Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining 6-moddasi va Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi qaror qiladi:

1. Tovar va transport vositalarini davlat bojxona xizmati organi xodimlari tomonidan koʻzdan kechirish hamda bojxona koʻrigidan oʻtkazish boʻyicha yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.

Ushbu Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksiga muvofiq tovar va transport vositalarini davlat bojxona xizmati organi (bundan buyon matnda bojxona organi deb ataladi) xodimlari tomonidan koʻzdan kechirish hamda bojxona koʻrigidan oʻtkazish tartibini belgilaydi.

1. Ushbu Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish — tovarlar va transport vositalarini bojxona chegarasi orqali olib oʻtilishining qonuniyligini aniqlash maqsadida transport vositalari va ularning yuk ortiladigan boʻlmalariga oʻrnatilgan plombalar, muhrlar va boshqa bojxona qiyoslash vositalarini buzmasdan, tovarlar oʻramlarini va qoʻl yuklarini ochmasdan, tekshirilayotgan obyektlar va boshqa qismlarni demontaj qilmasdan hamda boshqa yoʻllar bilan butligini buzmasdan bojxona organi xodimi tomonidan tekshirish;

bojxona koʻrigi — tovarlar va transport vositalarini bojxona chegarasi orqali olib oʻtishning qonuniyligini aniqlash maqsadida tovarlarning oʻramini, transport vositalari, ularning yuk ortiladigan boʻlimi yoki tovarlar joylashtirilgan yoxud joylashtirilishi mumkin boʻlgan boshqa joylarni ochib, ularning bojxona plombalari va boshqa qiyoslash vositalarini buzib, zarur hollarda tekshirilayotgan obyektlar hamda boshqa qismlarni demontaj qilib yoki boshqa yoʻllar bilan butligini buzib ochish orqali ularni sanash, oʻlchash, taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlarga tovarlarning amalda mos kelishini oʻrganish bilan bogʻliq boʻlgan bojxona organi xodimining harakatlari;

“Bojxona koʻrigi” AAT — mazkur Yoʻriqnomaning ilovasida belgilangan shakldagi bojxona koʻrigi dalolatnomalarini rasmiylashtirish va ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qayta ishlashga moʻljallangan Davlat bojxona qoʻmitasining avtomatlashtirilgan axborot tizimi;

tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona posti — bojxona yuk deklaratsiyalari asosida tovar va transport vositalarining bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi amalga oshiriladigan bojxona posti;

chegara bojxona posti — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida yoki chegaradan oʻtgandan keyingi transport vositalari toʻxtaydigan birinchi (oxirgi) manzilda joylashgan, davlat chegarasi orqali harakatlanayotgan tovarlar va transport vositalarining bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi amalga oshiriladigan bojxona posti.

2. Bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigi tovarlar, transport vositalarini bojxona chegarasi orqali olib oʻtishning qonuniyligini aniqlash, ularni hisobga olish, boj, soliqlar, yigʻimlar undirish, shuningdek olib kirish, olib chiqish hamda tranzit qilish taqiqlangan tovarlarni bojxona chegarasi orqali oʻtishining oldini olish uchun amalga oshiriladi.

3. Bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigini amalga oshirishda inson, hayvonot va oʻsimliklar hayoti va sogʻligʻi uchun xavfsiz boʻlgan hamda tovarlar va transport vositalariga ziyon yetkazmaydigan texnikaviy va boshqa vositalar qoʻllanilishi mumkin.

4. Koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigini amalga oshirishda bojxona organi xodimi Bojxona kodeksining 53-moddasiga muvofiq yordam koʻrsatish uchun mutaxassislar va ekspertlarni jalb etishi mumkin.

5. Bojxona koʻrigi natijalari boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaning ilovasiga muvofiq belgilangan shaklda bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtiriladi.

6. Fuqarolarning qoʻl yuklari, bagajlari, xalqaro pochta va kuryerlik joʻnatmalari bojxona koʻrigidan oʻtkazilganda bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtirilmaydi, bundan bojxona yuk deklaratsiyasi rasmiylashtiriladigan holatlar mustasno.

7. Bitta transport vositasidan boshqa transport vositasiga tovarlar yuklanayotganda bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigi qayta yuklash jarayonini nazorat qiluvchi tashqi iqtisodiy faoliyat yoki chegara bojxona posti xodimlari tomonidan amalga oshiriladi. Bunday hollarda bojxona koʻrigini amalga oshirish uchun bojxona organi xodimining bildirgisi hamda bojxona posti boshligʻining yoxud uning vazifasini bajaruvchi shaxsning yozma ruxsati talab etilmaydi.

8. Chegara bojxona postlarida bojxona organi xodimlari tomonidan koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigi:

9. Chegara bojxona postlari orqali harakatlanayotgan barcha tovarlar va transport vositalari bojxona organi xodimlari tomonidan koʻzdan kechirilishi lozim.

10. Bojxona chegarasi orqali olib oʻtilayotgan tovar va transport vositalari quyidagi hollarda:

tovarga ilova qilingan hujjatlardagi maʼlumotlar oʻzaro bir-biriga muvofiq boʻlmagan yoxud tashilayotgan tovarlarning toʻliq nomi va kodlari Tovarlarni tavsiflash va kodlashning uygʻunlashtirilgan tizimiga muvofiq kamida 6 ta belgi darajasida koʻrsatilmaganda;

bojxona nazoratining texnik vositalarini qoʻllash yakunlari boʻyicha amaldagi maʼlumotlarning tovarga ilova qilingan hujjatlardagi maʼlumotlarga nomuvofiqligi aniqlanganda;

transport vositasining yuk boʻlmasiga bevosita (erkin) kirish imkoniyati mavjud boʻlganda;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasiga Respublikaning boshqa huquqni muhofaza qilish organlari yoki Respublika davlat boshqaruvi boshqa organlaridan tushgan materiallar, shuningdek xorijiy davlatlarning bojxona va boshqa davlat organlaridan hamda xalqaro tashkilotlardan olingan bojxona koʻrigini amalga oshirish zarurligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlganda;

bojxona organi xodimlarida bojxona qonun hujjatlari buzilganligi toʻgʻrisida asosli gumoni mavjud boʻlganda majburiy tartibda bojxona koʻrigi amalga oshiriladi.

Bunda koʻzdan kechirish davlat bojxona xizmati organi xodimining bildirgisi asosida hamda bojxona posti boshligʻining yoxud uning vazifasini bajaruvchi shaxsning yozma ruxsati bilan amalga oshiriladi.

Tashilayotgan tovarlarning toʻliq nomi va kodlari Tovarlarni tavsiflash va kodlashning uygʻunlashtirilgan tizimiga muvofiq kamida 6 ta belgi darajasida koʻrsatilmagan hollarda transport vositasiga nisbatan vakolatli shaxs ushbu maʼlumotlarni hujjatlar taqdim qilingan paytdan boshlab yigirma toʻrt soat ichida taqdim qilsa chegara bojxona postida bojxona koʻrigini oʻtkazish talab qilinmaydi.

Mazkur bandning uchinchi xatboshisida koʻrsatilgan hollarda texnik vositalar qoʻllash natijasini aks ettiruvchi maʼlumotlar bojxona organi xodimining bildirgisiga ilova qilinadi va bojxona postida saqlanadi.

11. Bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish hamda bojxona koʻrigi tovar va transport vositalariga tegishli hujjatlar taqdim qilingandan soʻng bevosita chegara bojxona postida amalga oshiriladi.

Chegara bojxona postida tovarlarni bojxona koʻrigidan oʻtkazish uchun yetarli sharoit boʻlmagan hollarda bojxona koʻrigi tovarlarni tushirish, ortish, joylashtirish, sanash, oʻlchash, taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlarga amalda mos kelishini aniqlash imkoniyati mavjud boʻlgan boshqa joylarda oʻtkazilishi mumkin.

12. Transport vositalarining bojxona chegarasi orqali harakatlanishida bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish hamkorlikdagi texnologik sxemalarda belgilangan vaqtdan oshmasligi lozim.

Fuqarolar qoʻl yuklari va bagajlarini koʻzdan kechirish ularga tegishli hujjatlar bojxona organi xodimiga taqdim qilingan vaqtda oʻtkaziladi.

13. Transport vositalarini koʻzdan kechirishda transport vositasining tashqi tomoni hamda yuk joylashtirilishi mumkin boʻlgan boʻlimlari va qismlari bojxona organi tomonidan koʻzdan kechiriladi.

14. Chegara bojxona postlarida bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigi tovarlarni tashiyotgan transport vositasiga vakolatli shaxs yoki uning vakili ishtirokida oʻtkaziladi.

15. Chegara bojxona postlarida bitta transport vositasida olib oʻtilayotgan tovarlar boʻyicha bitta bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtiriladi.

16. Bojxona organi xodimi tomonidan koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigi natijalari boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaning 8-bandida koʻrsatilgan holatlar aniqlanmasa transport vositasining harakatini davom ettirish uchun yukni yetkazib berish nazorat kitobchasi rasmiylashtiriladi (nazoratdan chiqariladi).

17. Bojxona organi xodimi tomonidan chegara bojxona postida koʻzdan kechirish va bojxona koʻrigi natijalari boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaning 8-bandida koʻrsatilgan holatlar bilan bogʻliq bojxona qoidabuzarligi aniqlangan taqdirda qonun hujjatlarida belgilangan choralar koʻriladi. Boshqa holatlarda koʻzdan kechirilgan yoki bojxona koʻrigidan oʻtkazilgan tovarlar va transport vositalari manzil bojxona postiga yuboriladi.

18. Davlat bojxona qoʻmitasining “Temir yoʻl” yoki “Avto” avtomatlashtirilgan axborot tizimiga yukni yetkazib berish nazorat kitobchasini rasmiylashtirgan bojxona xodimi tomonidan transport vositasini koʻzdan kechirgan bojxona organi xodimining familiyasi, ismi va otasining ismi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi.

19. Tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona postlarida bojxona organi xodimi tomonidan bojxona koʻrigi quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi:

bojxona koʻrigidan oʻtkazilayotgan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida taqdim qilingan hujjatlarga amalda mosligini tekshirish;

tovarlarni hisobga olish;

tashqi iqtisodiy faoliyatni tartibga solishning tarif va notarif boshqaruv usullarini qoʻllash;

bojxona qonunchiligi buzilishi toʻgʻrisida mavjud boʻlgan axborotni tekshirish;

bojxona nazoratini tanlab oʻtkazish prinsipiga rioya etib, xavfni boshqarish tizimi asosida bojxona nazoratini oʻtkazish.

20. Tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona postlarida bojxona koʻrigi tovarlarga nisbatan bojxona yuk deklaratsiyasi roʻyxatga olingandan soʻng amalga oshiriladi.

21. Bojxona yuk deklaratsiyasi bojxona organiga taqdim qilingunga qadar bojxona organi xodimi ishtirokida deklarant tomonidan koʻzdan kechirilishi mumkin.

Deklarant tomonidan koʻzdan kechirish jarayonida bojxona organi xodimi:

qiyoslash vositalarining butligini va yoʻl yuk hujjatlari bilan mos kelishini tekshiradi;

qiyoslash vositalarini olib tashlanishi va transport vositasining yukxonasini ochilishida ishtirok etadi;

ortiqcha tovarlar qoʻshib qoʻyilishi yoki tovarlarni olib qoʻyilmasligini nazorat qiladi;

tovar va transport hujjatlariga “deklarant tomonidan koʻzdan kechirildi” — degan yozuvlarni hamda sanani qayd qiladi, imzo qoʻyadi va shaxsiy muhri bilan tasdiqlaydi;

tovar va transport vositalarini bojxona organining ruxsatisiz chiqib ketmasligini nazorat qiladi.

Deklarant tovarlarni koʻzdan kechirganligi toʻgʻrisida tovar va transport hujjatlariga ismi, familiyasini yozib, imzo qoʻyadi.

22. Tovarlar deklarant tomonidan koʻzdan kechirishdan oʻtkazilgandan soʻng, bojxona koʻrigi amalga oshirilgunga qadar bojxona nazorati ostida saqlanishini taʼminlash uchun:

koʻzdan kechirish bojxona omborida amalga oshirilganda bojxona ombori egasi;

koʻzdan kechirish bojxona ombori maqomiga ega boʻlmagan binolar va (yoki) ochiq maydonchalarda amalga oshirilganda deklarant;

tovarlar koʻzdan kechirilgandan soʻng transport vositasiga yuklanib, bojxona nazoratining qiyoslash vositasi oʻrnatilganda, tashuvchi javobgar hisoblanadi.

23. Bojxona koʻrigi bojxona omborlarida deklarant va bojxona omborining masʼul xodimi ishtirokida oʻtkaziladi.

Bojxona omborlarida tovarlarni tushirish, ortish, joylashtirish, sanash, oʻlchash, taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlarga amalda mos kelishini aniqlash imkoniyati mavjud boʻlmaganda, bojxona koʻrigi bojxona ombori maqomiga ega boʻlmagan binolar va (yoki) ochiq maydonchalarda ham oʻtkazilishi mumkin.

24. Tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona postlarida bitta bojxona yuk deklaratsiyasi taqdim qilingan tovarlar boʻyicha bitta bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtiriladi.

25. Bojxona yuk deklaratsiyasi bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtirilgandan soʻng rasmiylashtiriladi.

26. Bojxona koʻrigi dalolatnomasi “Bojxona koʻrigi” AATda bojxona koʻrigini amalga oshirgan bojxona organi xodimining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlash yoʻli bilan rasmiylashtiriladi.

27. Bojxona koʻrigi natijasida bojxona qoidalari buzilishi holati aniqlangan taqdirda yoki deklarantning talabiga koʻra, bojxona koʻrigi dalolatnomasi A4 formatdagi qogʻozga chop etiladi va bojxona koʻrigini amalga oshirgan bojxona organi xodimining imzosi va shaxsiy muhri bilan tasdiqlanadi.

28. Taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlar bilan bojxona koʻrigi natijasida aniqlangan maʼlumotlar oʻrtasida tafovut aniqlanmagan taqdirda bojxona koʻrigi dalolatnomasining 10 va 12-bandlari toʻldirilmaydi.

29. Bojxona koʻrigi dalolatnomasi qogʻozga chop etilgan taqdirda, unga bojxona koʻrigida ishtirok etgan shaxslar tomonidan imzo qoʻyiladi.

30. Bojxona koʻrigi dalolatnomasi uch yil mobaynida saqlanadi. Bojxona koʻrigi dalolatnomasini saqlash muddati rasmiylashtirilgan yildan keyingi yilning 1-yanvar kunidan hisoblanadi.

31. Mazkur Yoʻriqnoma talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.