Norasmiy tarjima
Xalqaro havo yoʻllarida tranzit toʻgʻrisida
Bitim
Xalqaro havo qatnovlarida tranzit kelishuvini imzolagan va qabul qilgan davlatlar xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti aʼzosi sifatida quyidagilarni eʼlon qiladi:
I modda
1. Har bir Ahdlashuvchi davlat boshqa Ahdlashuvchi davlatlarga muntazam xalqaro havo xabarlariga nisbatan quyidagi havo erkinliklarini beradi:
1) oʻz hududi orqali parvozlarni amalga oshirish sharafi;
2) notijorat maqsadlarda qoʻnishni amalga oshirish sharafi.
Ushbu boʻlimda koʻzda tutilgan imtiyozlar har qanday xalqaro havo xabarlarini bartaraf etish uchun harbiy maqsadlarda ishlatiladigan aeroportlarga nisbatan qoʻllanilmaydi. Faol harbiy harakatlar yoki harbiy mashgʻulotlar sohalarida, shuningdek, urush paytida bunday hududlarga olib boradigan taʼminot yoʻllarida bunday imtiyozlarni amalga oshirish vakolatli harbiy hokimiyat tomonidan tasdiqlanishi kerak.
2. Yuqoridagi imtiyozlarni amalga oshirish xalqaro fuqaro aviatsiyasi toʻgʻrisidagi vaqtinchalik bitim qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi va u kuchga kirgandan soʻng — 1944-yil 7-dekabrda Chikagoda tuzilgan xalqaro fuqaro aviatsiyasi toʻgʻrisidagi Konvensiya.
3. Boshqa Ahdlashuvchi davlatning aviakompaniyalariga notijorat maqsadlarda qoʻnishni amalga oshirish sharafiga ega boʻlgan ahdlashuvchi davlat, ushbu havo kompaniyalari bunday qoʻnishlarni amalga oshiradigan joylarda oqilona savdo xizmatini taʼminlashini talab qilishi mumkin.
Bunday talab bir xil yoʻnalishda faoliyat yuritadigan havo kompaniyalari oʻrtasida hech qanday kamsitishga olib kelmaydi, havo kemasining imkoniyatlarini hisobga oladi va tegishli xalqaro havo xabarlarining normal ishlashiga yoki har qanday Ahdlashuvchi davlatning huquq va majburiyatlarini bajarishga zarar etkazmaslik uchun amalga oshiriladi.
4. Ushbu shartnoma qoidalarini hisobga olgan holda har bir Ahdlashuvchi davlat:
1) har qanday xalqaro havo qatnovini amalga oshirish uchun oʻz hududida marshrutni aniqlash va bunday xabarlarda ishlatilishi mumkin boʻlgan aeroportlar;
2) bunday xabarlarda bunday aeroportlar va boshqa vositalardan foydalanish uchun adolatli va oqilona toʻlovlar bilan qopqoqni qoplash yoki ruxsat berish; ushbu toʻlovlar bunday aeroportlardan va uning milliy havo kemalari tomonidan bunday xalqaro havo aloqalarida ishtirok etadigan mablagʻlardan foydalanish uchun haq olinmaydi, agar manfaatdor Ahdlashuvchi davlatning taqdimnomasiga binoan aeroportlar va boshqa vositalardan foydalanish uchun olinadigan toʻlovlar yuqorida qayd etilgan Konvensiyaga muvofiq tashkil etilgan xalqaro fuqaro aviatsiyasi Tashkilotining Kengashi tomonidan koʻrib chiqilishi kerak boʻlsa,
5. Har bir Ahdlashuvchi davlat boshqa davlatning havo transporti korxonasiga berilgan guvohnoma yoki ruxsatnomani berishni rad etish yoki bekor qilish huquqini oʻzida saqlab qoladi, har qanday holatda, agar u imtiyozli egalik va samarali nazorat Ahdlashuvchi davlat fuqarolari tomonidan amalga oshirilsa yoki bunday havo transporti kompaniyasi ushbu shartnoma boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarmasa, davlat qonunlariga rioya qilmasa.
II modda
1. Ushbu shartnoma boʻyicha boshqa Ahdlashuvchi davlatning xatti-harakatlari unga nisbatan adolatsiz yoki ogʻir shart-sharoitlarni yaratib beradigan har qanday Ahdlashuvchi davlat ushbu qoidani tergov qilish uchun maslahat soʻrashi mumkin. Shundan soʻng Kengash bu masalani koʻrib chiqadi va manfaatdor davlatlar bilan maslahatlashadi. Agar bunday maslahat qiyinchiliklarga yoʻl qoʻymasa, Kengash manfaatdor Ahdlashuvchi davlatlarga tegishli xulosalar va tavsiyalar berishi mumkin. Agar bundan keyin manfaatdor Ahdlashuvchi davlat, Kengashning fikriga koʻra, tegishli tuzatuvchi qoidalarsiz tegishli choralar koʻrmasa, Kengash yuqorida qayd etilgan tashkilot Majlisiga bunday Ahdlashuvchi davlat bunday choralar qabul qilinmaguncha ushbu shartnoma boʻyicha oʻz huquq va imtiyozlaridan vaqtincha mahrum etilishini tavsiya qilishi mumkin. Assambleya ovozlarning uchdan ikki qismi shunday huquq va imtiyozlardan mahrum boʻlishi mumkin, bu shartnoma davlatini zarur deb hisoblagan vaqt uchun yoki Kengash bunday davlatning tuzatuvchi choralar koʻrganligini hisoblagunga qadar.
2. Agar ikki yoki undan ortiq Ahdlashuvchi davlatlar oʻrtasida ushbu shartnomani talqin qilish yoki qoʻllash bilan bogʻliq har qanday kelishmovchilik muzokaralar yoʻli bilan hal etilmasa, yuqorida qayd etilgan Konvensiyaning XVIII bobining qoidalari yuqorida qayd etilgan Konvensiyani talqin qilish yoki qoʻllash bilan bogʻliq har qanday kelishmovchilikka nisbatan koʻzda tutilgan tarzda qoʻllaniladi.
III modda
Ushbu kelishuv yuqorida qayd etilgan Konvensiya kuchga kirgunga qadar kuchga kiradi, biroq ushbu kelishuvning har qanday Ahdlashuvchi davlat tomoni uni bir yil ichida Amerika qoʻshma Shtatlari hukumati tomonidan ogohlantirishi orqali rad etishi mumkin, bu esa boshqa barcha Ahdlashuvchi davlatlarga bunday xabar berish va kelishuvni bekor qilish toʻgʻrisida darhol xabar beradi.
IV modda
Yuqorida keltirilgan Konvensiyaning kuchga kirishidan oldin, 2 va 5 moddalarning 2-qismida mavjud boʻlgan barcha murojaatlar, vaqtinchalik xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti, vaqtinchalik Assambleya va vaqtinchalik Kengashga tegishli ravishda koʻrib chiqiladi.
V modda
Ushbu Bitim maqsadlari uchun “hudud” yuqorida keltirilgan Konvensiyaning 2 moddasida koʻrsatilganidek belgilanadi.
VI modda
Chikagodagi 1944-yil 1 noyabda tashkil etilgan xalqaro fuqaro aviatsiyasi boʻyicha konferensiyaning imzo chekkan delegatlari ushbu shartnoma boʻyicha oʻz imzolarini qoʻydilar, shuning uchun Amerika qoʻshma Shtatlari hukumati qisqa muddatda har bir hukumat tomonidan imzolangan shartnoma kelishuvni qabul qilgan.
Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkilotining har qanday aʼzosi ushbu shartnomani Amerika qoʻshma Shtatlari hukumati tomonidan qabul qilinganligi toʻgʻrisida xabarnoma yuborish orqali unga majburiyat sifatida qabul qilishi mumkin va bunday qabul qilish ushbu hukumat tomonidan bunday xabarni olgan kundan boshlab kuchga kiradi.
Ushbu bitim ularning har biri tomonidan qabul qilinganidan keyin Ahdlashuvchi davlatlar oʻrtasida kuchga kiradi. Keyinchalik, bu hukumat tomonidan bunday xabarni olgan kundan boshlab, Amerika qoʻshma Shtatlari hukumatiga qabul qilinishini bildirgan har bir boshqa davlat uchun majburiy boʻladi. Qoʻshma Shtatlar hukumati ushbu shartnomani imzolagan va qabul qilgan barcha davlatlarga shartnoma qabul qilingan barcha sanalar va uni qabul qilgan har bir davlat uchun kuchga kirgan sanalar haqida xabar beradi.
Quyidagi imzo chekuvchilar tegishli vakolatli vakillarning ushbu shartnomani oʻz imzolariga qarshi koʻrsatilgan sanalarda oʻz hukumatlari nomidan imzolaganligini tasdiqlovchi hujjatga imzo chekdilar.
Chikagoda 1944-yil 7-dekabr ingliz tilida oʻtkazildi. Ingliz, ispan va fransuz tillarida yozilgan matn, ularning har biri teng darajada haqiqiydir, Vashingtonda imzolash uchun ochiladi. Ikkala matn ham Amerika qoʻshma Shtatlari hukumati arxivlariga topshiriladi va tasdiqlangan nusxalar ushbu hukumat tomonidan ushbu shartnomani imzolashi yoki qabul qilishi mumkin boʻlgan barcha davlatlarning hukumatlariga yuboriladi.
(imzolar)