1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.20.00.00 Energetika / 09.20.02.00 Elektrotaʼminot]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Energetika]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2017-yil 31-martda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2871]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ sharhi
Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi boshligʻining 2025-yil 22-oktabrdagi 12-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan qabul qilingan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2871-2, 28.10.2025-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 23-noyabrdagi PQ–2661-son “2017 — 2021-yillarda past kuchlanishli elektr tarmoqlarini yanada modernizatsiya qilish va yangilash dasturi toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshliq A. NIMATULLAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2017-yil 6-mart,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻining 2017-yil 6-martdagi 2-son buyrugʻiga ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YOʻRIQNOMA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 23-noyabrdagi PQ–2661-son “2017 — 2021-yillarda past kuchlanishli elektr tarmoqlarini yanada modernizatsiya qilish va yangilash dasturi toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlar (bundan buyon matnda texnologik yoʻqotishlar deb yuritiladi) — elektr energiyasini uzatishda elektr uzatish liniyalari va elektr tarmoqlari uskunalarining texnik tavsiflari va ishlash rejimlariga bogʻliq holda ulardagi fizik jarayonlarga sarflanadigan texnik yoʻqotishlar, “Oʻzbekenergo” aksiyadorlik jamiyati korxonalari oʻrtasida oʻzaro uzatiladigan elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlar hamda transformator podstansiyalarining oʻz ehtiyojlari uchun sarflaydigan elektr energiyasi hajmining yigʻindisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlari (bundan buyon matnda texnologik yoʻqotishlarning normativlari deb yuritiladi) — texnologik yoʻqotishlarning mazkur Yoʻriqnomaga asosan hisoblab chiqiladigan foizdagi miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisob davri — texnologik yoʻqotishlarning normativlari hisoblanadigan davr (kelgusi kalendar yil);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tayanch davr — hisob davridan avvalgi davr (12 oylik davr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari — elektr energiyasini uzatishni amalga oshirish uchun moʻljallangan elektr uzatish liniyalari, transformator podstansiyalari, taqsimlash punktlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududiy elektr tarmogʻi — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududi doirasidagi elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari majmui;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
magistral elektr tarmoqlari — elektr energiyasining mintaqalararo va (yoki) davlatlararo uzatilishini taʼminlash uchun foydalaniladigan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari majmui;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yagona elektr energetikasi tizimi — elektr energiyasini hosil qiluvchi korxonalar, magistral elektr tarmoqlari, hududiy elektr tarmoqlari majmui va ularning tezkor-dispetcherlik boshqaruvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
isteʼmolchi — elektr taʼminoti shartnomasiga muvofiq ishlab chiqarish (maishiy ehtiyojlar) uchun elektr energiyasidan foydalanuvchi yuridik shaxs (jismoniy shaxs).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur Yoʻriqnoma elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlash bilan shugʻullanadigan tashkilotlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlari elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlash bilan shugʻullanadigan tashkilotlar tomonidan har yili 1-sentabrga qadar hisoblab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda tayanch davrdagi texnologik yoʻqotishlar ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasida keltirilgan Tayanch davrdagi elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarni hisoblash metodikasiga muvofiq hisoblab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Texnologik yoʻqotishlarning tuzilmasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Texnologik yoʻqotishlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr energiyasini uzatishda elektr uzatish liniyalari va elektr tarmoqlari uskunalarining texnik tavsiflari va ishlash rejimlariga bogʻliq holda ulardagi fizik jarayonlarga sarflanadigan texnik yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda texnik yoʻqotishlar deb yuritiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Oʻzbekenergo” aksiyadorlik jamiyati korxonalari oʻrtasida oʻzaro uzatiladigan elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlar deb yuritiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
transformator podstansiyalarining oʻz ehtiyojlari uchun sarflaydigan elektr energiyasidan tashkil topadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Texnik yoʻqotishlar uzatilayotgan quvvatga bogʻliq boʻlmagan shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar deb yuritiladi) hamda uzatilayotgan quvvatga bogʻliq boʻlgan yuklama yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda yuklama yoʻqotishlar deb yuritiladi) iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Transformator podstansiyalarining oʻz ehtiyojlari uchun sarflaydigan elektr energiyasining hajmi hisobga olish asboblari boʻyicha aniqlanadi. Transformator podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasini sarflaydigan elementlarining nomenklaturasi mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblab chiqishdan avval ushbu davr uchun texnologik yoʻqotishlarning absolyut hajmi hisoblab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblashda elektr tarmoqlarining amaldagi yuklanishi toʻgʻrisidagi joriy davrdagi maʼlumotlardan (elektr energiyasi va quvvati taqsimlanishi sxemasining oʻzgarishi haqidagi maʼlumotlardan) foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlar kuchlanishi 220–500 kV, 35–110 kV, 6–10 kV va 0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlari boʻyicha, shuningdek shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar, yuklama yoʻqotishlar hamda hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklar bilan bogʻliq yoʻqotishlar boʻyicha alohida va umumiy hisoblab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Hisob davri uchun shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar ularning tayanch davrdagi hisob-kitoblari natijalari boʻyicha olinib, ushbu davrda elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari tarkibining oʻzgarishini hisobga olgan holda (agar oʻzgargan boʻlsa) oʻzgartirishlar kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Hisob davri uchun elektr energiyasini hududiy elektr tarmoqlari boʻylab uzatishda uning yuklama yoʻqotishlari hajmi (∆Wyu.h) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆WYu.T — elektr energiyasining tayanch davrdagi yuklama yoʻqotishlari hajmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WTB.T, WTB.H — tegishlicha tayanch va hisob davrida hududiy elektr tarmoqlariga berilgan (beriladigan) elektr energiyasining hajmi. Bunda boshqa elektr tarmoqlari orqali isteʼmolchilarga yetkazib berilgan elektr energiyasi ushbu hajmga kiritilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar hisob davrida tayanch davrning yuklama yoʻqotishlarini hisoblashda inobatga olinmagan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari balansga qabul qilingan boʻlsa, ushbu obyektlarda hisob davri uchun elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari qoʻshimcha ravishda hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar hisob davrida, tayanch davrning yuklama yoʻqotishlarini hisoblashda inobatga olingan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari foydalanishdan chiqarilgan boʻlsa, hisob davri uchun ushbu obyektlardagi elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlarini hisoblashda inobatga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Hisob davri uchun elektr energiyasini magistral elektr tarmoqlari boʻylab uzatishda uning yuklama yoʻqotishlari hajmi (∆WYu.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda Wber.T, Wber.H — tegishlicha tayanch va hisob davrlarida magistral elektr tarmoqlaridan berilgan (beriladigan) elektr energiyasining hajmi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Hisob davri uchun hududiy elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatishda uning hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (∆Wxato.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda ∆Wxato.T.% — ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq hisoblangan tayanch davrdagi elektr energiyasining hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (foizda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Hisob davri uchun magistral elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatishda uning hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (∆Wxato.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Hisob davri uchun hududiy elektr tarmoqlari va magistral elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatishda uning texnologik yoʻqotishlari hajmining absolyut miqdori (∆WETY.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda ∆Wsh-oʻ.H — hisob davri uchun elektr energiyasining shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlari (∆WNorm.ETY.H%) elektr tarmoqlari boʻyicha quyidagi formulaga asosan hisoblanadi (foizda):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda WTB.H — hisob davrida hududiy elektr tarmoqlarga beriladigan elektr energiyasi (magistral elektr tarmoqlaridan beriladigan elektr energiyasi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 22-avgustdagi 245-son qarori bilan tasdiqlangan Elektr energiyasidan foydalanish qoidalarining 69-bandiga asosan, elektr energiyasi yagona elektr energetika tizimidan tranzit boʻyicha isteʼmolchining elektr tarmogʻi orqali hududiy elektr tarmoqlari korxonasining elektr tarmogʻiga uzatilganda, isteʼmolchi tarmoqlaridagi elektr energiyasi texnologik sarfining bir qismi, isteʼmolchining elektr tarmogʻiga kelib tushgan elektr energiyasining umumiy miqdoriga nisbatan hududiy elektr tarmoqlari korxonasining elektr tarmogʻiga isteʼmolchi tomonidan uzatilgan elektr energiyasi miqdoriga mutanosib ravishda yagona elektr energetikasi tizimining elektr tarmoqlaridagi texnologik sarflarga oʻtkaziladi. Bunda isteʼmolchi tarmogʻining tranzit uzatishda qatnashgan qismi boʻylab elektr energiyasini uzatishdagi texnologik sarfning yagona elektr energetikasi tizimiga tegishli qismi ushbu Yoʻriqnomaning 5-formulasiga asosan hisoblanadigan texnologik yoʻqotishlarning absolyut miqdoriga qoʻshib hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Agar isteʼmolchi egasi boʻlmagan yoki egasi nomaʼlum boʻlgan yoxud egasi egalik qilishdan voz kechgan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyekti orqali elektr energiyasi bilan taʼminlanayotgan boʻlsa, oʻzlarining elektr tarmoqlaridan bunday obyektlar orqali elektr energiyasini yetkazib berayotgan hududiy elektr tarmoqlari korxonalari ulardagi texnologik yoʻqotishlarni oʻzlariga tegishli elektr tarmoqlaridagi texnologik yoʻqotishlardan alohida hisoblaydilar. Bunda egasi boʻlmagan yoki egasi nomaʼlum boʻlgan yoxud egasi egalik qilishdan voz kechgan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyekti hududiy elektr tarmoqlari korxonalari balansiga qabul qilingan taqdirda, ulardagi texnologik yoʻqotishlar ushbu korxonalarning texnologik yoʻqotishlarida hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Yakuniy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Texnologik yoʻqotishlar hamda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini maxsus dasturiy mahsulotlar yordamida hisoblashda, dasturiy mahsulotlar mazkur Yoʻriqnomada koʻrsatilgan metodlarga tayangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Hisoblab chiqilgan texnologik yoʻqotishlarning normativlarini asoslovchi hujjatlar alohida jildga tikiladi. Bunda asoslovchi hujjatlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisob va tayanch davrlari uchun elektr energiyasining texnologik yoʻqotishlarini hisoblash natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisob davri uchun elektr energiyasi texnologik yoʻqotishlarining normativlarini hisoblash natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlar normativlarining qiymatlarini asoslovchi tushuntirish xati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tayanch va hisob davrlari uchun elektr energiyasining balansi (prognozi) va yoʻqotishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr tarmoqlarining boshqa koʻrsatkichlari boʻyicha maʼlumotlardan iborat boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlar normativlari qiymatlarini asoslovchi tushuntirish xatida texnologik yoʻqotishlar va ularning normativlarini hisoblashda foydalanilgan dasturiy mahsulot toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (dasturiy mahsulotning nomi, uni ishlab chiqargan korxonaning nomi, ishlab chiqarilgan yil, foydalanilayotgan versiya va boshqa maʼlumotlar) koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Hisoblab chiqilgan texnologik yoʻqotishlarning normativlarini asoslovchi hujjatlarning matni qogʻoz va elektron shaklda rasmiylashtiriladi. Bunda matnni kompyuter vositasida rasmiylashtirishda Misrosoft Office Word hamda Misrosoft Office Excel matn redaktorlaridan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Mazkur Yoʻriqnoma talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi, “Oʻzbekenergo” AJ, va “Olmaliq togʻ-kon metallurgiya kombinati” AJ bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Moliya vaziri B. XODJAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2017-yil 6-mart
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iqtisodiyot vaziri G. SAIDOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2017-yil 1-mart
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi bosh direktori A. XAITOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2017-yil 27-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Oʻzbekenergo” AJ Boshqaruvi raisi F. SALOMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2017-yil 22-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Olmaliq togʻ-kon metallurgiya kombinati” AJ bosh direktori A. FARMONOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2017-yil 20-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilova 1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrdagi elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarni hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
METODIKASI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlarni hisoblash metodlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuch transformatorlarining (avtotransformatorlarning) salt yurish yoʻqotishlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
podstansiyalar taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlaridagi yoʻqotishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr energiyasini hisobga olish tizimidagi (tok transformatorlaridagi (bundan buyon matnda TT deb yuritiladi), kuchlanish transformatorlaridagi (bundan buyon matnda KT deb yuritiladi), hisobga olish asboblari va ulash simlaridagi) yoʻqotishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilli razryadlagichlardagi, oʻta kuchlanishni cheklagichlaridagi yoʻqotishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqori chastotali (bundan buyon matnda YUCH deb yuritiladi) aloqa ulanmalari tuzilmalaridagi yoʻqotishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110 kV va undan yuqori kuchlanishli havo liniyalaridagi (bundan buyon matnda HL deb yuritiladi) tojlanishga yoʻqotishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kabellarning izolyatsiyasidagi yoʻqotishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
HL izolyatorlari boʻylab tokining sirqishidan hosil boʻladigan yoʻqotishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasi sarfini oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Kuch transformatorlarida (avtotransformatorlarda) elektr energiyasining salt yurishi (bundan buyon matnda SYU deb yuritiladi) yoʻqotishlari, uskunaning pasport maʼlumotida keltirilgan SYU quvvatining yoʻqotishi (Δ RSYU) (kVt da) asosida quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T — transformatorning (avtotransformatorning) ishlash soatlari soni, soatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ui — transformatorning (avtotransformatorning) i — rejimda ishlaganida yuqori tomonidagi kuchlanish, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Unom — transformator (avtotransformator) yuqori chulgʻamining nominal kuchlanishi, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
.∆ti — i — rejimda oʻlchov qadami.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Transformatordagi (avtotransformatordagi) kuchlanish oʻlchashlar yordamida yoki barqaror rejimni elektrotexnikaga oid usullarda hisoblab, aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuch transformatorlarining (avtotransformatorlarning) SYU dagi quvvat yoʻqotishini texnik holati va xizmat qilgan muddati hisobga olingan holda, ularni ishlab chiqargan zavodda transformatorning (avtotransformatorning) pasport maʼlumotlarini oʻrnatishda qoʻllanilayotgan usullarda oʻlchashlar yoʻli bilan aniqlashga ruxsat etiladi. Bunda asoslovchi materiallarga oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan SYU quvvati yoʻqotishlarini oʻlchash boʻyicha bayonnomalar kiritilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Sinxron kompensatorda (bundan buyon matnda SK deb yuritiladi) yoki SK rejimiga oʻtkazilgan generatorda elektr energiyasining yoʻqotilishi (Δ WSK) quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
,KVT.•SOAT (2),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
βQ= QYUK/QNOM — SK ning tayan davrdagi maksimal yuklanish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔRnom — SK ning pasport maʼlumotlariga muvofiq nominal yuklanish rejimidagi quvvat yoʻqotishi, kVt da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SK dagi yoʻqotishlarni 1–jadvalda keltirilgan maʼlumotlar asosida aniqlanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-jadval
SK ning nominal quvvati, mV.A
5
7,5
10
15
30
50
100
160
320
SK dagi elektr energiyasi yoʻqotishlari, ming kVt. soat
(bir yilda)
400
540
675
970
1570
2160
3645
4725
10260
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SK ning quvvati jadvalda keltirilgandan farq qilganda, elektr energiyasining yoʻqotishlari chiziqli interpolyatsiya yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Statik kondensatorlar batareyalarida (bundan buyon matnda SKB deb yuritiladi) va statik tiristorli kompensatorlarda (bundan buyon matnda STK deb yuritiladi) elektr energiyasining yoʻqotishlari (Δ WKQ) quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, KVT.•SOAT ( 3),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δ RKQ — kompensatsiyalovchi qurilmaning pasport maʼlumotiga muvofiq solishtirma quvvat yoʻqotishi, kVt/kVar da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SKQ — kompensatsiyalovchi qurilmaning quvvati (STK uchun sigʻim tashkil etuvchisi boʻyicha qabul qilinadi), kVar da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SKB va STK dagi elektr energiyasi yoʻqotilishi 2–jadvalda keltirilgan maʼlumotlar asosida aniqlanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-jadval
SKB va STK ning nominal quvvati, mV.A
5
7,5
10
15
30
50
100
160
320
Elektr energiyasi sarfi, ming kVt.soat (bir yilda)
SKB
30
45
60
90
180
300
600
960
1920
STK
120
180
240
360
720
1200
24005
3840
7680
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uskunaning pasport maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda ΔRKQ ning qiymati 1000 V gacha SKB uchun — 0,004 kVt/kVar, 1000 V dan yuqori SKB uchun — 0,002 kVt/kVar, STK uchun esa — 0,006 kVt/kVar olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Shuntlovchi reaktorda elektr energiyasining yoʻqotilishi (Δ WSHR), uskunaning pasport maʼlumotlarida keltirilgan quvvat yoʻqotishlari (ΔRSHR) asosida quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T — shuntlovchi reaktorning ishlash soatlari soni, soatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ui — shuntlovchi reaktorning i-rejimda ishlaganida yuqori tomonidagi kuchlanish, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Unom — shuntlovchi reaktor yuqori chulgʻamining nominal kuchlanishi, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆ti — i-rejimda oʻlchov qadami.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shuntlovchi reaktorlardagi elektr energiyasining yoʻqotishlari 3-jadvalda keltirilgan maʼlumotlar asosida aniqlanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Podstansiyalarning taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari 3-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-jadval
Uskunalarning kuchlanishi, kV
6
10
35
110
220
500
Shuntlovchi reaktorlarda, ming kVt soat (bir yilda)
84
84
36
32
29
20
Podstansiyalarning taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlarida, ming kVt soat (bir yilda)
1,3
1,3
3
11
31
415
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-10/0,4 kV transformator punktlari (bundan buyon matnda TP deb yuritiladi) taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlaridagi elektr energiyasi yoʻqotishlari hisoblanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar, texnologik yoʻqotishlarning normativlarini aniqlashda podstansiyalarning tok oʻtkazuvchi shinalaridagi yoʻqotishlar hisob-kitobi amalga oshirilgan boʻlsa, taqsimlash qurilmalarning yigʻma shinalari va ulash simlaridagi elektr energiyasi yoʻqotishlari hisoblanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Ventilli razryadlagichlar, oʻta kuchlanishni cheklagichlari, YUCH aloqa ulanmalari tuzilmalari, TT va KT, 0,22-0,66 kV kuchlanishli elektr energiyasini hisobga olish asboblaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari uskunani ishlab chiqargan zavod maʼlumotlariga muvofiq aniqlanadi. Uskunani ishlab chiqargan zavod maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda, yoʻqotishlar 4-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-jadval
Kuchlanish darajasi kV
Uskunalar boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlari, bir yilda ming kVt soat
ventilli razryadlagichlar
oʻta kuchlanish cheklagichlari
YUCH aloqa ulanmalari tuzilmalari
TT
KT
6
0,009
0,001
0,01
0,06
1,54
10
0,021
0,001
0,01
0,1
1,9
35
0,091
0,013
0,02
0,4
3,6
110
0,60
0,22
0,22
1,1
11,0
220
1,59
0,74
0,43
2,2
13,1
500
4,93
3,94
3,24
5,0
28,9
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YUCH aloqa ulanma tuzilmalari uchun elektr energiyasining yoʻqotishlari bir faza uchun keltirilgan, qolgan uskunalarda esa, uch faza uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchta bir fazali kuchlanish transformatoridagi elektr energiyasining yoʻqotishi bitta uch fazali kuchlanish transformatoridagi yoʻqotishga teng deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV kuchlanishli tok transformatorlaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari yiliga 0,05 ming kVt soatga teng deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
TT va KT dagi elektr energiyasining yoʻqotishlari, oʻlchov majmuasiga kiruvchi elektr energiyasini hisobga olish asboblaridagi yoʻqotishlar hisobga olinib keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,22-0,66 kV kuchlanishli toʻgʻridan-toʻgʻri ulangan hisobga olish asboblaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari bitta hisobga olish asbobi uchun bir yilda kVt soatda quyidagicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir fazali, induksion — 18,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uch fazali, induksion — 92,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir fazali, elektron — 21,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uch fazali, elektron — 73,6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. 110-500 kV kuchlanishli HL dagi tojlanishga elektr energiyasining yoʻqotilishi (Δ WT) ob-havo sharoitlari va kuchlanishning amaldagi miqdoriga bogʻliq holda quvvatning nisbiy yoʻqotishlari (∆rti, kVt/km) boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uf, Unom — liniyaning amaldagi va nominal kuchlanishi, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆rti — tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotishi, kVt/km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — elektr uzatish liniyasining uzunligi, km da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220 — 500 kV HL dagi tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotishi 5-jadvalda keltirilgan. Bunda tojlanishga yoʻqotishni hisoblashni amalga oshirishdagi ob-havo kodlari quyidagi maʼnoni anglatadi: 0 — ochiq; 2 — kam bulutli; 4 –bulutli; 8 –tuman.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-jadval
Kuchlanish
kV
Simning kesim yuzasi
mm2
Ob-havo
kodi
Tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotilishi ∆rk, kVt/km, bir zanjirda
havo harorati 0ºS dan yuqori boʻlganda
havo harorati 0ºS dan past boʻlganda
220
AS-240
0
1,30
1,30
AS-240
2
1,30
1,30
AS-240
4
1.30
1,30
AS-240
6
17,0
6,8
AS-240
8
6,60
34,0
AS-300
0
1,10
1,10
AS-300
2
1,10
1,10
AS-300
4
1,10
1,10
AS-300
6
15,90
6,10
AS-300
8
6,10
32,0
500
3AS-330
0
2,39
2,39
3AS-330
2
2,39
2,39
3AS-330
4
2,39
2,39
3AS-330
6
33,76
10,97
3AS-330
8
10,97
92,42
220
AS-400
0
0,85
0,85
AS-400
2
0,85
0,85
AS-400
4
0,85
0,85
AS-400
6
13,4
3,80
AS-400
8
3,80
45,0
500
3AS-400
0
1,73
1,73
3AS-400
2
1,73
1,73
3AS-400
4
1,73
1,73
3AS-400
6
26,74
7,73
3AS-400
8
7,73
77,91
220
AS-500
0
0,64
0,64
AS-500
2
0,64
0,64
AS-500
4
0,64
0,64
AS-500
6
12,26
2,86
AS-500
8
2,86
42,83
500
3AS-500
0
1,32
1,32
3AS-500
2
1,32
1,32
3AS-500
4
1,32
1,32
3AS-500
6
20,52
5,75
3AS-500
8
5,75
64,24
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110 kV kuchlanishli HL dagi tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotilishi 6-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-jadval
HL kuchlanishi, tayanchning turi, fazadagi simning soni va kesim yuzasi, mm2
Tojlanishga quvvat yoʻqotishi, kVt/km, ob-havoda sharoitida
yaxshi
quruq qor
nam havo
sovuq nam havo
110 poʻlat-1x120
0,013
0,04
0,17
0,69
110 poʻlat/2-1x120
0,015
0,05
0,25
0,93
110 tb-1x120
0,018
0,06
0,30
1,1
110tb/2-1x120
0,020
0,07
0,35
1,21
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda 110/2-1x120 ikki zanjirli HL ga toʻgʻri keladi. Barcha holatlarda yoʻqotishlar bitta zanjir hisobiga keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Kabellarining izolyatsiyasidagi elektr energiyasining yoʻqotishlari uskunani ishlab chiqargan zavod maʼlumotlariga muvofiq qabul qilinadi. Ishlab chiqargan zavod maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda, yoʻqotishlar 7-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-jadval
Kabelning kesim yuzasi mm2
Quyidagi nominal kuchlanishda (kV) kabellar izolyatsiyasidagi elektr energiyasining yillik solishtirma yoʻqotishlari, ming kVt.soat/km. yil
6
10
35
110
10
0,14
0,33
-
-
16
0,17
0,37
-
-
25
0,26
0,55
-
-
35
0,29
0,68
-
-
50
0,33
0,75
-
-
70
0,42
0,86
4,04
-
95
0,55
0,99
4,45
-
120
0,60
1,08
4,66
26,6
150
0,67
1,17
5,26
27,0
185
0,74
1,28
5,46
29,1
240
0,83
1,67
7,12
32,4
300
-
-
-
35,2
400
-
-
-
37,4
500
-
-
-
44,4
625
-
-
-
49,3
800
-
-
-
58,2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. HL izolyatorlari boʻylab tokning sirqishidan hosil boʻlgan elektr energiyasining yoʻqotilishi 8-jadvalda keltirilgan quvvatning solishtirma yoʻqotishi va hisoblash davrida ob-havo sharoitining davomiyligidan kelib chiqib aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sirqish toklari ob-havoning 3 ta holatiga bogʻliq: 1-holat — namligi 90 foizdan kam boʻlgan yaxshi ob-havo, quruq qor, sovuq nam havo, yaxlik; 2-holat — yomgʻir, hoʻl qor, shudring, namligi 90 foiz va undan ortiq boʻlgan yaxshi ob-havo; 3-holat — tuman.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-jadval
Ob-havoning holati
Quyidagi kuchlanishli (kV) HL izolyatorlari boʻylab toklarning sirqishidan hosil boʻlgan quvvatning solishtirma yoʻqotishlari, kVt/km
6
10
35
110
220
500
1
0,011
0,017
0,035
0,055
0,069
0,156
2
0,094
0,153
0,324
0,510
0,637
1,440
3
0,154
0,255
0,543
0,850
1,061
2,400
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasining sarfi oʻz ehtiyojlari uchun transformatorlarning yuqori tomonida oʻrnatilgan hisobga olish asboblari asosida aniqlanadi. Agar hisobga olish asboblari oʻz ehtiyojlari uchun transformatorlarning past tomoniga oʻrnatilgan boʻlsa, oʻz ehtiyojlari uchun transformatorlaridagi texnik yoʻqotishlar hisobga olish asboblari asosida aniqlangan yoʻqotishlarga qoʻshiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Liniyalar, tok oʻtkazuvchi shinalar, transformatorlar (avtotransformatorlar) chulgʻamlarining aktiv qarshiliklarini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. HL ning aktiv qarshiligi uskunaning pasport maʼlumotiga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
—1 km simning, uning harorati 20°S boʻlgandagi solishtirma aktiv qarshiligi, Om/km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — liniyaning uzunligi, km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Θ — tayanch davrda simning oʻrtacha harorati, °S da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nz — parallel zanjirlarning soni, dona.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Liniyaning oʻrtacha yuklanishi tokning iqtisodiy zichligidan past boʻlganida (6) — formuladagi simning harorati taxminan havoning haroratiga teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Simning harorati toʻgʻrisidagi maʼlumot mavjud boʻlmaganda, u 20°S ga teng deb hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Kabel liniyalarining (bundan buyon matnda KL deb yuritiladi) aktiv qarshiligi pasport maʼlumotiga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Om,(7),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r0 — 1 km kabelning solishtirma aktiv qarshiligi, Om/km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — kabelning uzunligi, km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nz-parallel zanjirlarning soni, dona.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Tok oʻtkazuvchi shinaning aktiv qarshiligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ρ — tok oʻtkazuvchi shinaning solishtirma qarshiligi, Om mm2/m da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l — tok oʻtkazuvchi shinaning uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — tok oʻtkazuvchi shinaning kesim yuzasi, mm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k Q,Oʻ — qarshilik oʻzgarishini harorat koeffitsiyenti (mis va aluminiy uchun k Q,Oʻ = 0,004);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Θ — tok oʻtkazuvchi shinaning qarshiligi oʻlchanadigan tayanch davrdagi oʻrtacha harorat, ºS da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tok oʻtkazuvchi shinaning harorati toʻgʻrisidagi maʼlumot mavjud boʻlmaganda, u 20°S ga teng deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar tok oʻtkazuvchi shinaning pasport maʼlumotlarida 1 km tok oʻtkazuvchi shina solishtirma aktiv qarshiligining qiymati koʻrsatilgan boʻlsa, unda aktiv qarshilik, solishtirma aktiv qarshilik va tok oʻtkazuvchi shina uzunligi qiymatlarining koʻpaytmasi shaklida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Uch fazali ikki chulgʻamli transformatorning aktiv qarshiligi uskunaning pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔRQT — qisqa tutashuv quvvati yoʻqotishlari, kVt da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
U Yu nom — yuqori chulgʻamning nominal kuchlanishi, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S nom — uch fazali transformatorning nominal quvvati, mV A da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uch fazali guruhni tashkil etuvchi bir fazali ikki chulgʻamli transformatorlar uchun aktiv qarshilik quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S nom tr — bir fazali ikki chulgʻamli transformatorning nominal quvvati, mV A.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Yuqori, oʻrta va past kuchlanishli chulgʻamlarining quvvatlari teng boʻlgan uch fazali, uch chulgʻamli transformatorning (avtotransformatorning) aktiv qarshiligi pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔR QT Yu-Oʻ , ΔR QT Yu-P , ΔR QT Oʻ-P — juft chulgʻamlar uchun qisqa tutashuv quvvati yoʻqotishlari, kVt da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S nom — uch fazali, uch chulgʻamli transformatorning nominal quvvati, mV A da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uch chulgʻamli, uch fazali, chulgʻamlarining nominal quvvati turli boʻlgan transformatorlarning aktiv qarshiligi pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda α — chulgʻamining nominal quvvati turli boʻlgan transformatorlar qisqa tutashuv quvvati yoʻqotishlarini yuqori kuchlanishli chulgʻam quvvatiga keltirishni hisobga oladigan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda U Yu nom, U Oʻ nom — mos ravishda yuqori va oʻrta chulgʻamning nominal kuchlanishi, kV da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar uskunaning pasport maʼlumotida qisqa tutashuv yoʻqotishlarining uchtadan bitta qiymati mavjud boʻlsa, unda aktiv qarshilikni hisoblash “mufassal aktiv qarshilik”dan foydalanib, keyin uni almashuv sxemasining shoxobchalari boʻyicha mutanosib boʻlib amalga oshiriladi. Ushbu mutanosib qiymatlar 9-jadvalda keltirilgan chulgʻamlarning nominal quvvatlari nisbatlaridan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mufassal aktiv qarshilik quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda Δ R QT — yuqori kuchlanish chulgʻamining nominal yuklamadagi qisqa tutashuv yoʻqotishi, kVt da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-jadval
Nominalga nisbatan transformator chulgʻamlarining quvvati, %
Aktiv qarshilik, Om
S_Yu
S_Oʻ
S_P
R_T Yu
R_T Oʻ
R_T P
100
100
100
0,5 R_muf
0,5 R_muf
0,5R_muf
100
67
100
0,5 R_muf
0,75 R_muf
0,5 R_muf
100
100
67
0,5 R_muf
0,5 R_muf
0,75 R_muf
100
67
67
0,55 R_muf
0,82 R_muf
0,82 R_muf
100
100
50
0,5 R_muf
0,5 R_muf
R_muf
100
50
50
0,5 R_muf
R_muf
R_muf
100
100
33
0,5 R_muf
0,5 R_muf
1,5 R_muf
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Uch fazali guruhni tashkil etuvchi, bir fazali uch chulgʻamli transformatorlarning aktiv qarshiliklari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda S nom tr — guruhdagi uch chulgʻamli bir fazali transformatorning nominal quvvati, mVA.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Ajratilgan chulgʻamli transformatorlarning aktiv qarshiligi har bir chulgʻam uchun alohida, pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlarini hisoblash metodlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo va kabel liniyalardagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
transformatorlardagi (avtotransformatorlardagi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tok oʻtkazuvchi shinalardagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tokni chegaralovchi reaktorlardagi yoʻqotishlarni oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlarini hisoblash elektr tarmoqlarning alohida elementlari boʻyicha va umumiy tartibda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Elektr tarmoqlarining alohida elementlari boʻyicha elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari mavjud maʼlumotlardan kelib chiqib, quyidagi metodlarning biridan foydalanib, hisoblanishi mumkin (metodlar hisoblash natijalari aniqligining kamayishi tartibida keltirilgan):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tezkor hisoblash metodi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrtacha yuklamalar metodi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Tezkor hisoblash metodi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarda tayanch davrda elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R — HL, KL, tok oʻtkazuvchi shina yoki ikki chulgʻamli transformatorning aktiv qarshiligi, Om da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ij — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan HL, KL, tok oʻtkazuvchi shina yoki ikki chulgʻamli transformatorning tok yuklamasi, A da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pj, Qj — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan HL, KL, tok oʻtkazuvchi shina yoki ikki chulgʻamli transformatorning aktiv va reaktiv quvvati qiymatlari, mos ravishda mVt, mVar da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uj — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlardagi kuchlanish qiymati, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δtj — R qarshilikka ega boʻlgan tarmoq elementining yuklamasi oʻzgarmas deb olinadigan vaqt oraligʻi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
M — tayanch davrdagi Δtj vaqt oraliqlari soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtotransformatorda (uch chulgʻamli transformatorda) tayanch davr uchun elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
– avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) chulgʻamlari boʻyicha aktiv va reaktiv quvvatlarning, yuklama toklarining Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan qiymatlari, mos ravishda mVt, mVar, A da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) yuqori, oʻrta va past chulgʻamlar kuchlanishlarining Δt vaqt oraligʻida qiymatlari, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtotransformator (uch chulgʻamli transformator) chulgʻamlarining aktiv qarshiliklari, Om da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtotransformatorlar past tomonining T davrdagi xar bir Δtj vaqt oraligʻidagi oʻlchovlari mavjud boʻlmaganda, elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblash yuqori hamda oʻrta kuchlanishli chulgʻamlarning maʼlumotlari boʻyicha amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davr uchun tokni chegaralovchi reaktordagi elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δ Rn.TCHR — nominal tokda reaktor fazasidagi aktiv quvvat yoʻqotishi qiymati, kVt da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
In — nominal tokning qiymati, A da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ij — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan ishchi tokning qiymati, A da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Oʻrtacha yuklamalar metodi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarda tayanch davrda elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔRoʻrt — HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarning tayanch davrdagi oʻrtacha yuklama boʻyicha quvvat yoʻqotilishi qiymati, u 23-formula boʻyicha aniqlanadi, kVt da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k2sh — tayanch davr uchun grafik shakli koeffitsiyentining kvadrati, nisbiy birlikda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kk — aktiv va reaktiv yuklamalar grafiklari koʻrinishlarining farqini hisobga oluvchi koeffitsiyent (0,99 ga teng deb olinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T — tayanch davrdagi soatlar soni, soatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Grafik shakli koeffitsiyentining kvadrati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda kt — grafikni toʻldirish koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wo — T vaqtda tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tmax — tarmoqning eng katta yuklama soatlari soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pmax — oʻlchovlar natijasida aniqlangan amaldagi maksimal quvvat (elektr energiyasi isteʼmolini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimi yoki oʻlchovlar qaydnomalaridan olingan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklama grafigini toʻldirish koeffitsiyenti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, 6 kV va undan yuqori kuchlanishli elektr tarmoqlar uchun kt = 0,7, 1000 V gacha kuchlanishli elektr tarmoqlar uchun kt = 0,5 deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrdagi oʻrtacha yuklama boʻyicha HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarda quvvatning yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Roʻrt, Qoʻrt — T tayanch davrdagi aktiv va reaktiv quvvatning oʻrtacha qiymatlari, mVt, mVar da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uoʻrt — T tayanch davrdagi oʻrtacha kuchlanish, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ioʻrt — yuklama tokining oʻrtacha qiymati, A da (24-formula boʻyicha aniqlanadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R — HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarning aktiv qarshiligi, Om da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻrtacha yuklama quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WT — T tayanch davrda tugundagi elektr energiyasining miqdori, kVt soatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrda avtotransformatordagi (uch chulgʻamli transformatordagi) elektr energiyaning yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔRoʻrt — tayanch davrdagi oʻrtacha yuklama uchun avtotransformatorda (uch chulgʻamli transformatorda) quvvat yoʻqotishlari, kVt da (26-formula boʻyicha aniqlanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrda, oʻrtacha yuklamada avtotransformatorlarda (uch chulgʻamli transformatorlarda) quvvatning yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Roʻrta AT(TR)Yu, Roʻrta AT(TR)Oʻ, Roʻrta AT(TR)P, Qoʻrta AT(TR)Yu, Qoʻrta AT(TR)Oʻ, Qoʻrta AT(TR)P, Ioʻrta AT(TR)Yu, Ioʻrta AT(TR)Oʻ, Ioʻrta AT(TR)P,— T tayanch davrda avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) chulgʻamlari boʻyicha aktiv va reaktiv quvvatlarning, yuklama toklarining oʻrtacha qiymatlari, mos ravishda mVt, mVar, A da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uoʻrta AT(TR)Yu,Uoʻrta AT(TR)Oʻ,Uoʻrta AT(TR)P— T tayanch davrdagi avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) yuqori, oʻrta va past chulgʻamlari boʻyicha kuchlanishlarining oʻrtacha qiymatlari, kV da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Roʻrta AT(TR)Yu, Roʻrta AT(TR)Oʻ, Roʻrta AT(TR)P,—avtotransformator chulgʻamlarining aktiv qarshiliklari, Om da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻrtacha yuklama har bir chulgʻam uchun alohida 24-formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtotransformatorlarning T tayanch davrdagi past tomoni oʻlchovlari mavjud boʻlmaganda, yuqori hamda oʻrta kuchlanish chulgʻamlarining maʼlumotlari boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T tayanch davrda tokni chegaralovchi reaktorda oʻrtacha ishchi tokdan foydalanib elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda, Δ R Yu. TCHR oʻrt — tayanch davrda tugunlarning oʻrtacha yuklamalarida tokni chegaralovchi reaktordagi quvvat yoʻqotishi, kVt da (28-formula boʻyicha aniqlanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Grafik shaklining koeffitsiyenti 21 va 22-formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrda, oʻrtacha yuklamada tokni chegaralovchi reaktorda quvvatning yuklama yoʻqotishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(28),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda, Ioʻrt — T tayanch davrda ishchi tokning oʻrtacha qiymati, A da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Sxemalar hamda tarmoq yuklamalari toʻgʻrisidagi mavjud axborotlar hajmidan kelib chiqib, elektr energiyasining elektr tarmoqlarda yuklama yoʻqotishlarini umumiy hisoblash quyidagi metodlardan birini qoʻllagan holda amalga oshirilishi mumkin (metodlar hisoblash natijalari aniqligining kamayishi tartibida keltirilgan):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) tezkor hisoblash metodi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) hisoblangan sutkalar metodi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) oʻrtacha yuklamalar metodi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4) quvvatning eng katta yoʻqotish soatlari soni metodi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5) tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumot boʻyicha yoʻqotishlarni baholash metodi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblash uchun 1 — 4 metodlardan foydalaniladiganda, tarmoqdagi quvvat yoʻqotishlari, berilgan tarmoq sxemasi va oʻlchovlar yoki elektrotexnikaga oid hisoblashlar yordamida aniqlangan elektr tarmoq elementlarining yuklamalari asosida hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 — 4 metodlar boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlari hisoblash davrining har bir oyi uchun shu oyga mos boʻlgan tarmoq sxemasi hisobga olgan holda, hisoblanishi mumkin. Tarmoq sxemalarini oʻzgarmas deb olib, yoʻqotishlarni bir necha oylarni oʻz ichiga olgan hisoblash oraliqlari uchun hisoblashga yoʻl qoʻyiladi. Tayanch davr uchun elektr energiyasining yoʻqotishlari, tayanch davrga kiruvchi oylar (hisoblash oraliqlari) yoʻqotishlari yigʻindisi sifatida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Tezkor hisoblash metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(29),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — tarmoq elementlarining soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δtij — Ri qarshilikka ega boʻlgan i-chi tarmoq elementining I ij tok yuklamasi oʻzgarmas deb olingan vaqt oraligʻi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — vaqt oraliqlari soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tarmoq elementlarining tok yuklamalari dispetcherlik qaydnomalari, teleoʻlchovlar boʻyicha tezkor oʻlchov komplekslari va elektr energiyasini hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimi maʼlumotlari asosida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Hisoblangan sutkalar metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(30),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔWsut — tarmoqqa oʻrtacha sutkalik W oʻrt.sut elektr energiyasi berilganda va uzellardagi yuklama grafiklari shakli nazorat oʻlchovlariga muvofiq boʻlgandagi hisoblanayotgan oyning sutkalik elektr energiyasi yoʻqotishi, kVt soat da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kl — 110 kV va undan yuqori kuchlanishli liniyalar uchun 1,02 ga teng va undan past kuchlanishli liniyalar uchun 1,0 ga deb olinadigan, HL armaturasi taʼsiridagi yoʻqotishni hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k2sh.o— tarmoqqa elektr energiyasini sutkalik berish grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati (miqdorlarining soni, nazorat oʻlchovlari oyidagi kunlar soniga teng boʻlgan grafik);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kekv j — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan j-chi hisoblash oraligʻidagi kunlarning ekvivalent soni:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WOi — KOi kunlar sonidan iborat i-chi oyda tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
W o.t. — tayanch oyida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soat da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nj — j-chi hisoblash oraligʻidagi oylar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir oylik elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblashda K ekv j = K o i deb topiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblanayotgan sutka uchun elektr energiyasining yoʻqotishlari (ΔWsut), hisoblanayotgan sutkaning har bir soati uchun hisoblangan quvvat yoʻqotishlari yigʻindisi koʻrinishida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrda elektr energiyasining yoʻqotishlari, yilning barcha hisoblash oraliqlardagi yoʻqotishlarning yigʻindisi koʻrinishida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasining yillik yoʻqotishlarini, 31-formulada Nj =12 deb olinib, qishki nazorat oʻlchovlar kuni uchun ΔW sut ni hisoblab, aniqlashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koeffitsiyent (k2sh.o) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wi — oyning i-chi kunidagi tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soat da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Km — oydagi kunlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oyning har bir sutkasida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi toʻgʻrisidagi maʼlumot mavjud boʻlmaganda, k2sh.o koeffitsiyent quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ki, Kn.i — oydagi ish va ishlanmaydigan kunlari soni (KO = Ki + K n.i);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kw — oʻrtacha ishlanmaydigan kun va oʻrtacha ish kunlarida isteʼmol qilingan energiya qiymatining nisbati kw = W n.i/Wi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Oʻrtacha yuklamalar metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δ Roʻrt — tugunlarning hisoblash oraligʻidagi oʻrtacha yuklamalarida tarmoqdagi quvvat yoʻqotishi, kVt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ksh2 — hisoblash oraligʻida tarmoqning jamlangan yuklamasi grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kk — tarmoqning har xil shoxobchalari aktiv va reaktiv yuklamalari grafiklarining shakli har xilligini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tj — j-chi hisoblash intervalining davomiyligi, soatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisob davri oraligʻi uchun tarmoqning jamlangan yuklamasi grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rj — grafikning davomiyligi Δti boʻlgan i-chi pogʻonasidagi yuklama miqdori, kVt da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — hisob davri oraligʻidagi grafik pogʻonalarining soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Poʻrt — hisoblash intervalidagi tarmoqning oʻrtacha yuklamasi, kVt da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34-formulada kk koeffitsiyent 0,99 ga teng deb olinadi. 6-10 kV tarmoqlar va 35 kV radial liniyalar uchun 35-formulada Pi va Poʻrt qiymatlarning oʻrniga boshlangʻich uchastkaning Ii va Ioʻrt toklari qiymatlaridan foydalanish mumkin. Bunda kk koeffitsiyent 1,02 ga teng deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash oraligʻi uchun grafik shakli koeffitsiyentining kvadratini quyidagi formula boʻyicha aniqlash mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 35-formula boʻyicha hisoblangan nazorat oʻlchovlari kunining sutkalik grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarmoqqa oylik elektr energiyasini berish grafigi (miqdorlarining soni, hisoblash oraligʻidagi oylar soniga teng boʻlgan grafik) shakli koeffitsiyentining kvadrati, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WOi — hisoblash oraligʻining i-chi oyida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Woʻrt.oy — hisoblash oraligʻi oylarida tarmoqqa berilgan oʻrtacha oylik elektr energiyasi, kVt soatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir oy uchun yoʻqotishlar hisoblaganda = 1 deb topiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklama grafigi mavjud boʻlmaganda quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tarmoqning umumiy yuklamasi grafigini toʻldirish koeffitsiyenti kt quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(39),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wb — T vaqtda tarmoqqa berilgan elektr energiya, kVt soatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tmax — tarmoqning eng katta yuklamasi soatlarining soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pmax — oʻlchovlar natijasida aniqlangan (elektr energiyasi isteʼmolini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimi yoki oʻlchovlar vedomostlaridan olingan) amaldagi maksimal quvvat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
i-chi tugunning oʻrtacha yuklamasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda, Wi — T vaqt ichida i-chi tugunda isteʼmol qilingan (ishlab chiqarilgan) elektr energiyasi, kVt soatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Quvvatning eng katta yoʻqotish soatlari soni metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(41),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔPmax — tarmoqning maksimal yuklama rejimida quvvat yoʻqotishi, kVt da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τn — tarmoqning umumiy yuklama grafiki boʻyicha aniqlangan, hisoblash intervalida quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy soni quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda, R max — Ri ning hisoblash intervalidagi m ta qiymatlar ichidagi eng katta qiymati, kVt da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koeffitsiyent kk 41-formulada 1,03 ga teng deb olinadi. 6-10 kV tarmoqlar va 35 kV radial liniyalar uchun 42-formulada Pi va Rmax qiymatlari oʻrniga boshlangʻich uchastka tokining qiymati Ii va Imax dan foydalanish mumkin. Bunda koeffitsiyent kk = 1,0 deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash intervalidagi quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy sonini quyidagi formula boʻyicha aniqlash mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(43),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τs — nazorat oʻlchovlari kunining sutkalik grafiki uchun 42-formula boʻyicha aniqlangan quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τm va τN — quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(44),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(45),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda, Wh.o — hisobot oyida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir oy uchun hisoblanganda τN = 1 deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklama grafiki mavjud boʻlmaganda τn miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(46),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Elektr energiyasining texnologik yoʻqotilishlarini tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotga bogʻliqligi asosida baholash metodi kuchlanishi 10, 6 va 0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda qoʻllaniladi. Bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarmoqlar majmuasida elektr energiyasining yoʻqotilishlarini regression modellardan foydalanib hisoblash (10, 6 va 0,4 kV kV boʻlgan elektr tarmoqlarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr energiyasining texnologik yoʻqotilishini tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotga bogʻliqligi asosida baholash (0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
liniyalarda elektr energiyasining yoʻqotilishini kuchlanishning pasayishiga bogʻliq ravishda hisoblash (0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvvat va elektr energiyasini yoʻqotilishlarini elektr tarmogʻi sxemasi va rejimi parametrlaridan foydalanib, ularning elementlari boʻyicha hisoblash (0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Tarmoqlar majmuasida elektr energiyasining yoʻqotilishlarini regression modellardan foydalanib hisoblash kuchlanishi 10, 6 va 0,4 kV boʻlgan liniyalar va 10, 6 kV boʻlgan transformatorlar hamda kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “qishloq” va “shahar” turidagi elektr tarmoqlari majmuasi uchun alohida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 10 kV boʻlgan liniyalarda yoʻqotishlarni liniyalarning umumiy uzunligi va umumiy qarshiligi boʻyicha hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ntr– mazkur tarmoqlar majmuasidan elektr energiyasi olayotgan transformatorlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sutka davomida tarmoqlar majmuasiga berilgan aktiv energiya va energiya yoʻqotilishi, mVt soat da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nfid— tarmoqlar majmuasidagi fiderlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L0— tarmoqlar majmuasidagi liniyalar uzunligining yigʻindisi, km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rum— mazkur tarmoqlarning umumiy qarshiligi, Om da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sosØ —mazkur tarmoqlar majmuasi uchun sosØning oʻrtacha qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu holatda yoki yoki (48),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nv— tarmoqlar majmuasi barcha fiderlar shoxobchalarining soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ri —nchi shoxobchaning qarshiligi, Om da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 10-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10- jadval
Nfid
10 — 50
50 — 500
500 — 1000
V0
0,0004400
0,0005739
0,0006738
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 kV boʻlgan liniyalarning ekvivalent qarshiligi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotilishlarini hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 11-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11- jadval
Nfid
10 — 50
50 — 500
500 — 1000
V0
0,000995
0,000965
0,000935
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 10 kV boʻlgan transformatorlarda elektr energiyasining yoʻqotilishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(50),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda Soʻrn— majmuadagi 10/0,4 kV transformatorlarning oʻrnatilgan quvvati yigʻindisi, kVA da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 12-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12- jadval
Nfid
10 — 50
50 — 500
500 — 1000
V0
4,597
5,361
5,361
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SYU yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(51),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 13-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13- jadval
Nfid
10 — 50
50 — 500
VO
0,000472
0,000458
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 6 kV boʻlgan liniyalarda yoʻqotishlarni liniyalarning umumiy uzunligi va umumiy qarshiligi boʻyicha hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(52),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52-formula uchun V0 ning Nfnd hisoblanayotgan majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 14-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14- jadval
Nfid
10 — 50
50 — 500
VO
0,0006973
0,0007335
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 6 kV boʻlgan transformatorlarda elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(53),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 15-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15- jadval
Nfid
10 — 50
500 — 5000
V0
2,8685
2,5146
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SYU yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(54),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 16-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16- jadval
Nfid
10 — 50
50 — 500
VO
0,0005532
0,0004586
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “qishloq” turidagi tarmoqlar majmuasi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(55),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rotp — koʻrib chiqilayotgan tarmoqlar majmuasidagi shoxobchalar (tayanchdan uyning kirishigacha boʻlgan qismi) qarshiliklarining yigʻindisi, Om da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nn — tarmoqlar majmuasidagi isteʼmolchilar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nef — tarmoqlar majmuasidagi uch fazali isteʼmolchilar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 17-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17- jadval
Nfid
100 — 250
250 — 800
800 — 2000
2000 — 5000
>5000
V0
0,14055
0,12025
0,10448
0,091625
0,081014
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “shahar” turidagi tarmoqlar majmuasi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash uylar orasidagi liniyalarining umumiy qarshiligi Rum.uo Om dan kelib chiqib, quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoki (56)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda Nsh — tarmoqlar majmuasi barcha fiderlarining uylar oraligʻidagi liniyalarining shoxobchalari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ri — i-nch ishoxobchaning qarshiligi, Om da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lum.uo — tarmoqlar majmuasi barcha fiderlarining uylar oraligʻidagi liniyalarining umumiy uzunligi, km da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “shahar” turidagi tarmoqlar majmuasi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(57),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 18-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18- jadval
Nfid
100 — 200
200 — 500
500 — 1000
1000 — 2000
2000 — 5000
>5000
V0
0,75107
0,9054
1,096
1,2848
1,5622
1,8616
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Elektr energiyasining yoʻqotilishlarini tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotlarga bogʻliqligi asosida baholash metodiga muvofiq “D” kun(lar) davrida, bosh uchastkalarining oʻrtacha koʻndalang kesimi Fb oʻrt, mm2 boʻlgan 0,4 kV li N ta liniyalarga W0,4 ming kVt soat elektr energiyasi berilganda, elektr energiyasining yoʻqotilishlari quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(58),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lekv — liniyalarning umumiy ekvivalent uzunligi, km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tg φ — reaktiv quvvatning oʻrtacha koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k 0,4 — liniya uzunligi boʻyicha yuklamaning taqsimlanishi xarakteri va fazalardagi yuklamalarning bir xil emasligini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dn — TP dan 1 va 2-tayanchlar oraligʻiga teng masofada isteʼmol qilinayotgan elektr energiyasining 0,4 kV li tarmoqqa berilgan umumiy elektr energiyasidagi ulushi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotlar boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini baholash metodi umumiy soni 100 ta va undan ortiq kuchlanishi 6-10/0,4 kV boʻlgan TP dan tarqalgan liniyalar jamlanmasidagi elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash uchun qoʻllanilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kichikroq hajmdagi elektr tarmoqlari uchun quyidagilar qoʻllaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvvat va elektr energiyasining yoʻqotishlarini, elektr tarmogʻi va uning rejim parametrlaridan foydalanib, elementlari boʻyicha hisoblash metodi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV li liniyalardagi elektr energiyasining yoʻqotishlarini kuchlanishning pasayishi miqdoriga bogʻliq holda hisoblash metodi (63 — 65-formulalar boʻyicha).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N ta liniyalar yigʻindisining ekvivalent uzunligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(59),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lm — 0,4kV N ta liniyalar magistrallari uzunligining yigʻindisi, km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L 2-3 — 0,4 kVN ta liniyalar ikki va uch fazali shoxobchalari uzunligining yigʻindisi, km da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L1 — 0,4 kV li N ta liniyalar bir fazali shoxobchalari uzunligini yigʻindisi, km da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan bitta liniya magistralini aniqlashda 6-10/0,4 kV TP dan uch fazali yoki ikki fazali liniyalargacha ulangan eng uzoqdagi isteʼmolchigacha boʻlgan masofa hisobga olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
liniyalar uzunligi ekvivalentning yigʻindisini aniqlashda shoxobchaning uzunligiga koʻp xonadonli uy-joylarning uy-joyning umumiy foydalanishidagi elektr tarmoqlari (shuningdek, uy-joy ichidagi elektr tarmoqlari), uy-joylardagi shoxobchalar, agar tarmoqning mansublik chegarasi tayanchda boʻlsa, kiritilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Magistralda yoki shoxobchalarda aluminiy, poʻlat va misli simlar mavjud boʻlganda 59-formulaga quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan liniyalar uzunligi qoʻllaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(60),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda La, Lp, Lmis — aluminiy, poʻlat va misli simlarning mos uzunliklari, km da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koeffitsiyent k0,4 quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(61),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dp — 0,4 kV tarmoqqa berilgan umumiy elektr energiyasiga nisbatan aholiga berilgan elektr energiyasining ulushi, nisbiy birlikda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ku — 400/230 V boʻlgan liniya uchun 1 ga teng va 220/127 V boʻlgan liniya uchun 3 ga teng deb olinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fb oʻrt koeffitsiyent quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(62),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fri — i-chi liniyaning boshlangʻich uchastkasi kesimining yuzasi, mm2 da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lri — i-chi liniya boshlangʻich uchastkasining uzunligi, km da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Grafikni toʻldirish koeffitsiyenti va (yoki) reaktiv quvvat koeffitsiyenti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda kt = 0,5 va tg φ = 0,6 deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV boʻlgan liniyalarga beriladigan elektr energiyasi hisobga olinmaganda uning qiymati 6-10 kV li tarmoqqa berilgan energiyadan 6 — 10 kV uskunalardagi yoʻqotishlarni, 6-10/0,4 kV li TP larga berilgan energiyani TP ning shinalariga ulangan isteʼmolchilarga berilgan energiyani hamda isteʼmolchilar balansidagi 0,4 kV li liniyalarga berilgan energiyani ayirib aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan liniyalarda elektr energiyasining yoʻqotishlarini kuchlanishning pasayishi qiymatiga bogʻliqligi holda hisoblash metodini qoʻllash uchun maksimal yuklama rejimida TP shinalaridagi va magistral liniyaning uzoq nuqtasidagi faza kuchlanishlari oʻlchanadi. Oʻlchash maʼlumotlari boʻyicha kuchlanish yoʻqolishlari (ΔU) 6-10/0,4 kV TP ning 0,4 kV li shinalaridagi faza kuchlanishining oʻrtacha qiymatiga nisbatan absolyut va nisbiy (foizdagi) qiymatlari aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV kuchlanishli liniyadagi elektr energiyasi yoʻqotilishi (tarmoqqa berilgan elektr energiyasining qiymatidan (foizda) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(63),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔU — tarmoqning maksimal yuklamasida TP shinalaridan eng uzoq elektr qabul qilgichgacha kuchlanishning yoʻqotilishi, foizda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Knt — yuklamaning fazalar boʻyicha notekis taqsimlanishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar TP ning shinalarida oʻlchangan faza kuchlanishining darajalari har xil boʻlsa, ΔU ni aniqlashda TP ning shinalaridagi uchta oʻlchangan kuchlanishning oʻrtacha arifmetik qiymati qabul qilinadi. Agar yuklamaning maksimal qiymatida magistral liniyaning eng uzoq nuqtasidagi uch fazalik kirishida faza kuchlanishi oʻlchangan boʻlsa, hisoblash uchun uchta oʻlchangan qiymatlardan eng kichigi qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Knt koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(64),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ia, Iv, Is — fazalarning oʻlchangan tok yuklamalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rn/Rf — nol va faza simlari qarshiliklarining nisbati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fazalarning tok yuklamalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rn/Rf = 1 boʻlgan liniyalar uchun Knt = 1,13;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rn/Rf = 2 boʻlgan liniyalar uchun Knt = 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19-jadval
Tmaks, soat
2000
3000
4000
5000
6000
τ/Tmaks
0,46
0,52
0,6
0,72
0,77
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV li K ta liniyalaridagi elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi (foizda):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(65),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 65-formula boʻyicha aniqlanadigan i-chi liniyadagi elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ii — i-chi liniyaning bosh uchastkasidagi maksimal yuklama.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV elektr tarmoqlarda elektr energiyasi yoʻqotishlarini aniq hisoblash uchun boshlangʻich axborotlar yetarli darajada mavjud boʻlganda 0,4 kV kuchlanishli alohida liniyalarda elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblashda quvvat va elektr energiyasi yoʻqotishlarini elektr tarmogʻi sxemasi va rejimi parametrlaridan foydalanib, uning elementlari boʻyicha hisoblash metodini qoʻllash tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan liniyalarda elektr energiyasi yoʻqotishlarini kuchlanishning pasayishiga bogʻliq holda hamda quvvat va elektr energiyasining yoʻqotishlari elementlari boʻyicha hisoblashni elektr tarmogʻi sxemasi va rejimi parametrlaridan foydalanib, ixtiyoriy tanlab olingan 0,4 kV taqsimlash liniyalari boʻyicha amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan liniyalarning umumiy soni 100 tadan ortiq 6-10/0,4 kV TP larning kamida 20% dan taʼminlanayotgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlarni hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlar (ΔWhato.T) butun elektr tarmogʻi boʻyicha elektr energiyasi nobalansining chegaraviy qiymati sifatida tayanch davr maʼlumotlaridan kelib chiqib, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
δi (δj) — elektr tarmogʻi boʻylab qabul qilingan (berilgan) aktiv elektr energiyasi oʻlchov kanalining xatoligi, % da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wi (Wj) — elektr tarmogʻi boʻylab oʻlchov kanallarida qayd qilingan, qabul qilingan (berilgan) aktiv elektr energiya, ming kVt soatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n –elektr energiyasining qabul qilinishini qayd etuvchi hisobga olish nuqtalaring soni, dona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — elektr energiyasining berilishini qayd etuvchi hisobga olish nuqtalaring soni, dona.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrda hududiy elektr tarmoqlari korxonalari uchun elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari quyidagiga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(67),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda Wtb.T — tayanch davrda butun elektr tarmogʻi boʻyicha tarmoqqa berilgan elektr energiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch davrda magistral elektr tarmoqlari korxonalari uchun elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari quyidagiga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(68),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda, Wber.T — tayanch davrda butun elektr tarmogʻi boʻyicha tarmoqdan berilgan elektr energiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aktiv elektr energiyasi oʻlchash kanalining ruxsat etilgan nisbiy xatoligi miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(69),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— normal sharoitlarda hisobga olish asbobi, TT va KT ning ruxsat etilgan xatoliklari (aniqlik klassi qiymati boʻyicha qabul qilinadi), % da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
δL — hisobga olish asboblarining KT larga ulangan liniyalaridagi ruxsat etilgan kuchlanish yoʻqotishlarining chegarasi, % da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq kuchlanish darajalari boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlari tayanch va hisob davrlarida kuchlanish darajalari boʻyicha tarmoqqa berilgan elektr energiyasiga mutanosib ravishda taqsimlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Agar tayanch davrdagi elektr energiyasining hisoblangan texnologik yoʻqotishlaridan amaldagi texnologik yoʻqotishlar kichik yoki unga teng boʻlsa, hisob davri uchun elektr energiyasini uzatishda uning hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (∆Wxato.H) nolga teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilova 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Transformator podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasini sarflaydigan elementlarining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
NOMENKLATURASI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur Nomenklatura quyidagi maqsadlar uchun elektr energiyasining sarfini nazarda tutadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
transformatorlarni va avtotransformatorlarni sovitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonalarni (tezkor boshqarish, tezkor chiqish brigadalari, akkumulyator va kompressor xonalarini, shuningdek yopiq taqsimlash qurilmalarini, oʻt oʻchirish nasos stansiyasini, sinxron kompensatorlar yordamchi tuzilmalarining binosini, qorovulxonani) isitish, yoritish va shamollatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududni yoritish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
akkumulyator batareyalarini zaryadlash-zaryadlab olish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tezkor zanjirlarning va boshqaruv zanjirlarining taʼminoti (oʻzgaruvchan tezkor tokli podstansiyalarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi komplekt taqsimlovchi qurilma yacheykalarini (rele himoyasi va avtomatikasi apparaturasi, hisobga olish asboblari va oʻchirgichlari bilan) hamda tashqi oʻrnatiladigan rele shkaflarini isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
transformator podstansiyalari ekspluatatsiyasining alohida sharoitlari bilan bogʻliq elektr qabul qilgichlarning elektr energiyasi sarfi (boshqaruv shiti xonasidagi konditsionerlar, oʻt oʻchirish tizimining suv taʼminoti texnologik quduqlari nasoslarining taʼminoti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
moyli oʻchirgichlar yuritmalarini va baklarini isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻlgichlar va qisqa tutashtirgichlarning yuritmalarini isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuchlanish ostida rostlash almashlab ulagichlari tuzilmalarining yuritmalari va moy baklarini isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
isitilmayotgan xonalardagi elektr energiyasini hisobga olish asboblarini isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havoli oʻchirgichlarning agregat shkaflarini va boshqarish shkaflarini isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kompressorlarning taʼminoti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo yigʻgichlarni isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sinxron kompensatorning yordamchi qurilmalari (moyli, sirkulyatsiya va drenaj nasoslari, zadvijkalar, avtomatika);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
telemexanika va aloqa apparaturasining elektr taʼminoti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ekspluatatsiya jarayonida bajariladigan kichik hajmdagi taʼmirlash ishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
drenaj nasoslari, kuchlanish ostida rostlash qurilmalari, distillyatorlar, mayda dastgoh va moslamalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur Nomenklaturaga xoʻjalik ehtiyojlari uchun elektr energiyasini sarflaydigan elementlar kiritilishi taqiqlanadi.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 13-son, 211-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.07.2018-y., 10/18/2871-1/1512-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 28.08.2024-y., 10/24/3551/0660-son)