Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi va Turkmaniston Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,

Oʻzbekiston Respublikasi va Turkmaniston oʻrtasidagi suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha hamkorlik toʻgʻrisida 1996-yil 16-yanvardagi Bitim, Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Turkmaniston Hukumati oʻrtasida chegaraboʻyi viloyatlari hududida joylashgan xoʻjalik obyektlarida xizmat qiluvchi shaxslar tomonidan oʻzbek-turkman chegarasini kesib oʻtishlari toʻgʻrisida 2004-yil 19-noyabrdagi Bitim hamda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Turkmaniston Hukumati oʻrtasida Tomonlarning chegaraboʻyi hududlarida joylashgan xoʻjalik obyektlaridan foydalanish va ularda taʼmirlash-tiklash ishlarini oʻtkazish sohasida hamkorlik toʻgʻrisida 2008-yil 10-martdagi Bitim qoidalariga, shuningdek Tomonlar davlatlari ishtirokchi hisoblangan boshqa xalqaro shartnomalarga asoslangan holda,

xalqaro huquqning umum eʼtirof etilgan prinsiplari va normalarini hisobga olgan holda va oʻzaro hurmat prinsiplari asosida davlatlararo manbalarning suv resurslaridan adolatli va oqilona foydalanish zaruriyatini tasdiqlab,

transchegaraviy (davlatlararo) suv oqimlaridan foydalanish sohasida hamkorlik masalalarida yagona pozitsiyani ishlab chiqishga intilishlarni hisobga olgan holda,

suv resurslarining integratsiyalashtirilgan holda boshqarish va Orol dengizi havzasining ekologik holatini yaxshilash asoslari sifatida ilmiy-texnikaviy va axborot salohiyatlarini kengaytirish muhimligini taʼkidlagan holda,

iqlim oʻzgarishi va boshqa omillar taʼsirida suvga boʻlgan ehtiyojlar oʻsayotgan va suv resurslari kamayib borayotgan vaziyatda suvni tejash, suv resurslarini samarali boshqarish va ulardan oqilona foydalanish boʻyicha kelishilgan va maqsadga yoʻnaltirilgan tadbirlar Amudaryo havzasida suv xavfsizligini taʼminlash uchun asos boʻlib xizmat qilishini tan olgan holda,

quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:

Tomonlar oʻz vakolatlari doirasida transchegaraviy suv resurslarini barqaror boshqarish, Amudaryo havzasida suv taʼminotini yaxshilash boʻyicha birgalikda harakat qilish maqsadida hamkorlikni rivojlantiradilar, shuningdek Tomonlar davlatlari ishtirokchi hisoblangan xalqaro shartnomalarni samarali amalga oshirishni taʼminlash boʻyicha choralar koʻradilar.

Tomonlar Amudaryo suv resurslarini birgalikda boshqarish, ulardan oqilona foydalanish va ularni hisobga olish masalalarida yaqindan hamkorlikni amalga oshiradilar. Ushbu maqsadlarda Tomonlar:

a) Davlatlararo muvofiqlashtirish suv xoʻjaligi komissiyasining (DMSK) bayon qarorlariga muvofiq suv resurslarini taqsimlashni taʼminlash boʻyicha tegishli choralar koʻradilar;

b) suv taqchil yillarida Amudaryoning quyi oqimida suvning oʻtkir tanqisligiga yoʻl qoʻymaslik uchun paritet asosida oʻrta oqimidan suv olinishini cheklaydilar;

v) Amudaryoning quyi oqimi suv resurslarini boshqarishni birgalikda koʻrib chiqadilar va amalga oshiradilar;

g) Amudaryoning, shu jumladan Tuyamuyun suv omborining suv resurslaridan foydalanishning samaradorligini oshirish uchun daryoning quyi oqimidagi sugʻoriladigan yerlarni yuvish ishlarini bajarish boʻyicha kelishilgan choralar koʻradilar;

d) Amudaryoning oʻrta va quyi oqimlari suv resurslarini boshqarishni yaxshilash va Tomonlar davlatlarining sugʻoriladigan yerlarida suv taʼminotini koʻpaytirishga qaratilgan kelishilgan chora-tadbirlarni amalga oshiradilar;

e) ekologik talablarni hisobga olgan holda kollektor-drenaj suvlaridan foydalanish masalalarini kompleks ravishda hal qiladilar.

Tomonlar oʻz vakolatlari doirasida suv xoʻjaligi obyektlarida xizmat koʻrsatuvchi xodimlar, avtotransport, mexanizmlar, uskuna va maxsus texnikalarni oʻzbek-turkman chegarasidan oʻtkazish, kelishilgan roʻyxatlar asosida ehtiyot qismlarni olib kirish va olib chiqish masalalari boʻyicha, shuningdek suv xoʻjaligi obyektlarida avariya holatlari, shu jumladan tungi vaqtda yuzaga kelganda, xizmat koʻrsatuvchi xodimlarga va avariya holatlarini bartaraf qilish uchun zarur boʻlgan avtotransport, mexanizmlar va maxsus texnikalarni Davlat chegarasidan tezkor ravishda oʻtishiga koʻmaklashadilar.

1. Tomonlar toshgan suvlarni oʻtkazib yuborish va suv toshqinlari bilan kurashishda, shuningdek boshqa tabiiy ofatlar va favqulodda vaziyatlardan ogohlantirish, ularning oldini olish va oqibatlarini bartaraf etishda muvofiqlashtirilgan tadbirlarni amalga oshirish hamda texnikaviy, axborot va boshqa tarzda koʻmak berishga kelishib oldilar.

2. Tomonlar transchegaraviy taʼsirga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan har qanday keskin vaziyat haqida zudlik bilan bir-birlarini xabardor qiladilar.

1. Tomonlar suv resurslaridan oqilona foydalanish va ularni samarali boshqarish, gidrotexnik inshootlar xavfsizligini taʼminlash, sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash sohalaridagi qoʻshma tadqiqotlar va ishlanmalar oʻtkazishda hamkorlik qiladilar. Ushbu maqsadlarda Tomonlar, xususan, quyidagilarga qaratilgan ilmiy-tadqiqot va innovatsion dasturlarni jadallashtiradilar:

a) suv resurslaridan oqilona foydalanish, suvni tejash texnologiyalarini, ilgʻor sugʻorish uslublari hamda suv quyish, suv hisobi va suv oʻlchovini yuritish texnikalari boʻyicha chora-tadbirlarni yanada rivojlantirish;

b) gidrotexnik inshootlar texnik holatini yaxshilash va ishonchliligini oshirishni taʼminlaydigan chora-tadbirlarni amalga oshirish;

v) sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash, ularning mahsuldorligini oshirish va kollektor-drenaj suvlaridan takroran foydalanish;

g) Orolboʻyi hududida ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatni yaxshilash va suv xoʻjaligi faoliyatidagi ekotizim talablarini hisobga olish boʻyicha aniq tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish.

2. Tomonlar qoʻshma ilmiy-tadqiqot dasturlari natijalarini koʻrib chiqadilar va ijobiy natijalarni hayotga tatbiq qilish boʻyicha kuchlarini safarbar etadilar.

3. Tomonlar suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha koʻshma loyihalarni aniqlash, ilgari surish va amalga oshirishda, shuningdek ularni hayotga tadbiq qilish uchun moliyaviy mablagʻlarni jalb qilishda oʻz faoliyatlarini muvofiqlashtiradilar va oʻzaro qoʻllab-quvvatlaydilar.

1. Tomonlar oʻz vakolatlari doirasida quyidagilar bilan almashishni amalga oshiradilar:

a) kollektor-drenaj suvlaridan foydalanish boʻyicha maʼlumotlar;

b) suvni tejash texnologiyalari, ilgʻor sugʻorish metodlari va sugʻorish texnikasi, suvni hisobga olish va suvni oʻlchash, shuningdek kollektor-drenaj suvlaridan takroran foydalanish sohasida toʻplangan tajribalar;

v) suv resurslaridan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasida ilgʻor texnologiyalarni qoʻllash tajribasi;

g) transchegaraviy taʼsirni oldini olish, cheklash va qisqartirish boʻyicha qoʻllanilayotgan va rejalashtirilayotgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida axborot.

2. Axborot bilan almashish ikki tomonlama asosda, shuningdek DMSK organlari orqali amalga oshiriladi.

1. Tomonlar Orolni qutqarish xalqaro fondi va uning tashkilotlari faoliyatini mustahkamlashga, shuningdek Orol dengizi havzasi mamlakatlariga yordam koʻrsatish boʻyicha muayyan harakatlar Dasturini samarali amalga oshirishga qaratilgan saʼy-harakatlarini muvofiqlashtiradilar va qoʻshma chora-tadbirlarni amalga oshiradilar.

2. Tomonlar DMSK doirasida ishlar muvofiqlashtiruvini kuchaytirish uchun milliy va mintaqaviy darajada barcha tegishli choralar koʻradilar.

Tomonlar suv xoʻjaligi kadrlari malakasini oshirish kurslari, seminarlar, stajirovka va boshqa taʼlim dasturlarini tashkil etish uchun barcha tegishli choralar koʻradilar.

Tomonlarning oʻzaro roziligiga koʻra mazkur Bitimga alohida bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladigan va uning ajralmas qismi hisoblanadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.

Mazkur Bitim qoidalarini qoʻllash va talqin qilish yuzasidan barcha kelishmovchiliklar Tomonlar oʻrtasida maslahatlashuv va muzokaralar yoʻli bilan hal qilinadi.

Mazkur Bitim imzolangan kundan boshlab kuchga kiradi va Tomonlardan biri uning amal qilishini tugatish niyati toʻgʻrisida boshqa Tomonning yozma xabarnomasini olgan sanadan ikki oy oʻtguniga qadar amalda boʻladi.

Ashxobod shahrida 2017-yil 6-martda har biri oʻzbek, turkman va rus tillarida boʻlgan ikki asl nusxada tuzildi, bunda barcha matnlar teng autentikdir. Mazkur Bitim qoidalarini talqin qilishda ixtiloflar vujudga kelgan taqdirda, Tomonlar rus tilidagi matnga asoslanadilar.