Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi plenumining
Qarori
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining jinoyat ishlari boʻyicha ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilikka oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilganligi, shuningdek sud amaliyotida masalalar kelib chiqqanligi munosabati bilan “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 17-moddasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining jinoyat ishlari boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1. “Giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar bilak qonunga xilof ravishda muomala qilishga oid jinoyat ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 1995-yil 27-oktabrdagi 21-sonli qarori:
a) oʻzbek tilidagi matni 3-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Hukmda jinoiy guruh aynan qaysi mezonlar boʻyicha uyushgan guruh deb topilganligi aks ettirilishi lozim”;
b) 8-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qonun mazmuniga koʻra (JK 273-moddasining toʻrtinchi qismi), giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarni isteʼmol qilish yoki tarqatish uchun bangixona tashkil qilish yoki saqlash deganda, aybdor tomonidan xonalarni mazkur modda yoki vositalarni isteʼmol qilish maqsadida bir yoki bir necha marotaba berib turilishi tushunilishi lozim (bunda xonaning giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarni isteʼmol qilish uchun maxsus moslangan-moslanmaganligi va aybdor gʻaraz maqsadni koʻzda tutgan-tutmaganligi yuridik ahamiyat kasb etmaydi). Agar giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmolchilar tomonidan xona berib turgan shaxsga bildirmasdan olib kelib, isteʼmol qilinganligi aniqlansa, uni (xona berib turgan shaxsni) bangixona tashkil qilish yoki saqlashda aybdor deb topish mumkin emas”.
2. “Kontrabanda va bojxona qonunlarini buzish toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 1996-yil 27-fevraldagi 2-sonli qarori:
a) oʻzbek tilidagi matni 3-bandi “d” kichik bandining ikkinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi 209 yoki 228-moddasi bilan jinoiy javobgarlikka tortiladi” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 182 yoki 246 va 209 yoki 228-moddasi bilan jinoiy javobgarlikka tortiladi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
b) 6-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jinoyat protsessual kodeksi 211-moddasiga muvofiq kontrabanda ashyolari (JK 246-moddasi) yoxud tovar yoki boshqa qimmatliklar (JK 182-moddasi) daliliy ashyo tariqasida musodara qilinishi lozim.
Transport vositalarini jinoyat quroli deb topish masalasini hal qilishda, sudlar Oliy sud Plenumining 2012-yil 13-dekabrdagi “Jinoyat ishlari boʻyicha ashyoviy dalillarga oid qonunchilikni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi qarorida bayon etilgan tushuntirishlarga rioya qilishlari lozim.
Kontrabanda ashyolari aybdor tomonidan sotilgan boʻlsa, sud ularning qiymatini mahkumdan davlat foydasiga undirish masalasini muhokama qilishi kerak (FK 199-moddasi)”.
3. “Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi jinoyatlar va boshqa huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 1996-yil 20-dekabrdagi 36-sonli qarori:
a) 2-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar jumlasiga davlat qoʻriqxonalari, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari, tabiat bogʻlari, davlat tabiat yodgorliklari, ayrim tabiiy obyektlar va majmualarni saqlab qolish, takror koʻpaytirish va tiklash uchun moʻljallangan hududlar, muhofaza etiladigan landshaftlar, ayrim tabiiy resurslarni boshqarish uchun moʻljallangan hududlar, davlat biosfera rezervatlari, davlatlararo muhofaza etiladigan tabiiy hududlar kiradi”;
b) 6-bandining birinchi xatboshisidagi “24 — 26-moddalari bilan” soʻzlari “24-25-moddalari bilan” soʻzlari bilan almashtirilsin.
4. “Ijtimoiy xavfli tajovuzlardan zaruriy mudofaa huquqini taʼminlovchi qonunlarni sudlar tomonidan qoʻllanishi haqida”gi 1996-yil 20-dekabrdagi 39-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni 9-bandidagi “a, b, d, r, s ch. 2 st. 97 Ugolovnogo kodeksa” soʻzlari “a, b, d, j, r, s ch. 2 st. 97 Ugolovnogo kodeksa” soʻzlari bilan almashtirilsin.
5. “Sudlar tomonidan jinoyat ishlarini birinchi bosqich sudida muhokama etish jarayonida protsessual qonunchilikka rioya qilinishi toʻgʻrisida”gi 1997-yil 22-avgustdagi 12-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni 2-bandining ikkinchi jumlasidagi “o nalichii nepogashennoy ili nesnyatoy sudimosti” soʻzlari “o nalichii nepogashennoy ili nesnyatoy sudimosti v sootvetstvii so statyey 77 Ugolovnogo kodeksa” soʻzlari bilan almashtirilsin;
b) rus tilidagi matni 3-bandidagi “chto doljno bit otrajeno v protokole sudebnogo zasedaniya” soʻzlari “chto doljno bit otrajeno v protokole sudebnogo zasedaniya (stati 435 — 437 UPK)” soʻzlari bilan almashtirilsin;
v) rus tilidagi matni 13-bandi uchinchi xatboshisining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Predstavleniye sudu takoy formulirovki dlya gosudarstvennogo obvinitelya i zaщitnika yavlyayetsya obyazatelnim (statya 450 UPK)”;
g) 18-bandning ikkinchi jumlasidagi: “yoki advokatlar hayʼati rayosatiga” soʻzlari, “yoki Oʻzbekiston Respublikasi advokatlar Palatasi hududiy boshqarmasi qoshidagi malaka komissiyasiga” soʻzlari bilan almashtirilsin.
6. “Jinoiy harakatlar oqibatida yetkazilgan moddiy zararni qoplash masalasiga doir sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1998-yil 11-sentabrdagi 21-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni muqaddimasi uchinchi xatboshisi birinchi jumlasi “ne prinimayut mer k obespecheniyu grajdanskogo iska” soʻzlaridan soʻng “ne vsegda proyavlyayut sootvetstvuyuщeye reagirovaniye na sluchai nesvoyevremennogo nalojeniya aresta na imuщestvo organom predvaritelnogo sledstviya” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
b) 3-bandi ikkinchi xatboshisining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan shaxslar yetkazilgan zarar uchun umumiy asoslarda mustaqil javobgar boʻladilar”;
v) 3-bandining ikkinchi xatboshisining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan shaxsda zararni qoplash uchun yetarli mol-mulki yoki boshqa daromad manbalari boʻlmagan taqdirda, zarar toʻligʻicha yoki uning yetishmagan qismi voyaga yetmaganning ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakillari tomonidan toʻlanishi lozim”.
7. “Oʻzgalar mulkini oʻgʻirlik, talonchilik va bosqinchilik bilan talon-toroj qilish jinoyat ishlari boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1999-yil 30-apreldagi 6-sonli qarori:
a) muqaddimaning uchinchi xatboshisi quyidagi taqrirda bayon etilsin:
“Mavjud kamchiliklarni bartaraf etish, shuningdek mazkur toifadagi ishlar boʻyicha qonunni toʻgʻri va aniq qoʻllanilishini taʼminlash maqsadida, “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 17-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi”.
8. “Poraxoʻrlik ishlari boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1999-yil 24-sentabrdagi 19-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni muqaddimasi birinchi xatboshisidagi birinchi jumla quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Plenum, zaslushav informatsii predsedateley Tashkentskogo gorodskogo i Tashkentskogo oblastnogo sudov i, obsudiv sudebnuyu praktiku po rassmotreniyu del o vzyatochnichestve, otmechayet, chto v osnovnom eta kategoriya del razreshayetsya pravilno v strogom sootvetstvii s zakonom”;
b) rus tilidagi matni 13-bandining birinchi jumlasidagi “st. 23 UK” soʻzlari “st. 33 UK” soʻzlari bilan almashtirilsin.
9. “Voyaga yetmaganlarning jinoyatlari haqidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2000-yil 15-sentabrdagi 21-sonli qarori:
a) oʻzbek tilidagi matni muqaddimasi ikkinchi xatboshisidagi “ayrim protsessual va moddiy qonun talablarini buzish hollariga ham yoʻl qoʻyilmoqda” soʻzlari “jinoyat va jinoyat-protsessual qonun normalariga har doim ham rioya etmayaptilar” soʻzlari bilan almashtirilsin;
b) oʻzbek tilidagi matni muqaddimasi uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jinoyat sodir etilishiga imkon bergan sabab va shart-sharoitlarni lozim darajada aniqlashga har doim tegishli eʼtibor berilmayapti va ularni bartaraf etish yuzasidan qonunda nazarda tutilgan choralar koʻrilmayapti”;
v) oʻzbek tilidagi matni 2-bandining ikkinchi xatboshisidagi “Qamoqqa olish” soʻzlari “voyaga yetmaganning qamoqqa olinishi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
g) oʻzbek tilidagi matni 3-bandi birinchi xatboshisining ikkinchi jumlasidagi “sodir etgan” soʻzlari “sodir etganlikda ayblangan” soʻzlari bilan almashtirilsin.
10. “Maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2000-yil 15-sentabrdagi 22-sonli qarori:
a) 8-bandning birinchi xatboshisidagi “MJtK 21-moddasi va 310-moddasi ikkinchi qismi” soʻzlari “MJtK 21, 3081-moddasi va 310-moddasining ikkinchi qismi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
b) oʻzbek tilidagi matni 20-bandining uchinchi xatboshisidagi “vaqtdan” soʻzi “vaqtdan (sanasi va soati)” soʻzlari bilan almashtirilsin;
v) oʻzbek tilidagi matni 21-bandidagi “Nizom yoki Qoidalar” soʻzlaridan keyin “(blanket dispozitsiyasida)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
11. “Gumon qilinuvchi va ayblanuvchini himoya huquqi bilan taʼminlashga oid qonunlarni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2003-yil 19-dekabrdagi 17-sonli qarori:
a) 11-bandi birinchi xatboshisidagi “JPK 49-moddasining ikkinchi qismida” soʻzlari “JPK 49-moddasining ikkinchi va uchinchi qismlarida” soʻzlari bilan almashtirilsin;
b) 11-bandi ikkinchi xatboshisidagi “gumon qilinuvchining, ayblanuvchining yaqin qarindoshlari yoki qonuniy vakillari va boshqa shaxslar” soʻzlari “gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining yaqin qarindoshlaridan biri yoki qonuniy vakillari” soʻzlari bilan almashtirilsin;
v) 11-bandi oltinchi xatboshisi chiqarilsin.
12. “Sudlar tomonidan jinoyat ishlarini apellatsiya tartibida koʻrish amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2006-yil 3-fevraldagi 2-sonli qarori:
a) oʻzbek tilidagi matni 15-bandi birinchi xatboshisidagi “JPK 490-moddasi” soʻzlari “JPK 490-moddasining uchinchi qismi” soʻzlari bilan almashtirilsin.
13. “Badanga qasddan shikast yetkazishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2007-yil 27-iyundagi 6-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni 7-bandi uchinchi xatboshisidagi “poterpevshey telesnogo povrejdeniya” soʻzlari “poterpevshey tyajkogo telesnogo povrejdeniya” soʻzlari bilan almashtirilsin.
14. “Umrbod ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2007-yil 14-noyabrdagi 15-sonli qarori:
a) 12-bandidagi “JK 50-moddasi beshinchi qismi “b, v, g” bandlariga muvofiq” soʻzlari “JK 50-moddasi yettinchi qismi “b, v, g” bandlariga muvofiq” soʻzlari bilan almashtirilsin.
15. “Sudlar tomonidan jinoyat ishlarini nazorat tartibida koʻrish amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2008-yil 15-maydagi 12-sonli qarori:
a) oʻzbek tilidagi matni 19-bandining uchinchi xatboshisidagi “(faqat JPK 490-moddasi beshinchi qismida koʻrsatilgan masalalar boʻyicha)” soʻzlari chiqarilsin.
16. “Bir necha jinoyat sodir etilganda qilmishni kvalifikatsiya qilishga doir masalalar toʻgʻrisida”gi 2008-yil 5-maydagi 13-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni 28-bandining ikkinchi xatboshisidagi “v poryadke, ustanovlennom statyey 78 UK” soʻzlari “v poryadke, ustanovlennom statyey 79 UK” soʻzlari bilan almashtirilsin.
17. “Ruhiy kasallikka chalingan shaxslarga nisbatan tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2008-yil 12-dekabrdagi 23-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni 13-bandi quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“V sluchaye esli budet ustanovleno, chto litso, zabolevsheye psixicheskoy boleznyu, ne prichastno k sovershennomu prestupleniyu, sud, prekrativ proizvodstvo po delu o primenenii prinuditelnix mer meditsinskogo xaraktera, vozvraщayet delo organu predvaritelnogo sledstviya dlya ustanovleniya litsa, sovershivshego prestupleniye”.
18. “Sud hujjatlarini bajarishdan boʻyin tovlash va ularning ijro etilishiga toʻsqinlik qilish uchun jinoiy javobgarlikka doir qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2009-yil 10-apreldagi 7-sonli qarori:
a) oʻzbek tilidagi matni 1-bandi uchinchi xatboshisidagi: “JK 148-moddasi” soʻzlari “JK 148-moddasi birinchi qismi” soʻzlari bilan almashtirilsin.
19. “Jinoyat ishlari boʻyicha protsessual chiqimlarni undirish amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2009-yil 24-noyabrdagi 13-sonli qarori:
a) rus tilidagi matni muqaddimasi ikkinchi xatboshisining birinchi jumlasidagi “Sudi neredko v narusheniye zakona ne prinimayut neobxodimix mer k vziskaniyu s osujdennix protsessualnix izderjek, ponesennix organami doznaniya, sledstviya i sudami” soʻzlari “Sudi neredko v narusheniye zakona ne prinimayut neobxodimix mer k vziskaniyu s osujdennix ponesennix po delu protsessualnix izderjek” soʻzlari bilan almashtirilsin;
b) oʻzbek tilidagi matni 4-bandi ikkinchi xatboshisidagi “ish joyida saqlanib qoluvchi oʻrtacha ish haqi” soʻzlari “ish joyida qonunga koʻra saqlanib qoluvchi oʻrtacha ish haqi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
v) rus tilidagi matni 6-bandi birinchi xatboshisidagi “Razʼyasnit, chto po zakonu” soʻzlari “Razʼyasnit, chto v sootvetstvii s punktom 3 stati 471 UPK” soʻzlari bilan almashtirilsin;
g) oʻzbek tilidagi matni 7-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, JPK 320-moddasi birinchi qismiga muvofiq jinoyat ishini tergov qilish va sudda koʻrishda sarf qilingan chiqimlar davlat foydasiga mahkumlardan (shu jumladan, jazodan ozod qilingan yoki jazo tayinlanmagan holda ayblov hukmi chiqarilganda ham) undiriladi, tarjimonga toʻlangan summalar, shuningdek JPK 320-moddasi oltinchi, yettinchi va sakkizinchi qismlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno”.
20. “Harbiy xizmatni oʻtash tartibiga qarshi jinoyatlarga oid ishlarni koʻrish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2000-yil 15-sentabrdagi 23-sonli qarori:
a) 1.2-bandidagi “Davlat chegarasini himoya qilish qoʻmitasi” soʻzlari chiqarilsin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi B. MUSTAFAYEV
Toshkent sh.,
2012-yil 13-dekabr,
19-son