Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qonunlarning havolaki normalarini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish rejalarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2013-yil 15-iyuldagi PQ-2003-son qarorini bajarish yuzasidan va bepul donorlikni rivojlantirish hamda qon va uning tarkibiy qismlari zaxiralarini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Qon bilan ishlash xizmati faoliyatini muvofiqlashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashish, olib kirish va olib chiqish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;

Davolash-profilaktika muassasalarining donor qonining tarkibiy qismlariga ehtiyojlarini taʼminlash normativlari 3-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.I. Ikramov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom “Qon va uning tarkibiy qismlari donorligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq qon bilan ishlash xizmati faoliyatini muvofiqlashtirish tartibini belgilaydi.

2. Qon bilan ishlash xizmati, idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, davlat sogʻliqni saqlash tizimining donor qoni va uning tarkibiy qismlarini toʻplash, tayyorlash, qayta ishlash, saqlash boʻyicha ixtisoslashtirilgan tibbiyot muassasalari (keyingi oʻrinlarda qon bilan ishlash xizmati muassasalari deb ataladi) majmuidan iborat boʻladi.

3. Qon bilan ishlash xizmati muassasalarining, shuningdek vazirliklar, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlarining donor qoni va uning tarkibiy qismlari masalalari boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.

Donor qoni va uning tarkibiy qismlarini toʻplash, tayyorlash, qayta ishlash, saqlash va ulardan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tegishli buyruq bilan belgilanadi.

4. Qon bilan ishlash xizmati quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

Respublika qon quyish markazi;

Toshkent shahridagi “Qon preparatlari” ilmiy-ishlab chiqarish korxonasi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarning qon quyish stansiyalari;

Akademik V. Vohidov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan xirurgiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi huzuridagi qon quyish stansiyasi;

Toshkent tibbiyot akademiyasi koʻp tarmoqli klinikasining qon quyish stansiyasi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar koʻp tarmoqli tibbiyot markazlarining donor qonini tayyorlash bilan shugʻullanuvchi qon quyish boʻlimlari;

tuman (shahar) tibbiyot birlashmalarining donor qonini tayyorlash bilan shugʻullanuvchi qon quyish boʻlimlari;

vazirliklar, idoralar va boshqa davlat tashkilotlarining qon quyish stansiyalari va boʻlimlari.

5. Qon bilan ishlash xizmati muassasalari ishlarini tashkil etish va ularning tartibi:

respublika ahamiyatiga ega boʻlgan qon bilan ishlash xizmati muassasalari uchun – tegishli vazirliklar va idoralar tomonidan;

mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan qon bilan ishlash xizmati muassasalari uchun — mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan tasdiqlangan nizomlar bilan aniqlanadi.

6. Qon preparatlarini tayyorlash bilan shugʻullanuvchi qon bilan ishlash xizmati muassasalari oʻz faoliyatini farmatsevtika faoliyatiga berilgan litsenziya asosida, qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiradilar.

7. Qon bilan ishlash xizmati qon va uning tarkibiy qismlari donorligini tashkil etishni quyidagi yoʻllar bilan amalga oshiradi:

donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini toʻplash, tayyorlash, qayta ishlash, saqlash;

aholini qon va uning tarkibiy qismlarini ixtiyoriy ravishda topshirishga jalb etish;

donor qoni va uning tarkibiy qismlarini, shuningdek donor qoni preparatlarini ishlab chiqarish va ulardan foydalanishning xavfsizlik sharoitlarini taʼminlash;

donor qoni va uning tarkibiy qismlarini, shuningdek donor qoni preparatlarini tashishni tashkil etish;

donor qoni bankini yaratish va yangilab borish;

qon bilan ishlash xizmatini, donorlikni qon va uning tarkibiy qismlari donorligini, ularni tayyorlashni hamda klinik qoʻllanishni tashkil etish masalalari boʻyicha ilmiy-tadqiqot faoliyatini amalga oshirish;

qon donorligi boʻyicha maʼlumotlarning yagona elektron bazasini shakllantirish;

qon va uning tarkibiy qismlarining ixtiyoriy bepul donorligini rivojlantirish boʻyicha nodavlat nohukumat tashkilotlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish.

Qon bilan ishlash xizmati qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8. Mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻz vakolatlari doirasida:

donor qoni va uning tarkibiy qismlari toʻgʻrisidagi qonunchilikning bajarilishini taʼminlaydilar;

oʻz hududlarida qon va uning tarkibiy qismlari donorligini tashkil etadilar;

qon va uning tarkibiy qismlari donorligini rivojlantirishga mahalliy budjetdan mablagʻlar ajratadilar.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari qon va uning tarkibiy qismlari donorligi sohasidagi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishlari mumkin.

9. Vazirliklar va idoralar rahbarlari oʻz vakolatlari doirasida:

shaxslarni donorlar safiga jalb etishda qon bilan ishlash xizmatiga koʻmaklashadilar;

donorning arizasiga binoan uni ish, xizmat yoki oʻqish joyidan tibbiy koʻrikdan oʻtish kunida, shuningdek qon topshirish kunida sogʻliqni saqlash muassasalariga toʻsqinliksiz yuboradilar, donorning ushbu kunlarda ish joyida yoki xizmat joyida boʻlmasligi odamlarning hayotiga yoki salomatligiga xavf solishiga, davlat mudofaasini, xavfsizligini va jamoat tartibini taʼminlash bilan bogʻliq vazifalarning bajarilmasligiga yoki boshqa ogʻir oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan holatlar bundan mustasno;

qon topshirishni tashkil etish uchun zarur xonalar taqdim etadilar;

donorga qonunchilikda belgilangan kafolatlarni beradilar va uni ragʻbatlantirish choralarini qoʻllaydilar.

Vazirliklar va idoralar qon va uning tarkibiy qismlari donorligi sohasida qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishlari mumkin.

10. Favqulodda vaziyatlar xavfi paydo boʻlganda oʻz vaqtida harakatlanish, tegishli maʼmuriy-hududiy birliklarda qon va uning tarkibiy qismlari donorligini tashkil etish ishlariga tezkor rahbarlikni amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi:

moʻljallanayotgan donorlar roʻyxatlarini aniqlashtirish;

shikastlanganlar uchun qon topshirish shoxobchalarini aniqlash va tashkil etish;

donor qonini tayyorlash boʻyicha koʻchma brigadalar tashkil etish;

donor qonini tayyorlash va tekshirish uchun reaktivlar va uskunalar zaxirasini yaratish;

aholi oʻrtasida qon donorligi boʻyicha tushuntirish ishlarini amalga oshirish;

donorlarga sifatli tibbiy xizmat koʻrsatilishini va donor qonini tayyorlashda sanitariya-epidemiologiya nazoratini taʼminlash.

11. Favqulodda vaziyatlarda donor qoni tarkibiy qismlariga hamda preparatlariga boʻlgan ehtiyoj ushbu nizomga ilovaga* muvofiq, ehtiyojning turi va hisobi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan aniqlanadi.

12. Qon bilan ishlash xizmati muassasalari faoliyatini, donor qoni va uning tarkibiy qismlarini toʻplash, tayyorlash, qayta ishlash, saqlash tadbirlarini moliyalashtirish belgilangan tartibda, davlat budjeti mablagʻlari va qonun bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

1. Mazkur Nizom “Qon va uning tarkibiy qismlari donorligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq donor qonini, uning tarkibiy qismlarini va preparatlarini tashish, olib kirish va olib chiqish tartibini belgilaydi.

2. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashish, olib kirish va olib chiqish tizimi ularning saqlanishini taʼminlashi kerak.

3. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashish:

davolash-profilaktika muassasalarida bemorga qon quyish;

davolash-profilaktika muassasalari oʻrtasida qayta taqsimlash;

bemorni boshqa davolash-profilaktika muassasasiga yoʻnalish boʻyicha kuzatib borish holatlarida amalga oshiriladi.

Donor qoni va uning tarkibiy qismlarini Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish va uning tashqarisiga olib chiqish favqulodda vaziyatlarda shoshilinch insonparvarlik yordami koʻrsatish holatlarida Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining iltimosnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari asosida amalga oshiriladi.

4. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashish, olib kirish va olib chiqishdan oldin ular vizual koʻzdan kechirilishi va hujjatlashtirilishi lozim.

5. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashish, olib kirish va olib chiqish uchun masʼul boʻlgan shaxs qon, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini yuklash, tashish va tushirishda ular bilan ishlash qoidalariga oʻqitilgan boʻlishi kerak.

6. Donor qoni va uning tarkibiy qismlarining har bir birligini tashish, olib kirish va olib chiqish toʻgʻrisidagi qaror faqat:

mahsulot identifikatsiyalangandan keyin;

donor qoni namunalari gemotransmissiv infeksiyalar yuzasidan tekshirilgandan keyin;

tashqi koʻrinishi, oʻramining butligi va mahsulotni saqlash shartlari toʻgʻrisidagi roʻyxatdan oʻtkazish maʼlumotlari tekshirilgandan keyin qabul qilinadi.

7. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashish, olib kirish va olib chiqish faqat tashish qoidalariga rioya etilishi uchun javob beradigan sogʻliqni saqlash davlat tizimining ixtisoslashtirilgan tibbiyot muassasalari xodimi tomonidan amalga oshiriladi.

8. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashish, olib kirish va olib chiqish quyidagi shartlarga rioya etilgan holda amalga oshirilishi kerak:

sovutish uskunalari va transport termoizolyatsiya konteynerlarining mavjudligi;

donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini tashishda ularning nomi boʻyicha alohida saqlanishini taʼminlash;

muayyan harorat rejimini doimiy ravishda saqlash.

9. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlari joylangan termoizolyatsiya konteynerlari tashish, olib kirish va olib chiqishda zarblardan, buralishdan, silkinishdan, kataklar qismlari — muzlashdan saqlanishi lozim.

10. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini termoizolyatsiya konteynerlarida tashish, olib kirish va olib chiqish har qanday transport vositasida amalga oshirilishi mumkin.

11. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini yarim soatdan kam vaqtda tashish yetarli darajada izotermiklikni taʼminlaydigan har qanday konteynerlardan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin.

12. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlari paketlari termoizolyatsiya konteynerlarida bir-biriga tegib turishiga yoʻl qoʻymaslik uchun tik holatda joylashtiriladi.

13. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini saqlash harorati izotermik konteyner va sovutgichda bir kecha-kunduzda kamida ikki marta roʻyxatdan oʻtkaziladi.

14. Donor qoni, uning tarkibiy qismlari va preparatlarini olishda izotermik konteyner ochilgandan keyin konteyner ichidagi harorat darhol tekshirilishi, olish sanasi va vaqti roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak.

15. Mazkur Nizomning buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javob beradilar.