Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Tovar xom ashyo birjalari faoliyatini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
Tovarlarni ulgurji sotishning bozor metodlarini kengaytirish, tovar-xom ashyo birjalari faoliyatini zamonaviy talablarga muvofiq tubdan yaxshilash, mamlakatimiz tovar ishlab chiqaruvchilari mahsulotlariga narx belgilashning bozor mexanizmini shakllantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Belgilab qoʻyilsinki:
birja tovarlarini elektron tizimdan foydalangan holda respublikaning butun hududi boʻyicha aniq vaqt rejimida — birja savdolari;
Oldingi tahrirga qarang.
tovarlar (ishlar, xizmatlar)ning, shu jumladan oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan tovarlarning auksion savdolari;
(1-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 1-apreldagi 100-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 14-son, 137-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
koʻrgazma-yarmarka savdolari — birjalarning ixtisoslashtirilgan savdo maydonchalarida ular tomonidan tasdiqlanadigan qoidalariga muvofiq tovarlar oldindan majburiy koʻzdan kechirilishi hisobga olingan holda yoki mijozlar — jismoniy va yuridik shaxslarga taqdim etiladigan koʻrgazma-yarmarka savdolarining elektron tizimiga Internet orqali toʻgʻridan-toʻgʻri kirish rejimida amalga oshiriladi.
(1-bandning toʻrtinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 18-martdagi 74-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2009-y., 12-son, 132-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari qurilish materiallari sotiladigan ixtisoslashtirilgan bozorlarda:
Keyingi tahrirga qarang.
birjalar tomonidan qurilish materiallarining koʻrgazma-yarmarka ulgurji savdosini tashkil etish uchun bepul asosda maydonlar va xonalar;
tovar-xom ashyo birjalari aʼzolariga — koʻrgazma-yarmarka savdolarida sotishga moʻljallangan tovarlarni saqlash uchun ijara shartlarida maydonlar va xonalar ajratsinlar.
3. Belgilab qoʻyilsinki:
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
birja aʼzolari-dilerlar birja savdolarida ulgurji savdoni faqat ularda ulgurji savdoni amalga oshirish huquqiga litsenziya mavjud boʻlganda amalga oshiradilar;
(3-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 1-apreldagi 100-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 14-son, 137-modda)
tovar-xom ashyo birjalari aʼzolari tomonidan import boʻyicha keltirilgan hamda sotish uchun moʻljallangan qurilish materiallari namunalari va guruhlarini sotuvga qoʻyish faqat ularning respublika hududiga belgilangan tartibda qonuniy keltirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlgan taqdirda amalga oshirilishi mumkin;
Oldingi tahrirga qarang.
(3-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 1-apreldagi 100-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — OʻR QHT, 2011-y., 14-son, 137-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
tovar-xom ashyo birjalarining auksion va koʻrgazma-yarmarka savdoni tashkil etishga xarajatlari bitishuvlar ishtirokchilaridan vositachilik yigʻimi olish hisobiga, shuningdek auksion va koʻrgazma-yarmarka savdo qatnashchilariga koʻrsatiladigan qoʻshimcha xizmatlar (reklama, axborot, maslahat berish, oʻquv, noshirlik xizmatlari va shu kabilar) hisobiga qoplanadi.
(3-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 1-apreldagi 100-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 14-son, 137-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
jismoniy shaxslar, shuningdek birja aʼzolari boʻlmagan yuridik shaxslar koʻrgazma-yarmarka savdolarida brokerlar orqali yoki birja tomonidan tasdiqlanadigan qoidalarga muvofiq mustaqil ravishda ishtirok etishi mumkin.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 18-martdagi 74-sonli qaroriga asosan oltinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2009-y., 12-son, 132-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
4. Tovar-xom ashyo birjalariga:
birja tovarlari ishlab chiqaruvchi tadbirkorlarga oʻzlari ishlab chiqargan mahsulotlarni sotuvga qoʻyish uchun bepul asosda brokerlik oʻrinlari berish;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
ixtisoslashtirilgan va mintaqaviy savdo maydonlari tarmogʻini kengaytirish, shu jumladan koʻrsatib oʻtilgan savdo maydonlarini birja, koʻrgazma-yarmarka va auksion savdolarining elektron tizimiga ulagan holda yuridik shaxslarni akkreditatsiya qilish yoʻli bilan kengaytirish boʻyicha choralar koʻrish.
(4-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 1-apreldagi 100-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 14-son, 137-modda)
birja aʼzolarini birja, kimoshdi va koʻrgazma-yarmarka savdolari qoidalariga kasb boʻyicha oʻqitishni tashkil qilish tavsiya etilsin.
Oldingi tahrirga qarang.
ishlab chiqaruvchilarga va birinchi navbatda, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga mahsulotlarni sotish, shuningdek bitimlar boʻyicha elektron hisob-kitoblarni elektron toʻlov tizimi orqali amalga oshirish imkonini beradigan Internet orqali savdo tizimiga toʻgʻridan-toʻgʻri kirish rejimida koʻrgazma-yarmarka savdolarida ishtirok etish imkoniyatini taʼminlash;
birja aʼzolariga ixtisoslashtirilgan savdo maydonchalari orqali birja savdolari tizimiga kirish, savdolar natijalariga koʻra tuzilgan bitimlarni roʻyxatdan oʻtkazish va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ular boʻyicha elektron hisob-kitoblarni amalga oshirish imkonini berish;
birja aʼzolariga koʻrgazma-yarmarka savdolari tizimiga Internet orqali toʻgʻridan-toʻgʻri kirish rejimida belgilangan tartibda birja savdolariga kirish imkonini nazarda tutish tavsiya etilsin.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 18-martdagi 74-sonli qaroriga asosan beshinchi — yettinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2009-y., 12-son, 132-modda)
5. Belgilansinki:
birja kotirovkalari va kimoshdi savdosi narxlari ixtisoslashtirilgan ommaviy axborot vositalarida har haftada kamida bir marta bepul asosda eʼlon qilinadi;
Keyingi tahrirga qarang.
tovar-xom ashyo birjalari aʼzolari ular tomonidan koʻrgazma-yarmarka savdolarida sotiladigan tovarlar narxlarini ommaviy ravishda eʼlon qilishlari shart.
Oldingi tahrirga qarang.
(5-bandning toʻrtinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 29-iyuldagi 179-son qarori bilan chiqarilgan — Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 30-31-son, 231-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
koʻrgazma-yarmarka savdolarida birja orqali sotish taqiqlanmagan va sotishga maxsus tartib joriy qilinmagan tovarlarning barcha turlari (ishlar, xizmatlar) sotilishi mumkin.
(5-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 18-martdagi 74-sonli qaroriga asosan toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2009-y., 12-son, 132-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
6. 2004-yil 1-iyundan boshlab birja faoliyatini amalga oshirishda qoʻshimcha ravishda quyidagi litsenziya talablari va shartlari joriy etilsin:
birja savdolarida faqat oldindan eʼlon qilinadigan, mahsulotlar isteʼmolchilari va ishlab chiqaruvchilari keng koʻlamda foydalanadigan birja axborotnomasiga kiritilgan tovarlarni sotish, ayni bir vaqtda oldindan eʼlon qilingan listinglarga kiritilmagan tovarlarni sotish taqiqlanadi;
birja axborotnomalariga faqat bir xil standart xossalarga ega boʻlgan, ulgurji guruhlar bilan sotiladigan va oldindan koʻzdan kechirishni talab qilmaydigan birja tovarlarini kiritish;
birjada sotilgan (bepul berilgan) kamida 100 ta brokerlik oʻrinlari mavjud boʻlishi;
Keyingi tahrirga qarang.
tovar-xom ashyo birjalari rahbarlariga qoʻyiladigan malaka talablariga rioya qilish.
Keyingi tahrirga qarang.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi:
Keyingi tahrirga qarang.
ikki hafta muddatda tovar-xom ashyo birjalari bilan litsenziya bitimlarini qaytadan tuzsin, bunda litsenziya bitimlariga ushbu qarorda belgilangan litsenziya talablari va shartlari kiritilishini nazarda tutsin;
boshqaruv raisiga, hisob-kitob-kliring palatasi rahbariga hamda birjalarning bosh maklyoriga qoʻyiladigan malaka talablarini bir oy muddatda ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin hamda ularni attestatsiyadan oʻtkazsin;
birja bitishuvlarida qatnashuvchi birjalar aʼzolarini uch oy muddatda, belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtkazsin;
barcha ommaviy axborot vositalarida keng reklama kompaniyasini va tushuntirish ishlarini, shuningdek potensial sotuvchilar, xaridorlar, birjalar aʼzolari oʻrtasida tovarlarni birja savdolarida sotish va xarid qilish qoidalari va afzalliklari boʻyicha maqsadli seminarlar va davra suhbatlari oʻtkazilishini taʼminlasin.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat mulki qoʻmitasi Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi bilan birgalikda ikki hafta muddatda:
brokerlar va brokerlik idoralari faoliyatini moddiy ragʻbatlantirish mexanizmini ishlab chiqsinlar va belgilangan tartibda joriy qilsinlar, bunda vositachilik yigʻimlarining zarur malaka sifatiga, brokerlik faoliyatini yuritish tajribasiga ega boʻlgan brokerlarning yuqori daromad olishini taʼminlovchi hamda birja savdolari tovar aylanmasiga qarab cheklangan miqdorlari belgilanishini nazarda tutsinlar;
birja bitishuvlaridan undiriladigan birjalar vositachilik yigʻimlari cheklangan miqdorlarining deklaratsiya qilinishini taʼminlasinlar;
Oldingi tahrirga qarang.
Belgilansinki, “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” aksiyadorlik jamiyatining birja bitimlaridan undiriladigan vositachilik yigʻimlari cheklangan miqdorlariga deklaratsiya toʻldirishda, birja tovarlarining moddiy balanslarini ishlab chiqish va ularni amalga oshirish yuzasidan monitoringni amalga oshiradigan Iqtisodiyot vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasiga oʻtkaziladigan “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” aksiyadorlik jamiyatining yuqori likvidli tovarlar turlarini sotish boʻyicha xizmatlari uchun 0,075% miqdoridagi vositachilik yigʻimlari hisobga olinadi;
(8-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 18-martdagi 74-sonli qaroriga asosan toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2009-y., 12-son, 132-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi hamda Moliya vazirligi birjalar va ularning aʼzolari tomonidan vositachilik yigʻimlarining cheklangan miqdorlariga rioya etilishini nazorat qilsinlar.
(8-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 28-apreldagi PF-4215-son Farmoni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 17-son, 130-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
9. Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasining xodimlarning cheklangan umumiy soni 100 nafar boʻlgan tashkiliy tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq maʼqullansin.
“Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” ochiq aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi raisi birjaning tashkiliy tuzilmasiga xodimlarning belgilangan soni doirasida belgilangan tartibda oʻzgartirishlar kiritish huquqiga ega ekanligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
(9-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 18-martdagi 74-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2009-y., 12-son, 132-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
10. Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi daromad (foyda) soligʻi toʻlashdan uch yil muddatga istisno tariqasida ozod qilinsin, boʻshaydigan mablagʻlar yagona elektron savdo tizimi texnika va texnologiya dasturiy kompleksini zamonaviylashtirishga maqsadli yoʻnaltirilsin.
11. Hukumatning 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi Adliya vazirligi, Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2004-yil 31-may,
251-son
“Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” aksiyadorlik jamiyatining tashkiliy tuzilmasi
Oldingi tahrirga qarang.
(1-ilova matni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 18-martdagi 74-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2009-y., 12-son, 132-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Vazirlar Mahkamasining
2004-yil 31-maydagi 251-son qaroriga
2-ILOVA
2004-yil 31-maydagi 251-son qaroriga
2-ILOVA
Hukumatning ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. Vazirlar Mahkamasining “Ulgurji va birja savdosini tashkil etish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2001-yil 1-maydagi 198-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2001-y., 5-son, 24-modda) 8-bandining toʻrtinchi xatboshidagi “foizsiz qaytarish asosida” soʻzlari chiqarib tashlansin, “sarflangan mablagʻlar 5 yil mobaynida qaytariladi” soʻzlari “ajratilgan mablagʻlar hisobiga Oʻzbekiston tovar-xom ashyo birjasi hududiy filiallarining binolari Davlat mulki qoʻmitasiga beriladi” soʻzlari bilan almashtirilsin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Nooziq-ovqat isteʼmol tovarlari bilan savdo qilishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2003-yil 28-iyuldagi 330-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2003-y., 7-son, 68-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida bozorlarda savdo faoliyatini tashkil etish qoidalari:
a) quyidagi mazmundagi XV boʻlim bilan toʻldirilsin:
“XV. Qurilish materiallarining ixtisoslashtirilgan bozorlarida tovarlarni sotishga talablar
68. Taʼmirlash (pardozlash) va qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish uchun foydalaniladigan qoʻshimcha materiallar qurilish materiallarining ixtisoslashtirilgan bozorlarida sotiladigan tovarlarning asosiy turlari hisoblanadi.
69. Qurilish materiallarining ixtisoslashtirilgan bozorlarida ulgurji narxlari deklaratsiya qilinganligi yoki ularning birja savdolarida sotib olinganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar mavjud boʻlganda tovarlarni ulgurji guruhlar bilan sotishga yoʻl qoʻyiladi.
70. Qurilish materiallarini chakana sotish:
yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan — nazorat-kassa mashinalaridan majburiy foydalangan hamda belgilangan tartibda bank muassasalariga naqd tushumni har kuni topshirgan holda;
jihozlangan savdo oʻrinlarida yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan — Daromadlar va tovar operatsiyalarini hisobga olish daftarini majburiy yuritgan hamda naqd tushumni bank muassasalariga har kuni topshirgan holda amalga oshiriladi.
71. Qurilish materiallarini sotishda, sotuvchi tomonidan xaridor nomiga sotilgan tovarning nomi, miqdori, summasi koʻrsatilgan yuk xati yozib beriladi va qonun hujjatlariga muvofiq nazorat-kassa mashinasi cheki yoki tovar cheki beriladi.
72. Qurilish materiallarining ixtisoslashtirilgan bozorida ruxsat guvohnomasisiz yoxud uning amal qilish muddati toʻxtatib turilgan yoki u qaytarib olingan davrda savdo faoliyatini amalga oshirish faoliyatni litsenziyasiz amalga oshirish deb hisoblanadi va qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlik choralari qoʻllaniladi.
73. Qurilish materiallarini ixtisoslashtirilgan bozor hududidagi ajratilgan joylardan va qurilish materiallari doʻkonlaridan tashqarida sotishga yoʻl qoʻyilmaydi.
74. Bozor maʼmuriyati quyidagilarga majbur:
sochiluvchan qurilish tovarlarining ayrim turlarini avtomobildan sotish uchun maxsus maydonchalar tashkil qilish;
brokerlar tomonidan mijozlarga xizmat koʻrsatish va birjada bitimlar tuzish uchun aloqa vositalari, kompyuter va mebellar bilan jihozlangan xona ajratish;
birjadan olingan maʼlumotlar asosida har kungi birja savdolari natijalari boʻyicha shakllanayotgan narxlar (kotirovkalar) toʻgʻrisida xaridorlar va sotuvchilarni xabardor qilish.”;
b) XV boʻlim XVI boʻlim deb hisoblansin;
68 — 72-bandlar tegishli ravishda 75 — 80-bandlar deb hisoblansin.
Keyingi tahrirga qarang.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 22-23-son, 260-modda; 2005-y., 8-9-son, 69-modda, 30-31-son, 231-modda, 32-33-son, 251-modda; 2009-y., 12-son, 132-modda; 2010-y., 17-son, 130-modda; 2011-y., 14-son, 137-modda; 2012-y., 35-son, 403-modda, 36-son, 411-modda; 2013-y., 15-son, 199-modda, 24-son, 315-modda, 37-son, 485-modda; 2014-y., 50-son, 590-modda; 2015-y., 52-son, 646-modda; 2017-y., 33-son, 863-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2018-y., 09/18/33/0597-son, 04.05.2018-y., 09/18/323/1159-son; 10.04.2019-y., 09/19/293/2916-son; 20.12.2019-y., 09/19/1014/4173-son; 19.03.2020-y., 09/20/170/0336-son; 27.03.2020-y., 07/20/4653/0376-son; 15.04.2020-y., 09/20/217/0426-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.12.2022-y., 09/22/687/1073-son; 07.02.2026-y., 06/26/17/0117-son)