OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOSHQARUVINING
Qarori
Oldingi tahrirga qarang.
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI TOMONIDAN MIKROKREDIT TASHKILOTLARI VA LOMBARDLAR FAOLIYATINI TEKSHIRISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(qaror nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2013-yil 24-yanvardagi 2/7-sonli (roʻyxat raqami 2209-1, 14.02.2013-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2013-y., 7-son, 96-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 26-noyabrdagi PQ-1438-son “2011-2015-yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirish hamda yuqori xalqaro reyting koʻrsatkichlariga erishishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan mikrokredit tashkilotlari va lombardlar faoliyatini tekshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2013-yil 24-yanvardagi 2/7-sonli (roʻyxat raqami 2209-1, 14.02.2013-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2013-y., 7-son, 96-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.
Markaziy bank raisi F. MULLAJONOV
Toshkent sh.,
2011-yil 5-fevral,
4/4-son
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2011-yil 5-fevraldagi 4/4-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan mikrokredit tashkilotlari va lombardlar faoliyatini tekshirish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
(nizom nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2013-yil 24-yanvardagi 2/7-sonli (roʻyxat raqami 2209-1, 14.02.2013-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2013-y., 7-son, 96-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisida”gi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 26-noyabrdagi PQ-1438-son “2011-2015-yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirish hamda yuqori xalqaro reyting koʻrsatkichlariga erishishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Markaziy bank tomonidan mikrokredit tashkilotlari va lombardlar faoliyatini tekshirish tartibini belgilaydi.
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Keyingi tahrirga qarang.
I. Umumiy qoidalar
Oldingi tahrirga qarang.
1. Markaziy bank moliya-bank tizimi barqarorligini saqlab turish, qarz oluvchilar va kreditorlarning manfaatlari himoya qilinishini taʼminlash, mikrokredit tashkilotlari va lombardlar faoliyatini (bundan keyingi oʻrinlarda nobank kredit tashkilotlari deb yuritiladi) tartibga solish hamda nazorat qilish borasidagi vazifalarini amalga oshirish uchun tekshiruvlar oʻtkazadi.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2013-yil 24-yanvardagi 2/7-sonli (roʻyxat raqami 2209-1, 14.02.2013-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2013-y., 7-son, 96-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
2. Nobank kredit tashkilotlari faoliyatini tekshirishni Markaziy bank tomonidan tekshirish oʻtkazish vakolati berilgan uning tegishli tarkibiy tuzilmasi (bundan keyingi oʻrinlarda tekshirish oʻtkazuvchi tarkibiy tuzilma deb yuritiladi) amalga oshiradi.
3. Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Keyingi tahrirga qarang.
tekshirish — nobank kredit tashkilotlari faoliyati ustidan nazoratni bevosita joyiga chiqib, ularning moliyaviy ahvoliga va faoliyatiga xos boʻlgan xavf-xatarlarga baho berish hamda ular faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlari talablariga rioya qilinishi ahvolini tekshirish;
Keyingi tahrirga qarang.
masofadan nazorat qilish — nobank kredit tashkilotlari faoliyatidagi muammolarni boshlangʻich davrida aniqlash maqsadida ular tomonidan Markaziy bankka taqdim etiladigan hisobotlar tahliliga, shu jumladan, ularning moliyaviy holatining monitoringiga asoslangan nazorat turi;
Oldingi tahrirga qarang.
nazorat tartibida tekshirish — nobank kredit tashkilotlarining ilgarigi tekshirishda koʻrsatilgan qoidabuzarliklarni bartaraf etishi ustidan amalga oshiriladigan tekshirish;
(3-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(3-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
4. Tekshirish oʻtkazuvchi tarkibiy tuzilma tomonidan nobank kredit tashkilotlari faoliyatini tekshirishning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
Oldingi tahrirga qarang.
nobank kredit tashkilotlarining moliyaviy holatiga baho berish, ularning faoliyatida mavjud boʻlgan xavf-xatarlarni, qarz oluvchilar va kreditorlar manfaatlari himoyasi taʼminlanganligini aniqlash va baholash;
(4-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2013-yil 24-yanvardagi 2/7-sonli (roʻyxat raqami 2209-1, 14.02.2013-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2013-y., 7-son, 96-modda)
nobank kredit tashkilotlarining iqtisodiy normativlarga rioya qilinishini, ularga nisbatan belgilangan meʼyorlarni toʻgʻri hisoblanishi ahvolini tekshirish. Bunda kapitalning yetarliligiga, aktivlar sifatiga, ularning toʻgʻri tasniflanishi va ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash uchun zaxiralarning oʻz vaqtida va toʻliq shakllantirilishiga, likvidlik masalalariga alohida eʼtibor berish lozim;
nobank kredit tashkilotlari tomonidan Markaziy bankka taqdim etiladigan hisobotlar va maʼlumotlarning haqqoniyligini tekshirish;
nobank kredit tashkilotlarida buxgalteriya ishi va hujjat aylanishini tashkil etilishi, buxgalteriya hisobining umumiy qoidalariga rioya etilishi, buxgalteriya hisobi va hisobotlarini toʻgʻri yuritilishi va haqqoniyligi, aktivlar, majburiyatlar, kapital, pul oqimi, asosiy vositalar hisobining buxgalteriya andozalari va prinsiplariga mos ravishda aks ettirilishi ahvolini tekshirish;
nobank kredit tashkilotlarida ichki nazoratni joriy etish hamda amalga oshirilishi ahvolini tekshirish;
nobank kredit tashkilotlari faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlarida belgilangan talablariga rioya qilinishi ahvolini tekshirish.
Keyingi tahrirga qarang.
5. Tekshirish oʻtkazuvchi tarkibiy tuzilma nobank kredit tashkilotlari faoliyatini qonun hujjatlari talablariga rioya qilgan holda tekshiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
6. Tekshirish oʻtkazuvchi tarkibiy tuzilmaning nobank kredit tashkilotlarida oʻtkazgan tekshirish hisoboti (dalolatnomasi) faqat Markaziy bankning nobank kredit tashkilotlarini nazorat qilish maqsadlarida ishlatilishi mumkin.
7. Oʻtkazilgan tekshirish natijalari nobank kredit tashkilotlarini qonun hujjatlariga muvofiq oʻz moliyaviy hisobotlarini har yilgi tashqi audit tekshiruvidan oʻtkazish majburiyatidan ozod etmaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
II. Tekshirish oʻtkazish
(II bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Oldingi tahrirga qarang.
8. Nobank kredit tashkilotlarini tekshirish masofadan nazorat qilish natijalaridan kelib chiqib, Markaziy bankning Bank nazorati qoʻmitasi qaroriga asosan oʻtkaziladi.
(8-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Oldingi tahrirga qarang.
9. Tekshirishlar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan nobank kredit tashkilotlarining moliyaviy holatini aniqlash hamda ularning faoliyatiga umumiy baho berish maqsadida oʻtkaziladi.
(9-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
10. Tekshirish davomida aniqlangan xato va kamchiliklarni nobank kredit tashkilotlari tomonidan bartaraf etilishi ustidan nazorat tartibida tekshirish oʻtkazilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Nazorat tartibida tekshirish Markaziy bank yoki uning hududiy bosh boshqarmasining farmoyishi asosida bir ish kuni ichida oʻtkaziladi.
(10-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Oldingi tahrirga qarang.
11. Nobank kredit tashkilotlari faoliyati koʻpi bilan yiliga bir marta tekshirishdan oʻtkaziladi, qonun hujjatlarida boshqa muddatlar koʻrsatilgan holatlar bundan mustasno.
(11-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Tekshirish Markaziy bankning farmoyishi asosida har bir nobank kredit tashkiloti boʻyicha alohida tayinlanadi.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) asosan ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Tekshirish davri avvalgi tekshirish davri tugagan sanadan navbatdagi tekshirish boshlangan oyning birinchi sanasigacha boʻlgan davrni qamrab oladi.
Oldingi tahrirga qarang.
(12-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(13-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
Oldingi tahrirga qarang.
14. Tekshirish muddati 30 kalendar kundan oshmasligi kerak.
(14-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
15. Nobank kredit tashkilotlari faoliyatini tekshirishda tekshiruvchi mansabdor shaxslarning tarkibi ular tomonidan bajariladigan ishlar hajmi va xususiyatidan kelib chiqqan holda shakllantiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(III bob Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 24-fevraldagi 7/9-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2209-2, 25.04.2018-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2209-2/1103-son)
IV. Tekshiruvchi mansabdor shaxslarning huquq va majburiyatlari
18. Tekshiruvchi mansabdor shaxslar quyidagi huquqlarga ega:
tekshirish oʻtkazilayotgan nobank kredit tashkilotlari faoliyati bilan bogʻliq binolarga va xizmat xonalariga erkin kirib-chiqish;
tekshirish oʻtkazish bilan bevosita bogʻliq boʻlgan zarur hujjatlar va boshqa axborotlarni talab qilish;
nobank kredit tashkilotlarining xodimlari bilan suhbatlar oʻtkazishga, ulardan tekshirish davomida paydo boʻladigan masalalar boʻyicha maʼlumotlar va tushuntirishlar olish, shuningdek, qonun hujjatlari talablariga rioya qilmaslik yoki ularni talab darajasida bajarmaslik holatlari yuzasidan yozma tushuntirishlar talab qilish;
Keyingi tahrirga qarang.
tekshirish hisobotini (dalolatnoma) nobank kredit tashkilotlari imzolashdan bosh tortganda yoki uni imzolash asossiz kechiktirilganda tekshiruvchi mansabdor shaxslar tomonidan imzo qoʻyilib, Markaziy bank rahbariyatiga imzodan bosh tortganligini asoslantirgan holda bildirishnoma kiritish.
Tekshiruvchi mansabdor shaxslar qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
19. Tekshiruvchi mansabdor shaxslar quyidagilarga majburdir:
tekshiruv natijalarini hisobot (dalolatnoma) bilan rasmiylashtirib, uning bir nusxasini tekshirilayotgan nobank kredit tashkiloti ixtiyorida qoldirish;
tekshirishning oʻz vaqtida hamda sifatli oʻtkazilishini taʼminlash;
tekshirish davomida oʻzlariga maʼlum boʻlgan bank, tijorat va xizmat sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarni uchinchi shaxslarga oshkor etmaslik;
tekshirishlarni roʻyxatga olish kitobiga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yozuv kiritish.
Keyingi tahrirga qarang.
Tekshiruvchi mansabdor shaxslar qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
V. Nobank kredit tashkilotlarining huquq va majburiyatlari
20. Nobank kredit tashkilotlari quyidagi huquqlarga ega:
tekshiruvchi mansabdor shaxslardan Markaziy bankning tekshirish oʻtkazish toʻgʻrisidagi farmoyishini hamda ularning xizmat guvohnomalarini koʻrsatishni talab qilish va tanishish;
tekshirish oʻtkazish uchun asosga ega boʻlmagan shaxslarning tekshirish oʻtkazishiga yoʻl qoʻymaslik;
oʻz faoliyatlari tekshirilishi toʻgʻrisidagi tegishli axborotga ega boʻlish;
tekshiruvchi mansabdor shaxslardan tekshirish natijalari boʻyicha tuzilgan hisobot (dalolatnoma)ning bir nusxasini olish;
qonunda belgilangan tartibda tekshirish natijalari ustidan shikoyat qilish.
Nobank kredit tashkilotlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
21. Nobank kredit tashkilotlari quyidagilarga majburdir:
tekshiruvchi mansabdor shaxslarga tekshirish oʻtkazish uchun barcha zarur shart-sharoitlarni yaratish;
tekshirish boshlanish kunining oʻzidayoq nobank kredit tashkilotining kengashi aʼzolarini, taʼsischilarini oʻtkaziladigan tekshirish toʻgʻrisida xabardor qilish;
tekshiruvchi mansabdor shaxslarga amaliy yordam koʻrsatish uchun biriktiriladigan xodimlarni tayinlash;
tekshirish oʻtkazish uchun zarur boʻladigan hujjatlarni taqdim etish.
Nobank kredit tashkilotlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
VI. Tekshirish natijalarini rasmiylashtirish tartibi
22. Nobank kredit tashkilotlarida oʻtkazilgan tekshirish natijalari boʻyicha hisobot (dalolatnoma) ikki nusxada tuziladi.
23. Hisobotning (dalolatnoma) ikkala nusxasi ham tekshiruvchi mansabdor shaxslar, tekshirilgan nobank kredit tashkiloti rahbari va bosh buxgalteri tomonidan imzolanadi. Hisobot (dalolatnoma)ning bir nusxasi tekshirilgan nobank kredit tashkilotida qoldiriladi.
24. Tekshirish natijalari boʻyicha tuzilgan hisobot (dalolatnoma) Markaziy bankning tekshirish hisobotlarini koʻrib chiquvchi ishchi organi tomonidan koʻrib chiqiladi.
25. Nobank kredit tashkilotida oʻtkazilgan tekshirish natijalari boʻyicha tuzilgan hisobot (dalolatnoma) Markaziy bankning roziligisiz oshkor qilinishi mumkin emas.
VII. Yakuniy qoida
26. Mazkur Nizom buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Keyingi tahrirga qarang.