“Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatining tashkiliy asoslarini yanada takomillashtirish, milliy va maʼnaviy qadriyatlarni mustahkamlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullarning mahallalarini tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish, ularga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar, shaharlar hokimliklari:

ushbu qaror bilan tasdiqlangan Nizom talablariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlasinlar, bunda mahallalarni tuzish va boʻlishga faqat har yili fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari taʼminotiga tegishli mahalliy budjetlar parametrlarida koʻzda tutiladigan mablagʻlar doirasida ruxsat etilishini nazarda tutsinlar;

Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasining hududiy organlari bilan birgalikda 2014-2015-yillarda ushbu qaror bilan tasdiqlangan Nizomga muvofiq shaharlar, posyolkalar, qishloqlar va ovullar mahallalari chegaralarini belgilash ishlarining tegishli mahalliy budjetlar mablagʻlari hisobiga bajarilishini taʼminlasinlar.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari A.I. Ikramov va B.I. Zakirov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida” va “Geografik obyektlarning nomlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullarning mahallalarini (keyingi oʻrinlarda mahallalar deb ataladi) tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish, ularga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish tartibini belgilaydi.

2. Mahallalar shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullar hududida tashkil etiladi.

3. Mahallalar maʼmuriy-hududiy birliklar hisoblanmaydi.

4. Mahallalardagi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va ularning mansabdor shaxslari oʻzlariga qonunchilikda berilgan vakolatlarni tegishli mahalla hududining ushbu Nizomda belgilangan tartibda belgilangan chegaralari doirasida amalga oshiradilar.

5. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish, ularga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish boʻyicha takliflar shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallasining fuqarolar yigʻinlari kengashlari tomonidan tayyorlanadi.

6. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish, ularga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish boʻyicha tadbirlar ushbu Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.

7. Shaharchalar, qishloqlar, ovullar, shuningdek tumanga boʻysunuvchi shaharlar mahallalarini birlashtirish, boʻlish va tugatish shaharchalar, ovullar va shaharlar mahallalarining fuqarolar yigʻinlari iltimosnomasi boʻyicha xalq deputatlari tumanlar, qishloqlar Kengashlari tomonidan amalga oshiriladi.

Viloyatga (Qoraqalpogʻiston Respublikasida — respublikaga) boʻysunuvchi shaharlarda va Toshkent shahrida mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish shaharlar mahallalarining fuqarolar yigʻinlari iltimosnomasi boʻyicha xalq deputatlari shaharlar Kengashlari tomonidan amalga oshiriladi.

8. Mahallalar hududlarning tarixiy xususiyatlarini, qoidaga koʻra, kamida 500 oila yashaydigan aholi punktlarining geografik joylashishini hisobga olgan holda tashkil etiladi.

Mahallalar, istisno hollarda, 500 nafardan kam aholi, lekin kamida 100 oila yashaydigan borish qiyin boʻlgan va togʻli tumanlarda hamda harbiy shaharchalarda tashkil etilishi mumkin.

Ushbu bandning birinchi va ikkinchi xatboshilarga muvofiq mahallalar tuzish mumkin boʻlmagan taqdirda, shaharchalar, qishloqlar va ovullarning hududlari, mahallalar tuzmasdan, shaharchalar, qishloqlar va ovullarning tegishli fuqarolar yigʻinlari tomonidan boshqariladi.

9. Agar shaharcha, qishloq va ovulning fuqarolar yigʻini hududida koʻpi bilan 1500 oila istiqomat qilsa, ushbu shaharchalar, qishloqlar va ovullarda mahallalar tuzilmaydi.

10. Mahallalarni tuzish, birlashtirish va boʻlish boʻyicha takliflar shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalarining fuqarolar yigʻini kengashi tomonidan shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalarining fuqarolar yigʻiniga koʻrib chiqish uchun kiritiladi.

11. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish boʻyicha takliflarda:

aholi fikrini oʻrganish toʻgʻrisidagi;

muayyan hudud, uning tarixiy va geografik xususiyatlari toʻgʻrisidagi;

yaqin atrofdagi aholi punktlari va mahallalarning joylashishi toʻgʻrisidagi;

ushbu hududda yashaydigan aholi va oilalar soni toʻgʻrisidagi;

ushbu hududda joylashgan eng yirik sanoat, transport tashkilotlari va boshqa tashkilotlar, fermer xoʻjaliklari toʻgʻrisidagi;

tuziladigan, birlashtiriladigan va boʻlinadigan mahallalarning chegaralarini belgilash boʻyicha takliflar toʻgʻrisidagi;

mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish boʻyicha takliflar toʻgʻrisidagi axborotlar aks ettiriladi.

12. Shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalarining fuqarolar yigʻini mahallani tuzish, birlashtirish va boʻlish boʻyicha takliflarni koʻrib chiqib oʻzining qarori bilan ularni maʼqullaydi yoki asoslangan holda rad etadi, zarurat boʻlganda, ularga tegishli oʻzgartirishlar kiritishni tavsiya etadi.

13. Ijobiy qaror qabul qilingan taqdirda mahallalarni tuzish, birlashtirish va boʻlish boʻyicha takliflar uch kun mobaynida shaharchalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalarining fuqarolar yigʻinlari tomonidan tegishli iltimosnoma bilan tuman, shahar hokimiga yuboriladi.

14. Tegishli tuman (shahar) hokimiga yuborilayotgan iltimosnomaga, ushbu Nizomning 11-bandida koʻrsatilgan axborot bilan birga, quyidagilar ilova qilinadi:

tegishli shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yigʻinining mahallalarni tuzish, birlashtirish va boʻlish boʻyicha takliflarni maʼqullash toʻgʻrisidagi qarori;

tuzilayotgan, birlashtirilayotgan mahallaga nom berish va faoliyat koʻrsatayotgan mahallalarning nomini oʻzgartirish boʻyicha takliflar;

mahalla hududining tuman, shahar hokimi bilan oldindan kelishilgan rejasi (mahallalar chegaralarini belgilash va oʻzgartirish) boʻyicha takliflar.

15. Tuman, shahar hokimi mahallani tuzish, birlashtirish, boʻlish toʻgʻrisida shaharcha, qishloq, ovul yoki shahar mahallalarining fuqarolar yigʻini tomonidan kiritilgan takliflarni besh kun muddatda koʻrib chiqadi hamda ushbu Nizomning III va IV boʻlimlariga muvofiq mahallaning chegaralari rejasini va tavsifini tayyorlashni, shuningdek unga nom berish, uning nomini oʻzgartirish boʻyicha takliflarni kelishishni taʼminlaydi.

16. Tuman, shahar hokimi mahallaning nomi kelishilgandan hamda uning chegaralari rejasi va tavsifi tayyorlangandan keyin oʻn kun muddatda, mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish boʻyicha takliflarni, ularga zarur hujjatlarni ilova qilgan holda, xalq deputatlari tegishli tuman, shahar Kengashiga kiritadi.

Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi navbatdagi sessiyada tuman, shaharlar hokimining taklifini koʻrib chiqadi va mahallani tuzish, mahallalarni birlashtirish, mahallani boʻlish (ularning chegaralarini belgilagan va ularga nom bergan yoki ularning nomini oʻzgartirgan holda) toʻgʻrisida yoxud ushbu taklifni rad etish haqida qaror qabul qiladi.

17. Mahallani tugatish ushbu hududda yashayotgan fuqarolar boshqa joyga koʻchirilganda, shuningdek mahalla joylashgan shaharcha, qishloq, ovul yoki shahar tugatilganda amalga oshiriladi.

18. Mahallani tugatish shaharchalar, qishloqlar, ovullar va shahar mahallalarining fuqarolar yigʻini iltimosnomasi asosida, tuman, shahar hokimining tegishli tuman (shahar) hokimiga mahallani tugatish sabablari koʻrsatilgan holda kiritilgan taqdimnomasiga binoan xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi qarori bilan amalga oshiriladi.

19. Shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yigʻinining mahallani tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi tuman, shahar hokimi tomonidan oʻn kun muddatda koʻrib chiqiladi va xalq deputatlari tuman, shahar Kengashiga koʻrib chiqish uchun kiritiladi. Hokimning mahallani tugatish toʻgʻrisidagi taqdimnomasi xalq deputatlari tuman, shahar Kengashining navbatdagi sessiyasida koʻrib chiqiladi.

20. Mahallalar chegaralari ularni tuzishda, birlashtirishda va boʻlishda belgilanadi.

21. Mahallalarning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish shaharchalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalarining fuqarolar yigʻinlari iltimosnomalari asosida xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi tomonidan amalga oshiriladi.

22. Mahallalarning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish toʻgʻrisida iltimosnomalar kiritilgunga qadar shaharchalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalari fuqarolar yigʻinlari mahallalarning chegaralarini (mahalla hududini) belgilash va oʻzgartirish toʻgʻrisidagi takliflarni oldindan tuman, shahar hokimi bilan kelishadilar.

23. Mahalla hududiga tegishli shahar, shaharcha, qishloq va ovul chegaralari doirasidagi yerlar kiritiladi, qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

24. Shahar mahallalari chegaralari, qoidaga koʻra, shaharning turar joy zonalari chegaralari doirasida belgilanadi, bunda shaharlar mahallalari fuqarolar yigʻinlari mahallalar hududiga shaharning boshqa zonalarini, shuningdek yer fondining boshqa toifalari yerlarini kiritish toʻgʻrisida ham iltimos qilishlari mumkin.

25. Mahallaning chegaralari yuridik va jismoniy shaxslarning egaligida, foydalanishida boʻlgan, ular ijaraga olgan va ularning mulki boʻlgan yer uchastkalari chegaralari, yirik kanallar, kollektorlar, temir yoʻl va avtomobil yoʻllari, shuningdek joyning boshqa tabiiy va sunʼiy obyektlari boʻyicha belgilanadi.

26. Mahallalarning chegaralari shaharlar, shaharchalar chizmalarida 1:2000 masshtabda, qishloqlar va ovullar chizmalarida esa — 1:10000 masshtabda aks ettiriladi.

27. Mahallalar chegaralarini belgilash jarayonida har bir mahalla boʻyicha chegaralar tavsiflanadi. Chegaralar tavsifida ular boʻyicha chegara belgilanadigan koʻchalar, tabiiy va sunʼiy obyektlar nomlari, chegaralar yoʻnalishi keltiriladi.

28. Mahallalar chegaralarining chizmalari va tavsifi tuman, shahar hokimligining topshirigʻi boʻyicha, shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yigʻinlarining iltimosnomalari asosida Davlat kadastrlari palatasining tegishli tuman (shahar)dagi filiallari tomonidan oʻn besh kun mobaynida mahalliy budjet mablagʻlari hisobidan tayyorlanadi.

29. Mahallalarning chegaralari chizmasi qoʻshni mahallalarning fuqarolar yigʻinlari bilan kelishiladi.

30. Tuziladigan, birlashtiriladigan yoki boʻlinadigan mahallalarning chegaralar chizilgan va chegaralar tavsiflangan chizmalari ushbu Nizomning 17-bandida belgilangan tartibda mahallalarni tuzish, birlashtirish va boʻlish toʻgʻrisidagi qarorlar bilan birgalikda xalq deputatlari, tuman, shahar Kengashining qarori bilan tasdiqlanadi.

31. Mahallalar chegaralarini oʻzgartirish ushbu boʻlim talablari hisobga olingan holda tuman, shahar hokimining taklifi asosida, xalq deputatlari tuman, shahar Kengashining alohida qarori bilan shaharchalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalari fuqarolar yigʻinlari iltimosnomasi boʻyicha amalga oshiriladi.

32. Mahallalarga beriladigan nom:

mahallaning eng xarakterli belgilarini aks ettirishi;

mahallaning nomi ushbu mahalla joylashgan joyning mavjud tizimiga mos boʻlishi;

mahalliy aholining fikrini eʼtiborga olishi;

qoidaga koʻra, uchtadan ortiq boʻlmagan soʻzdan iborat boʻlishi;

mahalliy aholining geografik, tarixiy, milliy, etnik, tili bilan bogʻliq xususiyatlarini va mahalliy aholi hayotining boshqa xususiyatlarini hisobga olishi;

mahallalar nomlarining oʻxshashligi adashishga olib kelishini, kalondimogʻlik maʼnosiga ega boʻlishini, ushbu nomlarning Oʻzbekiston xalqining tarixi, anʼanalari va madaniyati bilan nomuvofiqligini istisno etishi kerak.

33. Mahallalarga ayrim odamlarning, ijtimoiy-siyosiy arboblarning nomlarini berishga, qoidaga koʻra, yoʻl qoʻyilmaydi, Oʻzbekiston yoki jahon tarixida chuqur iz qoldirgan shaxslar bundan mustasno.

Mahallalarga Oʻzbekiston yoki jahon tarixida chuqur iz qoldirgan shaxslarning nomi “Geografik obyektlarning nomlari toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 10¹-moddasida belgilangan tartibda beriladi.

34. Bir tuman, shahar doirasidagi, tarkibida tumanlar mavjud boʻlgan shahar yoki aholi punkti doirasidagi bir nechta turdosh geografik obyektga aynan bir xil nom berilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

35. Mahallalar nomlarini oʻzgartirishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi:

ayrim mahallalarning tarixiy nomlarini tiklash zarur boʻlganda;

agar mahalla geografik obyektlarning nomlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiq boʻlmagan abbreviatura, raqam yoki soʻz birikmasi bilan belgilangan boʻlsa;

mahallalarga Oʻzbekistonning tarixida chuqur iz qoldirgan shaxslarning nomlarini berish zarur boʻlganda;

bir tuman, shahar doirasidagi, tarkibida tumanlar mavjud boʻlgan shahar yoki aholi punkti doirasidagi mahallalarning nomlari bir xil boʻlganda.

Mahalla ikki va undan ortiq mahallaga boʻlinganda ulardan birida qonunchilikka zid boʻlmagan holda boʻlingan mahallaning nomi saqlanib qolishi mumkin.

36. Mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yigʻinlarining iltimosnomasi va tumanlar, shaharlar hokimlarining taklifi boʻyicha xalq deputatlari tuman, shahar Kengashlari tomonidan, tarkibida tumanlar mavjud boʻlgan shaharlarda esa tumanlar hokimlari kiritgan takliflarga koʻra xalq deputatlari shaharlar Kengashlari tomonidan amalga oshiriladi, “Geografik obyektlarning nomlari toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 10¹-moddasida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

37. Tuman, shahar hokimi besh kun mobaynida shaharcha, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yigʻinlarining mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi iltimosnomasini takliflar tayyorlash uchun koʻrib chiqadi va tegishli hujjatlar bilan birgalikda ularni geografik obyektlariga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish masalalari boʻyicha tegishli tuman, shahar komissiyasiga (keyingi oʻrinlarda tuman, shahar komissiyasi deb ataladi) kiritadi.

38. Tuman, shahar komissiyasi taqdim etilgan hujjatlarni geografik obyektlarning nomlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi nuqtai nazaridan koʻrib chiqadi, keyinchalik Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar komissiyasiga kiritish uchun takliflar tayyorlaydi hamda ularni tuman, shahar hokimiga yuboradi.

39. Mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish toʻgʻrisida takliflar tayyorlashda tuman, shahar komissiyasi:

mahallalarning Oʻzbekiston xalqining tarixiy-madaniy qadriyatlari va merosi bilan bogʻliq nomlari muhofaza qilinishini, ular asossiz ravishda qayta nomlanishining oldi olinishini;

mahallalar nomining oʻzgartirilishiga va ularga Oʻzbekiston xalqining milliy anʼanalari va mentalitetiga yot boʻlgan nomlar berilishiga yoʻl qoʻyilmasligini;

mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirishda mahalliychilik, oshna-ogʻaynigarchilik, xizmat mavqeyini suiisteʼmol qilish istisno etilishini taʼminlashi kerak.

40. Tuman, shahar hokimi tuman, shahar komissiyasi tomonidan tayyorlangan mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi taklifni geografik obyektlarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasiga (keyingi oʻrinlarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasi deb ataladi) kiritadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasi taqdim etilgan hujjatlarning har tomonlama oʻrganilishini tashkil etadi, shundan soʻng ularni geografik obyektlarning nomlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi nuqtai nazaridan davlat ekspertizasidan oʻtkazish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligiga topshiradi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar komissiyasi amalga oshirilgan ishlarning yakunlariga koʻra hamda davlat ekspertizasi natijalarini hisobga olgan holda tegishli xulosa beradi.

41. Tuman, shahar hokimi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasining xulosasiga muvofiq mahallalarning nomlari va ular nomining oʻzgartirilishi boʻyicha takliflarni tayyorlaydi va ularni koʻrib chiqish uchun xalq deputatlari tegishli tuman, shahar Kengashiga kiritadi.

Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi navbatdagi sessiyada tuman, shahar hokimining taklifini koʻrib chiqadi va tegishli qaror qabul qiladi.

42. Tuman, shahar hokimi oʻn kun muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligiga Geografik obyektlarning nomlari davlat reyestriga kiritish uchun mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi tegishli hujjatlarni yuboradi.

43. Ushbu Nizomning buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradi.