklari, xonalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.17. Binolar, hamda binolarning Yongʻinga qarshi devorlar bilan ajratilgan qismlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin otseklari (keyinchalik, binolar), yongʻin bardoshlik darajasi, qurilmaviy tasnifi va funksiyaviy yongʻin xavfi boʻyicha boʻlinadi. Yongʻin otseklariga ajratish uchun 1-turdagi yongʻinga qarshi devorlar qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binoning yongʻin bardoshlik darajasi uning qurilish konstruksiyalarni yongʻin bardoshligi bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binoning konstruktiv yongʻin xavflilik sinfi qurilish konstruksiyalarini yongʻinning taraqqiy etishida va uning xavfli omillarini paydo boʻlishida ishtirok etish darajasi bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino va uning qismlarini funksional yongʻin xavflilik sinfi, ularning bajaradigan vazifasi va ularda joylashtiriladigan texnologik jarayonlarning xususiyatlari bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.18. Binolar va yongʻin otseklari yongʻin bardoshlik darajasi boʻyicha 4-jadvalga binoan boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

Binoning yongʻin bardoshlik darajasi

Binokorlik qurilmalarini yongʻin bardoshlik chegarasi, kam boʻlmaslik kerak

Binoning yuk koʻtaruvchi unsurlari

Tashqi devorlar

Qavatlar aro orayopmalar

(shu jumladan chordoq va yertoʻla ustidagi)

Chordoqsiz tomyopmalar

Zina kataklari

Nastillar

(sh.j. isituvchi qobiq bilan)

Ferma,

balkalar,

progonlar

Ichki devorlar

Zinapoya va zina maydonchalari

I

K120

YEZO

KE160

KEZO

KZO

KE1 120

K60

II

K90

E15

KE145

KE15

K15

KE190

K60

III

K45

E15

KE145

KE15

K.15

KE160

K45

IV

K 15

E15

K.E115

K.E15

K15

K.E145

K15

V

Meʼyorlashtirilmaydi.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binolarning yuk koʻtaruvchi unsurlariga, yongʻin vaqtida umumiy turgʻunligini va geometrik oʻzgarmasligini taʼminlaydigan yuk koʻtaruvchi devorlar, ustunlar, bogʻlanishlar, bikrlik diafragmalari, orayopma konstruksiyalari (ravoqlar, fermalar, toʻsinlar, plitalar) kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻshliqlarni (eshiklar, darvoza, deraza va lyuklar) toʻldiruvchilarining yongʻin bardoshlik chegarasi meʼyorlanmaydi, maxsus eslatib oʻtilgan holatlar va yongʻinga qarshi toʻsiqlardagi boʻshliqlar toʻldiruvchilari bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvalda keltirilgan R 15 (RE 15, REI 15) konstruksiyalarining eng kichik yongʻin bardoshlik chegarasi talab etiladigan hollarda, haqiqiy yongʻin bardoshlik chegarasidan qatʼiy nazar himoyalangan poʻlat konstruksiyalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi, faqat binoning yuk koʻtaruvchi unsurlarini yongʻin bardoshlik chegarasi, sinov natijalari boʻyicha R 8 dan kam boʻlmasligini tashkil etgan hollar bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.19. Bino va yongʻin otseklari konstruktiv yongʻin xavfi boʻyicha 5 jadvalga binoan sinflarga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-jadval

Binokorlik qurilmalarning yongʻinga xavfliligi, kam boʻlmagan

Yuk koʻtaruvchi oʻzakli unsurlar

(ustunlar rigellar fermalar va boshqalar).

Tashki devorlar tashqari tomondan.

Devorlar, poydevor, orayopmalar va chordoqsiz tomyopmalar.

Zina kataklari devorlari va yongʻinga qarshi toʻsiq

Zinapoya va zinapoyalar maydonchalar.

S 0

S 1

S 2

S 3

K 0

K 1

K 3

K 0

K 2

K 3

K 0

K 1

K 2

K 0

K 0

K 1

K 1

K 0

K 0

K 1

K 3

Meʼyorlanmaydi.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binolarning toʻsuvchi qurilmalaridagi boʻshliqlar toʻldiruvchilar (eshiklar, darbozalar, derazalar va lyuklar) yongʻin xavfi meʼyorlanmaydi, maxsus eslatib oʻtiladigan hollar bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.20. Qurilish amaliyotiga qurilish konstruksiyasini tatbiq etish chogʻida, ularni yongʻinbardoshlik darajasi aniqlanmagan boʻlsa yoki hisoblash yoʻli bilan yoki standart olovli sinov asosida aniq yongʻin xavflilik sinfiga kiritish imkoni boʻlmasa, binoning naturaviy fragmentlarini olovli sinovdan oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Funksional yongʻin xavfi boʻyicha binolar tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.21. Bino va bino qismi — xonasining qismi yoki xona guruhlari funksional yongʻin xavfi boʻyicha bir biriga bogʻliq holda va ularni koʻllash usuliga koʻra hamda ulardagi odamlarni xavfsizligiga tahdid soluvchi holatlar, yaʼni ularni yoshini, jismoniy holatini, uyqu vaqtidaligini asosiy funksional kontingent turi va miqdorini hisobga olgan holda sinflarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 1. Odamlarni doimiy yashashi va vaqtinchalik (shu jumladan kechayu-kunduz) boʻlishi uchun (bu binolar xonalaridan, odatda kechayu-kunduz foydalaniladi, bulardagi odamlar kontingenti turli yoshda va jismoniy holatda boʻlishlari mumkin, bu binolarga yotoqxonalari boʻlishi xos).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 1.1. Bolalar maktabgacha muassasalari, qariyalar va nogironlar uylari, kasalxonalar, maktab-internatlar yotoq binolari va bolalar muassasalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 1.2. Mehmonxonalar, yotoqxonalar, sanatoriy va umumiy turdagi dam olish uylari, kempinglar, otellar va pansionatlar yotoq korpuslari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 1.3. Koʻp xonadonli yashash joylar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 1.4. Bir xonadonli, shu jumladan biriktirilgan yashash joylar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 2. Tomosha va madaniy-maʼrifiy muassasalari (bu binolarda asosiy xonalar, maʼlum vaqt davomida tashrif qiluvchilarining ommaviy kelib ketishi bilan oʻziga xos).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 2.1. Teatrlar, kinoteatrlar, konsert zallar, klublar, istirohat bogʻlari, sport inshoatlari minbarlari bilan, kutubxonalar va boshqa muassasalar, yopiq binolarda tashrif buyuruvchilar uchun hisobli oʻrindiqlar soni bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 2.2. Muzeylar, koʻrgazmalar, raqs zallari va boshqa shunga oʻxshash yopiq xonalardagi muassasalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 2.3. F 2.1. da koʻrsatilgan muassasalar ochiq havoda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 2.4. F 2.2. da koʻrsatilgan muassasalar ochiq havoda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 3. Aholiga xizmat koʻrsatish korxonalari (bu korxonalarning xonalarida ishlovchilarga karaganda keluvchilar soni koʻpligi bilan oʻziga xos).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 3.1. Savdo korxonalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 3.2. Umumiy ovqatlanish korxonalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 3.3. Vokzallar, aeroportlar,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 3.4. Shifoxona va ambulatoriyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 3.5. Maishiy va kommunal xizmat koʻrsatish korxonalari binolari (pochta, omonat kassalari, transport agentliklari, huquqiy maslahatxonalari, notarial idoralar, kir yuvish, tikuv atelyelari, poyafzal va kiyim taʼmirlash xonalari, kimyoviy tozalash, sartaroshxona va boshqa shunga oʻxshash, shu jumladan retual va diniy muassasalar)ga tashrif etuvchilar uchun oʻrindiqlar soni hisoblanmagan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 3.6. Tomoshabinlar uchun minbarlar, maishiy xonalar va xammomi mavjud boʻlmagan jismoniy tarbiya va sogʻlomlashtirish muassasalari hamda sport mashgʻulotlarini oʻtkazish muassasalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 4. Oʻquv yurtlari, ilmiy va loyihalash tashkilotlari, boshqaruv muassasalari (bu binolar xonalari bir kecha-kunduzning maʼlum vaqt davomida foydalaniladi va ularda, odatda, doimiy ravishda mahalliy sharoitlarga koʻnikkan belgilangan yoshdagi va jismoniy holatdagi kontingent odamlar boʻladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 4.1. Maktablar, maktabgacha yoshdagi muassasalar, maxsus oʻrta oʻquv yurtlar, kollejlar, litseylar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 4.2. Oliy oʻquv yurtlari, malaka oshirish muassasalari, maktabgacha yoshdagi muassasalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 4.3. Boshqaruv organlari muassasalari, loyiha-konstruktorlik tashkilotlari. axborot va tahririyat nashr tashkilotlari, ilmiy-qidiruv tashkilotlari, banklar, idoralar, ofislar,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 4.4. Yongʻin oʻchirish deposi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 5. Ishlab chiqarish va omborxona binolari, inshoatlari va xonalari (bu turdagi xonalar uchun ishlovchilar kontingenti doimiy ravishda mavjudligi bilan tavsiflanadi, shu jumladan kecha-kunduz davomida).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 5.1. Ishlab chiqarish bino va korxonalari, ishlab chiqarish va laboratoriya xonalari, ustaxonalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 5.2. Omborxona bino va inshoatlari, texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash ishlari olib borilmaydigan avtomobillarning turar joylari, arxivlar, omborxona binolari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 5.3. Qishloq xoʻjalik binolari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlab-yonish va yongʻin xavfiga ega ishlab chiqarish va omborxona binolari, xonalari bunda ulardagi mavjud portlash va yongʻin xususiyatiga ega moddalar va ashyolarning miqdoridan kelib chiqib hamda ularda joylashgan ishlab chiqarish xavfligi ularda mavjud portlashga xavfli xususiyatli moddalarning va ashyolarning texnologik jarayonlarni hisobga olgan holda NPB 105-95 ga asosan toifalarga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F1, F2, F3, va F4 tasnifi binolarda joylashgan ishlab chiqarish va ombor xonalari, shu jumladan, laboratoriya xonalari va ustaxonalar F5 tasnifiga taalluqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. YONGʻINGA ODAMLAR XAVFSIZLIGINI TAʼMINLASH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.1. Mazkur boʻlim talablari odamlarni oʻz vaqtida va uzluksiz evakuatsiya qilishga yoʻnaltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinning xavfli omillari taʼsiriga yoʻliqishi mumkin boʻlgan odamlarni qutqarishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlarni evakuatsiya yoʻllarida yongʻinning xavfli omillari taʼsiridan himoyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.2. Odamlarni mustaqil tashkillashtirilgan holda yongʻinni xavfli omillari mavjud xonadan tashqariga chiqish harakati evakuatsiya jarayoni hisoblanadi. Aholining kam harakatlanishi guruhiga kiruvchi odamlarning xizmat ham evakuatsiya hisoblanadi. Evakuatsiya — evakuatsiya chiqish yoʻllari orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.3. Odamlarga yongʻinning xavfli omillari taʼsir etganda yoki, shunday taʼsir xavfi bevosita tahdid solganda majburiy harakatlanishi, qutqarishga kiradi. Qutqarish ishlari ham yongʻin oʻchirish boʻlinmalari yordamida yoki maxsus oʻrgatilgan xodimlar tomonidan, shu jumladan, maxsus qutqaruv vositalaridan foydalanilgan xolda evakuatsiya va avariya chiqishlari orqali mustaqil amalga oshiriladi..
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.4. Odamlarni evakuatsiya yoʻllarida himoya qilish hajmiy-rejaviy, iqtisodiy, konstruktiv, muhandislik-texnik va tashkiliy tadbirlar majmuasi bilan taʼminlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xona miqyosida evakuatsiya yoʻllari, shu xonadan evakuatsiya chiqish yoʻllari orqali, ularda yongʻin oʻchirish va tutunga qarshi himoya vositalari hisobga olmagan holda odamlarni bexatar evakuatsiya qilishi taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonalar tashqarisida evakuatsiya yoʻllarini himoyasi odamlarni bexatar evakuatsiya qilish sharoitidan kelib chiqib, evakuatsiya yoʻliga chiqadigan xonalarning funksional yongʻin xavfi evakuatsiya qilinuvchilar soni, binoning yongʻinbardoshlik darajasi va konstruktiv yongʻin xavflik sinfi, qavatdan va butun binodan evakuatsiya chiqish sonini hisobga olgan holda nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonalar va xonalardan tashqaridagi evakuatsiya yoʻllaridagi konstruksiyalarning yuza qatlamlari uchun qoʻllaniladigan (pardozlov va qoplamalar) qurilish ashyolarining yongʻin xavfi, xona va binoning funksional yongʻinga xavfi va evakuatsiya yoʻllarini himoyalash boʻyicha boshqa tadbirlarni hisobga olgan holda cheklanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.5. Quyidagi 5.9. bandga mos kelmagan odamlarni qutqarishga moʻljallangan tadbirlar va vositalar, hamda chiqishlar, barcha xonalar va binolardan evakuatsiya jarayonini tashkil etishda va loyihalashda eʼtiborga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.6. A va B toifadagi F5 sinfga mansub xonalarni bir vaqtni 50 dan ortiq odam toʻplanishi uchun moʻljallangan xona ostida, hamda yertoʻla va sokol qavatlarda joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F1.1, F1.2, va F1.3. sinfga mansub xonalarni yertoʻla va sokol qavatlarida joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.7. Binolarni tutunga qarshi himoyasi QMQ 2.04.05-96 ga binoan bajarilishi lozim. Bunda yongʻin vaqtida tutunga qarshi himoya vositalari (tutun chiqarish qopqoqlari, toʻsiqlar havo bosimi hosil qilish va tutun tortish ventilyatorlari) saqlash uchun, avtomat tarzda ishga tushishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinni bildirmoq tartibi hozirgi meʼyoriy hujjatlar talablariga qarab bajarmoqligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.8. Yongʻin vaqtida odamlar xavfsizligi taʼminlash boʻyicha tadbirlarning samaradorligi hisoblash yoʻli bilan baholanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Evakuatsiya va avariya chiqish yoʻllari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.9. Chiqish yoʻllari evakuatsiya yoʻli boʻlib hisoblanadi, agar ular olib chiqsa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) 1 qavat xonasidan tashqariga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻlak orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vestibyul orqali (foye);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zina katagi orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻlak va vestibyul (foye) orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻlak va zina katagi orqali.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) birinchidan tashqari, istalgan qavatdagi xonasidan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita zina katagiga yoki 3-turdagi zinaga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita zina katagiga yoki 3-turdagi zinaga olib chiquvchi yoʻlakka;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita zina katagiga yoki 3-turdagi zinaga chiqishi boʻlgan xol (foye)ga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) a) va b) da koʻrsatilgan chiqish yoʻli bilan taʼminlangan, shu qavatdagi qoʻshni xonaga (A va B toifadagi F5 sinfiga mansub xonadan tashqari) A va B toifadagi xonaga chiqish, evakuatsiya hisoblanishiga yoʻl qoʻyiladi, agar u yuqorida eslatilgan A va B toifadagi xonalarga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan, doimiy ishchi oʻrinlarisiz texnik xonadan olib chiqsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yertoʻla va sokol qavatdan evakuatsiya hisoblanadigan chiqish yoʻllarini, odatda, binoning umumiy zina kataklaridan alohida, bevosita tashqariga chiqishi nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer toʻladan evakuatsion chiqish yoʻllarini umumiy zina kataklari orqali, tashqariga alohida chiqishi yoʻli nazarda tutilishiga, agar zina katagi boshqa qismlardan 1-turdagi yongʻinga qarshi toʻsiq devor bilan ajratilgan boʻlsa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V, G va D toifadagi xonalar joylashgan yertoʻla va sokol qavatlardagi evakuatsiya joylari, F5 sinfiga mansub binolarning birinchi qavatida joylashgan G, D xonalarga va vestibyul orqali nazarda tutilgan boʻlsa va 6.29 talabnomaga rioya qilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F2, F3 va F4 sinfiga mansub binolarning yertoʻla va sokol qavatlarida joylashgan foye, yechinish xonalari, chekish xonalari va sanitariya qismlaridan evakuatsiya chiqish joylari, alohida 2-turdagi zinalar boʻyicha birinchi qavatdagi vestibyul orqali nazarda tutilgan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonalardan evakuatsiya chiqish yoʻllari 2-turdagi zinaga, yoʻlak orqali (foye, vestibyul) bu zinaga olib boruvchi boʻlishi kerak, lekin meʼyoriy hujjatlarning talablarida koʻrsatilgan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binodan, yertoʻla va sokol qavatdan bevosita tashqariga chiqish joyini tambur bilan jihozlashga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.10. Evakuatsiya chiqish yoʻllari boʻlib hisoblanmaydi, agar ularning boʻshliqlarida suriluvchi va koʻtarilib-tushuvchi eshiklar va temir yoʻl harakatli tarkibi uchun darvozalar, aylanuvchi eshiklar va turniketlar oʻrnatilgan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir yoʻl harakatli tarkib uchun moʻljallangan darvozalar oʻzidagi otiluvchi eshiklar evakuatsiya yaqin yoʻllari hisoblanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.11. Xonalardan, qavatlardan va binolardan evakuatsiya chiqish yoʻllarini soni va umumiy kengligi, ular orqali evakuatsiya qilinishi ehtimoli boʻlgan odamlarning maksimal soniga va odamlar mavjud boʻlishi mumkin boʻlgan (ishchi joyidan) eng yaqin evakuatsiya chiqish joyigacha boʻlgan eng uzoq masofaga bogʻliq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Turli funksional yongʻin xavfiga ega va yongʻinga qarshi toʻsiqlar bilan ajratilgan bino qismlari mustaqil evakuatsiya chiqish yoʻllari bilan taʼminlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.12. Ikkitadan kam boʻlmagan evakuatsiya chiqish yoʻllari boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir vaqtni oʻzida 10 dan ortiq odamni boʻlishi moʻljallangan F1.1. sinfga mansub xonalardan, smenada ishlovchilarni eng koʻp soni 5 kishidan ortiq boʻlgan A va B toifadagi F5 sinfga mansub, V toifadagi xonadan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25 kishidan koʻp yoki maydoni 1000 kv.m. ortiq xonadan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir vaqtni oʻzida 6 tadan 15 ta odam boʻlishiga moʻljallangan yertoʻla va sokol qavatdagi xonalardan bunda ikkitadan bitta chiqish 5.20 “d” band talabiga binoan nazarda tutishga yoʻl qoʻyiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir vaqtda 50 dan ortiq odam boʻlishiga moʻljallangan xonalardan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jihozlarga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan F5 sinfiga mansub xonalardagi ochiq javonlar va maydonchalardan, bunda yarus pol maydoni — 100 kv.m. dan ortiq boʻlganda — A va B toifadagi xonalar uchun va 400 kv.m. ortiq boʻlganda — ikkala toifadagi xonalar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikki qavatda joylashgan F1.3. sinfga mansub xonalar (xonadonlar), yuqori qavat 15 m dan baland joylashganda, har bir qavatdan evakuatsiya chiqish joyiga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.13. Qavatlari kamida ikki evakuatsiya chiqish joylariga ega boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F1.1; F1.2; F2.1; F2.2; F3; F4. sinfga mansub binolar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qavatdagi kvartiralar umumiy maydonidan kelib chiqib F1.3. sinfga mansub binolar, seksiya turdagi binolar uchun seksiya qavatida — 500 kv.m. dan ortiq boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A va B toifasi mavjud F5 sinfiga mansub binolar, bunda ishlovchilar soni eng koʻp smenada 5 tadan ortiq odamni tashkil qilsa, V toifada 25 ta odamni tashkil qilsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yertoʻla va sokol qavatlari maydoni 300 kv. m. dan ortiq boʻlganda, yoki bir vaqtni oʻzida 15 tadan ortiq odam mavjud boʻlishi uchun moʻljallanganda 2 tadan kam boʻlmagan evakuatsiya chiqish yoʻllariga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balandligi 15 metrdan ortiq boʻlmagan F1.2; F 3 va F 4.3. sinfiga mansub va maydoni 300 kv. metrdan ortiq boʻlmagan, hamda odam soni 20 tadan ortiq boʻlmagan hamda zina katagiga chiquvchi 2-turdagi eshik bilan (2-jadval boʻyicha) jihozlagan bino qavatlaridan (yoki qavatning boshqa qismidan yongʻinga qarshi toʻsiq bilan ajratilgan qavat qismidan) bitta evakuatsiya chiqish yoʻli oʻrnatishga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻllanish:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Binoning balandligi yuqori qavatning joylashtirish joyidan balandligi deb, tepadagi texnik qavatning hisobga olmagan holatda hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Qavatning balandligi yongʻin mashinalar yurgan yuzidan tashqari devordagi derazaning ochiq boʻlgan holatdagi chegarasigacha masofasi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.14. Qavat ikkitadan kam boʻlmagan evakuatsiya chiqish joyiga ega boʻlishi kerak, agar qavatda 2 tadan kam boʻlmagan evakuatsiya chiqish yoʻliga ega boʻluvchi xona joylashgan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binodan evakuatsiya chiqish joylari va yoʻllarning soni, binoning istalgan qavatidagi evakuatsiya chiqish joylari sonidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.15. Ikki va undan ortiq evakuatsiya chiqish yoʻllari mavjud boʻlsa ular tarqatilgan holda joylanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikki evakuatsiya chiqish joylari oʻrnatilgan boʻlsa, u holda ularning har biri xonada, qavatda yoki binoda mavjud boʻlgan hamma odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilinishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha uzoq masofali evakuatsiya chiqish joylaridan eng kichik “L” uzunligi pastda koʻrsatilgan tenglamalar yordamida topiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning xona ichidan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino yoʻlakdan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda: R — xonaning perimetri (toʻrtta devor uzunligining yigʻindisi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — evakuatsiya chiqish joylarning soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
D — yoʻlak uzunligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikkitadan ortiq evakuatsiya chiqish joylari mavjud boʻlsa, xonadagi, qavatdagi yoki binodagi hamma odamlarni bexatar evakuatsiya qilish ularning har biridan tashqari, hamma evakuatsiya chiqish joylari bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.16. Evakuatsiya chiqish joylari balandligi 1.9 m dan, eni esa kam boʻlmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2 m dan — F1.1 sinfga mansub xonadan evakuatsiya qilinadiganlar soni 15 kishidan ortiq boʻlganda, boshqa vazifaviy yongʻinga xavfli xona va binolardan, F1.3 sinfga mansublari 50 kishidan ortiq boʻlganda bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0.8 m dan — boʻlgan hamma hollarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zina kataklari tashqi tarafdagi eshiklari va zina kataklaridan vestibyuldan chiquvchi eshiklar eni hisob boʻyicha, yoki zinapoya eni 5.29 bandda belgilangan zinapoya enidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha holatlarda ham evakuatsiya chiqish yoʻllarning eni shunday boʻlishi kerakki, ochiq joy yoki eshik orqali oʻtuvchi evakuatsiya yoʻlini geometriyasini hisobga olgan holda, odam yotgan zambilni bemalol olib oʻtish mumkin boʻlsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.17. Evakuatsiya chiqish joylaridagi eshiklar va evakuatsiya yoʻlidagi boshqa eshiklar binodan chiqish yoʻnalishi boʻyicha ochilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Eshiklarni ochilish yoʻnalishi meʼyorlanmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) F1.3 va F1.4 — sinfga mansub xonalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) bir vaqtda 15 dan ortiq kishi toʻplanmaydigan xonalar uchun, A va B toifadagi xonalar bundan mustasno;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) sathi 200 kv. m. dan ortiq boʻlmagan, doimiy ishchi oʻrni boʻlmagan omborxonalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) sanitariya qismlari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) 3-turdagi zina maydonchasiga chiqish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) shimoliy qurilish iqlimli mintaqasida joylashgan binolar tashqi eshiklari uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.18. Qavatlararo yoʻlaklardan, xollardan, foyelardan, vestibyullardan va zina kataklaridan evakuatsiya chiqish yoʻllari eshiklari, ularni kalitsiz erkin ochilishiga xalaqit beruvchi toʻsiqlar boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balandligi 15 m. dan ortiq binolarda xonalardan tashqari bu eshiklar ochilmagan yoki qalin oynadan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zina kataklarida eshiklar oʻz-oʻzidan yopilishi uchun moslamalar va zichlagichlariga ega boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tashqariga yoki xonalarga olib boradigan eshiklar zina kataklar tomonidan oʻz-oʻzidan yopiladigan va zichlagichlar uchun asboblar boʻlishi shart emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy yoʻlaklarga olib chiquvchi zina kataklari eshiklari, lift xollari eshiklari, doimiy havo bosimi boʻlgan shlyuz-tambur eshiklari oʻz oʻzidan yopilishi uchun moslamalar va zichlagichlarga ega boʻlishi lozim, yongʻin vaqtida havo bosimi boʻlgan tambur-shlyuz eshiklari va majburiy tutunga qarshi himoyali xonalar eshiklari, esa ularni oʻt tushgan vaqtda yopilishi uchun avtomatikaga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.19. Evakuatsiya chiqish joylari, talablarga javob bermaydigan chiqishlarga avariyaviy sifatida qaralishi mumkin va yongʻin vaqtida odamlar xavfsizligini oshirish uchun moʻljallanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻt tushgan chogʻda avariya chiqish joylari evakuatsiya vaqtida hisobga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.20. Avariya chiqish joylariga kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) eshik yoki lyuk oʻlchamlari va zina boʻlishi “d” band boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) ochiq balkonga yoki lodjiyaga eni 1.2 m dan kam boʻlmagan, balkon yonidan, deraza boʻshligʻigacha (oynavand eshik) tuynuksiz poydevorli yoki oynavand boʻshliqlar orasi eni 1.6 m dan kam boʻlmagan (lodjiyaga) chiquvchi chiqish joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) eni 0.6 m dan kam boʻlmagan F1.3. sinfga mansub binoning tutash boʻlimiga ochiq oʻtish joyiga yoki havo mintaqasi orqali tutash yongʻin boʻlinmasiga olib chiqish joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) balkon va lodjiyalarni qavatma-qavat bogʻlovchi tashqi zina bilan jihozlangan, balkon va lodjiyaga chiqish joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) pol sathi — 4,5 metrdan past va + 5.0 m dan baland boʻlmagan, oʻlchamlari 0.75 x 1.5 m dan kam boʻlmagan deraza yoki eshik orqali, hamda oʻlchamlari 0,6x0,8 m dan kam boʻlmagan lyuk orqali, bunda chiqish xonadagi lyukzina orqali, bevosita xonadan tashqariga chiqish joylari; bu zinalarning qiyaligi meʼyorlanmaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) oʻlchamlari va zinalari I boʻyicha, deraza, eshik yoki lyuk orqali, yongʻinbardoshliligi I va II darajali S0 va S1 sinfga mansub bino tomiga chiqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.21. Faqat muhandislik tamoqlari oʻtkazish uchun moʻljallangan texnik qavatlardan, oʻlchamlari 0,75x1,5 m dan kam boʻlmagan eshiklar orqali, hamda 0,6x0,8 m dan kam boʻlmagan lyuklar orqali evakuatsiya chiqish joylarisiz, avariya chiqish joylari nazarda tutilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnik qavat maydoni 300 m2 gacha boʻlganda bir chiqish joyi moʻljallanishiga ruxsat etiladi, keyingi har bir, toʻla yoki toʻliqsiz 2000 m2 maydonga, yana kamida bir chiqish joyi koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnik qavatlarda evakuatsiya chiqish joylari 1,8 m dan kam boʻlishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu chiqish joylarini texnik yertoʻlalarda, binodan chiqish joylaridan alohida boʻlishi va bevosita tashqariga olib chiqishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Evakuatsiya yoʻllari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.22. Evakuatsiya yoʻllari QMQ-2.01.05-98 talablariga muvofiq yoritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.23. Xonaning eng uzoq nuqtasidan, F5 sinfga mansub binolar uchun eng uzoqda joylashgan ish oʻrnidan, eng yaqin evakuatsiya chiqish joyigacha yoʻl qoʻyiladigan evakuatsiya yoʻli oʻqi boʻyicha oʻlchanadigan chegaraviy masofa bino va xonaning portlash yongʻin xavfliligi toifasi vazifaviy yongʻinga xavfliligi, evakuatsiya qilinadiganlar soni, binoning qurilmaviy yongʻinga xavfliligi sinfga mansubligi va yongʻinbardoshlik darajasiga bogʻliq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-turdagi zina boʻyicha evakuatsiya yoʻlini uzunligini uning uchlangan balandigacha teng qilib olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.24. Evakuatsiya yoʻllarini 5.9-ni hisobga olgan holda nazarda tutilishi lozim; ular tortlov eskalatorlar, hamda quyidagi uchastkalarni oʻz ichiga olmasligi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lift shaxtalaridan chiqiladigan yoʻlaklar orqali yoki lift xollari va lift oldidan tamburlar orqali, agar liftlar shaxtalarini toʻsib turuvchi qurilmalari, yongʻinga qarshi toʻsiqlarga qoʻyiladigan talablarga javob bermasa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zina kataklari yoʻlakning bir qismi boʻlganda, zina kataklari orqali oʻtish joyini va xona orqali, uning ichida 2-turdagi zina joylashtirilgan boʻlsa, lekin evakuatsiya jarayonga ega boʻlmasa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir joyi boʻyicha, foydalaniladigan tom yoki maxsus jihozlangan tom qismi bundan mustasno;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikkidan ortiq qavatli yarusli bogʻlovchi hamda yertoʻla va poypesh qavatidan olib boruvchi 5.9 da koʻrsatilgan holatlar bundan mustasno, 2-turdagi zinalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.25. Hamma toifadagi yongʻin-bardoshlik va qurilmaviy yongʻinga xavflilik sinfiga mansub V darajali yongʻinbardosh binolardan tashqari, binolarda evakuatsiya yoʻlida quyidagidan, ortiq yuqori yongʻinga xavfli ashyolar qoʻllanishiga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
G1, V1, D2, T2-sinfi devorlarini pardozlash va vestibyul, zina kataklari, lift xollari osma shiftlarini toʻldirish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
G2, DZ, TZ — yoki G2, VZ, D2, T2 — devorlarni, shiftlarni pardozlash va umumiy yoʻlaklar, xollar va foyelar osma shiftlarini toʻldirish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V2, RP2, DZ, T2 — umumiy yoʻlaklarda, xollarda va foye pollari qoplamasi uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yengil alangalanadigan suyuqliklar ishlab chiqariladigan, qoʻllanadigan yoki saqlanadigan A, B va V1 toifadagi F5 sinfga mansub xonalarda pollarni yonmaydigan ashyolardan yoki G1 yonuvchanlik guruhidagi ashyolardan tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonalarda va evakuatsiya yoʻlida osma shiftlar sirti yonmaydigan ashyolardagi tayyorlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.26. Umumiy yoʻlaklarda, 5.9. bandda koʻrsatilgan boʻyicha, meʼyorlarda maxsus eslab oʻtilgan hollar bundan mustasno, 2 metrdan past balandlikda devorlar sathida gaz quvurlari va yonuvchi suyuqliklar quvur oʻtkazgichlari, shuningdek biriktirma shkaflar, kommunikatsiya va yongʻin joʻmraklari uchun shkaflardan tashqari, jihozlar joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60 metrdan ortiq uzunlikdagi umumiy yoʻlaklarni 2-turdagi yongʻinga qarshi uzunligi davlat meʼyoriy hujjatlari bilan aniqlanadigan, lekin 60 metrdan oshmaydigan poydevorlar bilan uchastkalarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonalardan yoʻlak tomonga ochiladigan eshiklar uchun evakuatsiya yoʻllarni eni yoʻlak eniga qaraganda kamaytirish shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
eshik enining yarmiga, eshiklar bir tomondan joylashtirilgan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
eshiklar eni masofasiga ega boʻlsa, eshiklar ikki tomonidan joylashtirilgan boʻlsa, lekin bu talabnoma har qavatli boʻlgan yoʻlaklar (xollar) F1.3. sinfdagi binolarda boʻlganda va har bir xonadan zina katagiga chiqish yoʻli boʻlganda bu qoida boʻlishi shart emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.27. Evakuatsiya yoʻllari ufqiy uchastkalarning sof balandligi 2 metrdan kam boʻlmasligi lozim, evakuatsiya yoʻllari ufqiy uchastkalari va panduslar eni kam boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,2 m — F1 sinfga mansub xonalardan 15 dan koʻp kishi, boshqa sinfga mansub vazifaviy yongʻinga xavfli xonalardan 50 dan ortiq kishi evakuatsiya qilishi mumkin boʻlgan umumiy yoʻllar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,7 m — yakka ishchi oʻrinlariga joylari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.0 m — hamma boshqa xollarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Istalgan vaziyatda evakuatsiya yoʻllarini eni, uning geometriyasini hisobga olgan holda, odam yotgan zambilni bemalol olib oʻtish mumkin boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.28. Evakuatsiya yoʻlida polda 45 sm dan kam boʻlmagan balandlik oʻzgarishiga, eshik ostonalari, bundan mustasno, yoʻl qoʻyilmaydi. Balandlik oʻzgaradigan joyda 3 tadan kam boʻlmagan pogʻonali zina yoki qiyaligi 16 dan ortiq boʻlmagan namdus nazarda tutishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zina balandligi 15 sm dan ortiq boʻlganda tutqichli toʻsiq koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Evakuatsiya yoʻllarida aylanma zinalar va qoʻshimcha zina oldi pillapoyalari, hamda zina va zina katagida turli endagi va balandlikdagi pogʻonalar oʻrnatishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zina va zina kataklari boʻyicha evakuatsiya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.29. Evakuatsiya uchun moʻljallangan zina, shu jumladan zina kataklari joylashgan zinalar eni undan istalgan evakuatsiya chiqishi joyi (eshik) enidan kam boʻlmasligi, lekin odatda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) 1,35 m dan — F1.1 sinfga mansub bino uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) 1,2 m dan — birinchi qavatdan tashqari, istalgan qavatda mavjud odamlar soni 200 kishidan koʻp boʻlgan binolar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) 0,7 m dan — yakka ish joylariga olib boruvchi zinalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) 0,9 m dan — qolgan hamma hollar uchun kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.30. Evakuatsiya yoʻllarida zina qiyaligi, odatda 1:1 dan ortiq; pogʻona eni, odatda 25 sm dan balandligi esa 22 sm dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yakka ishchi oʻrinlariga oʻtish joylari uchun zinalar qiyaligi 2% gacha koʻpaytirish mumkin. Egri chiziqli tantanavor zinalar tor qismida pogʻonalar enini 22 sm gacha, faqat umumiy ish oʻrinlari 15 kishidan kam boʻlgan xonalar (A va B toifadagi F5) sinfga mansub xonalardan tashqari) olib boruvchi zinalar pogʻonalari eni 12 sm gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchinchi turdagi zinalar odatda K1 sinfga mansub, yongʻinbardoshlik chegarasi REI-30 dan kam boʻlmagan devorlarning tuynuksiz (yorugʻlik tushish boʻshliqlarisiz) qismida yonmaydigan ashyolardan tayyorlanishi lozim. Bu etajlar evakuatsiya chiqish joylari sathidan 1,2 m balandlikda toʻsiqli maydonlarga ega boʻlishi va daraja boʻshligʻidan 1 m dan kam boʻlmagan masofada joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.31. 3ina maydonlari eni, zinapoya enidan kam boʻlmasligi, kengaytirilgan eshikli liftlarga chiqish oldida — zinapoya eni va lift eshigi enining yarmi yigʻindisidan, ammo 1,6 m dan kam boʻlmasligi boʻlishi shart. Toʻgʻri zinapoyalarda ora maydonchalar eni 1 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zina katagiga chiquvchi eshiklar ochiq holda zina maydonlarini va zina poyalarni enini kamaytirmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.32. Zina kataklarida gaz quvurlari va yonuvchi suyuqliklar quvur oʻtkazgichlarini, tirkash shkaflarni, kommunikatsiya va yongʻin joʻmraklari uchun shkaflardan tashqari, elektr kabellari va simlari (yoʻlaklar zina kataklarni yoritish uchun elektr oʻtkazgichlar bundan mustasno) istalgan xonalarni jipslashtirib qurish, yuk liftlari va yuk koʻtargichlaridan chiqish joylarini nazarda tutish, hamda devor sathida pogʻona va zina maydonchasi yuzasidan 2,2 m gacha balandlikda, boʻrtib chiqib turuvchi jihozlar joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balandligi 28 metrdagi boʻlgan binolarda odatiy zina kataklarida axlat oʻtkazgichlar va xonalarini yoritish uchun elektr oʻtkazgichlar nazarda tutishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oddiy zina kataklarning hajmida faqat saqlash xonalarni joylashtirishga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Birinchi yoki yertoʻla qavatning zina katagining ostida isitish, suv oʻlchagich, elektr asboblarni tekshirish uchun xonalarni joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.33. Zina kataklaridan tutun qoplamaydiganlaridan tashqari 1-qavatda pastga tushmaydigan ikkidan koʻp boʻlmagan lift joylashishiga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutun qoplamaydigan zina kataklarida birinchi qavatdan pastga tushmaydigan, lift shaxtalarini toʻsuvchi qurilmalari yonmaydigan ashyolardan boʻlgan, ikkitadan koʻp boʻlmagan lift joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binolar tashqarida joylashtirilgan lift quduqlari faqat yonmaydigan konstruksiyalardan toʻsuvchi qurilmalarini ishlatish mumkin va ularning yongʻinga bardoshlik chegarasi meʼyoriy qoidalarga teng boʻlishi shart emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutun qoplamaydigan zina kataklarida faqat isitish jihozlari joylashtirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.34. Zina kataklari bevosita tashqariga bino atrofidagi hududga chiqishi kerak. Zina kataklaridan, shuningdek vestibyulga chiqish mavjud boʻlsa, u holda vestibyul yoʻlaklari va yonidagi xonalardan 1-turdagi yongʻinga qarshi poydevorlar bilan ajratilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikkita zina kataklaridan evakuatsiya chiqish joylar boʻlganda va ular umumiy vestibyul tomondan chiqish joyi orqali bevosita tashqariga chiqishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N1-turdagi zina kataklari faqat, bevosita tashqariga chiqish joyiga ega boʻlish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.35. Zina kataklari L2 turdagi zinalardan kataklar bundan mustasno, odatda, tashqi devorda, har bir qavatda yuzasi 1.2 m2 dan kam boʻlmagan yoriqlik tushuvchi boʻshliqlariga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binolarda evakuatsiya uchun moʻljallangan, 50% dan koʻp boʻlmagan ichki zina kataklarini yorugʻlik tushuvchi boʻshliqlarsiz nazarda tutilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F2, F3 va F4 sinfga mansub — N2 toifali yoki N3 yongʻin chogʻida havo bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F5 sinfga mansub V toifadagi balandligi 28 m gacha, G va D toifadagilarda bino balandligidan qatʼiy nazar, N3 toifadagi yongʻin chogʻida havo bosimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L2 turdagi zina kataklari tomyopmada 4 m2 dan kam boʻlmagan yorugʻlik tushuvchi boʻshliqlarga, zinapoyalar oraligʻida eni 0,7 m dan kam boʻlmagan masofaga yoki binoning bor balandligi boʻyicha sharqiy kesimida yuzasi 2 m2 dan kam boʻlmagan yorugʻlik shaxtasiga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.36. N2 va N3 turidagi zina kataklari tutunga qarshi himoyasi QMQ 2.04.05-97 meʼyoriy hujjatlariga binoan nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zarur boʻlsa N2 turdagi zina kataklarini 1-turdagi tuynuksiz yongʻinga qarshi poydevorlar bilan balandligi boʻyicha qismlarga boʻlish lozim, bunda qismlarga oʻzaro oʻtish joylari zina katagi hajmidan tashqarida boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N2 turdagi zina kataklarida oynalar ochilmaydigan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.37. N1 turdagi tutun qoplamaydigan zina kataklariga tashqi havo mintaqasi orqali olib beruvchi oʻtish joyining tutun qoplamasligi uning qurilmaviy va hajmiy-rejaviy yechimlari bilan taʼminlanishi lozim: bu oʻtish joylari ochiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binoning tashqari devori boshqa devorgacha tarqalishi 135 gradusdan kam boʻlgan holda, yaqin turadigan tashqari devorgacha gorizontal masofasi ichki burchakkacha 4 m dan kam boʻlishi mumkin emas va bu masofa tashqari devorning ustun miqdorigacha kamaytirish mumkin, lekin bu talabnoma 135 gradusli ichki burchaklarda joylashtirilgan oʻtishlarga va devorning ustuni 1,2 m dan koʻp boʻlmagan holda oʻtishi zarur emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zina kataklari eshik boʻshligʻi va eng yaqindagi deraza orasidagi eni — 2 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binoning ichki burchaklarida joylashmasligi kerak va 1,2 m dan kam boʻlmagan enga va 1,2 m balandlikdagi toʻsiqqa ega boʻlishi lozim; tashqi havo mintaqasida eshiklar orasidagi devor eni 1,2 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.38. L1 turdagi zina kataklari, balandligi 28 m gacha boʻlgan, hamma vazifaviy yongʻinga xavfli sinfga mansub binolarda nazarda tutilishi mumkin; bunda F5 sinfga mansub A va B toifali binolarda, A va B toifadagi xonalardagi qavatlar aro yoʻlaklarga chiqish joylari doimiy havo bosimi tanbur shlyuz orqali koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.39. L2 turdagi zina kataklari I, II va III oʻtga chidamlik darajali binolarda va konstruktiv yongʻin xavfli sinflari S0, S1 boʻlgan holatda undan tashqari F1, F2, F3 va F4 funksional yongʻin xavfli boʻyicha va balandligi 9 m dan oshmagan boʻlsa joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinda tepadagi yorugʻlik tushunchasi avtomatik ravishda ochiladigan boʻlsa, binoning balandligini 12 m gacha koʻpaytirish mumkin, lekin bino F 1.3. sinfida boʻlishi shart va avtomatik yongʻin signalizatsiyasi yoki yongʻin toʻgʻrisida xabar beradigan asboblarning boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Faqat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F2, F3, va F4 sinfdagi binolarda bu zinalar 50% koʻp boʻlishi mumkin emas, qolganlardan tashqari devorlarida har bir qavatda yorituvchi oynalar boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F1.3. sinfdagi seksiyali binolarda har 4 m. balandlikda joylashtirilgan xonada 5.20. band boʻyicha avariya chiqish joyi nazarda tutilishi lozim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.40. Balandligi 28 m dan ortiqroq binolarda, hamda F5 sinfga mansub, A va B toifadagi binolarda, odatda N1 turdagi, tutun qoplamaydigan zina kataklari nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 1.1, F 1.2 ,F 2, F 3 va F 4 sinflarga mansub, yoʻlakli turli 50% ortiq boʻlmagan N2 yoki N3 turdagi zina kataklarini nazarda tutishga va yongʻinda havoning bosimi boʻlishi shart;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 1.3 sinfdagi yoʻlak turdagi binolarda 50% koʻp boʻlmagan zina kataklari N2 turdagi boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F5 sinfga mansub A va B toifadagi binolarda tabiiy yorugʻlik va doimiy havo bosimli N2 va N3 zina kataklarini nazarda tutishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F5 sinfga mansub, V toifadagi binolarda N2 yoki N3 yongʻin chogʻida havo bosimi zina kataklarini nazarda tutishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F5 sinfga mansub G va D toifadagi binolarda N2 yoki N3 yongʻin chogʻida havo bosimli zina kataklari, hamda L1 turdagi zina kataklarini, ularni balandligi boʻyicha har 20 metrda yongʻinga qarshi tuynuksiz poydevorlar bilan boʻlingan va zina katagining bir qismidan boshqasiga, zina katagi hajmidagi tashqarida oʻtish joyi bilan nazarda tutishga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.41. Tutun qoplamaydigan china katakli binolarda umumiy yoʻlaklarni, vestibyullarni, xollar va foyelarni tutunga qarshi himoyasini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.42. I va II darajali yongʻinbardosh SO sinfga mansub binolarda, vestibyuldan ikkinchi qavatgacha 6.30 talablarini hisobga olgan holda, ikkinchi turdagi zinalar nazarda tutishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.43. Balandligi 28 m dan ortiq boʻlmagan, qurilmaviy yongʻin xavfliligi F1.2, F2, F3, F4 sinflarga mansub, I va II yongʻinbardoshlilik toifasiga va SO qurilmaviy yongʻin xavfliligi sinfga mansub meʼyorlar bilan talab etiladigan evakuatsiya zina kataklari mavjud va 6.31. talablari rioya etilgan binolarda 2 dan ortiq qavatni birlashtiruvchi, 2 turga mansub zinalar qoʻllanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.44. Eskalatorni 2-turdagi zinalar uchun oʻrnatilgan talablarga muvofiq nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 YONGʻIN TARQALISHINING OLDINI OLISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.1. Yongʻin tarqalishining oldini olishda yonish maydoni, kuchayishi (jadallashuvi) ni va davomiyligini cheklovchi tadbirlar orqali erishiladi. Ularga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinning xavfli omillarini xona, xonalararo, turli vazifaviy yongʻin xavfliligiga mansub xonalar guruhi, qavatlar va seksiyalar, yongʻinli boʻlinmalar, hamda binolar aro boʻylab tarqalishiga toʻsqinlik qiluvchi qurilmaviy va hajmiy-rejaviy yechimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolar qurilmalari shu jumladan tom, tarzlar va pardozlash va qoplamalari, xonalar va evakuatsiya yoʻllari, yuza qatlamlarida foydalaniladigan qurilish materiallarining yongʻinga xavfliligini cheklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xona va binolarning texnologik portlash yongʻinga xavfliligi pasaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birlamchi, shu jumladan avtomatik va tashib keltiruvchi oʻt oʻchirish vositalarni mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
signalizatsiya va yongʻin haqida xabar berish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinda evakuatsiya tartibini boshqarma qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.2. Binolarning oʻt oʻchirish qaysi boʻlgan qismlari (texnik xonalar va qavatlar, yertoʻla va sopol qavatlar va binolarning boshqa qismlari)ni yopish maydoni, jadallashuvi va davomiyligini cheklashga qaratilgan qoʻshimcha vositalar bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.3. Yongʻin tarqalishini oldini olishga qaratilgan tadbirlar samaradorligini yongʻin bevosita va bilvosita zararini cheklash boʻyicha 4 boʻlim talablari asosidagi texnik-iqtisodiy hisoblar boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.4. Turli vazifaviy yongʻinga xavflilik sinfiga mansub, bino qismlari va xonalar oʻzaro bir biridan meʼyorlangan yongʻinbardoshlik chegarali va qurilmaviy yongʻinga xavflilik sinfiga mansub toʻsuvchi qurilmalar yoki yongʻinga qarshi toʻsiqlar bilan ajratilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunday toʻsuvchi qurilmalarga va yongʻinga qarshi toʻsiqlar turiga, xonalarning vazifaviy yongʻinga xavfliligi, yongʻin yukining kattaligi, binoning yongʻinbardoshlik darajasi va qurilmaviy yongʻin xavfliligi sinfiga mansubligi hisobga olingan holda talablar qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.5. Binoda yongʻinga qarshi toʻsiqlar bilan ajratilgan turli vazifaviy yongʻinga xavfliligiga ega qismlar boʻlsa, bu qismlarning har biri vazifaviy yongʻin xavfiga muvofiq keluvchi binoga qoʻyiladigan yongʻinga qarshi, talablarga javob berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binoning yongʻinga qarshi himoya tizimini tanlashda, butunlay binoning vazifaviy yongʻinga xavfliligi, bino qismlarining turli vazifaviy yongʻin xavfliligida yuqori boʻlishi mumkinligini olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.6. F 5 sinflarga mansub binolarga A va B toifadagi xonalar bu texnologik talablar bilan yoʻl qoʻyilsa, tashqi devor oldida, koʻp qavatli binolarda esa, yuqori qavatlarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.7. Yorituvchi va poypesh qavatlarda yonuvchan gaz va suyuqliklar hamda yengil alangalanuvchi ashyolar, maxsus eslatib oʻtiladigan hollar bundan mustasno, ishlatiladigan yoki saqlanadigan xonalar joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.8. Binokorlik qurilmalari yongʻinni xufiya tarqalishiga imkon bermasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.9. Binokorlik qurilmalari mahkamlanish tugunlari yongʻinbardoshligi, qurilmaning talab etiladigan oʻz yongʻinbardoshligidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.10. Zal xonalarida polning nishabligini tashkil etuvchi qurilmalar 4 va 5 jadvallarda qavatlararo orayopmalar uchun oʻrnatilgan talablarga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.11. Meʼyorlangan yongʻinbardoshlik va yongʻinga xavfli toʻsuvchi qurilmalarni kabellar va quvur oʻtkazgichlar kesib oʻtish tugunlari qurilmalarning yongʻin texnikaviy talab etiladigan koʻrsatkichlarini pasaytirmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.12. Qurilmalarning ochiq sathiga surkalgan maxsus yongʻin himoya qoplama va shimdirgichlar, qurilmalarni pardozlashga qoʻyiladigan talablarga muvofiq boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu qoplamalar va shimdirgichlar texnikaviy hujjatlarida ularning oʻzgarish davriyligi yoki foydalanish sharoitidan kelib chiqib qayta tiklanishi koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularni davriy oʻzgartirish yoki qayta tiklash imkoniyatini istisno etuvchi joylarda maxsus yongʻin himoya qoplamalari va shimdirgichlar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.13. Ashyolarning yongʻinga xavfliligini kamaytirish uchun qoʻllaniladigan yongʻinga qarshi vositalarni samaradorligi 4-boʻlimda binokorlik qurilmalarini yongʻin-bardoshlilik chegarasini aniqlash uchun oʻrnatiladigan sinov vositasida baholanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilmalarni yongʻinga xavfliligini koʻtarish uchun qoʻllaniladigan yongʻinga qarshi vositalarni samaradorligi 4-boʻlimda qurilish qurilmalarini yongʻin bardoshlik chegarasini aniqlash uchun oʻrnatilgan sinov vositasi baholanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Metall qurilmalarning yuk koʻtarish qobiliyati aniqlanayotganda yongʻinga qarshi himoya vositalari, hisobga olinmaydigan samaradorligini statik yuksiz 1,7 m dan kam boʻlmagan oʻlchovdagi balandlikkacha kichraytirilgan ustunlar modellarini yoki 2,8 m. dan kam boʻlmagan oraliqdagi toʻsinlar modellarini taqqoslash sinovlari yoʻli bilan baholashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.14. Tomyopma va orayopmalar yongʻinbardoshlilik chegarasini oshirish uchun qoʻllaniladigan osma shiftlar yongʻinga xavfliligi boʻyicha bu tomyopma va orayopmalarga qoʻyiladigan talablarga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Osma shiftli xonalardagi yongʻinga qarshi poydevorlar ularning yuqorisidagi boʻshliqni boʻlib turishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Osma shiftlar yuqorisidagi boʻshliqda yonuvchan gazlar, chang havo aralashmasi, suyuqliklar va ashyolar tashishga moʻljallangan kanallar va quvur oʻtkazgichlar oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. A va B toifadagi xonalarda osma shiftlar nazarda tutishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi toʻsiqlar tomyopma va orayopmalar boʻlgan xonalarda ularning orasidagi boʻsh joyi boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.15. Yongʻinga qarshi toʻsiqlar binoning toʻsib turuvchi devorlar bilan tutashuv joyida, shu jumladan, binoning shakli oʻzgaradigan joyda, bu toʻsiqlardan chetlab oʻtib, yongʻin tarqalmasligini taʼminlovchi tadbirlar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.16. Binolarni yongʻin boʻlimlariga ajratuvchi, yongʻinga qarshi devorlar, binoning bor boʻyicha koʻtarilishi va yongʻin oʻchogʻi tomonida bino qurilmasi qulab tushgan chogʻida, yonma-yon joylashgan yongʻin boʻlinmasiga yongʻin tarqalmasligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.17. Yongʻinga qarshi devorlar poydevorga yoki poydevor toʻsinlarga tarqalishi, binoning bor boʻyicha koʻtarilishi, hamma qurilmalar va qavatlarni kesib oʻtishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi devorlar tayanchga oʻrnatilgan boʻlsa, tayanch konstruksiyalarning yongʻinbardoshlik chegarasi devorlarning yongʻinbardoshlik chegarasidan past boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi devorlar bino va inshootning yonmaydigan ashyolardan tayyorlab, soʻng qurilmasiga bevosita oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.18. Yongʻinga qarshi devorlar tomdan tashqarida koʻtarib turishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60 sm. dan kam boʻlmagan masofaga, agar chordoqli yoki chordoqsiz tomyopmalarining biron bir unsuri yonuvchan ashyolardan tayyorlangan boʻlsa G3, G4 guruhlar boʻyicha, tom bundan mustasno;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30 sm. dan kam boʻlmagan masofaga, agar chordoqli yoki chordoqsiz tomyopma unsurlari qalin yonuvchan ashyolardan tayyorlangan boʻlsa G1, G2 guruhlar boʻyicha, tom bundan mustasno. Agar chordoqli yoki chordoqsiz tomyopma hamma unsurlari yonmaydigan ashyolardan (NG) tayyorlangan boʻlsa, yongʻinga qarshi devor tomdan koʻtarilib turmasligi mumkin, tom bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.19. Tashki devorlari yonuvchan yoki qiyin yonuvchan ashyolardan G3, G4 guruhlar orqali foydalanib bunyod etilgan binolar yongʻinga qarshi devorlari bu devorlarni kesib oʻtishi hamda devorning tashqi sathidan 30 sm. dan kam boʻlmagan masofada boʻrtib chiqib turishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tashqi devorlari yonmaydigan ashyolardan tasmasimon qilib barpo etilsa, yongʻinga qarshi devorlar oynalarni boʻlib turishi lozim. Bunda yongʻinga qarshi devor, devor sathidan tashqariga boʻrtib chiqmasligi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.191. Binolarning fasadlari, xonalari va evakuatsiya yoʻllarida quyidagi yonuvchanlik darajasiga ega qurilish materiallaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YO2-YO4 — balandligi 28 m gacha boʻlgan binolarning fasadlarini pardozlash va qoplashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YO-YO4 — balandligi 28 m va undan yuqori boʻlgan binolarning fasadlarini pardozlash va qoplashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YO1-YO4 — balandligidan qatʼiy nazar taʼlim va tibbiyot tashkilotlari obyektlarining fasadlarini pardozlash hamda qoplashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YO1-YO4 — barcha binolarning (funksional vazifasidan qatʼi nazar) evakuatsiya yoʻllari, vestibyullari, zinapoya kataklari, lift xollari, umumiy yoʻlaklari, zallari va foyelari hamda yertoʻla va yarim yertoʻla (sokol) qavatlari xonalari, sport inshootlari tribuna ostidagi xonalarning devorlari va shiftlarini pardozlashda, shuningdek osma shiftlarini oʻrnatishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.20. Binoni yongʻin qismlariga ajratilishida, balandroq va kengroq boʻlgan qism devor yongʻinga qarshi boʻlishi lozim. Yongʻinga qarshi devor qismida yongʻinbardoshligi meʼyorlashtirilmaydigan deraza, eshik va darvozalar oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi, tutashgan qismlarining tomidan tiklik boʻyicha 8 m. dan kam boʻlmagan va devordan ufq boʻyicha 4 m. dan kam boʻlmagan masofada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.21. Yongʻinga qarshi devorlarda shamollatish va tutun oʻtkazish kanallari oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi, qachonki ular oʻrnatilgan joyida yongʻinga qarshi devor kanalining har qaysi tomonida yongʻinbardoshlik chegarasi devorning meʼyorlashtirilgan qiymatidan kam boʻlmagan holatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.22. Yongʻinga qarshi devor yoki yongʻinga qarshi toʻsiqlarni binoning bir qismi boshqasi bilan burchak ostida tutatish joyida oʻrnatishda, tashqi devorlarda joylashgan boʻshliqlar eng yaxshi qirralari orasidagi masofa ufq boʻyicha 4 metrdan kam boʻlmasin, yongʻinga qarshi tolning devorga yoki toʻsiqqa burchak ostida tutashuvchi devor, gulqosh va chiziqlari 4 m. uzunlikda yonmaydigan ashyolardan tayyorlanishi zarur. Koʻrsatilgan boʻshliqlar orasidagi masofa 4 m. boʻlganda, yongʻinga qarshi 2-turdagi eshik yoki deraza bilan toʻldirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.23. Yongʻin chogʻida yongʻinga qarshi toʻsiqlardagi boʻshliqlar (darchalar), odatda, yopiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi devorlarda derazalar ochilmaydigan boʻlishi kerak. Eshiklar, darvozalar, lyuklar, qopqoqchalar oʻz-oʻzidan yopilib qolishi uchun moslamalarga va zichlagichlarga ega boʻlishi kerak. Ochiq holda foydalanilishi mumkin boʻlgan eshiklar, darvozalar, lyuklar, qopqoqchalar yongʻinda ularni avtomatik yonib qolishini taʼminlaydigani bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.24. Yongʻinga qarshi toʻsiqlarda, lift shaxtalari bundan mustasno, darchalar umumiy maydoni ular maydonining 25% dan oshmasligi kerak. Yongʻinga qarshi toʻsiqlar darchalari toʻldirgichlari 4.14. talablariga va mazkur boʻlim talablariga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A va B toifadagi boshqa toifadagi xonalardan, yoʻlaklardan, zina kataklaridan lift xonalaridan ajratib turuvchi yongʻinga qarshi toʻsiqlarda, meʼyoriy hujjatlariga muvofiq doimiy havo bosimi tambur-shlyuzlar oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi. Ikki va koʻproq sonli xonalarga umumiy tambur-shlyuz koʻyilishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.25. A va B toifadagi xonalarni boshqa xonalardan yoki eshiklar, darvozalar, lyuklar va qopqoqchalardan ajratib turuvchi yonuvchan qarshi toʻsiqlarda tambur-shlyuz oʻrnatish imkoni boʻlmasa va toifadagi xonalarni boshqa xonalardan ajratib turuvchi yongʻinga qarshi toʻsiqlarda, qoʻshni qavatlarga va xonalarga yongʻinni tarqalishini va yonuvchan gazlar, yengil alangalanuvchi bugʻlar va yonuvchan suyuqliklar, changlar, tolalarni oʻtib portlash xavfini keltirib chiqarishga qodir yoʻnalishi oldini olish boʻyicha majmuaviy tadbirlar nazarda tutilishi lozim. Bu tadbirlar samaradorligi asoslangan boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi eshik yoki darvozalar bilan yopib boʻlmaydigan V, G va D toifadagi yonma-yon xonalar bilan aloqa qilish uchun, yongʻinga qarshi toʻsiq boʻshliq-darchalarida avtomatik oʻt-oʻchirish vositalari bilan jihozlangan ochiq tamburlar nazarda tutishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu tamburlarning toʻsib turuvchi qurilmalari yongʻinga qarshi boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.26. Yongʻinga qarshi toʻsiqlar darchalari toʻldirgichlari, odatda, yonmaydigan ashyolardan tayyorlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Eshiklar, darvozalar, lyuklar va qopqoqchalarni 4 mm dan kam boʻlmagan qalinlikda yonmaydigan ashyolar bilan himoyalangan, yonish guruhi G3 dan kam boʻlmagan ashyolar qoʻllash bilan tayyorlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yonuvchan gazlar, suyuqlar va ashyolar qoʻllanilmaydigan va saqlamaydigan hamda yonuvchan changlar paydo boʻluvchi jarayonlar bilan aloqador boʻlmagan xonalar tomonidagi yongʻinga qarshi toʻsiqlardagi tambur-shlyuz, eshiklari, eshiklar darvozalar va lyuklar qalinligi 4 mm dan kam boʻlmagan va boʻshliqsiz yonish guruhi G3 ashyolardan tayyorlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.27. 1-toifadagi yongʻinga qarshi devorlar va orayopmalarni, yonuvchan gazlar, chang-havo aralashmasi, suyuqliklar, moda va ashyolarni tashish uchun kanallar. shaxtalar va quvur oʻtkazgichlarni oʻtishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuqorida koʻrsatilganlardan farqlanuvchi muhitni tashish uchun kanallar, shaxtalar va quvur oʻtkazgichlar bunday yongʻinga qarshi toʻsiqlarni kesib oʻtish joyida, kanallar, shaxtalar va quvur oʻtkazgichlar boʻyicha yonish mahsulotlarini tarqalishini bartaraf etuvchi avtomatik moslamalar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.28. Lift shaxtalari (5.33 da koʻrsatilganlardan tashqari) va liftlarning mashina boʻlinmalari xonalari (tomda joylashganlaridan tashqari), xamda kommunikatsiyalar oʻtkazish uchun kanallar, shaxtalar, taxmonchalar toʻsuvchi qurilmalari 1-turdagi yongʻinga qarshi poydevorlar va 3-turdagi orayopmalarga qoʻyiladigan talablar muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuqorida koʻrsatilgan lift shaxtalari toʻsiqlarda yongʻinga qarshi eshiklar oʻrnatish imkoniyati boʻlmasa, 1-turdagi yongʻinga qarshi poydevorli va 3-turdagi orayopmali tamburlar yoki xollar yoki yongʻin chogʻida lift shaxtalari eshiklarni avtomatik ravishda yonib quyuvchi ekran nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunday jarayonlar yonmaydigan ashyolardan tayyorlanishi va ularning yongʻinbardoshlik chegarasi YEI 45 dan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chiqish joyida yongʻin chogʻida havo bosimi tambur-shlyuzga ega boʻlmagan, tutun qoplamaydigan zina katakli binolarda taxtalarida avtomatik tutunga qarshi himoya nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Axlat oʻtkazgichlar taqasi yonmaydigan ashyolardan tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.29. Texnologiya talablari boʻyicha binolarda hamma sinflar ichida, lekin F1.3. — da emas, yertoʻla va sokol qavatlar birinchi qavat bilan aloqa boʻlganda zinalar oʻrnatishi shart. Bu zinalar evakuatsiya vaqtida hisobga olish kerak emas, faqat 5.9. da koʻrsatilgan boʻlmasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu zinalar yongʻinga qarshi toʻsiqlar 1-turdagi va tambur-shlyuz yordamida ajratilishi lozim. Agar sokol va yertoʻla xonalarda yongʻinga xavfli moddalar yoki ashyolar saqlanadigan boʻlsa, tambur-shlyuzda kerakli havo bosimi boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F5 sinfdagi binolarda zinalar yertoʻladagi yoki sokol xonalardan G va D kategoriyali boʻlgan holda, tepadagi koʻrsatilgan ajratish toʻsiqlar ishlatishi zarur emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.30. Vestibyuldan ikkinchi qavatga olib boruvchi 2-turdagi zina oʻrnatilsa, vestibyul yoʻlaklardan va yonma-yon xonalardan 1-turdagi yongʻinga qarshi poydevorlar bilan ajratilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.31. 5.43-da tutilgan 2-turdagi zina joylashgan xona, unga tutashuvchi yoʻlaklardan va boshqa xonalardan 1-turdagi yongʻinga qarshi poydevor bilan ajratilishi lozim. Ikkinchi turdagi zina joylashgan vaqtda yongʻinga qarshi poydevor bilan ajramasligiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoda butunlay avtomatik oʻt oʻchirish oʻrnatilsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning balandligi 9 metrdan va qavatning maydoni 300 kv.m. dan koʻp boʻlmagan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.32. Yertoʻla va sokol qavatda lift roʻparasida yongʻin chogʻida havo bosimi 1-turdagi tambur-shlyuz oʻrnatishi nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar sokol va yertoʻla xonalarda yongʻinga xavfli moddalar yoki ashyolar saqlanadigan boʻlsa, tambur-shlyuzda yongʻin paydo boʻlganda kerakli havo bosimi boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.33. Bino va yongʻin boʻlinmalarini oʻlchamlarini, hamda binolar orasidagi masofani toʻplashda, ularning yongʻinga bardoshligidan, qurilmaviy va vazifaviy yongʻinga xavfliligidan kelib chiqadi, yongʻin yuki qattaligidan, hamda yongʻinga qarshi qoʻllanilayotgan himoya vositalarini samaradorligini, oʻt oʻchirish xizmati qarshi qoʻllanilayotgan himoya vositalarini samaradorligini, oʻt oʻchirish xizmati mavjudligi va olisligini ularning qurollanganligini, yongʻinning ehtimoli iqtisodiy va ekologik oqibatlarini hisobga olgan holda ishlab chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.34. Foydalanish jarayonida yongʻinga qarshi himoya muhandislik vositalarning ishga yaroqliligi taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.35. Avtomatik oʻt oʻchirishni va yongʻin signalizatsiyasini davlat meʼyoriy hujjatlariga muvofiq ravishda nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. OʻT OʻCHIRISH VA QUTQARUV ISHLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.1. Ehtimolli yongʻinni oʻchirish va qutqaruv ishlarini olib borish, qurilmaviy, hajmiy-rejaviy, muhandislik-texnikaviy va tashkiliy tadbirlar orqali taʼminlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularga kuyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) vazifaviy oʻtish yoʻllari va olib keluvchi yoʻllar bilan birga oʻt oʻchirish texnikasi oʻtishi uchun va olib keluvchi yoʻllar yoki maxsus yoʻllar jihozlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) tashqi yongʻin zinalari jihozlanishi va oʻt oʻchirish boʻlinmalari xodimlarini va oʻt oʻchirish texnikasini bino qavatlariga va tomiga olib chiqishining boshqa usullari bilan taʼminlash, shu jumladan oʻt oʻchirish boʻlinmalarini tashish rejasiga ega portlar oʻrnatilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) yongʻinga qarshi suv oʻtkazgichlar, shu jumladan xoʻjalik suv oʻtkazgichlari bilan birga yoki maxsusini oʻrnatish, zarur boʻlsa quvurlardan va yongʻin sigʻimlari (rezervuarlar) oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) bino ichida, oʻt oʻchirish boʻlinmalari oʻtish yoʻlini tutunga qarshi himoyalash kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) zarur hollarda binolarni odamlarni yakka yoki ommaviy tartibda qutqarish vositalari bilan jihozlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) aholi yashash manzilgohi yoki obyekt hududida ularning harakat doirasida joylashgan obyektdagi oʻt oʻchirish sharoitiga muvofiq yongʻin texnikasi bilan taʼminlangan zarur soniga ega shaxsiy yongʻindan saqlash boʻlinmasini joylashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu tadbirlarni tanlash binolarning yongʻinga bardoshlik darajasi qurilmaviy va vazifaviy yongʻin xavfsizligi sinfiga mansubligiga bogʻliq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2. Asosiy va maxsus oʻt oʻchirish mahsulotlari uchun oʻtish yoʻllarini, davlat meʼyoriy hujjatlari talablariga muvofiq ravishda nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.3. Tom karnizi yoki tashqi devor tepasigacha (poydevor), balandligi 10 m. va ortiq uchun tomga zina kataklaridan bevosita yoki chordoq orqali isitiluvchi undan mustasno, hamda 3 turdagi zinalar boʻyicha yoki tashqi oʻt oʻchirish zinalari boʻyicha chiqish joylari nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tomga chiqish joylari soni va ularning joylanishini binoning vazifaviy yongʻinga xavfliligi va oʻlchamlaridan kelib chiqib nazarda tutilish lozim, lekin 1 chiqish joyidan kam emas:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chordoqli tomyopmaviy bino uzunligi har bir toʻliq va notoʻliq 100 m., chordoqsiz tomyopmaviy F1, F2, F3 va F4 sinfga mansub binolar uchun, bino tomining har bir toʻliq va notoʻliq 1000 kv.m maydoniga 1 dan kam boʻlmagan chiqish joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinga qarshi zinalar boʻyicha 200 m dan soʻng F5 sinfga mansub binolar aylanasi boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nazarda tutilishiga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar binoning eni 150 m. dan oshmasa bosh tarziga qarama-qarshi tomonda yongʻinga qarshi suv oʻtkazgich liniyasi mavjud boʻlsa binoning bosh tarzida oʻt oʻchirish zinalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tom yopmasi 100 m. dan yopmaydigan bir qavatli binolar tomiga chiqish joyini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.4. Bino chordoqlarida tomga oʻlchamlari 0,6x0,8 m. dan kam boʻlmagan eshiklar, lyuklar yoki derazalar orqali doimiy zinalar bilan jihozlangan joylari nazarda tutilishi lozim, lekin F1.4. sinfidagi binolardan tashqari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tom yoki chordoqqa zina kataklaridan chiqish joylari, chiqish oldida maydonchasi bor, zinapoyalar boʻyicha, oʻlchamlari 0,75x1,5 m. dan kam boʻlmagan 2 turdagi yongʻinga qarshi eshiklar orqali nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balandligi 15 m. gacha boʻlgan F1, F2, F3 va F4 sinfga mansub binolarda chordoq yoki tomga zina kataklarida 0,6x0,8 m. oʻlchamli 2 turdagi yongʻinga qarshi tok orqali, mahkamlangan poʻlat narvonlar boʻyicha chiqish joylari jihozlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.5. Texnik qavatlarda, shu jumladan texnik toq xonalarda va texnik chordoqlarda oʻtish joylari balandligi 1,8 m dan kam boʻlmasligi, chordoqlarda butun bino boʻylab — 1,6 m. dan kam boʻlmasligi lozim. Bu oʻtish joylari eni 1,2 m. dan kam boʻlmasligi kerak. Ayrim buyuklardan ortiq boʻlmagan masofada oʻtish balandligini 1,2 m. gacha enini esa 0,3 m gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.6. Mansubdorli binolarda toʻsib turuvchi qurilmalarda chordoqlar boʻshligʻi nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.7. Tomning balandligi 1 m. dan ortiq oʻzgarish joyida (shu jumladan tomga nur-aeratsion fonarlarni koʻtarish uchun) odatda yongʻin zinalari koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tom balandligi 10 m. dan ortiq oʻzgarsa agar tomning har bir 100 kv.m. dan ortiq maydon uchastkasi 7.3. talablariga javob beradigan tomga xususiy chiqish joyiga ega boʻlsa, yoki 7.3 boʻyicha aniqlanadigan tomning pastki uchastkasi 10 m. dan oshmasa, yongʻin zinalari nazarda tutilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.8. 10 m. dan to 20 m. gacha balandlikka koʻtarilishi uchun va tomning balandligi 1 m. dan to 20 m. gacha oʻzgarish joyida P1 turdagi yongʻin zinalari 20 m. dan balandroqqa koʻtarish uchun va balandlik 20 m. dan ortiq oʻzgaruvchi joylarda P2 turdagi zinalar koʻllanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin zinalari yonmaydigan ashyolardan tayyorlanishi, derazadan 1 m. dan yakinroqka joylashmasligi va ulardan oʻt oʻchiruvchi boʻlinmalar foydalanishga hisoblangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.9. Zinapoyalar orasida va zinapoya toʻsigʻi tutgichlari orasida, rejada sof etish 75 mm. dan kam boʻlmagan tirqish qoldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.10. Balandligi 5 m. dan ortiq F1.1. sinfga mansub binolarning har bir yongʻin boʻlinmasida balandligi 28 m. dan ortiq hamma vazifani yongʻinga xavflilik sinfiga mansub binolarda, toʻsuvchi qurilmalari REI120 yongʻinga bardoshlik chegarasiga ega yongʻinga qarshi toʻsiqlar talablariga javob beruvchi, E60 yongʻin bardoshlik chegarasiga ega yongʻinga qarshi eshikli shaxtalarda joylashgan “oʻt oʻchirish boʻlinmalarni tashishi” rejimiga ega liftlar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.11. Tom nishobligi 12% gacha boʻlgan, balandligi peshtoqqacha yoki tashqi devor yuqorisiga 10 dan ortiq binolarda, hamda tom nishobboshligi 12% dan ortiq, balandligi peshtoqqacha 7 m. dan ortiq binolarda GOST 257722 ga muvofiq tomda muvofiq toʻsiq nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino balandligidan qatʼiy nazar, shu standart talablariga muvofiq, foydalaniladigan issiq tomlarda, balkonlarda, lodjiyalarda tashqi galereyalarda, ochiq tashqi zinalarda, zinapoyalarda va maydonchalarda toʻsiq nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.12. Oʻt oʻchirish deposini, davlat meʼyoriy hujjatlari tartiblariga muvofiq hududlarda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.13. Oʻt oʻchirish suv oʻtkazgichini va boshqa doimiy oʻt oʻchirish vositalarini binolarning yongʻin bardoshlik darajasi, qurilmaviy va vazifaviy yongʻinga xavfligidan, vaqtinchalik yongʻin yukini kattaligi va yongʻin portlash xavfligidan kelib chiqib nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.14. Binolarning yongʻinga qarshi suv taʼminoti tizimiga oʻt oʻchiruvchi boʻlinmalar va ularning jihozlari uchun doimiy yetishish imkoniyati taʼminlangan boʻlishi lozim.