O‘zbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston o‘rtasida
Shartnoma
Do‘stona munosabatlarni va har tomonlama hamkorlikni yanada mustahkamlash to‘g‘risida
O‘zbekiston Respublikasi va Turkmaniston — bundan keyin Tomonlar deb ataluvchi,
ikki davlat xalqlari o‘rtasidagi tarixiy do‘stona va qo‘shnichilik urf odatlariga asoslanib,
O‘zbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston o‘rtasida do‘stlik, hamkorlik va o‘zaro yordam to‘g‘risida 1996-yil 16-yanvardagi (Turkmenbashi) Shartnomada, O‘zbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston o‘rtasida do‘stlik, ishonchni mustahkamlash va hamkorlikni rivojlantirish to‘g‘risida 2004-yil 19-noyabrda (Sandjar) Shartnomada nazarda tutilgan o‘zbek-turkman munosabatlarining fundamental prinsiplar va Tomonlar o‘rtasida erishilgan boshqa kelishuvlardagi huquq va majburiyatlaridan kelib chiqib,
O‘zbekiston bilan Turkmaniston o‘rtasidagi munosabatlarni sifatli yangi darajaga ko‘tarishga bo‘lgan o‘zaro intilishlari ular xalqlarining tub manfaatlariga to‘la javob berishini, milliy, mintaqaviy va xalqaro xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlash va mustahkamlash ishiga xizmat qilishini hisobga olib,
o‘zlarining Birlashgan Millatlar Tashkiloti Ustavining maqsadlari va prinsiplariga sodiqligini tasdiqlab,
an’anaviy do‘stona munosabatlarini yanada mustahkamlash, barcha yo‘nalishlarda har tomonlama hamkorlikni kengaytirish va chuqurlashtirish va ikki tomonlama hamkorlikka yangi sifat berish hamda uning xalqaro-huquqiy negizini mustahkamlash zaruratidan kelib chiqib,
quyidagilar to‘g‘risida kelishib oldilar;
1-modda
Tomonlar ikki tomonlama va mintaqaviy munosabatlarning asosiy masalalari, shuningdek bir-birini qiziqtiradigan xalqaro muammolar bo‘yicha muntazam ravishda fikr almashib, xalqaro huquqning umume’tirof etilgan prinsiplari va normalariga asoslangan teng huquqli hamkorlikni mustahkamlaydilar.
2- modda
Tomonlar Birlashgan Millatlar Tashkilotida, uning ixtisoslashgan tashkilotlarida va boshqa ko‘p tomonlama davlatlararo tizimlarida birgalikda faol harakat qiladilar. Ular xalqaro tashkilotlar doirasida ularning milliy manfaatlariga daxldor masalalar ko‘rilayotganda bir-birini qo‘llab-quvvatlaydilar va o‘zaro tushunishlarini namoyon qiladilar.
3- modda
Tomonlar O‘zbekiston Respublikasi va Turkmanistonning hududiy yaxlitligini va hozirgi mavjud chegaralarining buzilmasligini tan oladilar va hurmat qiladilar.
Tomonlar boshqa Tomonning suverenitetiga, xavfsizligiga, hududiy yaxlitligiga zarar yetkazadigan, shu jumladan uchinchi davlatlar bilan shunga qaratilgan xalqaro shartnomalar tuzish bo‘yicha biron-bir harakat qilmaydilar.
Tomonlar o‘z hududlarida har bir davlatning mustaqilligi va hududiy yaxlitligiga qarshi qaratilgan tashkilotlar, guruhlar va ayrim shaxslarning qonunga zid faoliyatini man qiladilar va ularning paydo bo‘lishiga barham beradilar.
4-modda
Terrorizm va transmilliy uyushgan jinoyatchilikning boshqa turlariga, tinchlikka va xalqaro xavfsizlikka solinadigan yangi tahdidlarga, xavflarga qarshi turishda, narkotik vositalar, psixotrop moddalar va ularning prekursorlarining noqonuniy aylanishlariga qarshi kurashda hamkorlik qilish maqsadida, Tomonlar davlatlarining tegishli vakolatli organlar bilan alohida xalqaro shartnomalar tuzish va xalqaro-huquqiy vositalardan foydalanish yo‘li bilan bevosita aloqalarini qo‘llab-quvvatlaydilar.
5-modda
Tomonlar ikki davlat o‘rtasida iqtisodiyot va savdo sohasidagi hamkorlik o‘zaro manfaatli ekanligini ta’kidlab, o‘zaro savdoni, investitsiyalarni va iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish uchun harakat qiladilar.
Tomonlar O‘zbekiston Respublikasi va Turkmanistonning barqaror iqtisodiy rivojlanishini ta’minlash, Tomonlarning xo‘jalik yurituvchi subyektlari o‘rtasida savdo-iqtisodiy, investitsion, ilmiy-texnikaviy hamkorlikligini rivojlantirish va mustahkamlash uchun mustahkam shartnomaviy-huquqiy negiz va qulay sharoit yaratish maqsadida ikkala davlat manfaatlari uchun, ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantiradilar, kengaytiradilar va mustahkamlaydilar.
Tomonlar jahon bozorida raqobatlasha oladigan zamonaviy texnologiyalarni joriy qilib, qo‘shma ishlab chiqarishlarni yaratish va rivojlantirish jarayonlarini faollashtirish bo‘yicha zarur chora-tadbirlar ko‘rib hamkorlikning yuqorida ko‘rsatilgan sohalarida loyihalar taklif qiladilar va amalga oshiradilar, shuningdek ikki tomonlama hamkorlikning istiqbolli loyihalarini moliyalashda ikkala davlatning moliyaviy institutlarini rag‘batlantiradilar va xalqaro moliyaviy institutlarning mablag‘larini va resurslarini birgalikda jalb qiladilar.
Tomonlar ikki davlat kichik va xususiy korxonalarining o‘zaro faol harakatlari va bevosita aloqa qilishlariga yordam beradilar, raqobatbardosh tayyor mahsulot ishlab chiqarishga mo‘ljallangan qo‘shma korxonalar tuzish va faoliyatini yo‘lga qo‘yishga, va shuningdek hamkorlikning boshqa istiqbolli shakllarini rivojlantirishga ko‘maklashadilar.
6-modda
Tomonlar ijodiy uyushmalar va jamg‘armalar, jamoat birlashmalari, madaniyat, adabiyot va san’at arboblari o‘rtasida tarixiy shakllanib qolgan aloqalar va amaliy muloqotlar asosida madaniy hamkorlikni rivojlantirish, xalqlarning etnik va tildagi o‘ziga xosligini saqlash, mazkur yo‘nalishlarida qo‘shma dasturlar va tadbirlarni amalga oshirish yo‘li bilan gumanitar sohalarda hamkorlikni rivojlantiradilar.
Tomonlar o‘quv yurtlari, ilmiy va ilmiy-tadqiqot muassasalari o‘rtasida bevosita aloqa o‘rnatishga, birgalikdagi ilmiy konferensiyalar, simpoziumlar va boshqa ilmiy forumlarni amalga oshirishga, tarixiy qo‘lyozmalarni va boshqa birlamchi manbalarni o‘rganish maqsadida ilmiy safarlar tashkillashtirishga yordamlashadilar.
Tomonlar professional kadrlar tayyorlash sohasida hamkorlik qilish uchun qulay sharoitlar yaratadilar. Ular muntazam ravishda olimlar va mutaxassislar, oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlari professor-o‘qituvchilar tarkibi, aspirantlar, stajerlar va talabalar bilan almashadilar.
7- modda
Tomonlar harbiy-texnikaviy sohada hamkorlikni rivojlantiradilar.
8- modda
Tomonlar transport infratuzilmasi, eksport-import yuklarini, tovarlarni tashish va tranzit qilish sohasida hamkorlikni faollik bilan rivojlantiradilar, shu jumladan alohida bitimlarda ko‘zda tutilgan shartlar asosida mintaqaviy va mintaqalararo transport yo‘laklarini yaratadilar va takomillashtiradilar.
9- modda
Tomonlardan alohida bitimlarda nazarda tutilgan shartlar asosida o‘zlarining dengiz, daryo, havo portlari va temir yo‘l va avtomobil tarmoqlari, shu bilan birga quvurlari orqali boshqa Tomonning transport operatsiyalarni ta’minlaydilar.
Tomonlar o‘zlarining hududlari orqali tranzit bilan yuk va tovarlarni tashish uchun eng qulay sharoitlarni yaratib beradilar.
10- modda
Mazkur Shartnoma uchinchi davlatlarga qarshi qaratilgan emas va Tomonlarning o‘zlari ishtirokchisi bo‘lgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.
11- modda
Mazkur Shartnoma ratifikatsiya qilinishi lozim va ratifikatsiya yorliqlari almashilgan sanadan boshlab kuchga kiradi.
12- modda
Mazkur Shartnoma nomuayyan muddatga tuzildi va Tomonlardan biri boshqa Tomonni uni bekor qilish niyati borligi to‘g‘risida yozma ravishda xabar berguncha o‘z kuchida qoladi. Bu holda Shartnoma boshqa Tomonning shunday xabar olgan sanasidan boshlab o‘n ikki oy o‘tgandan so‘ng o‘z kuchini yo‘qotadi.
Ashxobod shahrida 2007-yil 18-oktabrda (Garashsizlik) ikki asl nusxada, har biri o‘zbek, turkman va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.
Mazkur Shartnoma qoidalarini talqin qilish uchun rus tilidagi matndan foydalaniladi.
(imzolar)