Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishni yanada takomillashtirish hamda tartibga solish, tarix va madaniyat yodgorliklarini har tomonlama oʻrganish, ommalashtirish va targʻib qilish uchun shart-sharoitlar yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

2. Quyidagilar:

Oʻzbekiston Respublikasi madaniy meros obyektlari davlat kadastrini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 3-ilovaga muvofiq;

Madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi toʻgʻrisidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligining Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi Madaniy yodgorliklar ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasini Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga aylantirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi:

bir hafta muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi tuzilmasini va bosh boshqarma toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlasin;

manfaatdor vazirliklar, idoralar va tashkilotlar bilan birgalikda hozirgi vaqtda davlat muhofazasida boʻlgan madaniy meros obyektlarini 2003-yil 1-aprelgacha xatlovdan oʻtkazsin hamda ularni belgilangan tartibda Madaniy meros obyektlari davlat kadastriga kiritsin;

Madaniyat ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi ixtiyoriga beriladigan tashkilotlar va obyektlar roʻyxati yuzasidan 2003-yil 1-maygacha takliflar kiritsin;

Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va Badiiy akademiya bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi hududida arxeologik qazish va qidirish ishlarini amalga oshirish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani bir oy muddatda ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin hamda ularga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari H.S.Karomatov zimmasiga yuklansin.

1. Moddiy madaniy meros obyektlari davlat kadastri “Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”, “Davlat kadastrlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, shuningdek mazkur Nizomga muvofiq moddiy madaniy meros (keyingi oʻrinlarda “madaniy meros” deb yuritiladi) obyektlarining davlat muhofazasini hamda ulardan oqilona foydalanishni taʼminlash maqsadida yuritiladi.

2. Madaniy meros obyektlari davlat kadastri (keyingi oʻrinlarda “Davlat kadastri” deb ataladi) oʻzida madaniy meros obyektlarining jugʻrofiy joylashishi, huquqiy maqomi, miqdoriy, sifat tavsiflari va bahosi toʻgʻrisidagi yangilab turiladigan maʼlumotlar va hujjatlar tizimini ifodalaydi.

3. Quyidagilar Davlat kadastrini yuritishning asosiy prinsiplari hisoblanadi:

respublikaning butun hududida madaniy merosning barcha obyektlarini Davlat kadastri bilan qamrab olish;

kadastr axborotini shakllantirishning yagona metodologiyasi;

davlat kadastri yuritishni markazlashtirilgan tarzda boshqarish;

Davlat kadastrlari yagona tizimi talablarini taʼminlash;

kadastr axborotining ishonchliligi hamda uni toʻldirish va yangilab borishning uzluksizligi;

kadastr axborotidan foydalanish mumkinligi.

4. Davlat kadastrini yuritish madaniy meros obyektlariga mulkchilik huquqini va boshqa huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni, madaniy meros obyektlarini miqdoriy va sifat tavsiflarini hisobga olishni, madaniy meros obyektlarini sifat va qiymat jihatidan baholashni, kadastr axborotini turkumlashtirish, saqlash va yangilashni, madaniy meros obyektlarining holati toʻgʻrisidagi hisobotlarni tuzishni, Davlat kadastrlari yagona tizimiga kiritish uchun tegishli axborotni taqdim etishni, foydalanuvchilarni kadastr axboroti bilan taʼminlashni oʻz ichiga oladi.

5. Oʻzida tarixiy, ilmiy, badiiy yoki oʻzga madaniy qimmatga ega boʻlgan yodgorliklar, ansambllar va diqqatga sazovor joylar Davlat kadastri obyektlari hisoblanadi.

6. Davlat kadastrini Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasining kadastr xizmati, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish mintaqaviy davlat inspeksiyalari (keyingi oʻrinlarda “mintaqaviy inspeksiyalar” deb ataladi) tomonidan yuritiladi.

7. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish boʻyicha ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasining kadastr xizmati:

madaniy meros obyektlari davlat kadastrining yuritilishini muvofiqlashtiradi;

normativ-metodik hujjatlarni ishlab chiqadi;

kadastr yuritilishini nazorat qiladi;

mintaqaviy inspeksiyalarning kadastr hisobotlarini turkumlashtiradi;

kadastr xizmatlarini moddiy-texnik taʼminlaydi;

madaniy meros obyektlarining davlat kadastri avtomatlashtirilgan axborot tizimini ishlab chiqadi;

manfaatdor yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan kadastr materiallaridan foydalanish tartibi va shartlarini belgilaydi;

Davlat kadastrlari yagona tizimiga zarur kadastr axborotini beradi.

8. Mintaqaviy inspeksiyalar:

madaniy meros obyektlari, mulkchilik obyektlari va subyektlari, madaniy meros obyektlariga egalik qilish, ulardan foydalanish va ular ijarasi, ulardan maqsadli foydalanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hisobini hamda ulardan foydalanish rejimini yuritadi;

madaniy meros obyektlari toʻgʻrisidagi miqdor va sifat axborotini toʻplaydi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha madaniy meros obyektlari roʻyxatini tuzadi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri madaniy meros obyektlari boʻyicha kadastr daftarini yuritadi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri madaniy meros obyektlarining joylashishi sxemasini tuzadi.

9. Davlat kadastrini yuritish ishlari davlat budjeti hisobiga mablagʻ bilan taʼminlanadi.

10. Davlat kadastrida respublika hududidagi barcha madaniy meros obyektlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻladi.

Hisobga olish va baholash axboroti birgalikda madaniy meros obyektlari boʻyicha kadastr axborotini tashkil etadi, ushbu axborot alifboli-raqamli (matnli, jadvallar, vedomostlar) va chiziqli (rejalar, sxemalar, kesimlar va oʻlchamlar) shakllarda qogʻozda, magnit va boshqa manbalarda taqdim etiladi.

11. Davlat kadastri:

madaniy meros obyektlarining jugʻrofiy joylashishi haqidagi maʼlumotlarni;

madaniy meros obyektlarining miqdoriy va sifat tavsiflari hisobini;

miqdoriy va qiymat jihatidan hisobini oʻz ichiga oladi.

12. Madaniy meros obyektlarining hisobga olish axboroti:

kadastr tartib raqamini;

nomini;

joylashgan joyini;

tipologik tegishliligini;

sana qoʻyishni;

mulkdor, egasi, foydalanuvchi yoki ijaraga oluvchi –yuridik yoki jismoniy shaxsning nomini va uning manzilini;

madaniy meros obyektining idoraviy mansubligini;

madaniy meros obyektining maqsadli vazifasini;

tarixiy maʼlumotlarni;

madaniy meros obyektining dastlabki qiyofasini oʻzgartirgan qayta qurish va yoʻqotishlarni;

taʼmirlash ishlarini (umumiy tavsif, qiymati, vaqti, muallif, hujjatlar saqlanadigan joy);

binoga, inshootga, yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni;

muhofaza zonalari va qurilishni tartibga solish zonalari chegaralarini (tasdiqlovchi hujjatga asoslangan holdagi reja, qisqacha tavsif) oʻz ichiga oladi.

Quyidagilar:

arxeologiya yodgorliklari uchun: sana qoʻyish, qidirish va qazish ishlari kim tomonidan va qachon bajarilganligi, topilgan materiallarning saqlanish joyi;

tarix yodgorliklari uchun: paydo boʻlish tarixi, obyekt yodgorlik ahamiyatiga ega ekanligi bilan bogʻliq voqealar va shaxslarning qisqacha tavsifi;

arxitektura va monumental sanʼat yodgorliklari uchun: muallif, quruvchi, buyurtmachi, qurilgan sanasi tarixiy maʼlumotlar hisoblanadi.

13. Madaniy meros obyekti tavsifi:

nomi;

tipologik mansubligi;

manzili;

zamonaviy foydalanilishi;

tarixiy maʼlumotlar;

yodgorlikning dastlabki qiyofasini oʻzgartirgan qayta qurishlar va yoʻqotishlar;

ilmiy-tarixiy va badiiy ahamiyati;

asosiy bibliografiya, arxiv manbalari, ikonografik material;

texnik holati;

muhofaza qilish tizimi;

muhofaza qilish toifasi;

muhofaza qilishga qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi hujjatning sanasi va tartib raqami;

muhofaza zonasi chegaralari;

balans boʻyicha mansubligi;

muhofaza hujjatining sanasi va tartib raqami (majburiyatlar);

arxeologiya yodgorligi uchun: sanasi, eng muhim topilmalar roʻyxati va tavsifi;

tarix yodgorliklari uchun: sanasi, marmar lavhada matnlar mavjudligi va oʻrnatilgan vaqti;

arxitektura yodgorliklari uchun: sanasi, rejalashtirilishi, kompozitsion-makon tuzilmasi va konstruksiyalarning oʻziga xosligi, fasad va interyerlar bezagi xususiyati, rang-tasvir, haykaltaroshlik, amaliy sanʼat mavjudligi, qurilish materiali, asosiy oʻlchamlari;

monumental sanʼat yodgorliklari uchun: muallifi va sanasi, kompozitsion yechimi xususiyatlari, matnlar, material, texnika, hajmi;

madaniy meros obyektining ijtimoiy, ilmiy-tarixiy va badiiy ahamiyatiga umumiy baho berishdan iborat boʻladi.

14. Madaniy merosning koʻchmas obyektlariga huquqlar yer uchastkalari (shu jumladan muhofaza zonalari)ning naturada belgilangan va mustahkamlangan chegaralari mavjud boʻlgan taqdirda binolar va inshootlarning davlat yer kadastri va davlat kadastrini olib boruvchi organlarda kadastr roʻyxatidan oʻtkaziladi. Yer uchastkasi chegaralarining burilish nuqtalari qoziqli belgilari yoʻqolgan taqdirda ular oʻsha joyda yer uchastkasi chegaralarining burilish nuqtalari oʻrnatilgan holda dala geodeziya oʻlchamlari oʻtkazilgan yoki tegishli koʻlamdagi fotografiya maʼlumotidan foydalanilgan holda yer uchastkalari ajratish materiallari boʻyicha tiklanadi.

15. Madaniy meros obyektlari soni ularning amaldagi holati va foydalanilishiga koʻra hisobga olinadi.

16. Madaniy meros obyektlarining sifatga doir tavsifini hisobga olish:

sana qoʻyishni;

texnik holatni;

arxitektura bezagini;

badiiy naqshlarni oʻz ichiga oladi.

17. Texnik holat quyidagi tasniflash boʻyicha baholanadi: yaxshi, oʻrta, yomon, avariya holatida.

18. Muhofaza tizimi muhofaza toifasini (respublika ahamiyatiga, mahalliy ahamiyatga egaligi), muhofaza uchun qabul qilinishi toʻgʻrisidagi hujjatning sanasi va tartib raqamini oʻz ichiga oladi.

19. Madaniy meros obyektlarini baholash, shu jumladan qiymatini baholash ulardan samarali foydalanishni belgilash, yetkazilgan zarar miqdorini aniqlash, sugʻurta, ijara toʻlovi stavkalari, ularni taʼmirlash, konservatsiya qilish xarajatlarini qoplash, joriy tuzatishni olib borish uchun oʻtkaziladi.

20. Madaniy meros obyektlari qiymatini baholash Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlangan metodika boʻyicha amalga oshiriladi.

21. Davlat kadastri kadastr axborotining uzluksiz yangilanishini taʼminlovchi asosiy va joriy turlarni oʻz ichiga oladi.

Davlat kadastrining asosiy turini yuritishda madaniy meros obyektlari barcha turlarining birlamchi hisobi amalga oshiriladi, ularning soni koʻrsatiladi va naturada yer uchastkalari chegaralari belgilanadi (yer uchastkalarini roʻyxatdan oʻtkazish maʼlumotlari asosida).

Joriy turda kadastrga kadastrning asosiy turi oʻtkazilgandan keyin madaniy meros obyekti boʻyicha roʻy bergan barcha oʻzgartirishlar kiritiladi.

22. Madaniy meros obyektiga kadastr hujjatlari:

madaniy meros obyektiga mulkchilik huquqini va boshqa huquqlarni tasdiqlovchi hujjatlardan;

madaniy meros obyekti kadastr ishidan;

kadastr xaritasidan (rejadan);

kadastr daftaridan;

madaniy meros obyektining holati toʻgʻrisidagi hisobotdan iborat boʻladi.

Madaniy meros obyekti kadastr ishi kadastr obyektiga huquqlarni shakllantirish, hisobga olish va keyinchalik davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun zarur boʻlgan pasport, hujjatlar, materiallar va kadastr suratga olish hujjatlari, texnik xatlash va pasportlashtirish, maxsus tekshirish va qidiruvlar, kadastr obyektining sifat va qiymat bahosidan iborat boʻladi.

Madaniy meros obyektining kadastr xaritasi (rejasi) kadastr obyektlarining joylashgan joyini, ularning chegaralarini, muhofaza zonalarini, baholash, miqdoriy va sifat tavsiflarini aks ettiruvchi chiziqli hujjat hisoblanadi hamda qogʻozda, magnit va boshqa manbalarda tuziladi.

Kadastr daftari madaniy merosning kadastr obyektlarini roʻyxatdan oʻtkazish va hisobga olishning asosiy hujjati hisoblanadi hamda unda ularning jugʻrofiy joylashishi, huquqiy maqomi, miqdoriy va sifat tavsiflari va baholash haqidagi maʼlumotlar mavjud boʻladi.

23. Davlat kadastri mazkur Nizomga ilovaga muvofiq sxemalarga binoan amalga oshiriladi.

24. Tarixiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan obyektlarni Davlat kadastriga kiritish:

davlat mulki boʻlgan madaniy meros obyektlariga nisbatan — joylardagi davlat hokimiyati organlarining;

yuridik va jismoniy shaxslarning mulki boʻlgan madaniy meros obyektlariga nisbatan – yuridik va jismoniy shaxslarning takliflari asosida amalga oshiriladi.

Tarixiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan obyektlarni Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisidagi takliflarni tegishli ravishda obyektlarning egalari yoxud joylardagi davlat hokimiyati organlari bilan kelishgan holda mintaqaviy inspeksiyalar ham kiritishga haqlidir.

25. Joylardagi davlat hokimiyati organlari, yuridik va jismoniy shaxslarning obyektlarni Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisidagi takliflari mintaqaviy inspeksiyalarga taqdim etiladi. Mintaqaviy inspeksiyalar obyektni oldindan oʻrganadi, zarur kadastr hujjatlari tuzadi.

26. Mintaqaviy inspeksiyalar tomonidan tayyorlangan materiallar Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga yuboriladi.

27. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi obyektlarni Davlat kadastriga kiritish boʻyicha taqdim etilgan materiallarni tarixiy-madaniy ekspertizadan oʻtkazish uchun Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi Ilmiy-metodik kengashining koʻrib chiqishi uchun kiritadi.

28. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi asosida Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligiga madaniy merosning aniqlangan obyektini Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisida taklif kiritadi.

29. Madaniy meros obyektini Davlat kadastriga kiritish Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirining tegishli buyrugʻi asosida amalga oshiriladi.

30. Davlat kadastriga kiritilgan madaniy merosning har bir obyektiga buyruq qabul qilingan paytdan boshlab oʻn kun mobaynida madaniy meros obyekti pasporti rasmiylashtiriladi. Pasportda maqsadi madaniy meros mazkur obyektini muhofaza qilish hisoblanadigan maʼlumotlar va uning asosiy maʼlumotlari boʻladi.

Madaniy meros obyekti pasportining shakli “Oʻzgeodezkadastr” bosh boshqarmasi bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan belgilanadi.

31. Madaniy meros obyektining pasporti rasmiylashtirilgan kunidan boshlab besh kundan kechikmay tegishli mintaqaviy inspeksiyaga yuboriladi.

32. Mintaqaviy inspeksiyalar besh kun mobaynida tegishli ravishda madaniy meros obyekti egasini (yuridik yoki jismoniy shaxsni) yoxud joylardagi davlat hokimiyati organini madaniy meros obyektining Davlat kadastriga kiritilganligi toʻgʻrisida xabardor qiladi va ularga madaniy meros obyekti pasportini beradi.

Davlat mulki boʻlgan madaniy meros obyekti pasporti tegishli mulkning balansi egasida saqlanadi.

33. Madaniy meros obyektlarini Davlat kadastridan chiqarish mintaqaviy inspeksiyalar, obyektlarning egalari (yuridik va jismoniy shaxslar), joylardagi davlat hokimiyati organlarining takliflari boʻyicha amalga oshiriladi.

Joylardagi davlat hokimiyati organlari, yuridik va jismoniy shaxslarning madaniy meros obyektini Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisidagi takliflari tegishli mintaqaviy inspeksiyaga yuboriladi.

34. Mintaqaviy inspeksiyalar tushgan takliflarni oʻrganadilar va ularni oʻz takliflari bilan birgalikda Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga taqdim etadilar.

35. Madaniy meros obyektini Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror mazkur Nizomning 27-30-bandlarida nazarda tutilgan tartibda qabul qilinadi.

36. Madaniyat va sport ishlari vazirining madaniy meros obyektini Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisidagi buyrugʻi asosida Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi Davlat kadastrida yozuvni qayd etadi. Buyruqning nusxasi tegishli mintaqaviy inspeksiyaga yuboriladi.

37. Mintaqaviy inspeksiyalar madaniy meros obyektini Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisidagi buyruqning nusxasini olgach obyekt egasini yoki joylardagi davlat hokimiyati organini yozma ravishda xabardor qiladi. Madaniy meros obyekti pasporti uning Davlat kadastridan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi bildirishnoma olingandan keyin oʻn kun muddatda mintaqaviy inspeksiyaga qaytarilishi kerak.

38. Mintaqaviy inspeksiyalar, joylardagi davlat hokimiyati organlari Davlat kadastriga kiritilgan madaniy meros obyektlarining holati ustidan nazoratni taʼminlaydilar.

39. Davlat kadastriga kiritilgan madaniy meros obyektiga nisbatan kadastr axboroti oʻzgargan taqdirda madaniy meros obyektlarining egalari, joylardagi davlat hokimiyati organlari bir oy muddatda bu haqda tegishli mintaqaviy inspeksiyaga maʼlum qilishlari shart.

40. Mintaqaviy inspeksiyalar joylardagi davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda besh yilda bir marta madaniy meros obyektlarining holatini tekshiradilar va qayd etadilar. Tekshirish natijalari boʻyicha, zarurat boʻlsa, Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga madaniy merosning mazkur obyektlarini saqlash boʻyicha joriy va istiqbol dasturlarini ishlab chiqishga doir takliflar kiritadilar.

41. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi har yili Davlat kadastri axborotini hisobot yilidan keyingi yilning 1-martigacha Davlat kadastrlarining yagona tizimiga taqdim etadi. Kadastr maʼlumotlarini Davlat kadastrlarining yagona tizimiga taqdim etish shakli Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadi va “Oʻzgeodezkadastr” bosh boshqarmasi bilan kelishiladi.

42. Davlat kadastri axboroti davlat hokimiyati va boshqaruv organlariga bepul, boshqa yuridik va jismoniy shaxslarga esa belgilangan tartibda haq toʻlash evaziga beriladi.

43. Davlat kadastrini yuritishni tashkil etish boʻyicha yoʻriqnoma “Oʻzgeodezkadastr” bosh boshqarmasi bilan kelishgan holda, belgilangan tartibda Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

1. Mintaqaviy davlat inspeksiyalari joylardagi davlat hokimiyati organlari, yuridik va jismoniy shaxslar takliflari asosida yoxud ular bilan kelishgan holda madaniy meros obyektlarini Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisida takliflar tayyorlaydilar, madaniy meros obyektlari toʻgʻrisidagi zarur maʼlumotlarni toʻplaydilar.

2. Madaniy meros obyektlarini Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisidagi takliflar zarur materiallar bilan birgalikda Madaniyat va sport ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga yuboriladi.

3. Mintaqaviy davlat inspeksiyalari tomonidan taqdim etilgan materiallar tarixiy-madaniy ekspertizadan oʻtkazish uchun Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasining Ilmiy-metodik kengashiga koʻrib chiqish uchun kiritiladi.

4. Tarixiy-madaniy ekspertiza natijalariga koʻra Ilmiy-metodik kengash Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga obyektni Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisida tegishli xulosa taqdim etadi.

5. Tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi asosida Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi Madaniyat va sport ishlari vazirligiga obyektni Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisida taklif kiritadi.

6. Madaniyat va sport ishlari vazirligi obyektni Davlat kadastriga kiritish toʻgʻrisida tegishli buyruq chiqaradi.

7. Madaniyat va sport ishlari vazirligining buyrugʻi asosida Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi obyektni Davlat kadastriga kiritadi.

8. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi obyektni Davlat kadastriga kiritgandan soʻng “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasiga Oʻzbekiston Respublikasi davlat kadastrlari yagona tizimiga kiritish uchun tegishli axborot beradi.

9. Buyruq chiqarilgan vaqtdan boshlab oʻn kun mobaynida Davlat kadastriga kiritilgan madaniy meros obyektiga Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi tomonidan madaniy meros pasporti rasmiylashtiriladi. Madaniy meros pasporti pasport rasmiylashtirilgandan keyin besh kundan kechiktirmay tegishli mintaqaviy inspeksiyaga yuboriladi.

10. Mintaqaviy inspeksiyalar besh kun mobaynida tegishli ravishda madaniy meros obyekti egasini (yuridik yoki jismoniy shaxsni) yoxud joylardagi davlat hokimiyati organini madaniy meros obyekti Davlat kadastriga kiritilganligi toʻgʻrisida xabardor qiladi va ularga madaniy meros obyekti pasportini beradi.

11. Mintaqaviy davlat inspeksiyalari va joylardagi davlat hokimiyati organlari Davlat kadastriga kiritilgan madaniy meros obyektining holati nazorat qilinishini taʼminlaydilar.

1. Jismoniy jihatdan yoʻqolib ketgan yoki madaniy meros obyekti sifatida qadrini yoʻqotgan madaniy meros obyektlariga nisbatan mintaqaviy davlat inspeksiyalari joylardagi davlat hokimiyati organlari, yuridik va jismoniy shaxslar takliflari asosida yoxud tegishli obyektlarning holatini oʻrganish natijalariga koʻra ularni Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisida takliflar tayyorlaydilar.

2. Madaniy meros obyektlarini Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisidagi takliflar zarur materiallar bilan birgalikda Madaniyat va sport ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga yuboriladi.

3. Mintaqaviy davlat inspeksiyalari tomonidan taqdim etilgan materiallar tarixiy-madaniy ekspertizadan oʻtkazish uchun Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasining Ilmiy-metodik kengashiga koʻrib chiqish uchun kiritiladi.

4. Tarixiy-madaniy ekspertiza natijalariga koʻra Ilmiy-metodik kengash Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga obyektni Davlat kadastridan chiqarishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida tegishli xulosa taqdim etadi.

5. Tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi asosida Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi Madaniyat va sport ishlari vazirligiga obyektni Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisida taklif kiritadi.

6. Madaniyat va sport ishlari vazirligi obyektni Davlat kadastridan chiqarish toʻgʻrisida tegishli buyruq chiqaradi.

7. Madaniyat va sport ishlari vazirligining buyrugʻi asosida Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi Davlat kadastriga tegishli yozuvni kiritadi.

8. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi Davlat kadastriga tegishli yozuvni kiritgandan soʻng “Oʻzgeodezkadastr” davlat qoʻmitasiga Oʻzbekiston Respublikasi davlat kadastrlari yagona tizimiga oʻzgartirish kiritish uchun tegishli axborot beradi.

9. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi madaniy meros pasportini bekor qiladi va tegishli mintaqaviy inspeksiyaga madaniy meros obyekti Davlat kadastridan chiqarilganligi toʻgʻrisida axborot yuboradi.

10. Mintaqaviy davlat inspeksiyalari madaniy meros obyekti egasini (yuridik yoki jismoniy shaxsni) yoxud joylardagi davlat hokimiyati organini madaniy meros obyekti Davlat kadastridan chiqarilganligi toʻgʻrisida xabardor qiladi. Madaniy meros obyekti pasporti Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga yuborish uchun mintaqaviy davlat inspeksiyasiga qaytarib beriladi.

1. Mazkur Nizom moddiy madaniy meros (keyingi oʻrinlarda “madaniy meros” deb yuritiladi) obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasini tashkil etish tartibini belgilaydi

2. Tarixiy-madaniy ekspertiza:

madaniy meros obyektlarining Madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga kiritilishini asoslash;

madaniy meros obyektlarining toifasini aniqlash;

madaniy meros obyektlari toifasining oʻzgartirilishini asoslash;

madaniy meros obyektini Madaniy meros obyektlarining davlat kadastridan chiqarish;

madaniy meros obyektlari muhofaza zonasi loyihalarining shaharsozlik va loyiha hujjatlariga, shuningdek amalga oshirish moʻljallanayotgan yer tuzish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlarining va boshqa ishlarning madaniy meros obyektlarini saqlash talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.

3. Quyidagilar tarixiy-madaniy ekspertiza obyektlari hisoblanadi:

xoʻjalik maqsadlarida oʻzlashtiriladigan yer uchastkalari, agar ularda madaniy meros obyektlari mavjud boʻlsa;

madaniy meros obyektlarining Madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga kiritilishini asoslovchi materiallar;

madaniy meros obyektlarining Madaniy meros obyektlarining davlat kadastridan chiqarilishini asoslovchi materiallar;

madaniy meros obyektlari toifasining oʻzgartirilishini asoslovchi materiallar;

shaharsozlik va loyiha hujjatlari, “Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan hollarda;

madaniy meros obyektlariga bevosita yoki bilvosita taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan yer qazish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlarining va boshqa ishlarning amalga oshirilishini asoslovchi hujjatlar.

4. Tarixiy-madaniy ekspertiza Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi huzuridagi Ilmiy-metodik kengash tomonidan mazkur Nizomga ilova qilinayotgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.

Ilmiy-metodik kengash tarkibiga (keyingi oʻrinlarda “Kengash” deb ataladi) davlat organlari, ilmiy institutlar va muassasalar, nodavlat notijorat tashkilotlar, madaniy meros obyektlarini oʻrganish, saqlash va ulardan zamonaviy foydalanish sohasidagi ayrim olimlar va mutaxassislar kiritiladi.

Kengash rais, rais oʻrinbosarlari, Kengash aʼzolari va kotibidan iborat boʻladi. Kengashning shaxsiy tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

5. Kengash majlislari zaruriyatga koʻra, lekin har chorakda kamida bir marta oʻtkaziladi. Kengashning Ish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

6. Kengash tarkibida tegishli yoʻnalishlar boʻyicha seksiyalar tashkil etiladi.

7. Kengash faoliyatining moddiy-texnika taʼminoti Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi tomonidan amalga oshiriladi.

8. Tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasini olish uchun Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi tegishli madaniy meros obyekti boʻyicha materiallarni Kengashga koʻrib chiqish uchun kiritadi. Materiallar Kengash kotibi tomonidan qabul qilinadi.

Tarixiy-madaniy ekspertizadan oʻtkazish uchun taqdim etiladigan materiallar tarkibi va mazmuni Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan belgilanadi.

9. Kengash kotibi olingan materiallarni Kengash raisiga taqdim etadi, rais ularni Kengashning tegishli yoʻnalishlar boʻyicha seksiyalariga yuboradi.

10. Kengash seksiyalarida tarixiy-madaniy ekspertiza maqsadlarini hisobga olgan holda, madaniy meros obyekti boʻyicha taqdim etilgan materiallar har tomonlama oʻrganib chiqiladi.

Zaruriyat boʻlganda madaniy meros obyektining tarixiy-madaniy ekspertizasi obyekt joylashgan joyda oʻtkaziladi.

11. Tarixiy-madaniy ekspertizani oʻtkazish metodikasi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bilan kelishgan holda Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan belgilanadi.

12. Tarixiy-madaniy ekspertizani oʻtkazishda Kengash mustaqil ekspertlarni jalb qilishga haqlidir. Buning uchun Kengash seksiyalari tegishli asoslashlar bilan Kengash raisiga murojaat qiladi, rais ushbu masalani koʻrib chiqish uchun Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga kiritadi.

Kengash raisining taqdimnomasi asosida Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi belgilangan tartibda ekspertlar bilan shartnomalar tuzadi.

13. Tarixiy-madaniy ekspertiza natijalariga koʻra Kengash seksiyalari ekspert xulosasi, shuningdek tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi loyihasini tayyorlaydi. Ekspert xulosasi va tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi loyihasi barcha materiallar ilova qilingan holda koʻrib chiqish uchun Kengash raisiga taqdim etiladi, rais tarixiy-madaniy ekspertiza natijalarini tasdiqlash uchun Kengash majlisini chaqiradi.

14. Kengash majlisi unda Kengash barcha aʼzolarining uchdan ikki qismi qatnashganda vakolatli hisoblanadi. Kengash qarori oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlib qolganda raisning ovozi hal qiluvchi ovoz hisoblanadi.

Kengash qaroriga rozi boʻlmagan Kengash aʼzolari oʻzining alohida fikrini bayon qilishga haqlidirlar.

15. Kengash majlisida tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasining loyihasi tasdiqlanadi.

16. Kengash majlisi oʻtkazilishini tashkil etish, majlis protokolini rasmiylashtirish Kengash kotibi tomonidan amalga oshiriladi.

17. Kengash qarori majlis protokoli bilan rasmiylashtiriladi. Kengash protokoli raislik qiluvchi va masʼul kotib tomonidan imzolanadi.

Majlis protokoli, tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi, shuningdek Kengash aʼzolarining alohida fikri Kengash kotibi tomonidan Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga yuboriladi.

18. Tarixiy-madaniy ekspertizani oʻtkazish muddati materiallarning yoʻnalishiga, murakkabligiga va hajmiga qarab oʻttiz kundan oshmasligi kerak.

19. Madaniy meros obyektlari tarixiy-madaniy ekspertizasi oʻtkazilganligi uchun maxsus yigʻim toʻlanadi. Maxsus yigʻimdan tushgan mablagʻlar Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi hisob raqamida jamlanadi va ulardan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalaniladi.

Madaniy meros obyektlari tarixiy-madaniy ekspertizasi oʻtkazilganligi uchun maxsus yigʻim miqdori va uni toʻlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishgan holda Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan belgilanadi

1. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi Ilmiy-metodik kengash kotibiga tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasini olish uchun taqdim etilgan materiallarni kiritadi.

2. Materiallar koʻrib chiqish ishlarini tashkil etish uchun kotib tomonidan Kengash raisiga taqdim etiladi.

3. Rais materiallarni ekspert xulosasi olish uchun Kengashning yoʻnalishlar boʻyicha seksiyalariga koʻrib chiqish uchun beradi. Seksiyalarda taqdim etilgan materiallarni har tomonlama koʻrib chiqish ishlari tashkil etiladi. Ekspert ishlanmalari asosida seksiyalar ekspert xulosasi, shuningdek tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi loyihasini tayyorlaydi. Ekspert xulosasi va tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi loyihasi barcha materiallar ilova qilingan holda Kengash raisiga koʻrib chiqish uchun taqdim etiladi, rais materiallarning tayyorligini hisobga olgan holda ularni Ilmiy-metodik kengashga kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

3a. Chet ekspertlarni jalb etish zaruriyati paydo boʻlgan taqdirda seksiyalar rahbarlari tegishli asoslar bilan Kengash kotibiga murojaat qiladilar, kotib ushbu masalani Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi bilan kelishadi.

3b. Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi jalb qilinayotgan ekspertlar bilan shartnomalar tuzadi.

4. Kengash raisi tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi loyihasini tasdiqlash uchun Ilmiy-metodik kengash majlisini chaqiradi.

5. Kengash kotibi majlis oʻtkazilishini tashkil etadi, majlis protokolini, shuningdek Kengash qarorini rasmiylashtiradi.

6. Ilmiy-metodik kengash qarori va tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi Kengash kotibi tomonidan Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasiga yuboriladi.

1. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Respublikada moddiy madaniyat yodgorliklarini saqlash va qayta tiklashni yanada yaxshilash chora-tadbirlari hamda yodgorliklar va monumentlarning loyihalarini tuzish va ularni qurish tartibi toʻgʻrisida” 1968-yil 30-avgustdagi 415-son qarori (OʻzSSR QT, 1968-y., 6-son, 52-modda)ning 1, 6-bandlari, 7-bandning “a” va “v” kichik bandlari.

2. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Arxitektura va arxeologiya yodgorliklarini saqlash va qayta tiklash, hisobga olish va konservatsiya qilishni yanada yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1973-yil 9-avgustdagi 339-son qarorining 1,7,9 va 11-bandlari.

3. Oʻzbekiston KP Markaziy Komiteti va Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Respublika moddiy madaniyat yodgorliklarini saqlash va qayta tiklashni boshqarishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1979-yil 24-fevraldagi 149-son qarori 1-bandining uchinchi xat boshi, 4-bandi, 11-bandining “g” kichik bandi, 12-15 va 17-bandlari, shuningdek mazkur qarorga 1-ilova.

4. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Oʻzbekiston SSR Madaniyat vazirligining Madaniyat va tasviriy sanʼat yodgorliklarini saqlash va qayta tiklash, ulardan foydalanish, yangi yodgorliklar va monumentlarni qurish, taʼmirlash ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida” 1979-yil 30-avgustdagi 612-son qarori (OʻzSSR QT, 1979-y., 8-son, 33-modda).

5. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “SSSR Ministrlar Sovetining “Tarix va madaniyat yodgorliklarini saqlash va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida” 1982-yil 16-sentabrdagi 865-son qarori” yuzasidan 1982-yil 1-oktabrdagi 663-son qarori (OʻzSSR QT, 1982-y., 10-son, 36-modda).

6. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Oʻzbekiston tarix va madaniyat yodgorliklarini saqlash jamiyatining Ustavi toʻgʻrisida” 1986-yil 19-dekabrdagi 598-son qarori (OʻzSSR QT, 1986-y., 12-son, 50-modda).