Oʻzbekiston Respublikasining “Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartishlar kiritish haqida”gi 2009-yil 9-oktabrdagi OʻRQ-228-son Qonunini amalga tatbiq etish hamda Vazirlar Mahkamasining “2010 — 2020-yillarda nomoddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, asrash, targʻib qilish va ulardan foydalanish Davlat dasturini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 2010-yil 7-oktabrdagi 222-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritish toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga;

Nomoddiy madaniy meros obyektlarini tarixiy-madaniy ekspertizadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Vazirlar Mahkamasining “Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2002-yil 29-iyuldagi 269-son qaroriga 3-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A. Aripov zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritish qoidalarini belgilaydi.

2. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxati nomoddiy madaniy meros obyektlari toʻgʻrisidagi yangilanib turiladigan maʼlumotlar koʻrsatilgan hisobga olish hujjatidan iborat boʻladi.

3. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritishga quyidagilar kiradi:

nomoddiy madaniy meros obyektini identifikatsiya qilish;

tegishli nomoddiy madaniy meros obyektlarining tarmoqlari, yoʻnalishlari, janrlari va uslublarini tasniflash;

nomoddiy madaniy meros obyektlarini doimiy ravishda tiklovchi shaxslarni, guruhlarni koʻrsatish;

maʼlumotlarni tizimga solish, saqlash va yangilab borish;

nomoddiy madaniy meros obyektlarining sifat holatini aniqlash va uning natijalari boʻyicha hisobotlar tuzish.

4. Tarixiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan obyektlarni Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarning takliflari asosida amalga oshiriladi.

5. Quyidagi nomoddiy madaniy meros obyektlari roʻyxatga olish obyektlari hisoblanadi:

oʻzlikni namoyon qilishning ogʻzaki shakl va anʼanalari (shu jumladan, til — nomoddiy madaniy merosni ifodalash faktori sifatida);

ijrochilik sanʼati;

jamiyatning urf-odat, marosim va bayramlari;

tabiat va koinot bilan bogʻliq bilim va urf-odatlar;

anʼanaviy hunarmandchilik bilan bogʻliq bilim va koʻnikmalar;

nomoddiy madaniy merosni namoyon etish bilan bogʻliq jihozlar, predmetlar, artefaktlar va madaniy makonlar.

6. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligining Respublika xalq ijodiyoti va madaniy-maʼrifiy ishlar ilmiy-metodik markazi (keyingi oʻrinlarda “Markaz” deb yuritiladi) tomonidan yuritiladi.

7. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxati nomoddiy madaniy meros obyektlarini davlat tomonidan muhofaza qilish maqsadida yuritiladi.

8. Obyektlar tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasiga asosan roʻyxatga kiritiladi.

9. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxati doimiy ravishda toʻldirilib, yangilanib boriladi.

10. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxati tarkibiga:

insoniyat nomoddiy madaniy merosining Reprezentativ roʻyxatiga tavsiya etilayotgan obyektlar roʻyxati;

zudlik bilan muhofaza ostiga olinishi lozim boʻlgan nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxati;

nomoddiy madaniy meros obyektlarining milliy roʻyxati;

nomoddiy madaniy meros obyektlarining mahalliy roʻyxati kiradi.

11. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining mahalliy roʻyxati Nomoddiy madaniy meros obyektlarining milliy roʻyxatini, Nomoddiy madaniy meros obyektlarining milliy roʻyxati oʻz navbatida, Insoniyat nomoddiy madaniy merosining Reprezentativ roʻyxatiga tavsiya etilayotgan obyektlar roʻyxatining toʻldirilib, yangilanib borishi uchun xizmat qiladi.

12. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi:

obyektning roʻyxatdagi tartib raqami;

obyektning nomi;

obyektni roʻyxatga kiritish boʻyicha taklif kiritgan yuridik va jismoniy shaxslar;

obyekt mavjud hudud (yoki hududlar)ning nomlanishi;

obyekt namoyon etayotgan soha;

obyektni oʻzida saqlovchilarning nomi va manzili;

obyektning maqsadli vazifasi;

obyekt yuzasidan tarixiy maʼlumotlar;

obyektning hozirgi kundagi ahvoli;

obyekt xususiyatidan kelib chiqib boshqa maʼlumotlar.

13. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritiladigan nomoddiy madaniy meros obyektini oʻrganish va hujjatlashtirish ishlari, aksariyat hollarda, obyekt joylashgan joyda tashkil etiladi. Bu ishga davlat organlari, ilmiy institut va muassasalar hamda nodavlat notijorat tashkilotlarining vakillari, nomoddiy madaniy merosni asrash va ulardan foydalanish yoʻnalishida faoliyat yuritayotgan va tadqiqot ishlarini olib borayotgan alohida tadqiqotchilar va mutaxassislar mustaqil ekspertlar sifatida jalb etilishi mumkin. Bunda, Markaz belgilangan tartibda mustaqil ekspertlar bilan shartnomalar tuzadi.

14. Nomoddiy madaniy meros obyektlarini Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilishini asoslovchi materiallar ushbu Nizomning 1, 2 va 3-ilovalarida keltirilgan namunalarga muvofiq rasmiylashtiriladi.

15. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilgan obyektga tegishli barcha hujjatlar Markaz va uning hududiy boʻlinmalarida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda saqlanadi.

16. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, mahalliy davlat hokimiyati organlari Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilgan nomoddiy madaniy meros obyektlari holatini nazorat qilib turadi.

17. Muhofaza ostiga olinishi lozim boʻlgan nomoddiy madaniy meros obyektlarni oʻrganish, ularning tarixiy-madaniy ekspertizasini tashkil etish hamda Nomoddiy madaniy meros obyektlari roʻyxatiga kiritish bilan bogʻliq xarajatlar Madaniyat va sport ishlari vazirligiga moliya yilida davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi.

18. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilgan obyektlar va ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar maxsus tashkil etilgan internet veb-saytida eʼlon qilib boriladi.

1. Obyekt Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritish toʻgʻrisidagi nizomning 5-bandida aniqlangan nomoddiy madaniy meros tushunchasiga muvofiq boʻlishi lozim.

2. Obyektni muhofaza qilish tadbirlari jamoa, guruh yoki shaxslar ishtiroki va ularning roziligi bilan amalga oshirilishi lozim.

3. Mualliflik huquqi milliy qonunchilikka muvofiq himoya qilinishi kerak.

4. Quyidagilar:

ilmiy tadqiqotlar asosida tasdiqlangan maʼlumotnomalar (ilmiy risolalar, muzey va kutubxonalarda mavjud boʻlgan maʼlumotlar, anjumanlar va ekspeditsiyalar natijalari);

davlatning madaniy siyosatida (shu jumladan markaziy va mahalliy hokimliklar tomonidan) qabul qilingan hujjatlar (qaror nusxalari, festivallar va tanlovlar natijalari boʻyicha maʼlumotlar);

davlat nodavlat tashkilotlari va muassasalari tomonidan amalga oshirilayotgan tadbirlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;

taʼlim sohasida amalga oshirilayotgan ishlar (oʻquv dasturlari boʻyicha hujjatlar);

ommaviy axborot vositalarida maxsus dasturlar orqali keng namoyish etilgan namunalar (audio-video hujjatlar) ilova etilishi lozim.

1. Mazkur Nizom nomoddiy madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish tartibini belgilaydi.

2. Tarixiy-madaniy ekspertiza nomoddiy madaniy meros obyektini Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilishini asoslash maqsadida oʻtkaziladi.

3. Nomoddiy madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan tashkil etiladi va amalga oshiriladi.

4. Tarixiy, ilmiy, badiiy yoki oʻzgacha madaniy qimmatga ega boʻlgan urf-odatlar, xalq ijodiyoti (soʻz, raqs, musiqa, tomosha sanʼati), shuningdek ular hamda xalq badiiy hunarmandchiligi va amaliy sanʼati bilan bogʻliq bilimlar, koʻnikmalar, asbob-anjomlar, artefaktlar, madaniy makonlar va boshqa Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilishini asoslovchi materiallar tarixiy-madaniy ekspertiza obyektlari hisoblanadi.

5. Tarixiy-madaniy ekspertizani tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligining Respublika xalq ijodiyoti va madaniy-maʼrifiy ishlar ilmiy-metodik markazi (keyingi oʻrinlarda “Markaz” deb yuritiladi) zimmasiga, uni oʻtkazish Markaz qoshida tashkil etiladigan Ilmiy-uslubiy kengash (keyingi oʻrinlarda “Kengash” deb yuritiladi) zimmasiga yuklanadi.

6. Kengash tarkibiga davlat organlari, ilmiy institut va muassasalar, nodavlat, notijorat tashkilotlarning vakillari, nomoddiy madaniy merosni asrash va ulardan foydalanish yoʻnalishida faoliyat yuritayotgan va tadqiqot ishlarini olib borayotgan alohida tadqiqotchilar va mutaxassislar kiritiladi.

Kengash tarixiy-madaniy ekspertizani oʻtkazish jarayoniga mustaqil ekspertlarni jalb etish huquqiga ega.

7. Kengash — uning raisi, aʼzolari va kotibdan tashkil topadi. Kengashning tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

8. Kengash yigʻilishi zaruratga qarab, lekin yarim yilda kamida bir marta oʻtkaziladi.

9. Kengash tarkibida quyidagi shuʼbalar tashkil etiladi:

Oʻzlikni namoyon qilishning ogʻzaki shakl va anʼanalari;

Ijrochilik sanʼati;

Urf-odat, marosim va bayramlar;

Tabiat va koinot bilan bogʻliq bilim va urf-odatlar;

Anʼanaviy hunarmandchilik bilan bogʻliq bilim va koʻnikmalar.

10. Tarixiy-madaniy ekspertiza Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan hujjatlar asosida amalga oshiriladi.

11. Hujjatlarni kotib qabul qilib oladi va Kengash raisiga taqdim etadi. Kengash raisi bu hujjatlarni tegishli shuʼbaga yuboradi.

12. Kengash shuʼbalari hujjatlarni bir oygacha muddatda koʻrib chiqishi shart.

13. Tarixiy-madaniy ekspertiza, zaruratdan kelib chiqib, nomoddiy madaniy meros obyekti joylashgan joyda ham tashkil etilishi mumkin.

14. Kengash shuʼbalari tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasining loyihasini tayyorlaydi va barcha hujjatlarni ilova etgan holda Kengash raisiga taqdim etadi.

15. Kengash yigʻilishi uning aʼzolaridan uchdan ikki qismi qatnashganda vakolatli hisoblanadi. Kengash qarori oddiy koʻpchilik ovoz berishi orqali qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlganda, raisning ovozi hal qiluvchi kuchga ega.

16. Kengash qabul qilgan qarorga qoʻshilmagan Kengash aʼzolari oʻz fikrlarini bildirish huquqiga ega.

17. Yigʻilishni tashkil etish, Kengash yigʻilishi bayonini yuritish kotib zimmasiga yuklanadi.

18. Kengash qarori yigʻilish bayoni bilan rasmiylashtiriladi va raislik qiluvchi hamda kotib tomonidan imzolanadi.

19. Kengash bayoni qarorga qoʻshilmagan Kengash aʼzolarining yozma fikrlari jamlanib, kotib tomonidan Markazga yoʻllanadi.

20. Kengash qarori asosida tegishli nomoddiy madaniy meros obyekti Insoniyat nomoddiy madaniy merosining Reprezentativ roʻyxatiga tavsiya etilayotgan obyektlar roʻyxatiga, Zudlik bilan muhofaza ostiga olinishi lozim boʻlgan nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga, Nomoddiy madaniy meros obyektlarining milliy roʻyxatiga yoki Nomoddiy madaniy meros obyektlarining mahalliy roʻyxatiga Markaz tomonidan kiritiladi.

1. Oʻzbekiston Respublikasi madaniy meros obyektlari davlat kadastrini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda (3-ilova):

a) nomi “Oʻzbekiston Respublikasi” soʻzlaridan keyin “moddiy” soʻzi bilan toʻldirilsin;

b) 1-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“1. Moddiy madaniy meros obyektlari davlat kadastri “Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”, “Davlat kadastrlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, shuningdek mazkur Nizomga muvofiq moddiy madaniy meros (keyingi oʻrinlarda “madaniy meros” deb yuritiladi) obyektlarining davlat muhofazasini hamda ulardan oqilona foydalanishni taʼminlash maqsadida yuritiladi”.

2. Madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi toʻgʻrisidagi nizomda (4-ilova):

a) nomi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Moddiy madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi toʻgʻrisida nizom”;

b) 1-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“1. Mazkur Nizom moddiy madaniy meros (keyingi oʻrinlarda “madaniy meros” deb yuritiladi) obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasini tashkil etish tartibini belgilaydi”.