Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 29-fevraldagi PQ-805-son qarori bilan tasdiqlangan “Yoshlar yili” Davlat dasturiga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarining ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan quyidagi turlari belgilansin:

ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktablar;

ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar;

olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internatlari.

2. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflari, davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Quyidagilar ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalari ixtisoslashtirilgan sinflarining, davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarining asosiy vazifalari etib belgilansin:

oʻquvchilarning davlat taʼlim standartlari talablaridan oshadigan chuqur taʼlim tayyorgarligini taʼminlash;

oʻquvchilarning ijodiy salohiyatini namoyon qilish va faollashtirish;

har bir oʻquvchining individual xususiyatlarini hisobga olgan holda mustaqil tadqiqotchilik faoliyati koʻnikmalarini shakllantirish va rivojlantirish;

professional taʼlim dasturlarini ongli ravishda tanlash va keyinchalik oʻzlashtirish uchun asos yaratish.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda:

uch oy muddatda gimnaziyalar, litseylar, litsey-internatlar, maktablar, maktab-internatlar, ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan sinflarning moddiy-texnika bazasini va taʼlim faoliyati samaradorligini, tegishli pedagog kadrlar bilan taʼminlanganligini kompleks xatlovdan oʻtkazsinlar va uning yakunlari boʻyicha ularning faoliyatini toʻxtatish yoki ularda faqat zarur shart-sharoitlar mavjud boʻlgandagina, sonini ancha qisqartirgan holda, ularning negizida tegishli ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari tashkil etish toʻgʻrisida tegishli qaror qabul qilsinlar;

moddiy-texnik bazaning quvvatini hisobga olib ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalariga oʻquvchilar qabul qilish kvotasini belgilasinlar;

ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarini zamonaviy pedagogik metodikalar va texnologiyalarni egallagan malakali pedagog kadrlar bilan toʻldirish, shuningdek ularning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash yuzasidan zarur chora-tadbirlar koʻrsinlar.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi uch oy muddatda:

Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflariga, davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalariga oʻquvchilar qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomni;

Futbol boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internatlariga oʻquvchilar qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomni;

ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarining namunaviy oʻquv rejalari, dasturlarini ishlab chiqsinlar va tasdiqlasinlar.

6. Belgilansinki, ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari faoliyatini moliyalashtirish:

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari;

qonun hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorda va tartibda bolalar ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda oʻqiganligi uchun belgilangan toʻlovdan tushadigan tushumlar;

homiylik (begʻaraz) mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa tushumlar hisobiga amalga oshiriladi.

7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari ishini takomillashtirish uchun budjetdan tashqari manbalar va homiylik (begʻaraz) yordami hisobiga qoʻshimcha moliyaviy mablagʻlarni jalb etish boʻyicha zarur chora-tadbirlar koʻrsinlar.

8. Belgilab qoʻyilsinki, ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari xodimlari mehnatiga haq toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Xalq taʼlimi xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2005-yil 21-dekabrdagi 275-son qaroriga muvofiq bazaviy tarif stavkalariga quyidagi miqdorlarda ustamalar qoʻllanilgan holda amalga oshiriladi:

20 foiz — ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarida oʻqituvchilarga, shuningdek ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda pedagog xodimlarga, shu jumladan tarbiyachilar yordamchilariga chuqur oʻrganiladigan fanlar boʻyicha amalda oʻtkazilgan darslar uchun;

20 foiz — ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktablarda oʻquv jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlgan direktorlar, ularning oʻrinbosarlari va psixologlarga;

40 foiz — ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda oʻquv-tarbiya jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlgan direktorlar, ularning oʻrinbosarlariga;

9. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin hamda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning ushbu qarorga muvofiqlashtirilishini taʼminlasin.

10. Quyidagilar:

Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston — Turkiya litseylarining faoliyatini tashkil etish va rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1993-yil 27-maydagi 255-son qarori;

Vazirlar Mahkamasining “Taʼlim muassasalari toʻgʻrisidagi normativ hujjatlarni tasdiqlash haqida” 1995-yil 21-noyabrdagi 440-son qarori 1-bandining uchinchi xatboshi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1995-y., 11-son, 44-modda) va qarorga 2-ilova;

Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston — Turkiya litseylarining faoliyatini tashkil etish va rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1993-yil 27-maydagi 255-son qaroriga oʻzgartirish kiritish haqida” 1998-yil 8-maydagi 196-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.S. Qosimov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom “Taʼlim toʻgʻrisida”, “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflari (keyingi oʻrinlarda “ixtisoslashtirilgan sinf” deb ataladi), davlat ixtisoslashtirilgan maktablari va maktab-internatlar (keyingi oʻrinlarda “ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi” deb ataladi) faoliyatini tartibga soladi.

2. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga, boshqa qonun hujjatlariga, shuningdek oʻz ustaviga amal qiladi.

3. Ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari taʼlim jarayonini umumiy oʻrta taʼlim davlat standartlariga va ayrim fanlarni chuqur oʻrganish boʻyicha qoʻshimcha taʼlim dasturlariga muvofiq amalga oshiradi.

4. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasi muassis tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi bilan kelishgan holda tashkil etiladi va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtadi.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi (respublika muassasalari uchun), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining muassislari boʻlishi mumkin.

6. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi yuridik shaxs hisoblanadi, oʻz ustaviga, bankda hisob raqamlariga, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi koʻrsatilgan muhrga, oʻz nomi yozilgan shtamplar, blankalariga ega boʻladi.

7. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasini akkreditatsiya qilish attestatsiya asosida vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

7¹. Ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarida hujjatlarni qabul qilish, rasmiylashtirish va tegishli fanlardan ogʻzaki va yozma sinovlar oʻtkazish hamda ota-onalarning murojaatlarini koʻrib chiqish Komissiyasi tuziladi (keyingi oʻrinlarda Komissiya deb yuritiladi).

Komissiya tarkibi 5 nafardan kam boʻlmagan toq miqdorda tashkil etilib, uning tarkibiga ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi (ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim maktab) direktori, xalq taʼlimi muassasalari faoliyatini metodik taʼminlash va tashkil etish tuman (shahar) boʻlimi vakili hamda umumtaʼlim muassasasi oʻqituvchilari kiritiladi.

Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi (ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim maktab) direktori Komissiya raisi hisoblanadi.

8. Ixtisoslashtirilgan sinflar umumtaʼlim maktablarida taʼlimning 2-sinfidan boshlab ayrim sinflarni ixtisoslashtirilgan sinflarga aylantirish yoʻli bilan ularning umumiy soni doirasida tashkil etiladi.

Quyidagilar:

oʻquv yili tamom boʻlgandan keyin 1-sinf oʻquvchilarini Komissiya tomonidan tegishli fanlar boʻyicha ogʻzaki va yozma sinovdan oʻtkazish;

1-sinfni tamomlagan oʻquvchilarning qobiliyatlarini aniqlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy organlarining vakillari ishtirokida Xalq taʼlimi vazirligining hududiy organlari tomonidan oʻtkaziladigan psixologik-pedagogik diagnostika natijalari ixtisoslashtirilgan sinf tashkil etish mezonlari hisoblanadi.

Tegishli fanlar boʻyicha oʻtkaziladigan ogʻzaki va yozma sinovlar hamda psixologik-pedagogik diagnostika materiallari va metodikasi boshlangʻich taʼlim sohasidagi yetakchi mutaxassislarni jalb etgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan shakllantiriladi.

9. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktablar taʼlimning 2-sinfidan boshlab 50 foizdan ortiq sinflarni ixtisoslashtirilgan sinflarga aylantirish yoʻli bilan umumtaʼlim muassasasi sinflarining umumiy soni doirasida tashkil etiladi.

Ushbu Nizomning 8-bandida bayon qilingan mezonlar ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktabni tashkil etish mezoni hisoblanadi.

10. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar taʼlimning 5-sinfidan boshlab sanitariya normalari va qoidalariga muvofiq oʻqish va yashash uchun zarur shart-sharoitlar taqdim etilgan holda oʻquvchilarning barcha jalb etilgan kontingentini iqtidor va isteʼdodni rivojlantirishga yoʻnaltirilgan kompleks taʼlim-tarbiya jarayoni bilan qamrab olish maqsadida tashkil etiladi.

Quyidagilar:

oʻquv yili tamom boʻlgandan keyin 4-sinf oʻquvchilarini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi tomonidan oʻtkaziladigan tegishli fanlar boʻyicha test sinovidan oʻtkazish;

4-sinf oʻquvchilarining qobiliyati va mayllarini aniqlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy organlarining vakillari ishtirokida Xalq taʼlimi vazirligining hududiy organlari tomonidan oʻtkaziladigan psixologik-pedagogik diagnostika natijalari ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internat tashkil etish mezoni hisoblanadi.

Test sinovi materiallari va metodikasi Davlat test markazi tomonidan, psixologik-pedagogik diagnostika materiallari va metodikasi — boshlangʻich va umumiy oʻrta taʼlim sohasidagi yetakchi mutaxassislar jalb etilgan holda Sogʻliqni saqlash vazirligi ishtirokida Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan shakllantiriladi.

11. Ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi tashkil etish toʻgʻrisidagi taklif umumtaʼlim muassasasi direktori tomonidan tegishli tumanlar (shaharlar) xalq taʼlimi muassasalari faoliyatini metodik taʼminlash va tashkil etish boʻlimiga kiritiladi.

12. Tegishli tuman (shahar) xalq taʼlimi muassasalari faoliyatini metodik taʼminlash va tashkil etish boʻlimi tuman (shahar) hokimi bilan kelishgan holda har bir muassasa va alohida fanlar boʻyicha ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifni tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligiga, viloyatlar xalq taʼlimi boshqarmalariga va Toshkent shahar xalq taʼlimi bosh boshqarmasiga kiritadi.

13. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, viloyatlar xalq taʼlimi boshqarmalari va Toshkent shahar xalq taʼlimi bosh boshqarmasi:

ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari tashkil etish uchun tumanlar (shaharlar) xalq taʼlimi muassasalari faoliyatini metodik taʼminlash va tashkil etish boʻlimlari tomonidan taklif etilgan taʼlim muassasalarining oʻquv va moddiy-texnika bazasini, pedagog kadrlar faoliyatini va boshqa koʻrsatkichlarni joyiga borib kompleks oʻrganadilar;

maktabning oʻquv va moddiy-texnika bazasi normativ talablariga muvofiq boʻlgan, tayyorlash darajasining yuqori koʻrsatkichlari va pedagog kadrlar faoliyati natijalari, shuningdek viloyat (Qoraqalpogʻiston Respublikasi yoki Toshkent shahri) maktablari orasida maktabning yuqori reytingi mavjud boʻlgan taqdirda ushbu Nizomning 10-bandiga muvofiq test sinovlari va diagnostikani oʻtkazish uchun buyurtmanomani Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markaziga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligiga beradilar.

14. Kompleks oʻrganish, tegishli fanlar boʻyicha oʻtkazilgan ogʻzaki va yozma sinovlar (yoki test sinovi) hamda psixologik-pedagogik diagnostikaning natijalari yuqori boʻlgan taqdirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, viloyatlar xalq taʼlimi boshqarmalari va Toshkent shahar xalq taʼlimi bosh boshqarmasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligiga ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarini tashkil etish toʻgʻrisida takliflar kiritadi.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari tashkil etish boʻyicha kiritilgan takliflarni oʻrganib ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari tashkil etish boʻyicha xulosani Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga yuboradi.

Takliflarni oʻrganib chiqishda Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi aniq, tabiiy, gumanitar fanlar, xorijiy tillar va sanʼat boʻyicha ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarining respublika mintaqalari boʻyicha teng joylashtirilishi va miqdoriy balansi prinsipiga amal qiladi.

16. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi va umumtaʼlim maktablarida ixtisoslashtirilgan sinf tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan, respublika boʻysunishidagi ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi uchun esa — Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan qabul qilinadi.

17. Ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror asosida Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, viloyatlar xalq taʼlimi boshqarmalari va Toshkent shahar xalq taʼlimi bosh boshqarmasi ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlarini koʻradilar.

18. Ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari faoliyatini, shuningdek oʻquv-tarbiya jarayoni sifatini oʻrganish va baholash Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi tomonidan belgilanadigan tartibda amalga oshiriladi.

19. Oʻquv-tarbiya jarayoni sifati boʻyicha muayyan natijalarga erishmagan ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligining taqdimnomasi boʻyicha umumiy tipdagi umumtaʼlim maktablariga (sinflarga) aylantiriladi.

20. Quyidagilar ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining asosiy vazifalari hisoblanadi:

umumiy oʻrta taʼlimning chuqurlashtirilgan fanlari boʻyicha oʻquvchilarning davlat taʼlim standartlari talablaridan oshadigan chuqur taʼlim tayyorgarligini taʼminlash;

oʻquvchilarning ijodiy salohiyatini namoyon qilish va faollashtirish;

har bir oʻquvchining individual xususiyatlarini hisobga olgan holda mustaqil tadqiqotchilik faoliyati koʻnikmalarini shakllantirish va rivojlantirish;

professional dastur taʼlimlarini ongli tanlash va keyinchalik oʻzlashtirish uchun asos yaratish.

21. Yuklangan vazifalarni bajarish uchun ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

respublika aholisining bolalarni ixtisoslashtirilgan chuqur oʻqitishga boʻlgan ehtiyojini taʼminlash;

oʻquvchilarning qobiliyatlari, qiziqishlarini hisobga olgan holda umumiy va ixtisoslashtirilgan shaxsga yoʻnaltirilgan oʻqitishning taʼlim dasturlarini amalga oshirish;

oʻquvchilarning iqtidori va kamol topishi dinamikasining psixologik-pedagogik diagnostikasini amalga oshirish;

taʼlimning uzviyligi va uzluksizligi asosida intensiv intellektual rivojlantirishni, chuqurlashtirilgan ixtisoslashtirilgan oʻqitishni taʼminlash;

asosiy va qoʻshimcha taʼlim dasturlarini ishlab chiqish va ular integratsiyasini amalga oshirish, loyihadagi oʻqitishga oʻtgan holda taʼlim jarayonini individuallashtirish va tabaqalashtirish;

taʼlim jarayoniga innovatsiya, pedagogika va zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish;

oʻquvchilarning maʼlumoti darajasi oshishiga, samarali tayyorlanishiga, akademik litseylar va kasb-hunar kollejlariga kirishiga yordam beradigan shart-sharoitlar yaratish;

oʻquvchilarning respublika va xalqaro seminarlar, konferensiyalar, festivallar va boshqa intellektual-ijodiy tadbirlarda ishtirok etishi uchun shart-sharoitlar yaratish;

iqtidor va isteʼdodni aniqlash hamda kamol toptirish boʻyicha oʻquvchilarni fanlar olimpiadalari, tanlovlar va boshqa tadbirlarda qatnashishga tayyorlash;

oʻquvchilarning ilmiy guruhlarini tashkil etish va faoliyatini yoʻlga qoʻyish.

22. Oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etish, oʻqitishning qancha davom etishi va muddatlari oʻquv rejalari, dasturlar, kalendar oʻquv jadvali, Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligining tegishli normativ hujjatlari va umumtaʼlim muassasasining ustavi bilan tartibga solinadi.

23. Taʼlim jarayoni ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan maktablarda 2 — 9-sinflarning maxsus oʻquv rejalari va dasturlari boʻyicha tashkil etiladi.

Oʻquvchilarni 1-sinfdan boshlab oʻqishga qabul qiladigan umumtaʼlim muassasalarida fanlarni chuqur oʻrganish 2-sinfdan boshlanadi.

Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda oʻquv-tarbiya jarayoni 5 — 9-sinflar doirasida maxsus oʻquv rejalari va dasturlar boʻyicha tashkil etiladi.

24. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan sinflarda va ixtisoslashtirilgan maktablarda oʻquv-tarbiya jarayoni 2—4-sinflarda oʻquvchilarning kamol topishini, ularning ovoz chiqarib oʻqish, yozish, sanoqni, oʻquv faoliyatining asosiy malaka va koʻnikmalarini, ijodiy tafakkur qilish elementlarini, oʻquv harakatlarini oʻzi nazorat qilishi koʻnikmalarini, xulq-atvor va nutq madaniyatini, shaxsiy gigiyena va sogʻlom turmush tarzi asoslarini egallab olishini taʼminlaydi. Bunda oʻquvchilarning individual xususiyatlari, gumanitar, tabiiy, ilmiy yoki estetik fanlarga boʻlgan qobiliyatlari oʻrganiladi hamda oʻqish tamom boʻlgandan keyin oʻrganish, psixologik-pedagogik diagnostika natijalari hisobga olingan holda ularni bundan keyin oʻqishga yoʻnaltirishni tanlash boʻyicha tavsiyalar qabul qilinadi.

25. 5 — 9-sinflarda oʻquv-tarbiya jarayoni ixtisosli fanlarning asosiy kursining chuqurlashtirilgan mazmuni oʻrganilishini va ularning amaliy yoʻnaltirilganligi kuchaytirilishini, shuningdek oʻquvchilar shaxsi, ularning mayllari, manfaatlari va ijtimoiy jihatdan oʻzlarini belgilashga qobiliyatlari qaror topishi va shakllanishining shart-sharoitlarini taʼminlaydi. Bunda oʻquvchilarning individual xususiyatlari va isteʼdodi namoyon boʻlishi va rivojlanishi dinamikasi oʻrganiladi.

26. Taʼlimning mazmuni mayllar va shakllangan manfaatlar hisobga olingan holda kasb-hunar taʼlimi dasturlarini, bilimlarning alohida sohalarini ongli ravishda tanlash va oʻzlashtirishga tayyor boʻlgan har tomonlama intellektli, tadqiqot mehnati koʻnikmalariga ega boʻlgan shaxsni shakllantirishga yoʻnaltiriladi.

27. Taʼlim jarayoni shaxsga yoʻnaltirilgan yoʻnalishga ega boʻladi, oʻquv-tarbiya jarayonining har xil turlariga anʼanaviy va noanʼanaviy yondashish birga qoʻshib olib boriladigan oʻqitish va tarbiyalashning ixcham shakllarining keng doirasiga ega boʻladi.

28. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi sinflari soni taʼlim jarayonini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan sanitariya normalari va qoidalariga qarab belgilanadi.

29. Ixtisoslashtirilgan sinflarda oʻquvchilar soni 30 kishidan ortiq boʻlmasligi kerak.

30. Laboratoriya ishlari va amaliy ishlarni bajarish, shuningdek ayrim fanlarni chuqur oʻrganish uchun sinflarni ixtisoslashtirilgan fanlar boʻyicha oʻquvchilarni ikki guruhga boʻlishga yoʻl qoʻyiladi.

31. Keyingi sinflarga oʻtkazish va oʻqitish bosqichlari Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan belgilangan muddatlar va tartibda oʻquvchilar bilimlarining yakuniy attestatsiyasi natijalari boʻyicha amalga oshiriladi.

32. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari bitiruvchilariga umumiy oʻrta maʼlumot toʻgʻrisidagi shahodatnoma beriladi.

33. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar shaharda kamida 250 oʻquvchi kontingenti va qishloq tumanlarida kamida 150 oʻquvchi kontingenti bilan tashkil etiladi.

34. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarini joylashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi bilan kelishgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimliklari tomonidan belgilanadi.

35. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega:

fanlarni chuqur oʻrganish boʻyicha mualliflik oʻquv dasturlarini Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi huzuridagi Respublika taʼlim markazi bilan kelishgan holda mustaqil ishlab chiqish, tasdiqlash va amalga oshirish;

Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan bazaviy oʻquv rejasi asosida maxsus oʻquv rejasini ishlab chiqish va uni Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi huzuridagi Respublika taʼlim markazi bilan kelishgan holda tasdiqlash;

yillik kalendar oʻquv jadvali va mashgʻulotlar jadvalini ishlab chiqish;

taʼlim va tarbiyaning qonun hujjatlariga zid boʻlmagan turli shakllari, vositalari va usullarini qoʻllash;

oʻz ustav faoliyatini amalga oshirish uchun moliyaviy mablagʻlar va moddiy resurslarning qoʻshimcha manbalarini jalb etish;

taʼlim olayotganlarni oraliq attestatsiyadan oʻtkazish shakllari, tartibi va davriyligini mustaqil tanlash.

36. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi belgilangan tartibda:

oʻziga yuklangan vazifalarning samarali bajarilishi;

taʼlim sifati hamda oʻquv rejasi va oʻquv jarayoni jadvaliga muvofiq taʼlim dasturlari toʻliq hajmda amalga oshirilishi;

taʼlim jarayonini tashkil etishning qoʻllanilayotgan shakllari, usullari va vositalarining oʻquvchilarning yosh bilan bogʻliq psixofiziologik xususiyatlari, mayllari, qobiliyatlari, qiziqishlariga, ularning hayoti va sogʻligʻini muhofaza qilish talablariga muqobilligi;

oʻquvchilarning moslashishi va oʻzlashtirishi;

oʻquvchilar va xodimlarning huquqlariga rioya qilinishi uchun javob beradi.

37. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasiga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan direktor bevosita rahbarlik qiladi.

38. Direktorga nisbatan quyidagi asosiy malaka talablari qoʻyiladi:

ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan sinflar va ixtisoslashtirilgan maktablar uchun — taʼlim sohasida kamida 5 yil pedagoglik va 10 yil umumiy ish staji mavjudligi;

ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar uchun - taʼlim sohasida kamida 10 yil pedagogik staj va rahbarlik lavozimida 5 yil ish staji mavjudligi;

davlat tilini bilish;

tashkilotchilik qobiliyati, ijodiy tafakkurga egalik, bolalar va katta yoshdagilarning yosh va shaxs bilan bogʻliq psixologiyasini bilish;

kompyuter texnologiyalarini va oʻquv jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini egallaganlik;

umumtaʼlim dasturlari va oʻquv qoʻllanmalari yaratishda metodik ishlanmalar va tajriba mavjudligi.

39. Direktor ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi nomidan ish koʻradi, uning manfaatlarini ifodalaydi, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi mol-mulkini tasarruf etadi va shartnomalar tuzadi.

40. Direktor:

ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha qarorlar qabul qiladi hamda unga yuklangan vazifalar va funksiyalarning samarali bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;

oʻz oʻrinbosarlari vakolatlarini belgilaydi, ular oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi va ularning javobgarligi darajasini belgilaydi;

oʻz vakolatlari doirasida ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasining barcha xodimlari uchun majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi;

xalq taʼlimi tegishli organlari koʻrib chiqishi uchun moddiy-texnika bazani mustahkamlash, oʻquv-tarbiya ishlarini takomillashtirish, malakali pedagog kadrlar bilan taʼminlash va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi faoliyatining boshqa masalalari boʻyicha takliflar kiritadi;

pedagog xodimlar va boshqa xodimlar bilan mehnat shartnomalari tuzadi;

qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

41. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari direktorlari attestatsiyasi belgilangan tartibda oʻtkaziladi.

42. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarida pedagogika, metodika va vasiylik kengashlari tuziladi va faoliyat koʻrsatadi. Ularning faoliyati tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan belgilanadi.

43. Oʻquvchilar, ota-onalar yoki ota-onalarning oʻrnini bosuvchi shaxslar, pedagog xodimlar va boshqa xodimlar ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari taʼlim jarayonining qatnashchilari hisoblanadi.

Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari oʻquvchilari bepul umumiy oʻrta maʼlumot olish, tibbiy xizmatdan foydalanish, turli tadbirlarda (konferensiyalar, olimpiadalar, koʻrgazmalar va tanlovlarda) qatnashish huquqiga egadirlar.

Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari oʻquvchilari ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining ustaviga va ichki tartib-qoidalariga, shuningdek sanitariya normalari va qoidalariga rioya qilishi shart.

Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari oʻquvchilarining boshqa huquq va majburiyatlari qonun hujjatlariga va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining ustaviga muvofiq belgilanadi.

44. Oʻquvchilarni individual psixologik-pedagogik jihatdan qoʻllab-quvvatlash ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining psixologiya, pedagogika xizmati mutaxassislari tomonidan taʼminlanadi.

45. Oʻquv-tarbiya jarayoniga boshqa taʼlim muassasalarining oʻqituvchilari, ilmiy tashkilotlar va boshqa tashkilotlarning xodimlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda jalb etilishi mumkin hamda ushbu muassasaning barcha huquqlari, majburiyatlari va imtiyozlari ularga joriy etiladi.

46. Pedagog kadrlarni ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasiga ishga qabul qilish oliy yoki birinchi malaka toifasi mavjud boʻlgan taqdirda oliy pedagogik maʼlumotli shaxslar orasidan tanlov asosida amalga oshiriladi. Tanlovni oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan belgilanadi.

Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari pedagog kadrlarining huquq va majburiyatlari qonun hujjatlariga va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi ustaviga muvofiq belgilanadi.

47. Pedagog xodimlarga oʻquv yuklamasi hajmi (pedagogik ish hajmi) oʻquv rejasi boʻyicha soatlar sonidan, shuningdek kadrlar bilan taʼminlanganlik boʻyicha belgilanadi.

48. Oʻquv yili boshida belgilangan oʻquv yuklamasi hajmi oʻquv yili mobaynida oʻzgartirilishi mumkin emas, oʻquv rejalari boʻyicha soatlar soni kamayishi yoki sinflar soni qisqarishi hollari bundan mustasno.

49. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarida oʻqish, dam olish va ovqatlanish qonun hujjatlariga muvofiq tibbiyot xodimlarining qatʼiy nazorati ostida tashkil etiladi.

50. Kasallikning vaqtli diagnostikasi va profilaktikasi maqsadlarida har bir oʻquv yili boshida ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarining oʻquvchilari dispanser koʻrigidan (toʻliq tibbiy koʻrikdan) oʻtkazilishi kerak. Rivojlanishning salbiy koʻrsatkichlari aniqlangan taqdirda oʻquvchilar tibbiy komissiyaning tavsiyasiga koʻra yashash joyidagi umumtaʼlim muassasasiga oʻtkaziladi.

51. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim maktab-internatlari oʻquvchilari ushbu ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari huzurida yashash joylari bilan taʼminlanadilar.

52. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim maktab-internatlarining ota-onalar va ota-onalarning oʻrnini bosadigan shaxslar bilan birga yashaydigan tarbiyalanuvchilari soni qishloq joylarda oʻquvchilar butun kontingentining 5 foizidan va shahar joylarda 10 foizidan ortmasligi kerak.

53. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining faoliyatini moliyalashtirish belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgan tasdiqlangan xarajatlar smetasiga muvofiq amalga oshiriladi.

54. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasiga qoʻshimcha budjetdan tashqari mablagʻlarni jalb etish budjetdan moliyalashtirish pasayishiga olib kelmaydi.

55. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari xodimlarining shtatdagi soni umumtaʼlim muassasalarining namunaviy shtatlariga muvofiq belgilanadi.

56. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar oʻquvchilari belgilangan tartibda ovqat bilan taʼminlanadi.

57. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi oʻz ustavida belgilangan maqsadlarga muvofiq doirada tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishi mumkin.

58. Ruxsat berilgan faoliyatdan olingan daromad hisobiga sotib olingan mol-mulk ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining balansida hisobga olingan mol-mulk tarkibiga kiritiladi.

59. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi qonun hujjatlariga muvofiq taʼlim masalalari boʻyicha xalqaro faoliyatni amalga oshirish huquqiga ega.

60. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasini qayta tashkil etish va tugatish muassisning qarori boʻyicha yoki qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sud tomonidan amalga oshiriladi.

61. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasini qayta tashkil etish yoki tugatish oʻquv yili tamom boʻlgandan keyin amalga oshiriladi. Bunda tegishli taʼlimni boshqarish organi oʻquvchilarning ota-onalari yoki ota-onalarning oʻrnini bosadigan shaxslar bilan kelishuv boʻyicha oʻquvchilarning boshqa taʼlim muassasalariga oʻtkazilishi uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi.