O‘zbekiston Respublikasi Hukumati bilan Tojikiston Respublikasi Hukumati, bundan keyin Tomonlar deb ataluvchilar,

o‘z davlatlarining xalqlari o‘rtasidagi an’anaviy do‘stlik munosabatlarini mustahkamlashga, O‘zbekiston Respublikasi va Tojikiston Respublikasi o‘rtasida hamkorlikni kuchaytirishga intilib,

Sarez ko‘li toshsa yoki toshish xavfi tug‘ilsa, buning oldini olish va bartaraf etish sohasida hamkorlik qilish ikkala davlatning farovonligi hamda bexatarligiga ko‘maklashishini e’tirof etib,

Sarez ko‘lining toshishi va buning oqibatida suv toshqini falokatiga uchragan ulkan zonaning yuzaga kelishi ikkala mamlakat uchun naqadar xavfli ekanini anglab,

o‘z davlatlari ekologik tizimlarining o‘zaro bog‘liq ekanligi Tomonlar o‘rtasida transhududiy favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishining oldini olish va bartaraf etish borasida bahamjihat siyosat olib borishni taqozo etishidan kelib chiqib,

quyidagilar to‘g‘risida ahdlashib oldilar:

Tomonlar Sarez ko‘li toshib ketishi oqibatida yuz berishi mumkin bo‘lgan ekologik falokat ko‘lamini kamaytirish maqsadida quyidagi sohalarda hamkorlik qiladilar:

ishonchli kuzatuv hamda oshig‘ich xabar berish tizimini ishlab chiqish va tatbiq etish bo‘yicha;

ro‘y berishi mumkin bo‘lgan falokatning oldini olish va uning oqibatlarini bartaraf etish uchun mo‘ljallangan organlar va boshqaruv tizimlarining, kuch hamda vositalarning hamisha shay ekanligini aniqlash bo‘yicha.

Ushbu Bitimda atamalar quyidagi ma’noda qo‘llanadi:

“so‘rayotgan Tomon”— boshqa Tomonga Sarez ko‘lining holati to‘g‘risida axborot berishni so‘rab murojaat qilgan Tomon;

“taqdim etuvchi Tomon” — boshqa Tomonning Sarez ko‘lining ahvoli to‘g‘risida axborot berishni so‘rab qilgan iltimosini qondiruvchi Tomon;

“aloqa ma’muriyati” — Tomonlar telekommunikatsiyasi sohasida davlat boshqaruvining maxsus vakolatli organlari;

“favqulodda vaziyat” — odamlarning qurbon bo‘lishiga, kishilar salomatligi va atrofdagi tabiiy muhitning izdan chiqishiga, xiyla katta moddiy ziyon ko‘rish va odamlarning mehnat sharoitining buzilishiga sabab bo‘ladigan yoki sabab bo‘lgan falokat, xavfli tabiiy hodisa, halokat, tabiiy va boshqa ofat natijasida muayyan hududda yuzaga kelgan vaziyat;

“favqulodda vaziyatning oldini olish” — oldindan va favqulodda vaziyatlar kelib chiqish tavakkalchiligi xavfini maksimum darajada kamaytirishga, shuningdek odamlar sog‘lig‘ini saqlash, atrof muhitga etadigan ziyon hamda moddiy zarar xavfini kamaytirishga yo‘naltirilgan tadbirlar majmui,

“favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish” — favqulodda vaziyat yuz berganida o‘tkaziladigan va odamlar hayotini, ularning sog‘lig‘ini saqlash, atrof muhitga etadigan ziyon va moddiy zarar ko‘lamlarini kamaytirish, shuningdek favqulodda vaziyat zonasini kichraytirish, unga tahdid soladigan omillar faoliyatiga chek qo‘yishga yo‘naltirilgan avariya-qutqaruv ishlari va boshqa tezkor tadbirlar;

“favqulodda vaziyat zonasi” — favqulodda vaziyat yuzaga kelgan hudud.

Quyidagilar ushbu Bitimni bajarishda Tomonlarning vakolatli organi hisoblanadi:

O‘zbekiston Tomonidan — O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi;

Tojikiston Tomonidan — Tojikiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi;

Boshqa vakolatli organ tayinlansa, Tomonlar bir-biriga diplomatik kanallar orqali bu to‘g‘rida xabarnoma yo‘llaydilar.

Tomonlarning ushbu Bitim doirasidagi hamkorligi quyidagilarni ko‘zda tutadi:

kuzatuv va shoshilinch xabar qilishning ishonchli lokal tizimlarini ishlab chiqish va joriy etish;

Sarez ko‘li toshib ketishi oqibatida yuz berishi mumkin bo‘lgan hodisalarning deformatsion, seysmologik va gidrometeorologik monitoringini tashkil etish hamda amalga oshirish;

Sarez ko‘li toshib ketishi oqibatida yuz berishi mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatni taxminlash, Sarez ko‘li tabiiy to‘g‘onini birgalikda monitoringini tashkil etish hamda amalga oshirish;

Sarez ko‘li toshib ketishining atrof muhit va aholi uchun xavf tug‘dirishini baholash yuzasidan o‘zaro axborot almashish;

Sarez ko‘li muammolariga oid ilmiy tadqiqot loyihalarini birgalikda rejalashtirish, ishlab chiqish va amalga oshirish, ilmiy-texnikaviy adabiyot hamda tadqiqiy ish natijalarini almashish;

birgalikda konferensiyalar, seminarlar, ish kengashlari, mashg‘ulot hamda mashqlar o‘tkazish;

qo‘shma publikatsiya va ma’ruzalar tayyorlash;

Tomonlar vakolatli organlarining hamjihat ishlashini ta’minlash;

Taqdim etuvchi Tomonning Sarez ko‘li toshib ketishi va favqulodda vaziyatning yuzaga kelish xavfi to‘g‘risida o‘z vaqtida so‘rayotgan Tomonni xabardor qilishini tashkil etish;

suv bosishi ehtimol bo‘lgan joylarda xabar berishning lokal tizimlarini barpo etish tadbirlarini rejalashtirish va o‘tkazish;

Tomonlarning vakolatli organlari o‘rtasida kelishilgan holda fuqarolik himoyasi (mudofaasi) hamda Sarez ko‘lining toshib ketishi yoki toshishi xavfi tufayli yuzaga keladigan favqulodda vaziyatning oldini olish va bartaraf etish sohasidagi boshqa faoliyat.

Zarur hollarda Tomonlar Sarez ko‘li muammolariga aloqador favqulodda vaziyatlarning oldini olish, xabar berish va bartaraf etish sohasida faoliyat yuritayotgan davlat muassasalari hamda tashkilotlari, yuridik va jismoniy shaxslar o‘rtasidagi hamkorlikni rag‘batlantiradilar.

Ushbu Bitimni bajarish yuzasidan tadbirlarni amalga oshirish uchun Tomonlarning vakolatli organlari Sarez ko‘li muammolariga bog‘liq favqulodda vaziyatning oldini olish va o‘z vaqtida xabar berish sohasida hamkorlik bo‘yicha Qo‘shma komissiya tuzadilar, uning tarkibi, vazifalari va ish tartibini belgilaydilar.

Agar Tomonlar boshqacha kelishib olmagan bo‘lsalar, boshqa Tomonning ushbu Bitimda ko‘zda tutilgan faoliyatda ishtirok etish uchun va favqulodda vaziyatlarni tugatishga bevosita bog‘liq bo‘lmagan vakillarini qabul qiluvchi Tomon ularning o‘z davlati hududida bo‘lishi va yurishi xarajatlarini ko‘taradi. Qabul qiluvchi Tomon davlati hududiga va uning hududidan qaytib kelish xarajatlarini yuboruvchi Tomon to‘laydi.

Tojikiston Tomoni har hafta, Sarez ko‘li mintaqasida favqulodda vaziyat yuzaga kelgan holda esa ahvol va Favqulodda vaziyatning kelib chiqish fakti to‘g‘risida shoshilinch axborotni O‘zbekiston Tomoniga taqdim etadi.

Axborot Tomonlarning vakolatli organlari liniyasi orqali uzatiladi.

Tomonlarning vakolatli organlari Sarez ko‘lining toshib ketishiga bog‘liq ravishda favqulodda vaziyat tahdid solgan va yuzaga kelganda xabar berish hamda kundalik faoliyat tartibi to‘g‘risida qo‘shma yo‘l-yo‘riq ishlab chiqadilar.

Tomonlar Sarez ko‘li tevaragidagi vaziyatga oid axborotni bir-birlariga so‘rov bo‘yicha ham, o‘z tashabbuslariga ko‘ra ham taqdim etadilar.

Sarez ko‘lining toshib ketish xavfi yuzaga kelsa, Tomonlarning vakolatli organlari aholini maxsus avtomatlashtirilgan xabar berish tarmog‘ini barpo etish va zarurat tug‘ilsa Tomonlarning magistral hamda zonalar ichidagi ijaraga olingan ma’muriy aloqa kanallaridan qisman foydalanish orqali xabardor qilish choralarini ko‘radilar.

Tomonlar davlatlarining qonunlariga binoan oshkor qilinmaydigan axborotdan tashqari, ushbu Bitim doirasida olingan axborot, agar Tomonlarning vakolatli organlari yozma ravishda boshqacha kelishgan bo‘lmasalar, e’lon qilinadi va undan oddiy amaliyot hamda Tomonlardan har birining ko‘rsatmasiga muvofiq foydalaniladi.

Ushbu Bitimni talqin etish va qo‘llash yuzasidan kelib chiqqan bahslar Tomonlar o‘rtasida muzokaralar o‘tkazish orqali hal etiladi.

Tomonlarning o‘zaro kelishuviga binoan, ushbu Bitimga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilishi mumkin. Ular alohida bayonnomalar tarzida rasmiylashtiriladi va uning tarkibiy qismi hisoblanadi.

Ushbu Bitim imzolangan sanadan boshlab kuchga kiradi.

Ushbu Bitimning muddati cheklanmagan. Tomonlardan har biri yozma ravishda xabar berib uning faoliyatini to‘xtatishi mumkin.

Ushbu Bitimning faoliyati Tomonlardan biri uning faoliyatini to‘xtatish to‘g‘risidagi qarordan xabardor qilingan sanadan olti oy o‘tgach to‘xtatiladi.

Ushbu Bitim faoliyatining to‘xtatilishi, agar Tomonlar boshqacha kelishgan bo‘lmasalar, unga muvofiq amalga oshirilayotgan, boshlangan, ammo uning amal qilishi to‘xtatilgunicha yakunlanmagan faoliyatga daxl qilmaydi.

Toshkent shahrida, 2000-yil 30-mayda ikki nusxada, o‘zbek, tojik va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.

Ushbu Bitim qoidalarini talqin qilishda rus tilidagi matndan foydalaniladi.