O‘zbekiston Respublikasi Hukumati bilan Eron Islom Respublikasi Hukumati o‘rtasida
Bitim
Xalqaro avtomobil aloqasi to‘g‘risida
Bundan buyon “Ahdlashuvchi Tomonlar” deb nomlangan O‘zbekiston Respublikasi Hukumati va Eron Islom Respublikasi Hukumati o‘zaro hamkorlik asosida avtomobil, yo‘lovchi va yuk tashish transport aloqalarini har ikkala mamlakat o‘rtasida va ularning hududidan tranzit yo‘li bilan rivojlantirishni istab,
quyidagilar haqida ahdlashib oldilar:
1-modda
Mazkur Bitim shartlari yo‘lovchilarni va yuklarni xalqaro avtomobil transporti bilan Ahdlashuvchi Tomon hududidan ikkinchi Ahdlashuvchi Tomon hududiga yoki tranzit yo‘l bilan Ahdlashuvchi Tomon hududi orqali Ahdlashilgan Tomon hududida ro‘yxatdan o‘tgan avtotransport vositalari bilan xalqaro yuk tashishga tegishlidir.
2-modda
1. “Tashuvchi” atamasi doimiy yashash joyiga ega bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi yoki Eron Islom Respublikasining o‘z qonunlari va qoidalariga ko‘ra xalqaro aloqalar bo‘yicha yuk yoki yo‘lovchilar tashishiga ijozat berilgan korxonalar yoxud fuqarolar bo‘lib, har qanday jismoniy yoki yuridik shaxsni bildiradi.
2. “Avtotransport vositasi” atamasi quyidagilarni bildiradi:
yuk tashish uchun — yuk tashiydigan avtomobil, yuk tashiydigan tirkamali avtomobil, avtomobilni shatakka oladigan yoki yarim tirkamali avtomobilni shatakka oluvchi;
yo‘lovchilarni tashish avtomobil vositasi — avtobus, ya’ni yo‘lovchilarni tashish uchun mo‘ljallangan, haydovchi o‘rnini, shuningdek yo‘lovchilarning yukini tashish uchun tirkamani hisobga olmagan holda kamida 8 o‘rindiqli joyi bo‘lgan avtotransport vositasi.
3. “Muntazam ravishda avtobusli tashish” atamasi Ahdlashuvchi Tomonlarning avtotransport vositalari bilan oldindan kelishilgan manzil yo‘nalishini va jadval bo‘yicha yo‘lovchilar tashishni bildiradi.
4. “Tranzitli tashish” atamasi Ahdlashuvchi Tomonlarning hududi tashqarisidagi joylardan jo‘naydigan va tegishli manzilga boradigan passajirlar hamda yuklarni bir Ahdlashuvchi Tomonning hududi orqali tashishni bildiradi.
3-modda
Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri davlat qonunlariga muvofiq ravishda bir-birlariga yo‘lovchi va yuk tashish tashkilotlarining qarorgohlarini ochish va yoki Ahdlashuvchi Tomonlarning oldindan kelishuvchiga ko‘ra Ahdlashuvchi Tomon hududida vakillarni yoxud agentlarini tayinlash huquqini beradi.
4-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar chiqib ketish yoki kirib kelish uchun bojxona soliqlarini to‘lashdan hamda boshqa Tomon hududida harakatlanayotgan avtomobil transportiga soliq to‘lashdan ozod qilinadi, bundan quyidagilar mustasno:
a) yo‘ldan foydalangani uchun yig‘im puli (pul to‘lab o‘tiladigan yo‘llar va ko‘priklar);
b) og‘irlikni, o‘lchamlarni, avtomobil vositasini yuk ko‘tarishni Ahdlashayotgan Tomonlarning davlat qonunlarida belgilab qo‘yilgan me’yorlariga muvofiq ravishda undagi yukning me’yoridan ortiqligi uchun yig‘imlar.
5-modda
Bir Ahdlashuvchi Tomonning yuk tashuvchisi boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida avtomobil bilan yuk tashishni maromlashtiruvchi qonunlarni, harakat qoidalarini va boshqa qoidalarni buzgan holda keyingisining vakolatli tashkilotlari sodir bo‘lgan hodisa to‘g‘risida Ahdlashuvchi Tomonni xabardor qilishlari kerak.
6-modda
Transport to‘qnashuvchi yoki boshqa yo‘l transport hodisalari ro‘y bergan hollarda Ahdlashuvchi Tomonlar mazkur noxush hodisa kimning hududida bo‘lgan bo‘lsa, ro‘y bergan hodisa natijasini va boshqa zarur ma’lumotlarni boshqa Ahdlashuvchi Tomonga ma’lum qilishi shart.
7-modda
Ahdlashuvchi Tomonlardan birining yuk tashuvchisi boshqa Ahdlashuvchi Tomonning vakolatli hokimiyatlari tomonidan berilgan bir yillik ruxsatnoma mavjud bo‘lgan taqdirda yuklarni va yo‘lovchilarni muntazam ravishda yoki tranzitli tashib turishi kerak.
8-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar hududidan yuk tashish va transport vositalarining tranziti hech qanday ruxsatnomasiz amalga oshiriladi.
9-modda
Ahdlashuvchi Tomonlardan birining yuk tashuvchisi mazkur Bitimga asosan boshqa Tomon hududida yo‘lovchilar va yuklarni tashish ishlarini bajarish huquqiga ega emas.
10-modda
Ekologiya va gigiyena normalari bo‘yicha olib kelishga yo‘l qo‘yilmaydigan yuklarni tranzitli tashish taqiqlanadi.
11-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar avtotransport vositalarining hech bir to‘siqsiz harakat qilishini va yo‘lovchi hamda yuklarni tashish bilan bog‘liq bo‘lgan rasmiyatchiliklarni osonlashtirishni ta’minlash bo‘yicha barcha zarur choralarni ko‘rishlari kerak.
12-modda
Mazkur Bitimga asosan yuk va yo‘lovchilarni tashishni amalga oshirishda Ahdlashuvchi Tomonlar hududiga avtomobil vositalarining har modelida ko‘zda tutilgan hajmda olib kirilayotgan yonilg‘i va moylovchi moddalar bojxona to‘lovlari va bojlarni to‘lashdan ikki Tomon ham ozod qilinadi.
13-modda
Avtotransport vositalarining foydalanilmay qolgan ehtiyot qismlari qaytib olib ketilishi lozim, almashtirilgan qismlari esa mamlakatdan olib chiqilishi, yo‘q qilinishi yoki Ahdlashuvchi Tomonlarning tegishli bojxona ma’muriyatiga topshirilishi kerak.
Ehtiyot qismlarni olib kirish Ahdlashuvchi Tomonlar hududida amal qilinayotgan qonunlar va qoidalarga muvofiq holda amalga oshiriladi.
14-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar orasida xalqaro yo‘lovchi va/yoki yuk tashish va yoki ular orqali tranzit paytida uchinchi shaxsga yetkazilgan zararni sug‘urta ravishda qoplash uchun Ahdlashuvchi Tomonlarning qoida va qonunlariga asosan aniqlangan holda amalga oshiriladi.
15-modda
Ahdlashuvchi Tomonlardan birining hududida ro‘yxatdan o‘tgan yuk tashuvchilar va avtotransport vositalarining haydovchilari boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida amal qilayotgan yo‘l harakati qoidalariga rioya qilishlari shart.
Mazkur Bitimda hal qilinmagan masalalar har bir Ahdlashuvchi Tomonlarning ichki qonunlari ta’siri ostida bo‘ladi.
16-modda
Ikki Ahdlashuvchi Tomon vakillaridan iborat qo‘shma komissiya tuziladi, ularning asosiy vazifalari quyidagilar:
a) mazkur Bitimga rioya qilish;
b) mazkur Bitimning 17-moddasida qayd qilingan vakolatli tashkilotlar tomonidan hal qilinmagan muammolarni o‘rganish va hal qilishga oid takliflar kiritish;
v) mazkur Bitimdan kelib chiqadigan munozarali masalalarning hammasini ko‘rib chiqish va ularni hal qilish bo‘yicha takliflar kiritish;
g) transportirovka bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa masalalarni hal qilish.
Qo‘shma komissiya Ahdlashuvchi Tomonlarning birontasi tarafidan yoki O‘zbekiston Respublikasi, yoki Eron Islom Respublikasining birinchi talabi bilanoq to‘planadi.
Qo‘shma komissiyada muhokama qilinadigan kun tartibi Ahdlashuvchi Tomonlarning vakolatli tashkilotlari tomonidan avvaldan diplomatik yo‘llar bilan tayyorlangan va uning asosiy masalalariga muvofiq bo‘lishi shart.
Qo‘shma komissiya mazkur Bitimning har qaysi moddasiga tuzatishlar kiritishni taklif qilishi va ularni vakolatli tashkilotlar muhokamasiga olib chiqishi mumkin.
17-modda
Mazkur Bitimni bajarish uchun javobgar bo‘lgan vakolatli tashkilotlar:
a) O‘zbekiston Respublikasi — Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi;
v) Eron Islom Respublikasi — Transport va yo‘l vazirligi.
18-modda
Mazkur Bitim Ahdlashuvchi Tomonlarning davlat qonunlariga asosan tasdiqlash yorliqlari bilan almashilgan vaqtdan boshlab kuchga kiradi va 1 yil mobaynida o‘z kuchida turadi.
Mazkur Bitim, agar Ahdlashuvchi Tomonlarning biri tegishli muddat tugashidan 3 oy ilgari yozma ravishda Bitimni bekor qilish istagini bildirmasa o‘z-o‘zidan 1 yil muddatga cho‘ziladi.
Toshkent shahrida, 1993-yil 18-oktabrda, xijriy yilnomasining 1372 yil 26 mehrida, ikki asl nusxada, har biri o‘zbek, fors va ingliz tilida tuzildi, barcha matnlar bir xil kuchga ega. Mazkur Bitimni talqin etishda kelishmovchiliklar tug‘ilsa, ingliz tilidagi matn ustuvorlik qiladi.
(imzolar)