Jumhuriyatning yetilgan iqtisodiy va ijtimoiy muammolarini hal etish fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilishni kuchaytirishni, jinoyatchilikka qarshi kurash, jamoat tartibini saqlash yuzasidan kechiktirmay chora-tadbirlar koʻrish zarurligini taqozo etadi. Bunday sharoitlarda militsiya xodimlari xavfsizligini, ularning shaʼni va qadr-qimmatini himoya qilish gʻoyat muhim ahamiyat kasb etadi. Militsiya xodimlarini oʻldirish, qurolini olib qoʻyish maqsadida ularga hujum qilish, ularning xizmat faoliyatiga aralashish hollari oz emas. Bu esa mehnatkashlarning adolatli noroziligini keltirib chiqarmoqda.

Militsiya xodimlarining huquqiy va ijtimoiy himoyalanganligini kuchaytirish maqsadida, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi qaror qiladi:

I. 1. Militsiya xodimlari davlat hokimiyatining vakili ekanligi, davlatning alohida himoyasida boʻlishi belgilab qoʻyilsin. Militsiya xodimining qonuniy talablarini barcha fuqarolar va mansabdor shaxslar bajarishga majburdirlar.

Militsiya xodimi qonuniy talabini bajarmaslik, shuningdek, uni haqoratlash, unga qarshilik koʻrsatish, doʻq-poʻpisa qilish, zoʻrlik ishlatish va uning hayotiga tajovuz qilish, shuningdek, militsiya xodimining zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishiga toʻsqinlik qiluvchi boshqa xatti-harakatlarni qilish Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan javobgarlikka olib keladi.

2. Militsiya xodimining koʻrsatmalari fuqarolarning, u huquqbuzar, jabrlanuvchi yoki guvoh boʻlishidan qatʼiy nazar, koʻrsatmalari bilan teng ravishda daliliy ahamiyatga egadir.

Zarur mudofaa, oʻta zarurat boʻlgan holatda yoki kasbiga koʻra oʻrinli tavakkalchilik qilish holatda militsiya xodimi tomonidan sodir etilgan xatti-harakatlar garchand Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksida koʻzda tutilgan jinoiy harakatlar koʻrinishida boʻlsa ham, jinoyat deb hisoblanmaydi.

3. Militsiya xodimi turar-joy maydoni taqsimlashda, uyga telefon oʻrnatishda, maktabgacha bolalar tarbiya muassasalaridan oʻrin berishda imtiyozlardan, transportning barcha turlariga navbatsiz bilet sotib olish, mehmonxonaga joylashish huquqidan foydalanadi, shuningdek, ijtimoiy-maishiy taʼminotning boshqa masalalarini hal etishda xalq deputatlari mahalliy Sovetlarining qarorlarida koʻzda tutilgan tartibda imtiyozlardan foydalanadi. Militsiya xodimining hayoti tegishli budjet mablagʻlari hisobidan davlat ijtimoiy sugʻurtasidan albatta oʻtkazilishi kerak.

Militsiya xodimi oʻz xizmat vazifasini yoki ijtimoiy burchini bajarayotganligi munosabati bilan uning mulkiga yetkazilgan zarar tegishli budjet mablagʻlari hisobidan toʻla hajmda toʻlanadi, soʻngra sud orqali bu zarar aybdordan undirib olinadi.

4. Militsiya xodimi tartibni saqlash va fuqarolarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha oʻz xizmat vazifalarini bajarayotganida qasddan oʻldirilganda uning oilasiga tegishli budjet mablagʻlari hisobidan uning ellik oylik daromadi miqdorida bir yoʻla nafaqa berilib, soʻngra bu pul aybdorlardan undirib olinishi belgilab qoʻyilsin. Oʻz boquvchisini yoʻqotganligi munosabati bilan halok boʻlganning oilasiga qonunda koʻrsatilganiga muvofiq pensiya belgilansin.

Militsiya xodimiga u oʻzining professional faoliyati bilan shugʻullana olmaydigan darajada ogʻir tan jarohatlari yetkazilganda tegishli budjet mablagʻlaridan 25 oylik daromadi miqdorida pul toʻlanib, soʻngra bu pul aybdorlardan undirib olinishi, shuningdek, uning mansab okladi bilan pensiyasi oʻrtasidagi farq toʻlanishi belgilab qoʻyilsin.

Yengilroq tan jarohatlari yetkazilganda tegishli budjet mablagʻlari hisobidan 5 oylik daromadi miqdorida pul toʻlanib, soʻngra bu pul aybdorlardan undirib olinishi belgilansin.

II. Oʻzbekiston SSRning 1985-yil 13-dekabrdagi Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston SSRning maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi Kodeksiga (Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining Vedomostlari, 1985-yil, № 35, 411-modda) quyidagi oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 187-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Militsiya xodimining huquqbuzarlikni toʻxtatish, hujjatlarni tekshirish uchun taqdim etish toʻgʻrisidagi, militsiyaga borish, transport vositasini toʻxtatish, jabrlanuvchilarga yordam koʻrsatish haqidagi qonuniy talablarini bajarmaslik, yoxud militsiya xodimining qonuniy talablariga boshqacha tarzda boʻysunmaslik, shuningdek, jamoat tartibini saqlash va fuqarolarning huquq hamda erkinliklarini taʼminlash boʻyicha oʻz vazifalarini amalga oshirayotgan boshqa shaxslarning qonuniy talablarini bajarmaslik, —

fuqarolarga ellik soʻmdan ikki yuz soʻmgacha miqdorda jarima solinishiga olib keladi.

Xuddi shu xatti-harakatlar maʼmuriy jazo qoʻllangach, bir yil davomida takror sodir etilsa, —

fuqarolarga va mansabdor shaxslarga besh yuz soʻmgacha miqdorda jarima solinishiga yoki oʻn besh sutkagacha muddatga maʼmuriy hibsga olishga olib keladi”.

2) Kodeks quyidagi mazmunda boʻlgan 187-1, 187-2, 187-3, 187-4- moddalar bilan toʻldirilsin:

Militsiya xodimi, tergovchi, surishtiruvchi ishlarini amalga oshirayotgan shaxsni yoki jinoyatchilikka qarshi kurash, jamoat tartibini saqlash, fuqarolarning huquq va erkinliklarini muhofaza etish yuzasidan oʻz vazifalarini ado etayotgan boshqa shaxslarni xatti-harakat bilan, ogʻzaki yoki yozma tarzda haqoratlash yoxud ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa harakatlarni atayin sodir etish, —

uch yuz soʻmdan besh yuz soʻmgacha miqdorda jarima solinishiga yoxud ish haqining yigirma foizini ushlab qolgan holda ikki oy muddatgacha axloq tuzatish ishlariga jalb etishga olib keladi.

Militsiya xodimlari oʻz xizmat vazifalari yoki xizmat burchlarini ado etayotganlarida ularning qonuniy farmoyishlarini yoki talablarini bajarmaslikka istalgan koʻrinishda oshkora daʼvat qilish, shuningdek, militsiya xodimlariga ommaviy ravishda boʻysunmaslikni keltirib chiqarish maqsadida boʻhton uydirmalarni tarqatish, —

uch yuz soʻmdan ming soʻmgacha miqdorda jarima solinishiga yoki oʻn besh sutkagacha muddatga maʼmuriy hibsga olishga olib keladi.

Militsiyaga koʻrsatilgan vaqtda uzrli sababsiz kelmaslik, militsiya xodimini atayin yolgʻon xabar bilan chaqirish, uning xizmat faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan qonuniy topshirigʻini bajarmaslik yoki oʻz vaqtida bajarmaslik shaklida militsiyaga hurmatsizlik qilish, —

uch yuz soʻmgacha miqdorda jarima solinishiga olib keladi.

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning mansabdor shaxslari huquqbuzarlik sodir etishga olib keluvchi sabablar va shart-sharoitlarini bartaraf etish yuzasidan militsiyaning yozma takliflarini bajarish chora-tadbirlarini koʻrmasligi, —

besh yuz soʻmgacha miqdorda jarima solinishiga olib keladi”;

3) 187-1, 187-2, 187-3, 187-4-moddalarda nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar xalq sudyasi tomonidan yolgʻiz oʻzi, material tushgan kundan boshlab uch kun davomida koʻrib chiqilishi belgilab qoʻyilsin.

4) Kodeksning 232-moddasi “187” raqamidan soʻng “187-1, 187-2, 187-3, 187-4” raqamlari bilan toʻldirilsin;

5) 273-moddaning uchinchi qismidagi “Mayda xuliganlik qilgan, jamoat tartibiga va fuqarolarning xavfsizligiga tahdid soladigan materiallarni tayyorlagan va tarqatgan, shuningdek xuddi shu maqsadlarda mish-mishlar va uydirmalarni tarqatgan, yigʻilishlar, mitinglar, koʻcha yurishlari va namoyishlar uyushtirish hamda oʻtkazish tartibini buzgan, mollar yoki boshqa buyumlarni qonunsiz sotgan yoxud mayda spekulyatsiya qilgan shaxslar” degan soʻzlar “170, 171, 177, 177-1, 187, 187-1, 187-2, 187-3, 187-4, 188-1- moddalarda nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etgan shaxslar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

III. Oʻzbekiston SSRning 1959-yil 21-maydagi Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston SSR Jinoyat kodeksiga (Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining Vedomostlari, 1959-yil, № 6, 2-modda) quyidagi oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 192-1,193-1,194-1-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Militsiya xodimi yoki boshqa shaxslar jinoyatchilikka qarshi kurash, jamoat tartibini saqlash, fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish boʻyicha oʻz xizmat vazifalarini bajarayotganlarida ularga qarshilik koʻrsatish, —

ikki yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish yoki ikki ming soʻmgacha miqdorda jarima solish bilan jazolanadi.

Zoʻrlik ishlatib yoki zoʻrlik ishlatish xavfini solib qilingan xuddi shu harakatlar, shuningdek, bu shaxslarning xizmat vazifasini yoki ijtimoiy burchini bajarishdan bosh tortishga yoki ochiq-oydin gʻayriqonuniy xatti-harakatlar qilishga istalgan shaklda majbur qilish, —

ikki yildan besh yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.

Militsiya xodimini, tergovchini, surishtiruv ishlarini olib borayotgan shaxsni yoki jinoyatchilikka qarshi kurash, jamoat tartibini, fuqarolarning huquq va erkinliklarini muhofaza etish sohasidagi vazifalarini bajarayotgan boshqa shaxslarni ogʻzaki yoki yozma tarzda haqorat qilish, yoxud ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa xatti-harakatlarni sodir etish, xuddi shu harakatlar uchun maʼmuriy javobgarlik qoʻllangach bir yil davomida takror sodir qilingan boʻlsa, —

bir yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish yoki ming soʻmgacha miqdorda jarima solish bilan jazolanadi.

Militsiya xodimi, surishtiruv ishlarini olib borayotgan shaxs, tergovchi hayotiga, shuningdek, jamoat tartibini saqlash va jinoyatchilikka qarshi kurash boʻyicha oʻz xizmat vazifasi yoki ijtimoiy burchini bajarayotgan boshqa shaxslar hayotiga tajovuz qilish, —

besh yildan oʻn yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish bilan jazolanadi.

Xuddi shu harakatlar bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib yoxud qurol yoki boshqa predmetlarni qoʻllash orqali sodir etilsa, —

oʻn yildan oʻn besh yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish bilan jazolanadi”;

2) Kodeks quyidagi mazmunda boʻlgan 194-2, 194-3, 194-4, 194-5, 194-6-moddalar bilan toʻldirilsin:

Militsiya xodimiga yoki boshqa shaxslarga ular oʻz xizmat vazifasini yoki ijtimoiy burchini ado etayotganda qasddan yengil tan jarohatlari yetkazish, uni doʻpposlash, shuningdek, jamoat tartibini, fuqarolarning huquq va erkinliklarini muhofaza qilayotgan boshqa shaxslarga nisbatan shunday xatti-harakatlarni sodir etish, —

ikki yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish yoki ikki ming soʻmgacha miqdorda jarima solish bilan jazolanadi.

Militsiya xodimiga u oʻz xizmat vazifasini yoki xizmat burchini ado etayotganda ogʻirroq va ogʻir tan jarohati yetkazish, shuningdek jamoat tartibini, fuqarolarning huquq va erkinliklarini muhofaza qilayotgan boshqa shaxslarga nisbatan shunday harakatlarni sodir etish, —

uch yildan oʻn yilgacha ozodlikdan mahrum etish bilan jazolanadi.

Militsiya xodimi oʻz xizmat vazifasini yoki ijtimoiy burchini bajarayotganda uni oʻldirish, tan jarohatlari yetkazish, mol-mulkini yoʻq qilish bilan qoʻrqitish yoki boshqa gʻayriqonuniy xatti-harakatlar sodir etish bilan qoʻrqitish, —

ikki yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish yoki ikki ming soʻmgacha miqdorda jarima solish bilan jazolanadi.

Militsiya xodimi oʻz xizmat vazifasi yoki ijtimoiy burchini bajarayotganda uni ataylab oʻldirish, —

oʻn yildan oʻn besh yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish yoki oʻlim jazosi bilan jazolanadi.

Militsiya xodimi, surishtiruv ishlarini amalga oshirayotgan yoki dastlabki tergov olib borayotgan shaxsning faoliyatiga ularning oʻz xizmat vazifalarini oʻz vaqtida, toʻliq bajarishlariga toʻsqinlik qilish maqsadida qonunga xilof ravishda aralashish, —

ikki yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish yoki xuddi shu muddatga axloq tuzatish ishlariga jalb etish yoxud uch yuz soʻmdan ming soʻmgacha miqdorda jarima solish bilan jazolanadi.

Jinoyatchilikka qarshi kurash va jamoat tartibini saqlash vazifalarini oʻz vaqtida va toʻliq amalga oshirishga toʻsqinlik qilish maqsadida militsiya xodimining mol-mulkiga qasddan shikast yetkazish yoki uni yoʻq qilish, —

uch yildan besh yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish bilan jazolanadi.

Oʻt qoʻyish yoki boshqa koʻpchilik uchun xavfli usul bilan sodir etilgan yoki odamlarning nobud boʻlishiga yoxud oʻzga ogʻir oqibatlarga olib kelgan bunday harakatlar, —

sakkiz yildan oʻn besh yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etish bilan jazolanadi.

3) 7-1-moddaning ikkinchi qismidagi “militsiya xodimi yoki xalq drujinachisining hayotiga tajovuz qilish (194-1-modda)” soʻzlari “militsiya xodimining hayotiga tajovuz qilish (194-1-modda); militsiya xodimini ataylab oʻldirish (194-4-modda)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

23-1-moddaning birinchi qismi birinchi va ikkinchi bandlaridagi “jamoat tartibini saqlash boʻyicha xizmat yoki jamoat faoliyatini bajarayotganda militsiya xodimi yoki xalq drujinachisi hayotiga tajovuz qilish (194-1-modda)”, degan soʻzlar “militsiya xodimining hayotiga tajovuz qilish (194-1-modda)”, militsiya xodimini ataylab oʻldirish (194-4-modda)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

IV. Oʻzbekiston SSRning 1959-yil 28-maydagi Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston SSRning Jinoyat-protsessual kodeksi (Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining Vedomostlari, № 6, 3-modda) 108-moddasining uchinchi qismidagi “192—194-1” raqamlari “192—194-6” raqamlari bilan almashtirilsin.