Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 29.08.2001 yildagi 257-II-son
Кучга кириш санаси
07.11.2001
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
|
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni “PROKURATURA TOʻGʻRISIDA”GI OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QONUNIGA OʻZGARTISHLAR VA QOʻSHIMCHALAR KIRITISH HAQIDA Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qaror qiladi: 1992-yil 9-dekabrda qabul qilingan “Prokuratura toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 1, 29-modda, № 6, 266-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 145-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1999-yil, № 9, 229-modda) oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritilib, uning yangi tahriri tasdiqlansin (ilova qilinmoqda). Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV Toshkent sh., 2001-yil 29-avgust, 257-II-son Oʻzbekiston Respublikasining qonuni PROKURATURA TOʻGʻRISIDA (yangi tahriri) I BOʻLIM. UMUMIY QOIDALAR 1-modda. Oʻzbekiston Respublikasi prokuraturasi Oʻzbekiston Respublikasi prokuraturasi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori rahbarlik qiladigan prokuratura organlarining yagona markazlashtirilgan tizimidir. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi prokurorlar Oʻzbekiston Respublikasi hududida qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradilar. 2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi prokuratura organlarining asosiy vazifalari Oʻzbekiston Respublikasi prokuratura organlarining (bundan buyon matnda prokuratura organlari deb yuritiladi) asosiy vazifalari qonun ustuvorligini taʼminlash, qonuniylikni mustahkamlash, fuqarolarning huquq hamda erkinliklarini, jamiyat va davlatning qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini, Oʻzbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy tuzumini himoya qilish, huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktika qilishdan iborat. 3-modda. Prokuratura organlari faoliyatining huquqiy asoslari Prokuratura organlarini tashkil etish va ularning faoliyat yuritish tartibi, shuningdek ularning vakolatlari Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi. (3-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 4-modda. Prokuratura organlari faoliyatining asosiy yoʻnalishlari Prokuratura organlari oʻz faoliyatini quyidagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha amalga oshiradi: vazirliklar, idoralar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, hokimlar va boshqa mansabdor shaxslar tomonidan qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat qilish; (4-modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son) fuqaroning huquq hamda erkinliklarini taʼminlashga qaratilgan qonunlar ijrosi ustidan nazorat qilish; Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida, vazirliklar va idoralarning harbiy tuzilmalarida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat qilish; (4-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son) tezkor-qidiruv faoliyatni, tergovga qadar tekshiruvni, surishtiruvni, dastlabki tergovni amalga oshiradigan organlar tomonidan qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat qilish hamda ularning jinoyatchilikka qarshi kurash borasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish; (4-moddaning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) jinoyatlar yuzasidan dastlabki tergov olib borish; sudlarda jinoyat ishlari koʻrib chiqilayotganda davlat ayblovini quvvatlash, sudlarda fuqarolik ishlarini, maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni hamda iqtisodiy nizolarni koʻrishda ishtirok etish, qonunlarga zid boʻlgan sud hujjatlariga protest keltirish; (4-moddaning yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 14-sentabrdagi OʻRQ-446-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 37-son, 978-modda) soliq intizomini mustahkamlashga, soliq, valyuta sohasidagi jinoyatlar va huquqbuzarliklarga qarshi kurashga, shuningdek davlatga yetkazilgan iqtisodiy zararni qoplashga qaratilgan qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat qilish; (4-moddaning sakkizinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 25-apreldagi 482-II-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2003-y., 5-son, 67-modda) ushlab turilganlarni, qamoqqa olinganlarni saqlash joylarida, jinoiy jazolarni va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralarini ijro etish chogʻida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat qilish; qonun ijodkorligi faoliyatida hamda jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish ishida ishtirok etish. 5-modda. Prokuratura organlarini tashkil etish va ular faoliyatining asosiy prinsiplari Prokuratura organlari faoliyatini tashkil etish va ular faoliyatining asosiy prinsiplari birlik, markazlashganlik, qonuniylik, mustaqillik va oshkoralikdir. Prokuratura organlari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori rahbarlik qiladigan yagona markazlashgan tizimni tashkil etadi hamda quyi turuvchi prokurorlar yuqori turuvchi prokurorlarga va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuroriga boʻysunishi hamda hisobdorligi asosida faoliyat koʻrsatadi. Yuqori turuvchi prokuror quyi turuvchi prokurorga koʻrsatmalar berishga yoxud uning har qanday, shu jumladan protsessual qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilishga haqlidir, shuningdek u oʻz boʻysunuvidagi barcha prokurorlarning ishlari toʻgʻri tashkil etilishi uchun toʻliq javobgardir. Prokuratura organlarining xodimlari oʻz faoliyatlarida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi hamda boshqa qonun hujjatlarining talablariga aniq rioya etishlari va ularni bajarishlari shart. Qonunlarni aniq bajarish va ularga rioya etishdan har qanday chekinish, qanday asoslarga koʻra qilinishidan qatʼi nazar, qonuniylikni buzish deb hisoblanadi va belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi. (5-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Prokuratura organlari oʻz vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari hamda mansabdor shaxslardan mustaqil ravishda, faqat qonunga boʻysungan holda amalga oshiradilar. Prokuratura organlarining faoliyatiga aralashish taqiqlanadi. Prokurorning gʻayriqonuniy qaror qabul qilishiga erishish maqsadida unga qanday shaklda boʻlmasin biron-bir taʼsir koʻrsatish yoki faoliyatini amalga oshirishiga toʻsqinlik qilish, uning daxlsizligiga tajovuz qilish, shuningdek prokuror yoki tergovchining ruxsatisiz tekshirishlar va dastlabki tergov maʼlumotlarini oshkor etish, prokurorning talablarini bajarmaslik belgilangan tartibda javobgarlikka sabab boʻladi. Prokuratura organlarining xodimlari oʻz vakolatlari davrida siyosiy partiyalarga aʼzolikni toʻxtatib turadilar. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar prokurorlari: har yili tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, xalq deputatlari Kengashlariga oʻz faoliyati toʻgʻrisida axborot taqdim etadi; (5-modda sakkizinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 17-oktabrdagi OʻRQ-976-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.10.2024-y., 03/24/976/0833-son) zarur boʻlgan hollarda, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini qonuniylikning va jinoyatchilikka qarshi kurashning holati toʻgʻrisida xabardor qiladi. (5-moddaning sakkizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 14-sentabrdagi OʻRQ-446-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 37-son, 978-modda) Prokuratura organlari qonunlarning ijro etilishini nazorat qilishga va jinoyatchilikka qarshi kurashga doir faoliyati toʻgʻrisida jamoatchilikni muntazam xabardor qilish, oʻzining faoliyati toʻgʻrisidagi axborotdan jismoniy va yuridik shaxslarning foydalanishini qonunchilikda belgilangan tartibda taʼminlash yoʻli bilan oʻz faoliyatini oshkora amalga oshiradi. (5-moddaning toʻqqizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 6-modda. Prokuror talablari bajarilishining majburiyligi Prokurorning hujjatlar, materiallar va boshqa maʼlumotlarni taqdim etish, taftish, tekshirishlar oʻtkazish, mutaxassis ajratish, prokuraturaga kelish va aniqlangan qonunbuzarliklar xususida tushuntirishlar berish, qonunbuzarliklarni, ularga imkoniyat yaratayotgan sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish, shuningdek qonunga rioya etish toʻgʻrisidagi oʻz vakolatlari doirasida qoʻyayotgan talablarini bajarish barcha fuqarolar va yuridik shaxslar uchun majburiydir. Prokuratura organlari oʻz vazifalarini amalga oshirishlari uchun zarur boʻlgan axborot, hujjatlar va ularning nusxalari mazkur organlarning talabiga muvofiq bepul beriladi. Prokurorning talablari ustidan shikoyat qilinishi ularning ijrosini toʻxtatib qoʻymaydi. 7-modda. Fuqarolarning ariza va shikoyatlarini hamda yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish Prokuratura organlari fuqarolarning ariza va shikoyatlarini hamda yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqadilar, ularning buzilgan huquqlarini tiklash va qonuniy manfaatlarini himoya qilish chora-tadbirlarini koʻradilar. Prokuror fuqarolarni va yuridik shaxslarning vakillarini shaxsan qabul qiladi. Prokuror oʻziga tushgan taklif, ariza va shikoyatlarni tekshirish vazifasini zarur hollarda tegishli davlat boshqaruvi, nazorat va tekshirish organlariga, korxona, muassasa va tashkilotlarning mansabdor shaxslariga topshirish hamda ulardan tekshirishga taalluqli barcha materiallar bilan birga tekshirish natijalariga doir yozma axborot berishlarini talab etish huquqiga ega. Fuqarolarning ariza va shikoyatlari hamda yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha prokuror qaror qabul qiladi, bu qaror ustidan yuqori turuvchi prokurorga shikoyat qilinishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan fuqaroning ariza va shikoyati yoki yuridik shaxsning murojaati yuzasidan qaror qabul qilinganidan keyin prokuratura organlarida ular boʻyicha ish yuritish tugatiladi, yangi ochilgan holatlar bundan mustasnodir. 8-modda. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurash sohasidagi faoliyatni muvofiqlashtirish (8-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 14-sentabrdagi OʻRQ-446-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 37-son, 978-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi prokurorlar jinoyatchilikka qarshi kurash samaradorligini taʼminlash maqsadida tezkor-qidiruv faoliyatni, tergovga qadar tekshiruvni, surishtiruv va dastlabki tergovni amalga oshiradigan tegishli organlarning faoliyatini muvofiqlashtiradi. (8-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan organlar faoliyatini muvofiqlashtirish uchun prokuror muvofiqlashtiruvchi kengash chaqiradi, ishchi guruhlar tashkil etadi, zarur axborot, shu jumladan statistika maʼlumotlarini talab qilib oladi, qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. (8-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha respublika idoralararo komissiyasining yagona muvofiqlashtiruvchi organidir. (8-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 11-apreldagi OʻRQ-829-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 12.04.2023-y., 03/23/829/0208-son) 9-modda. Davlat hokimiyati va boshqaruv organlari majlislarida prokurorning ishtirok etishi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi va Qoraqalpogʻiston Respublikasi davlat hokimiyati va boshqaruv organlari majlislarida belgilangan tartibda ishtirok etish huquqiga ega. Viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar prokurorlari hamda ularga tenglashtirilgan prokurorlar davlat hokimiyati va boshqaruvning tegishli va quyi organlari majlislarida belgilangan tartibda ishtirok etishga haqli. II BOʻLIM. PROKURATURA ORGANLARI 10-modda. Prokuratura organlarining tizimi Prokuratura organlarining tizimi quyidagilardan iborat: Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi; Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokuraturasi; viloyatlar va Toshkent shahar prokuraturalari; tumanlar va shaharlar prokuraturalari; viloyat prokuraturalariga tenglashtirilgan Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokuraturasi, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokuraturasi; tuman prokuraturalariga tenglashtirilgan, hududiy harbiy, transport va ixtisoslashtirilgan prokuraturalar. (10-moddaning birinchi qismi yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzurida Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti va Majburiy ijro byurosi, shuningdek ularning joylardagi boʻlinmalari faoliyat koʻrsatadi. (10-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 12-noyabrdagi OʻRQ-583-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.11.2019-y., 03/19/583/4016-son) 11-modda. Prokurorlarning vakolat muddati Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurorining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurorining, shuningdek viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar prokurorlarining hamda ularga tenglashtirilgan prokurorlarning vakolat muddati besh yil. (11-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) 12-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasiga Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori boshchilik qiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati maʼqullaganidan keyin lavozimga tayinlaydi hamda uni lavozimidan ozod etadi. Ayni bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori lavozimini egallashi mumkin emas. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan hamda lavozimidan ozod etiladigan birinchi oʻrinbosariga, oʻrinbosarlariga ega boʻladi. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasida bosh boshqarmalar, boshqarmalar va boʻlimlar tashkil etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining katta yordamchilari va yordamchilari, bosh boshqarmalar, boshqarmalar, boʻlimlarning boshliqlari, ularning oʻrinbosarlari, katta prokurorlar, prokurorlar, alohida muhim ishlar boʻyicha katta tergovchilar va alohida muhim ishlar boʻyicha tergovchilar Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod etiladilar. (12-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 19-fevraldagi OʻRQ-909-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.02.2024-y., 03/24/909/0133-son) 13-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining vakolatlari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori prokuratura organlariga rahbarlik qiladi va ular faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga oʻz vakolatlari jumlasiga kiritilgan masalalar boʻyicha qonunchilik tashabbusi bilan murojaat etishi mumkin; (13-modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 19-fevraldagi OʻRQ-909-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.02.2024-y., 03/24/909/0133-son) Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining majlislarida ishtirok etishi, uning koʻrib chiqishi uchun masalalar kiritishi va koʻrilayotgan masala yuzasidan fikr bildirishi mumkin; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi majlislarida ishtirok etadi, muhokama qilinayotgan masalalar yuzasidan fikr bildiradi, qonunchilikni qoʻllash bilan bogʻliq masalalar boʻyicha Plenum tushuntirishlar berishi xususida takliflar kiritadi; (13-modda ikkinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) (13-moddaning ikkinchi qismi beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 14-sentabrdagi OʻRQ-446-sonli Qonuniga asosan chiqarilgan — OʻR QHT, 2017-y., 37-son, 978-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi hayʼatining tarkibini tasdiqlash toʻgʻrisidagi takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga kiritadi; prokuratura organlari xodimlariga darajali unvonlar (harbiy unvonlar) beradi va oliy darajali unvonlar (harbiy unvonlar) berish toʻgʻrisidagi taqdimnoma bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga murojaat etadi; (13-modda ikkinchi qismining oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) prokuratura organlari xodimlarini Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofotlariga taqdim etadi; prokuratura organlari xodimlarini “Oʻzbekiston Respublikasi prokuraturasining faxriy xodimi” koʻkrak nishoni bilan taqdirlaydi; buyruqlar chiqaradi hamda prokuratura organlarining tarkibiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlaydi; chet el davlatlarining tegishli organlari bilan hamkorlik toʻgʻrisidagi bitimlar tuzadi; qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. (13-modda ikkinchi qismining oʻn birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining buyruqlari va boshqa hujjatlari (individual xususiyatga ega boʻlgan hujjatlar bundan mustasno) Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga zid boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining qarori asosida bekor qilinadi. 14-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining hisobdorligi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati oldida hisobdordir. (14-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 3-dekabrdagi 714-II-son Qonuni tahririda — Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 51-son, 514-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga: qonuniylik hamda jinoyatchilikka qarshi kurashning holati toʻgʻrisida — muntazam ravishda; oʻta ogʻir jinoyatlar va favqulodda hodisalar toʻgʻrisida — zudlik bilan; prokuratura organlari amalga oshirgan ishlar toʻgʻrisida — har olti oyda axborot taqdim etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarini ijro etish maqsadida oʻtkazilgan tekshiruvlar davomida davlat boshqaruvi organlari va hokimlarning qonunchilik normalariga nomuvofiq boʻlgan hujjatlari aniqlangan taqdirda, Bosh prokuror bu hujjatlarni toʻxtatib turish yoki bekor qilish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga takliflar kiritadi. (14-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Davlat boshqaruvi organlari va hokimlarning hujjatlari fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini jiddiy ravishda kamsitayotgan boʻlsa, Bosh prokuror bu hujjatlarni toʻxtatib turish yoxud bekor qilish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga takliflar kiritishi mumkin. (14-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 10-avgustdagi OʻRQ-389-sonli Qonuniga asosan uchinchi va toʻrtinchi qismlar bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2015-y., 32-son, 425-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatiga oʻz faoliyati haqida muntazam ravishda hisobot beradi. (14-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 3-dekabrdagi 714-II-son Qonuni tahririda — Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 51-son, 514-modda) 15-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokuraturasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokuraturasiga Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori rahbarlik qiladi, u Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori bilan kelishilgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi tomonidan lavozimiga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori oldida hisobdordir. Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori tegishincha tumanlar, shaharlar prokuraturalarining va ularga tenglashtirilgan prokuraturalarning faoliyatiga rahbarlik qiladi, qonunlarga, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining buyruqlariga asosan va ularni ijro etish maqsadida oʻziga boʻysunuvchi xodimlar uchun majburiy boʻlgan buyruqlar, koʻrsatmalar, farmoyishlar chiqaradi. (15-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurorining Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimiga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosarlari boʻladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokuraturasida boshqarmalar va boʻlimlar tashkil etiladi. Boshqarmalar va boʻlimlarning boshliqlari hamda ularning oʻrinbosarlari, prokurorning katta yordamchilari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining roziligi bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod etiladilar. (15-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurorining yordamchilari, boshqarmalar va boʻlimlarning katta prokurorlari va prokurorlari, prokuror-kriminalistlar, alohida muhim ishlar boʻyicha katta tergovchilar va alohida muhim ishlar boʻyicha tergovchilar, katta tergovchilar va tergovchilar Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod etiladilar. 16-modda. Viloyatlar, Toshkent shahar prokuraturalari va ularga tenglashtirilgan prokuraturalar Viloyatlar, Toshkent shahar prokuraturalariga va Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokuraturasiga tegishli prokurorlar boshchilik qiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokuraturasiga lavozimiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining oʻrinbosari boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori boshchilik qiladi. Mazkur prokurorlar Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuroriga boʻysunadi va uning oldida hisobdordir. Viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurori Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining taqdimiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurori, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari tegishincha tumanlar, shaharlar prokuraturalarining va ularga tenglashtirilgan prokuraturalarning faoliyatiga rahbarlik qiladi, qonunlarga, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining buyruqlariga asosan va ularni ijro etish maqsadida oʻziga boʻysunuvchi xodimlar uchun majburiy boʻlgan buyruqlar, koʻrsatmalar, farmoyishlar chiqaradi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurorining, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurorining, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlarining Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadigan hamda lavozimidan ozod etiladigan birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosarlari boʻladi. Viloyatlar, Toshkent shahar prokuraturalarida va ularga tenglashtirilgan prokuraturalarda boshqarmalar hamda boʻlimlar tashkil etiladi. Boshqarmalar va boʻlimlarning boshliqlari, prokurorlarning katta yordamchilari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. Boshqarmalar va boʻlimlar boshliqlarining oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining roziligi bilan Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari tomonidan lavozimga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurorining, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurorining, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlarining yordamchilari, boshqarmalar va boʻlimlarning katta prokurorlari hamda prokurorlari, alohida muhim ishlar boʻyicha katta tergovchilar va alohida muhim ishlar boʻyicha tergovchilar, katta tergovchilar hamda tergovchilar tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari tomonidan lavozimga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. (16-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) 17-modda. Tumanlar, shaharlar prokuraturalari va ularga tenglashtirilgan prokuraturalar Tumanlar, shaharlar prokuraturalari va ularga tenglashtirilgan prokuraturalarga tegishli prokurorlar rahbarlik qiladi, ular Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod etiladilar. Bu prokurorlar yuqori turuvchi tegishli prokurorga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuroriga boʻysunadilar va ularning oldida hisobdordirlar. Tumanlar, shaharlar prokurorlarining va ularga tenglashtirilgan prokurorlarning Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori bilan kelishilgan holda tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari tomonidan lavozimga tayinlanadigan hamda lavozimidan ozod etiladigan oʻrinbosarlari boʻlishi mumkin. (17-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) Tumanlar, shaharlar prokurorlarining va ularga tenglashtirilgan prokurorlarning katta yordamchilari, yordamchilari, prokuratura katta tergovchilari va tergovchilari, ish oʻrganuvchilari tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari tomonidan lavozimga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. (17-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) 18-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti va uning joylardagi boʻlinmalari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzurida Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti (bundan buyon matnda Departament deb yuritiladi) tuziladi. Departamentga maqomi, mehnatga haq toʻlash shartlari, tibbiy va transport xizmatlari koʻrsatilishi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori oʻrinbosariga tenglashtirilgan, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan Departament boshligʻi rahbarlik qiladi. Departament boshligʻining oʻrinbosarlari Departament boshligʻining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. Departamentning markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari va hududiy boshqarmalari boshliqlari Departament boshligʻining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. Departamentni va uning joylardagi boʻlinmalarini tashkil etish hamda ularning faoliyati tartibi qonunchilikda belgilanadi. (18-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 181-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Majburiy ijro byurosi hamda uning hududiy boʻlinmalari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzurida Majburiy ijro byurosi (bundan buyon matnda Byuro deb yuritiladi) tashkil etiladi. Byuroni maqomi, mehnatga haq toʻlash, tibbiy va transport taʼminoti shart-sharoitlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining oʻrinbosariga tenglashtirilgan, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan hamda lavozimidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan ozod etiladigan direktor boshqaradi. Byuro direktori lavozimiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat ijrochisi hisoblanadi. Byuro direktorining oʻrinbosarlari Byuro direktorining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. Byuro hududiy boshqarmalarining boshliqlari Byuro direktorining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan lavozimga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. Byuroning tuman (shahar) boʻlimlari boshliqlari Byuro direktori tomonidan lavozimga tayinlanadi hamda lavozimidan ozod etiladi. Byuro va uning hududiy boʻlinmalarining tashkil etilishi va faoliyati tartibi qonunchilikda belgilanadi. (181-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) (182-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 12-noyabrdagi OʻRQ-583-sonli Qonuniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.11.2019-y., 03/19/583/4016-son) 19-modda. Prokuratura organlarining hayʼatlari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasida Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori (rais), uning birinchi oʻrinbosari, oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, prokuratura organlarining boshqa xodimlaridan iborat tarkibda hayʼat tuziladi. Hayʼatning tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokuraturasida, viloyatlar, Toshkent shahar prokuraturalarida va ularga tenglashtirilgan prokuraturalarda prokuror (rais), uning birinchi oʻrinbosari, oʻrinbosarlari va prokuratura organlarining boshqa xodimlaridan iborat tarkibda hayʼat tuziladi. Hayʼatning tarkibi tegishli prokurorning taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan tasdiqlanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokuraturasida, viloyatlar, Toshkent shahar prokuraturalarida va ularga tenglashtirilgan prokuraturalarda tuziladigan hayʼatlar maslahat organlari boʻlib, ular qonuniylik va jinoyatchilikning holatiga, prokuratura organlarining faoliyatiga, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori buyruqlari va koʻrsatmalarining ijrosiga, kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyishga doir va boshqa masalalarni koʻrib chiqadi, prokurorlarning, prokuratura organlari tuzilmaviy boʻlinmalari rahbarlarining va boshqa xodimlarining hisobotlarini eshitadi. Hayʼat qarorlari asosida tegishli prokurorlar buyruqlar chiqarishi mumkin. III BOʻLIM. PROKUROR NAZORATI 1-BOB. QONUNLAR IJROSI USTIDAN NAZORAT 20-modda. Nazorat predmeti Vazirliklar, idoralar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar hamda vazirliklar va idoralarning harbiy qismlari, harbiy tuzilmalari, hokimlar va boshqa mansabdor shaxslar tomonidan qonunlarning ijro etilishi, shuningdek ular tomonidan qabul qilinayotgan hujjatlarning Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga muvofiqligi nazorat predmeti hisoblanadi. (20-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son) 21-modda. Qonunlar ijrosini tekshirish Qonunlar ijrosini tekshirish qonunlarning buzilayotganligi toʻgʻrisidagi arizalar va boshqa maʼlumotlar asosida, shuningdek qonuniylik prokuror tomonidan choralar koʻrilishini talab qiladigan holatda ekanligidan kelib chiqqan holda qonunda belgilangan tartibda oʻtkaziladi. 22-modda. Prokurorning vakolatlari Prokuror qonunlarning ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish jarayonida oʻz vakolatlari doirasida: vazirliklar, idoralarning, korxonalar, muassasalar, tashkilotlarning, harbiy qismlarning hududi va xonalariga moneliksiz kirishga, hujjatlar va materiallarni koʻrishga, tekshirishlar oʻtkazishga, tekshirish uchun qarorlar, farmoyishlar, buyruqlar va boshqa hujjatlarni, qonuniylikning holati toʻgʻrisidagi va uni taʼminlashga doir chora-tadbirlar haqidagi maʼlumotlarni talab qilishga; (22-modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son) davlat organlari, harbiy qismlar, vazirliklar va idoralarning harbiy tuzilmalari rahbarlari va boshqa mansabdor shaxslaridan ular tasarrufidagi korxonalar, muassasalar, tashkilotlar faoliyatini tekshirish, taftish oʻtkazishni, idoraviy va noidoraviy tekshirishlar oʻtkazish uchun mutaxassislar ajratishni talab qilishga; (22-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son) mansabdor shaxslar va fuqarolardan qonun buzilishi xususida ogʻzaki yoki yozma tushuntirishlar talab qilishga haqlidir. Qonun buzilishi aniqlangan taqdirda prokuror ushbu Qonunda hamda boshqa qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan choralarni koʻrishga majbur. (22-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 23-modda. Xoʻjalik faoliyatiga va boshqa faoliyatga prokurorning aralashuviga yoʻl qoʻyilmasligi Xoʻjalik faoliyatiga va boshqa faoliyatga prokurorning bevosita aralashishiga, shuningdek idoraviy boshqaruv va tekshiruv organlarining vazifalarini bajarishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 2-BOB. FUQARONING HUQUQLARI HAMDA ERKINLIKLARIGA RIOYA ETILISHI USTIDAN NAZORAT 24-modda. Nazorat predmeti Vazirliklar, idoralar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar hamda vazirliklar va idoralarning harbiy qismlari, harbiy tuzilmalari, hokimlar va boshqa mansabdor shaxslar tomonidan fuqaroning huquqlari hamda erkinliklariga rioya etilishi nazorat predmeti hisoblanadi. (24-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son) 25-modda. Prokurorning vakolatlari Prokuror oʻz zimmasiga yuklangan vazifalarni bajara borib: fuqaroning huquq va erkinliklari buzilganligi toʻgʻrisidagi arizalar, shikoyatlar hamda boshqa maʼlumotlarni koʻrib chiqadi va tekshiradi; arizachilarga ularning huquq va erkinliklarini himoya qilish tartibini tushuntiradi; fuqaroning huquq va erkinliklari buzilishining oldini olish va bartaraf etish, qonunni buzgan shaxslarni javobgarlikka tortish hamda yetkazilgan zararni qoplash chora-tadbirlarini koʻradi; ushbu Qonunning 22-moddasida nazarda tutilgan vakolatlardan foydalanadi. Fuqaroning huquq va erkinliklarining buzilishini jinoiy xususiyatga ega deb bilish uchun asoslar mavjud boʻlgan taqdirda prokuror jinoyat ishi qoʻzgʻatadi hamda uni sodir etgan shaxslar qonunga binoan jinoiy javobgarlikka tortilishiga doir choralarni koʻradi. Fuqaroning huquq va erkinliklarining buzilishi maʼmuriy huquqbuzarlik xususiyatiga ega boʻlgan hollarda prokuror maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatadi yoki zudlik bilan huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi maʼlumotni va tekshiruv materiallarini maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish vakolatiga ega boʻlgan organga yoki mansabdor shaxsga beradi. 26-modda. Prokurorning sudga daʼvosi Fuqaroning sud tartibida himoya qilinadigan huquq va erkinliklari buzilsa, lekin fuqaro sogʻligʻiga, yoshi yoki boshqa sabablarga koʻra sudda oʻz huquq va erkinliklarini shaxsan himoya qilish imkoniyatiga ega boʻlmasa, daʼvoni prokuror taqdim etadi va sudda quvvatlaydi. 3-BOB. JINOYATCHILIKKA QARSHI KURASHNI AMALGA OSHIRADIGAN ORGANLAR TOMONIDAN QONUNLARNING IJRO ETILISHI USTIDAN NAZORAT 27-modda. Nazorat predmeti Jinoyatlar toʻgʻrisidagi arizalar va xabarlarni koʻrib chiqish hamda hal qilish va tergovni olib borishning qonunchilikda belgilangan protsessual tartibi, shuningdek jinoyatchilikka qarshi kurashni amalga oshiradigan organlar tomonidan qabul qilinayotgan qarorlarning qonuniyligi jinoyatchilikka qarshi kurashni amalga oshiradigan organlarning qonunlarni ijro etishlari ustidan nazorat predmeti hisoblanadi. (27-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 28-modda. Prokurorning vakolatlari Qonunlarning jinoyatchilikka qarshi kurashishni amalga oshiruvchi organlar tomonidan ijro etilishi ustidan nazorat qilish jarayonida prokuror oʻz vakolatlari doirasida: surishtiruv va dastlabki tergov organlaridan, shuningdek tergovga qadar tekshiruvni yoki tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlardan jinoyat ishlarini, tergovga qadar tekshiruv, tezkor-qidiruv faoliyati, surishtiruv va dastlabki tergov hujjatlari va materiallarini hamda boshqa maʼlumotlarni tekshirish uchun talab qiladi; sodir etilgan yoki tayyorlanayotgan jinoyatlar haqidagi arizalar va xabarlarni qabul qilish, roʻyxatdan oʻtkazish hamda hal etish toʻgʻrisidagi qonun talablarining ijrosini har oyda kamida bir marta tekshiradi; tergovchilar va surishtiruvchilarning, shuningdek tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organ mansabdor shaxsining qonunga xilof hamda asossiz qarorlarini bekor qiladi; jinoyatlarni tergov qilish, ehtiyot chorasini tanlash, oʻzgartirish yoki bekor qilish, jinoyat tavsifini belgilash, ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish, ayrim tergov harakatlarini bajarish va jinoyat sodir etib yashiringan shaxslarni qidirish toʻgʻrisida yozma koʻrsatmalar beradi; tergovga qadar tekshiruvni yoki tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga ushlash, majburiy keltirish, qidirish, tintuv oʻtkazish, olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarorlarni va sudning qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash haqidagi ajrimini ijro etishni, boshqa tergov harakatlarini, shu jumladan prokurorning yoki prokuratura tergovchisining ish yurituvida boʻlgan ishlar yuzasidan tergov harakatlarini bajarishni topshiradi, jinoyatlarni ochish va jinoyat sodir etgan shaxslarni topish uchun zarur choralar koʻrish toʻgʻrisida koʻrsatmalar beradi; surishtiruvda, dastlabki tergovda ishtirok etadi hamda zarur hollarda, jinoyat-protsessual qonunga muvofiq har qanday ish boʻyicha ayrim tergov harakatlarini shaxsan bajaradi yoki tergovni toʻla hajmda amalga oshiradi; surishtiruv, dastlabki tergov muddatini uzaytiradi, ehtiyot chorasi sifatida qamoqda saqlash yoki uy qamogʻi va ayblanuvchining tibbiy muassasada boʻlishi muddatini uzaytirish toʻgʻrisida sudga iltimosnoma kiritadi; jinoyat ishlarini surishtiruv va dastlabki tergov organlariga qoʻshimcha tergov oʻtkazish toʻgʻrisidagi oʻz koʻrsatmalari bilan qaytaradi; jinoyat ishini surishtiruv organidan tergovchiga, prokuraturaning bir tergovchisidan boshqasiga, jinoyat-protsessual qonunda belgilangan hollarda va tartibda esa bir dastlabki tergov va surishtiruv organidan boshqa dastlabki tergov va surishtiruv organiga oʻtkazadi; surishtiruvchini yoki tergovchini, agar u ishni tergov qilish chogʻida qonun buzilishiga yoʻl qoʻygan boʻlsa, surishtiruvni yoxud dastlabki tergovni davom ettirishdan chetlatadi; qonunda nazarda tutilgan hollarda, tergov harakatlarini olib borishga sanksiya beradi, qamoqqa olish yoki uy qamogʻi tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash toʻgʻrisida, pasportning (harakatlanish hujjatining) amal qilishini toʻxtatib turish haqida, Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish huquqini vaqtincha cheklash toʻgʻrisida, ayblanuvchini lavozimidan chetlashtirish haqida, shaxsni tibbiy muassasaga joylashtirish toʻgʻrisida, murdani eksgumatsiya qilish haqida, pochta-telegraf joʻnatmalarini xatlash toʻgʻrisida, tintuv oʻtkazish haqida, jinoyat ishlari boʻyicha sudga qadar ish yurituv davrida telefonlar va boshqa telekommunikatsiya qurilmalari orqali olib boriladigan soʻzlashuvlarni eshitib turish, ular orqali uzatiladigan axborotni olish toʻgʻrisida, mol-mulkni xatlash haqida sudga iltimosnoma kiritadi yoki iltimosnomaga rozilik beradi; jinoyat ishini qoʻzgʻatishni rad qilish haqida yoki jinoyat ishini amnistiya aktiga asosan tugatish toʻgʻrisida sudga iltimosnoma kiritadi; (28-modda birinchi qismining oʻn ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 15-avgustdagi OʻRQ-1081-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2025-y., 03/25/1081/0738-son) jinoyat ishlarini qoʻzgʻatadi yoki ularni qoʻzgʻatishni rad etadi, jinoyat ishlarini tugatadi yoxud ular yuzasidan ish yuritilishini toʻxtatadi; qonunda nazarda tutilgan hollarda tergovchining va surishtiruvchining ishni tugatishiga rozilik beradi; ayblov xulosasini yoki ayblov dalolatnomasini yoxud qarorini tasdiqlaydi, ishni sudga yuboradi; qonunga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. Prokurorning jinoyat-protsessual qonunchiligida nazarda tutilgan tartibda bergan tergovga qadar tekshiruv oʻtkazish, jinoyat ishlarini qoʻzgʻatish va tergov qilish bilan bogʻliq koʻrsatmalari tergovga qadar tekshiruvni va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar, surishtiruv va dastlabki tergov organlari uchun majburiydir. (28-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 29-modda. Prokuratura organlari tomonidan jinoyatlarni tergov qilish Prokuratura organlari jinoyat-protsessual qonunga binoan oʻz vakolatlariga berilgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlar yuzasidan tergov oʻtkazadilar. Prokuror jinoyat-protsessual qonunga muvofiq har qanday jinoyatni tergov qilishni oʻz ish yurituviga olishga yoki oʻziga boʻysunuvchi prokurorga topshirishga, shuningdek birgalikda tergov oʻtkazish uchun prokuratura tergovchilari, ichki ishlar organlari hamda boshqa organlarning tergovchilari va tezkor xodimlaridan iborat tergov guruhini tuzishga haqlidir. (29-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 22-sentabrdagi OʻRQ-181-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 39-son, 390-modda) 4-BOB. USHLAB TURILGANLARNI, QAMOQQA OLINGANLARNI SAQLASH JOYLARIDA, JINOIY JAZOLARNI VA JINOYAT-HUQUQIY TAʼSIRNING BOSHQA CHORALARINI IJRO ETISH CHOGʻIDA QONUNLARGA RIOYA QILINISHI USTIDAN NAZORAT 30-modda. Nazorat predmeti Quyidagilar nazorat predmeti hisoblanadi: ushlab turilganlarni, qamoqqa olinganlarni saqlash joylarida, jinoiy jazolarni va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralarini ijro etuvchi muassasalarda shaxslar saqlanishining qonuniyligi; ushlab turilganlarni, qamoqqa olinganlarni saqlash, jinoiy jazolarni va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralarini ijro etish tartibi va sharoitlari haqidagi qonunchilikka rioya etilishi; (30-moddaning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) ushlab turilganlar, qamoqqa olinganlar, mahkumlarning, shuningdek jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralari qoʻllanilgan shaxslarning qonunda belgilangan huquq va majburiyatlariga rioya etilishi; jinoyat-ijroiya qonunchiligini qoʻllayotgan organ va muassasalar, mansabdor shaxslar faoliyatida qonunchilikka rioya etilishi. (30-moddaning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 31-modda. Prokurorning vakolatlari Prokuror ushlab turilganlarni, qamoqqa olinganlarni saqlash joylarida, jinoiy jazolarni va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralarini ijro etish chogʻida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshira borib, oʻz vakolatlari doirasida: ushlab turilganlarni, qamoqqa olinganlarni saqlash joylariga, qamoqqa olish, intizomiy qismga joʻnatish, ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazolarni ijro etish muassasalariga, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini ijro etuvchi muassasalarga va voyaga yetmaganlarning maxsus oʻquv-tarbiya muassasalariga moneliksiz va istalgan vaqtda hamma xonalar bilan tanishish sharti bilan kirishga, shaxslarga nisbatan ushlab turish, qamoqqa olish, shuningdek jinoiy jazo yoki jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralari qoʻllanilishiga asos boʻlgan hujjatlar bilan tanishishga; ushlab turish, qamoqda saqlash joylarida, qamoqqa olish, intizomiy qismga joʻnatish, ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazolarni ijro etish muassasalarida, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini ijro etuvchi muassasalarda, voyaga yetmaganlarning maxsus oʻquv-tarbiya muassasalarida noqonuniy saqlab turilgan shaxslarni darhol ozod qilishga, mahkumni amnistiya aktiga asosan jazodan ozod qilish toʻgʻrisida sudga iltimosnoma kiritishga; (31-moddaning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-193-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 52-son, 509-modda) agar qamoqda saqlanayotgan, qamoq jazosiga, intizomiy qismga joʻnatishga, ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslarga nisbatan qoʻllanilgan intizomiy jazo choralari qonunga nomuvofiq boʻlsa, bu choralarni bekor qilishga va oʻz qarori bilan bunday shaxslarni intizomiy boʻlinmalardan darhol ozod qilishga; ushlab turilganlar, qamoqqa olinganlar, mahkumlardan va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralari qoʻllanilgan shaxslardan ushlab turish, qamoqda saqlash, jazoni va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralarini ijro etuvchi organlar hamda muassasalarning vakillari ishtirokida ham, ulardan holi holda ham soʻrab-surishtirishga; ushlab turish, qamoqda saqlash, jazoni va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralarini ijro etuvchi organlar hamda muassasalar maʼmuriyatlarining buyruqlari, farmoyishlari va qarorlari, tezkor-qidiruv tadbirlarining qonunga muvofiqligini tekshirishga; ushlab turilganlar, qamoqqa olinganlar, mahkumlarning va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralari qoʻllanilgan shaxslarning huquqlarini taʼminlaydigan sharoitlar yaratilishini ushlab turish, qamoqda saqlash, jazoni va jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralarini ijro etuvchi organlar hamda muassasalar maʼmuriyatidan talab qilishga; jazoni ijro etuvchi muassasa boshligʻining mahkumlarga alohida holatlarda muassasa tashqarisiga chiqishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi, oʻn sakkiz yoshga toʻlgan mahkumni tarbiya koloniyasida qoldirish toʻgʻrisidagi, mahkuma ayollarning jazoni ijro etish muassasasi tashqarisida yashashi toʻgʻrisidagi qarorlarini tasdiqlashga haqli. Prokuror ushlab turilganlarni, qamoqqa olinganlarni saqlash joylarida, jinoiy jazolarni va jinoyat-huquqiy taʼsir koʻrsatishning boshqa choralarini ijro etish chogʻida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshira borib, oʻz vakolatlari doirasida: ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtayotgan, qamoqda saqlanayotgan, ushlab turilgan yoki maʼmuriy qamoqqa tortilgan shaxslardan jinoyatlar toʻgʻrisida olingan arizalar, xabarlarni va boshqa maʼlumotlarni darhol roʻyxatga olish va hal etishda jinoyat-protsessual qonunchilik talablariga rioya qilinishini; (31-modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) ushbu shaxslarga yoki ularning yaqin qarindoshlariga ruhiy, psixologik, jismoniy taʼsir koʻrsatilishi yoki boshqacha tarzda taʼsir koʻrsatilishi ehtimolini; qonunga xilof ravishda intizomiy javobgarlikka tortishning har bir fakti haqida yuqori turuvchi prokurorni keyinchalik xabardor qilgan holda, ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtash tartibini buzganlik uchun mahkumlarga nisbatan qoʻllanilgan intizomiy jazo chorasining qonuniyligini majburiy tekshirishni amalga oshirishi shart. (31-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 4-apreldagi OʻRQ-470-sonli Qonuniga asosan ikkinchi qism bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2018-y., 03/18/470/1005-son) 32-modda. Shikoyat va arizalar bilan murojaat qilish huquqini taʼminlashda prokurorning majburiyatlari Prokuror ushlab turilgan, qamoqqa olingan, ozodlikdan mahrum etilgan hamda jinoyat-huquqiy taʼsirning boshqa choralariga tortilgan shaxslarning jazoni ijro etuvchi organ yoki muassasa maʼmuriyatiga, boshqa davlat organlariga, jamoat birlashmalariga, mansabdor shaxslarga shikoyat hamda arizalar bilan murojaat qilish huquqlari toʻgʻrisidagi qonun talablariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Prokuror oʻziga tushgan shikoyat yoki arizani belgilangan muddatda koʻrib chiqishi, zarur chora-tadbirlar koʻrishi hamda oʻz qarori toʻgʻrisida arizachiga maʼlum qilishi shart. IV BOʻLIM. SUDLARDA ISHLARNI KOʻRISHDA PROKURORNING VAKOLATLARI 33-modda. Sudlarda ishlarni koʻrishda prokurorning ishtiroki Fuqarolarning, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlari sud yoʻli bilan samarali himoya qilinishini taʼminlash maqsadida barcha instansiya sudlarida ishlar koʻrilayotganda prokuror qonunda belgilangan tartibda ishtirok etadi. Prokuror sudlarda jinoyat ishlari koʻrilayotganda davlat ayblovini quvvatlaydi. Prokuror sudda dalillarni tekshirishda ishtirok etadi, qonunning qoʻllanishi xususida oʻz fikrini bildiradi. Ishlar sudlarda koʻrilayotganda ishtirok etayotgan prokurorning vakolatlari protsessual qonunlar bilan belgilanadi. Prokuror sud protsessining boshqa ishtirokchilari bilan teng huquqlardan foydalanib, sudyalarning mustaqilligi hamda protsessual qonunchilik normalariga qatʼiy rioya etish prinsipiga amal qilishi shart. (33-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 34-modda. Ishlarni suddan talab qilib olish va chaqirib olish Sudning hukmi, hal qiluv qarori, ajrimi va qarori qonuniy kuchga kirgan har qanday ishni prokuror oʻz vakolatlari doirasida suddan talab qilib olish huquqiga egadir. Prokuror yoki uning topshirigʻiga binoan prokuratura organlarining boshqa xodimlari sudlarda bunday ishlarning har qanday toifasini oʻrganib chiqish huquqiga ega. Ayblov xulosasini, ayblov dalolatnomasini, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qarorni tasdiqlagan prokuror yoki yuqori turuvchi prokuror jinoyat ishi sudda koʻrish uchun tayinlanguniga qadar ishni suddan chaqirib olish huquqiga ega. (34-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) 35-modda. Sud qarorlariga protest keltirish Prokuror protsessual qonunda belgilangan tartibda oʻz vakolatlari doirasida sudning hukmi, hal qiluv qarori, ajrimi va qaroriga protest keltirishga haqli. Protest keltirish prokurorning vakolat doirasidan chetga chiqib ketadigan hollarda u protest keltirish toʻgʻrisidagi taqdimnoma bilan yuqori turuvchi prokurorga murojaat etadi. 36-modda. Protestlarni oʻzgartirish, toʻldirish, chaqirib olish Sudning hukmi, hal qiluv qarori, ajrimi va qaroriga nisbatan keltirilgan apellyatsiya, kassatsiya, xususiy va taftish tartibidagi protest ishni sudda koʻrish boshlangunga qadar protest keltirgan prokuror tomonidan, shuningdek yuqori turuvchi prokuror tomonidan oʻzgartirilishi, toʻldirilishi yoki chaqirib olinishi mumkin. (36-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 14-avgustdagi OʻRQ-943-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.08.2024-y., 03/24/943/0616-son) V BOʻLIM. PROKUROR NAZORATI HUJJATLARI 37-modda. Prokuror nazorati hujjatlarining turlari Protest, qaror, taqdimnoma, ariza va ogohlantiruv prokuror nazorati hujjatlaridir. 38-modda. Protest Qonunga zid boʻlgan hujjatga nisbatan protestni prokuror ana shu hujjatni qabul qilgan organga yoki yuqori turuvchi organga keltiradi. Mansabdor shaxsning noqonuniy qaroriga nisbatan ham xuddi shunday tartibda protest keltiriladi. Protest kelib tushgan vaqtdan boshlab oʻn kunlik muddatdan kechiktirmay koʻrib chiqilishi shart. Qonunbuzarlikni darhol bartaraf etish talab qilingan alohida hollarda prokuror protestni koʻrib chiqishning qisqartirilgan muddatini belgilashga haqli. Protestni koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisida uch kunlik muddat ichida prokurorga yozma ravishda maʼlum qilinadi. Protest kollegial organ tomonidan koʻrib chiqiladigan hollarda majlis kuni haqida prokurorga maʼlum qilinadi va u majlisda ishtirok etishga haqlidir. Protest shu hujjatni qabul qilgan organ (mansabdor shaxs) yoki yuqori turuvchi organ (mansabdor shaxs) tomonidan rad etilganda, shuningdek protest qonunda belgilangan muddat ichida koʻrib chiqilmagan taqdirda, prokuror ana shu hujjatni gʻayriqonuniy deb eʼtirof etish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga murojaat etishga haqli. Sudga ariza protest rad etilganligi toʻgʻrisidagi xabar olingan paytdan boshlab yoki protestni koʻrib chiqish uchun qonunda belgilangan muddat oʻtganidan keyin bir oylik muddat ichida berilishi mumkin. Prokuror tomonidan sudga ariza berilishi protest keltirilgan hujjatning amal qilishini ariza sudda koʻrib chiqilgunga qadar toʻxtatib qoʻyadi. 39-modda. Qaror Prokuror mansabdor shaxs yoki fuqaro tomonidan sodir etilgan qonun buzilishining xususiyatiga qarab jinoyat ishi, maʼmuriy yoki intizomiy javobgarlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida qaror chiqaradi. Prokuror qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qaror chiqaradi. Maʼmuriy yoki intizomiy javobgarlik toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish haqidagi prokurorning qarori kelib tushgan kundan boshlab oʻn besh kun ichida organ yoki mansabdor shaxs tomonidan koʻrib chiqilishi shart. Uni koʻrib chiqish natijalari haqida uch kunlik muddatda prokurorga yozma ravishda maʼlum qilinadi. 40-modda. Taqdimnoma Prokuror qonun buzilishi, uning kelib chiqish sabablari va bunga imkoniyat yaratib berayotgan shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisidagi taqdimnomani qonun buzilishini bartaraf etish vakolatlariga ega boʻlgan organga yoki mansabdor shaxsga kiritadi. Taqdimnoma darhol koʻrib chiqilishi va koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida bir oylik muddat ichida prokurorga yozma ravishda maʼlum qilinishi lozim. Taqdimnoma kollegial organ tomonidan koʻrib chiqiladigan hollarda majlis kuni haqida prokurorga maʼlum qilinadi va u majlisda ishtirok etishga haqlidir. 41-modda. Ariza Prokuror fuqarolar, yuridik shaxslar va davlatning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun sudga ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega. Prokurorning arizasi sud tomonidan qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi. (41-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Prokuror arizasidan davlat boji olinmaydi. 42-modda. Ogohlantiruv Prokuror fuqarolarning qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlariga, huquq va erkinliklariga, jamiyat hamda davlat manfaatlariga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan gʻayriqonuniy xatti-harakatlar tayyorlanayotganligi xususida ishonchli maʼlumotlar mavjud boʻlganda huquqbuzarlikning oldini olish maqsadida mansabdor shaxslar va fuqarolarni qonunning buzilishiga yoʻl qoʻymaslik haqida yozma ravishda ogohlantiradi hamda huquqbuzarlik sodir etganlik uchun javobgarlikni tushuntiradi. Ogohlantiruv toʻgʻrisida prokuror yuqori turuvchi organga (mansabdor shaxsga), shuningdek ogohlantiruv eʼlon qilingan shaxsning ish, oʻqish joyi boʻyicha ish beruvchiga (maʼmuriyatga) yoki yashash joyidagi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organiga maʼlum qilishga haqli. VI BOʻLIM. PROKURATURA ORGANLARINING XODIMLARI 43-modda. Prokuratura organlaridagi lavozimlarga tayinlanadigan shaxslarga nisbatan qoʻyiladigan talablar Prokuratura organlarida prokurorlar, tergovchilar, surishtiruvchilar va ish oʻrganuvchilar lavozimiga oliy yuridik maʼlumotga ega, zarur kasbiy fazilatlari boʻlgan, zimmalariga yuklanadigan xizmat vazifalarini bajarishga sogʻligʻi imkon beradigan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari tayinlanadi. (43-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) Alohida hollarda, prokuratura organlaridagi xizmatga iqtisodiyot, moliya, sotsiologiya, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida va boshqa sohalarda oliy maʼlumotga, zarur bilim va tajribaga ega boʻlgan mutaxassislar qabul qilinishi mumkin. (43-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari, shuningdek tumanlar, shaharlar prokurorlari hamda ularga tenglashtirilgan prokurorlar lavozimiga yigirma besh yoshdan kichik boʻlmagan shaxslar tayinlanadi. (43-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) Prokuratura organlari xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori belgilaydigan tartibda attestatsiyadan oʻtkazilishi lozim. (43-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-noyabrdagi OʻRQ-1008-sonli Qonuniga asosan chiqarilish sanasi 2025-yil 3-yanvar — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son) 431-modda. Prokuratura organlarida xizmatni oʻtash bilan bogʻliq cheklovlar Prokuratura organlari xodimlari quyidagilarga haqli emas: oʻzaro yaqin qarindoshlikda yoki quda tomondan qarindosh boʻlgan shaxslar bilan (ota-onalar, aka-ukalar, opa-singillar, oʻgʻillar, qizlar, er-xotinlar, shuningdek er-xotinlarning ota-onalari, aka-ukalari, opa-singillari va farzandlari) prokuratura organlarida birga xizmat qilishga, agar ularning birga xizmat qilishi ulardan birining ikkinchisiga bevosita boʻysunishiga olib kelsa; ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat bilan shugʻullanishga; tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga; tadbirkorlik faoliyati subyektlarini tashkil etishga, ularning muassisi (ishtirokchisi) boʻlishga, tadbirkorlik faoliyati subyektida tashkiliy-boshqaruv, maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajarishga; oʻz xizmat vakolatlarini jismoniy va yuridik shaxslarning manfaatlarini koʻzlab bajarish yoki bajarmaslik evaziga ulardan biron-bir mukofot, foyda yoki sovgʻalar olishga; qonunchilikda nazarda tutilmagan imtiyozlardan, preferensiyalar yoki afzalliklardan oʻz xizmat mavqeyi bilan bogʻliq holda foydalanishga; qimor va tavakkalchilikka asoslangan boshqa oʻyinlarda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda ishtirok etishga; chet davlat fuqaroligini yoki chet davlatda doimiy yashash huquqini beruvchi hujjatni olish maqsadida murojaat qilishga; Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida hisobvaraqlar ochishga va ularga ega boʻlishga, koʻchmas mulkka va boshqa mol-mulkka egalik qilishga, bundan chet davlatda taʼlim olish, stajirovka oʻtash va tibbiy xizmatlardan foydalanish maqsadida ochilgan hisobvaraqlar mustasno; oʻzining vakolatlarini siyosiy partiyalarning, boshqa jamoat birlashmalarining va ular organlarining manfaatlarini koʻzlab amalga oshirishga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno; xizmatni oʻtash vaqtida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni bajarishga, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan alohida hollar bundan mustasno; prokuratura organlarining binolarida va hududida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni tashkil etishga, diniy mazmundagi materiallar va buyumlarni saqlashga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan cheklovlarga rioya etmaganlik prokuratura organlari xodimlarini qonunga muvofiq javobgarlikka tortish uchun asos boʻladi. (431-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-noyabrdagi OʻRQ-1008-sonli Qonuniga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son. Kuchga kirish sanasi — 2025-yil 3-yanvar) 44-modda. Prokurorlar va tergovchilarning qasamyodi Prokuror yoki tergovchi lavozimiga birinchi marta tayinlanayotgan shaxs quyidagi mazmunda qasamyod qabul qiladi: “Oʻz xizmat vazifalarimni halol va vijdonan bajarishga, qonun buzilishiga qarshi murosasiz kurashishga, fuqaro, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishga tantanali qasamyod qilaman”. Qasamyod qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan belgilanadi. 45-modda. Prokurorlar faoliyatini baholash Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurorining, Oʻzbekiston Respublikasi Transport prokurorining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurorining, shuningdek viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlarining, tumanlar, shaharlar prokurorlarining hamda ularga tenglashtirilgan prokurorlarning faoliyati tegishli yuqori turuvchi prokurorlar tomonidan ularning vakolatlari muddati ichida kamida ikki marta kompleks oʻrganib chiqiladi. Prokurorlar faoliyatini baholashning asosiy mezonlari qonuniylikning holati va fuqarolarning huquqlari hamda erkinliklari, jamiyat va davlatning qonuniy manfaatlarini himoya qilishning taʼminlanishi hisoblanadi. (45-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) Oʻz faoliyati davrida tegishli hududda qonunlar ijrosi ustidan lozim darajada nazorat oʻrnatilishini taʼminlab bera olmagan shaxslar prokuror lavozimiga takroran koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 46-modda. Prokuratura organlarining ichki xavfsizligini taʼminlash boʻlinmasi Oʻzbekiston Respublikasi prokuraturasi tuzilmasida prokuratura organlarining ichki xavfsizligini taʼminlash boʻlinmasi tuziladi. Prokuratura organlarining ichki xavfsizligini taʼminlash boʻlinmasi prokuratura organlari xodimlari tomonidan sodir etilgan xizmat mavqeyini suiisteʼmol qilish, korrupsiya va egallab turgan lavozimiga noloyiq boshqa nojoʻya xatti-harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻyicha xizmat tekshiruvlari oʻtkazadi, prokuratura organlarida ichki xavfsizlikni taʼminlash sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlar, Bosh prokuratura hayʼatining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining buyruqlari, farmoyishlari va koʻrsatmalari soʻzsiz ijro etilishini taʼminlaydi. (46-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 12-noyabrdagi OʻRQ-583-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.11.2019-y., 03/19/583/4016-son) 47-modda. Prokuratura organlari xodimlarining darajali unvonlari va harbiy unvonlari Prokuratura organlari xodimlariga egallab turgan lavozimlari va mehnat stajiga muvofiq darajali unvonlar yoki harbiy unvonlar beriladi. 48-modda. Prokuratura organlari va muassasalaridagi xizmat Prokuratura organlari va muassasalarida xizmatni oʻtash, prokuratura organlari va muassasalarining xodimlariga darajali unvonlar va harbiy unvonlar berish hamda ulardan mahrum etish, ularni ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish tartibi ushbu Qonunda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasi prokuratura organlari va muassasalarida xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi nizomda, shuningdek boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilanadi. (48-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) Prokuratura organlari xodimlari xizmat qurolini va shaxsiy himoya vositalarini qonunchilikda belgilangan tartibda saqlash, olib yurish hamda ulardan foydalanish huquqiga ega. (48-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 31-maydagi OʻRQ-772-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.06.2022-y., 03/22/772/0460-son — 2022-yil 2 sentabrdan kuchga kiradi) 49-modda. Prokuratura organlari xodimining daxlsizligi Prokuror, tergovchi va surishtiruvchiga nisbatan jinoyat ishi qoʻzgʻatish va dastlabki tergov oʻtkazish prokuratura organlarining mutlaq vakolati hisoblanadi. (49-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) Prokuratura organlari xodimlarining intizomiy nojoʻya xatti-harakat uchun javobgarligi masalasi yuqori turuvchi prokuror tomonidan hal etiladi. (49-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 24-dekabrdagi OʻRQ-597-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 25.12.2019-y., 03/19/597/4193-son) 50-modda. Prokuratura organlari xodimlarining moddiy va ijtimoiy taʼminoti Prokuratura organlari xodimlarining ish haqi mansab maoshidan, darajali unvonlar (harbiy unvonlar), koʻp yillik xizmat uchun toʻlanadigan ustama haqlardan hamda qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa toʻlovlardan iborat boʻladi. (50-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Darajali unvonlarga (harbiy unvonlarga) ega boʻlgan prokuratura organlarining xodimlari belgilangan meʼyorlar boʻyicha bepul xizmat kiyimi bilan taʼminlanadi. Prokuratura organlari xodimlariga davomiyligi oʻttiz kalendar kundan iborat haq toʻlanadigan yillik taʼtil beriladi. Oʻn yildan ortiq ish stajiga ega boʻlgan prokuratura organlari xodimlariga davomiyligi besh kalendar kun, oʻn besh yildan ortiq ish stajiga ega boʻlganlarga davomiyligi oʻn kalendar kun, yigirma yildan ortiq ish stajiga ega boʻlganlarga esa davomiyligi oʻn besh kalendar kun qoʻshimcha taʼtil beriladi. (50-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 12-noyabrdagi OʻRQ-583-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.11.2019-y., 03/19/583/4016-son) 51-modda. Prokuratura organlari xodimlarini hamda ularning oila aʼzolarini ijtimoiy himoyalash choralari Prokuratura organlari xodimlarining hayoti va sogʻligʻi davlat himoyasida boʻladi hamda respublika budjeti mablagʻlari hisobidan davlat tomonidan majburiy tartibda sugʻurtalanadi. Davlat sugʻurta organlari quyidagi hollarda sugʻurta summalarini toʻlaydilar: prokuratura organlari xodimi ishlayotgan davrida yoki prokuratura organlaridan boʻshatilganidan keyin halok boʻlsa (vafot etsa), agar bu hol u oʻz xizmat vazifalarini bajarishi munosabati bilan olgan tan jarohatlari yoki sogʻligʻining boshqacha shikastlanishi oqibatida roʻy bergan boʻlsa, uning merosxoʻrlariga — Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi 194-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan miqdorda; prokuratura organlari xodimi oʻz xizmat vazifalarini bajarishi munosabati bilan kelgusida kasbiga doir faoliyat bilan shugʻullanish imkoniyatini istisno etadigan darajada mayib boʻlib qolganida yoki uning sogʻligʻiga boshqacha shikast yetkazilganida — uning oylik ish haqi yigirma besh karrasi miqdorida; prokuratura organlari xodimiga u oʻz xizmat vazifalarini bajarishi munosabati bilan kasbiga doir faoliyat bilan shugʻullanish imkoniyatini istisno etmaydigan va mehnat qobiliyatini doimiy yoʻqotishga olib kelmaydigan tan jarohatlari yoki uning sogʻligʻiga boshqacha shikast yetkazilganida — uning oylik ish haqi besh karrasi miqdorida. Prokuratura organlari xodimi oʻz xizmat vazifalarini bajarishi munosabati bilan kelgusida kasbiga doir faoliyat bilan shugʻullanish imkoniyatini istisno etadigan darajada mayib boʻlib qolganida yoki uning sogʻligʻiga boshqacha shikast yetkazilganida majburiy davlat sugʻurtasi boʻyicha olingan toʻlovlarni hisobga olmagan holda unga ish haqi va tayin etilgan pensiya oʻrtasidagi farq har oyda toʻlab boriladi. Prokuratura organlari xodimi oʻz xizmat vazifalarini bajarishi munosabati bilan olgan tan jarohatlari yoki uning sogʻligʻiga boshqacha shikast yetkazilishi oqibatida halok boʻlsa (vafot etsa), uning qaramogʻida boʻlgan mehnatga qobiliyatsiz oila aʼzolariga yetkazilgan zararning toʻlovi boquvchisini yoʻqotganlik munosabati bilan tayinlangan pensiya, xuddi shuningdek boshqa pensiya, ish haqi, stipendiya va oʻzga daromadlarni hisobga olmagan holda toʻlanadi. Prokuratura organlari xodimining oʻz xizmat faoliyati bilan bogʻliq tarzda unga tegishli mol-mulkni yoʻq qilish yoki shikastlash oqibatida yetkazilgan zarar unga yoki uning oila aʼzolariga toʻlaligicha qoplanadi. Ushbu moddaning ikkinchi, uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi qismlarida nazarda tutilgan zararni qoplash boʻyicha toʻlovlar respublika budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshirilib, ular aybdor shaxslardan qonunda belgilangan tartibda keyinchalik undirib olinadi. VII BOʻLIM. YAKUNLOVCHI QOIDALAR 52-modda. Xalqaro hamkorlik Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va xalqaro shartnomalariga muvofiq chet el davlatlarining tegishli organlari bilan prokuror nazorati, jinoyatchilikka qarshi kurash sohasida hamda boshqa masalalar boʻyicha hamkorlik qiladi. (52-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 53-modda. Oʻzbekiston Respublikasi prokuratura muassasalari Ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish, Oʻzbekiston Respublikasi prokuratura organlari xodimlarining malakasini oshirish maqsadida belgilangan tartibda idoraviy ilmiy muassasalar va oʻquv yurtlari tashkil etilishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi prokuratura organlari davriy nashrlar hamda maxsus adabiyotlar chop etishi mumkin. 54-modda. Prokuratura organlarining moliyalashtirilishi va moddiy-texnika taʼminoti Prokuratura organlarining moliyalashtirilishi va moddiy-texnika taʼminoti respublika budjeti hamda prokuratura organlarining budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. (54-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 30-oktabrdagi OʻRQ-873-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son) 55-modda. Prokuratura organlarining muhri Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi va unga boʻysunuvchi prokuraturalar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri va oʻz nomi tushirilgan muhrga ega boʻladi. 56-modda. Ushbu Qonunda qoʻllanilgan ayrim atamalarning talqini “Fuqarolar” degan atama zamirida Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolarini, chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni tushunish kerak. “Prokuratura organlari xodimlari” degan atama zamirida darajali unvonlarga (harbiy unvonlarga) ega boʻlgan prokuratura organlari va muassasalarining barcha xodimlarini, shuningdek prokuratura ish oʻrganuvchilarini tushunish kerak. 5, 6-moddalardagi, 7-moddaning ikkinchi qismidagi, 22, 23, 25, 26-moddalardagi, 31-moddaning ikkinchi, beshinchi, oltinchi, yettinchi xatboshilaridagi , 33-moddadagi, 43-moddaning birinchi qismidagi hamda 44-moddaning birinchi qismidagi “prokuror” degan atama zamirida oʻz vakolatlari doirasida ish olib borayotgan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, quyi turuvchi barcha prokurorlar, ularning oʻrinbosarlari, bosh boshqarmalar, boshqarmalar va boʻlimlarning boshliqlari, ularning oʻrinbosarlari, bosh boshqarmalar, boshqarmalar va boʻlimlarning katta yordamchilari, yordamchilari, katta prokurorlari va prokurorlarini tushunish kerak. 28-modda birinchi qismining ikkinchi, uchinchi, toʻrtinchi, beshinchi, oltinchi, yettinchi, toʻqqizinchi va oʻn uchinchi xatboshilaridagi, ikkinchi qismidagi “prokuror” degan atama zamirida oʻz vakolatlari doirasida ish olib borayotgan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, quyi turuvchi barcha prokurorlar, ularning oʻrinbosarlari, bosh boshqarmalar, boshqarmalar va boʻlimlarning boshliqlarini tushunish kerak. 1-moddadagi, 7-moddaning toʻrtinchi qismidagi, 8-moddaning ikkinchi qismidagi, 28-modda birinchi qismining oʻninchi, oʻn birinchi, oʻn ikkinchi, oʻn toʻrtinchi, oʻn beshinchi va oʻn oltinchi xatboshilaridagi, 29-moddaning ikkinchi qismidagi, 31-moddaning uchinchi, toʻrtinchi va sakkizinchi xatboshilaridagi, 34, 35, 36, 38, 39, 40, 41, 42-moddalardagi “prokuror” degan atama zamirida oʻz vakolatlari doirasida ish olib borayotgan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar, shaharlar prokurorlari va ularga tenglashtirilgan prokurorlar, shuningdek ularning oʻrinbosarlarini tushunish kerak. (56-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 22-sentabrdagi OʻRQ-181-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 39-son, 390-modda) 28-modda birinchi qismining sakkizinchi xatboshisidagi “prokuror” degan atama zamirida Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning oʻrinbosarlarini, viloyatlar, Toshkent shahri prokurorlarini va ularga tenglashtirilgan prokurorlarni tushunish kerak. (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-y., 9-10-son, 168-modda; 2003-y., 5-son, 67-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-y., 6-son, 249-modda; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 51-son, 514-modda; 2008-y., 39-son, 390-modda; 2008-y., 52-son, 509-modda; 2011-y., 16-son, 160-modda; 2012-y., 38-son, 433-modda; 2015-y., 32-son, 425-modda; 2016-y., 39-son, 457-modda; 2017-y., 13-son, 194-modda, 24-son, 487-modda, 37-son, 978-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 17.10.2017-y., 03/17/448/0126-son, 05.04.2018-y., 03/18/470/1005-son, 24.07.2018-y., 03/18/486/1559-son; 09.01.2019-y., 03/19/512/2435-son, 16.01.2019-y., 03/19/516/2484-son, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son, 13.11.2019-y., 03/19/583/4016-son, 25.12.2019-y., 03/19/597/4193-son; 23.01.2020-y., 03/20/603/0071-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 19.11.2021-y., 03/21/729/1064-son; 01.06.2022-y., 03/22/772/0460-son; 12.04.2023-y., 03/23/829/0208-son; 31.10.2023-y., 03/23/873/0808-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 19.02.2024-y., 03/24/909/0133-son; 14.08.2024-y., 03/24/943/0616-son; 19.10.2024-y., 03/24/976/0833-son; 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son; 29.01.2025-y., 03/25/1022/0083-son; 15.08.2025-y., 03/25/1081/0738-son) |
Закон Республики Узбекистан О ВНЕСЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ И ДОПОЛНЕНИЙ В ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН «О ПРОКУРАТУРЕ» Олий Мажлис Республики Узбекистан постановляет: Внести в Закон Республики Узбекистан от 9 декабря 1992 года «О прокуратуре» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1993 г., № 1, ст. 29, № 6, ст. 266; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 9, ст. 145; 1997 г., № 2, ст. 56, № 9, ст. 241; 1999 г., № 9, ст. 229) изменения и дополнения, утвердив его новую редакцию (прилагается). Президент Республики Узбекистан И. КАРИМОВ г. Ташкент, 29 августа 2001 г., № 257-II закон республики узбекистан О ПРОКУРАТУРЕ (новая редакция) РАЗДЕЛ I. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ Статья 1. Прокуратура Республики Узбекистан Прокуратура Республики Узбекистан — единая централизованная система органов прокуратуры, возглавляемая Генеральным прокурором Республики Узбекистан. Генеральный прокурор Республики Узбекистан и подчиненные ему прокуроры осуществляют надзор за точным и единообразным исполнением законов на территории Республики Узбекистан. Статья 2. Основные задачи органов прокуратуры Республики Узбекистан Основными задачами органов прокуратуры Республики Узбекистан (далее — органы прокуратуры) являются обеспечение верховенства закона, укрепление законности, защита прав и свобод граждан, охраняемых законом интересов общества и государства, конституционного строя Республики Узбекистан, предупреждение и профилактика правонарушений. Статья 3. Правовые основы деятельности органов прокуратуры Организация и порядок деятельности органов прокуратуры, а также их полномочия определяются Конституцией Республики Узбекистан, настоящим Законом и другими актами законодательства. Статья 4. Основные направления деятельности органов прокуратуры Органы прокуратуры осуществляют свою деятельность по следующим основным направлениям: надзор за исполнением законов министерствами, ведомствами, органами самоуправления граждан, общественными объединениями, предприятиями, учреждениями, организациями, хокимами и другими должностными лицами; (абзац второй части первой статьи 4 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905) надзор за исполнением законов, направленных на обеспечение прав и свобод гражданина; надзор за соблюдением законов в Вооруженных Силах, воинских формированиях министерств и ведомств Республики Узбекистан; (абзац четвертый части первой статьи 4 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905) надзор за исполнением законов органами, осуществляющими оперативно-розыскную деятельность, доследственную проверку, дознание, предварительное следствие, и координация их деятельности по борьбе с преступностью; (абзац пятый статьи 4 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) производство предварительного расследования преступлений; поддержание государственного обвинения при рассмотрении в судах уголовных дел, участие в рассмотрении в судах гражданских дел, дел об административных правонарушениях и экономических споров, опротестование несоответствующих закону судебных актов; (абзац седьмой статьи 4 в редакции Закона Республики Узбекистан от 14 сентября 2017 года № ЗРУ-446 — СЗ РУ, 2017 г., № 37, ст. 978) надзор за исполнением законов, направленных на укрепление налоговой дисциплины, борьбу с налоговыми, валютными преступлениями и правонарушениями, а также возмещение экономического ущерба, нанесенного государству; (абзац восьмой частьи первой статьи 4 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 апреля 2003 г. № 482-II — Ведомости Олий Мажлиса, 2003 г. № 5, ст. 67) надзор за соблюдением законов в местах содержания задержанных, заключенных под стражу, при исполнении уголовных наказаний и иных мер уголовно-правового воздействия; участие в законотворческой деятельности и работе по повышению правовой культуры в обществе. Статья 5. Основные принципы организации и деятельности органов прокуратуры Основными принципами организации и деятельности органов прокуратуры являются единство, централизация, законность, независимость и гласность. Органы прокуратуры составляют единую централизованную систему, возглавляемую Генеральным прокурором Республики Узбекистан, и действуют на основе подчинения и подотчетности нижестоящих прокуроров вышестоящим и Генеральному прокурору Республики Узбекистан. Вышестоящий прокурор вправе давать указания нижестоящему, изменить либо отменить любое его решение, в том числе и процессуальное, и несет полную ответственность за правильную организацию работы всех подчиненных ему прокуроров. Работники органов прокуратуры в своей деятельности должны точно соблюдать и исполнять требования Конституции Республики Узбекистан и иных законодательных актов. Всякое отступление от точного исполнения и соблюдения законов, какими бы мотивами оно ни было вызвано, является нарушением законности и влечет за собой установленную ответственность. Органы прокуратуры осуществляют свои полномочия независимо от каких бы то ни было государственных органов, общественных объединений и должностных лиц, подчиняясь только закону. Вмешательство в деятельность органов прокуратуры запрещается. Воздействие в какой бы то ни было форме на прокурора с целью принятия им незаконного решения или воспрепятствование осуществлению его деятельности, посягательство на его неприкосновенность, а также разглашение без разрешения прокурора или следователя данных проверок и предварительного следствия, невыполнение требований прокурора влечет ответственность в установленном порядке. Работники органов прокуратуры на период своих полномочий приостанавливают членство в политических партиях. Прокуроры Республики Каракалпакстан, областей, города Ташкента, районов и городов: ежегодно представляют соответственно в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, Кенгаши народных депутатов информацию о своей деятельности; (абзац второй части восьмой статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 октября 2024 года № ЗРУ-976 — Национальная база данных законодательства, 19.10.2024 г., № 03/24/976/0833) в необходимых случаях информируют органы самоуправления граждан о состоянии законности и борьбы с преступностью. (часть восьмая статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 14 сентября 2017 года № ЗРУ-446 — СЗ РУ, 2017 г., № 37, ст. 978) Органы прокуратуры осуществляют свою деятельность гласно путем регулярного информирования общественности о своей деятельности по надзору за исполнением законов и борьбе с преступностью, обеспечения доступа физических и юридических лиц к информации о своей деятельности в порядке, установленном законодательством. (статья 5 дополнена частью девятой Законом Республики Узбекистан от 14 сентября 2017 года № ЗРУ-446 — СЗ РУ, 2017 г., № 37, ст. 978) Статья 6. Обязательность исполнения требований прокурора Требования прокурора, предъявленные в пределах его компетенции, о представлении документов, материалов и других сведений, проведении ревизии, проверок, выделении специалиста, явке в прокуратуру и даче объяснений по поводу выявленных нарушений закона, об устранении нарушений закона, причин и условий, им способствующих, а также о соблюдении закона обязательны для исполнения всеми гражданами и юридическими лицами. Информация, документы и их копии, необходимые для осуществления органами прокуратуры своих функций, представляются по их требованию безвозмездно. Обжалование требований прокурора не приостанавливает их исполнение. Статья 7. Рассмотрение заявлений, жалоб граждан и обращений юридических лиц Органы прокуратуры рассматривают заявления, жалобы граждан, обращения юридических лиц, принимают меры к восстановлению их нарушенных прав и защите законных интересов. Прокурор проводит личный прием граждан и представителей юридических лиц. Прокурор имеет право в случаях необходимости поручать соответствующим органам государственного управления, надзора и контроля, должностным лицам предприятий, учреждений и организаций проверку поступивших к нему предложений, заявлений, жалоб и требовать письменную информацию о результатах проверки вместе со всеми материалами проверки. По результатам рассмотрения заявлений, жалоб граждан и обращений юридических лиц прокурор принимает решение, которое может быть обжаловано вышестоящему прокурору. После принятия решения по заявлению, жалобе гражданина или обращению юридического лица Генеральным прокурором Республики Узбекистан производство по ним в органах прокуратуры прекращается, за исключением случаев по вновь открывшимся обстоятельствам. Статья 8. Координация деятельности в сфере профилактики правонарушений и борьбы с преступностью (наименование статьи 8 в редакции Закона Республики Узбекистан от 14 сентября 2017 года № ЗРУ-446 — СЗ РУ, 2017 г., № 37, ст. 978) Генеральный прокурор Республики Узбекистан и подчиненные ему прокуроры в целях обеспечения эффективности борьбы с преступностью координируют деятельность соответствующих органов, осуществляющих оперативно-розыскную деятельность, доследственную проверку, дознание и предварительное следствие. (часть первая статьи 8 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) Для координации деятельности органов, указанных в части первой настоящей статьи, прокурор созывает координационное совещание, организует рабочие группы, истребует необходимую информацию, в том числе статистические сведения, осуществляет иные полномочия в соответствии с законодательством. Генеральная прокуратура Республики Узбекистан является единым координирующим органом Республиканской межведомственной комиссии по профилактике правонарушений и борьбе с преступностью. (часть третья статьи 8 в редакции Закона Республики Узбекистан от 11 апреля 2023 года № ЗРУ-829 — Национальная база данных законодательства, 12.04.2023 г., № 03/23/829/0208) Статья 9. Участие прокурора в заседаниях органов государственной власти и управления Генеральный прокурор Республики Узбекистан, прокурор Республики Каракалпакстан имеют право в установленном порядке участвовать соответственно в заседаниях органов государственной власти и управления Республики Узбекистан и Республики Каракалпакстан. Прокуроры областей, города Ташкента, районов и городов и приравненные к ним прокуроры вправе в установленном порядке участвовать в заседаниях соответствующих и нижестоящих органов государственной власти и управления. РАЗДЕЛ II. ОРГАНЫ ПРОКУРАТУРЫ Статья 10. Система органов прокуратуры Систему органов прокуратуры составляют: Генеральная прокуратура Республики Узбекистан; прокуратура Республики Каракалпакстан; прокуратуры областей и города Ташкента; прокуратуры районов и городов; Военная прокуратура Республики Узбекистан, Транспортная прокуратура Республики Узбекистан, приравненные к прокуратурам областей; территориальные военные, транспортные и специализированные прокуратуры, приравненные к прокуратурам районов. (абзац седьмой частьи первой статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) При Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан действуют Департамент по борьбе с экономическими преступлениями и Бюро принудительного исполнения, а также их подразделения на местах. (часть вторая статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 12 ноября 2019 года № ЗРУ-583 — Национальная база данных законодательства, 13.11.2019 г., № 03/19/583/4016) Статья 11. Срок полномочий прокуроров Срок полномочий Генерального прокурора Республики Узбекистан, Военного прокурора Республики Узбекистан, прокурора Республики Каракалпакстан, а также прокуроров областей, города Ташкента, районов и городов и приравненных к ним прокуроров — пять лет. (текст статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Статья 12. Генеральная прокуратура Республики Узбекистан Генеральную прокуратуру Республики Узбекистан возглавляет Генеральный прокурор Республики Узбекистан. Президент Республики Узбекистан назначает на должность с одобрения Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан Генерального прокурора Республики Узбекистан, и освобождает его от должности. Одно и то же лицо не может занимать должность Генерального прокурора Республики Узбекистан более двух сроков подряд. Генеральный прокурор Республики Узбекистан имеет первого заместителя, заместителей, назначаемых на должность и освобождаемых от должности Президентом Республики Узбекистан. В Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан образуются главные управления, управления и отделы. Старшие помощники и помощники Генерального прокурора Республики Узбекистан, начальники главных управлений, управлений, отделов, их заместители, старшие прокуроры, прокуроры, старшие следователи по особо важным делам и следователи по особо важным делам назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан. (текст статьи 12 в редакции Закона Республики Узбекистан от 19 февраля 2024 года № ЗРУ-909 — Национальная база данных законодательства, 19.02.2024 г., № 03/24/909/0133) Статья 13. Полномочия Генерального прокурора Республики Узбекистан Генеральный прокурор Республики Узбекистан руководит органами прокуратуры и осуществляет контроль за их деятельностью. Генеральный прокурор Республики Узбекистан: может обращаться в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан с законодательной инициативой по вопросам, отнесенным к его ведению; (абзац второй части второй статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 19 февраля 2024 года № ЗРУ-909 — Национальная база данных законодательства, 19.02.2024 г., № 03/24/909/0133) может участвовать в заседаниях Конституционного суда Республики Узбекистан, вносить вопросы на его рассмотрение и высказывать мнение по рассматриваемому вопросу; участвует в заседаниях Пленума Верховного суда Республики Узбекистан, высказывает мнения по обсуждаемым вопросам, вносит предложения о даче Пленумом разъяснений по вопросам применения законодательства; (абзац четвертый части второй статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 марта 2017 года № ЗРУ-421 — СЗ РУ, 2017 г., № 13, ст. 194) (абзац пятый частьи второй статьи 13 исключен Законом Республики Узбекистан от 14 сентября 2017 года № ЗРУ-446 — СЗ РУ, 2017 г., № 37, ст. 978) вносит предложения Президенту Республики Узбекистан об утверждении состава коллегии Генеральной прокуратуры Республики Узбекистан; присваивает работникам органов прокуратуры классные чины (воинские звания) и обращается к Президенту Республики Узбекистан с представлением о присвоении высших классных чинов (воинских званий); (абзац шестой части второй статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) представляет работников органов прокуратуры к государственным наградам Республики Узбекистан; награждает работников органов прокуратуры нагрудным знаком «Узбекистон Республикаси прокуратурасининг фахрий ходими»; издает приказы и утверждает положения о структурных подразделениях органов прокуратуры; заключает с соответствующими органами иностранных государств соглашения о сотрудничестве; осуществляет иные полномочия в соответствии с законодательством. Приказы и другие акты Генерального прокурора Республики Узбекистан (за исключением актов индивидуального характера) в случае противоречия их Конституции и законам Республики Узбекистан отменяются на основании решения Конституционного суда Республики Узбекистан. Статья 14. Подотчетность Генерального прокурора Республики Узбекистан Генеральный прокурор Республики Узбекистан подотчетен Президенту Республики Узбекистан и Сенату Олий Мажлиса Республики Узбекистан. (часть первая статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 декабря 2004 г. № 714-II — Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2004 г., № 51, ст. 514) Генеральный прокурор Республики Узбекистан представляет Президенту Республики Узбекистан информацию: о состоянии законности и борьбы с преступностью — систематически; об особо тяжких преступлениях и чрезвычайных происшествиях — незамедлительно; о работе, проделанной органами прокуратуры, — каждые шесть месяцев. Генеральный прокурор вносит Президенту Республики Узбекистан предложения о приостановлении или отмене актов органов государственного управления и хокимов, несоответствующих нормам законодательства, в случае, если эти акты выявлены в ходе проверок, проведенных во исполнение решений Президента Республики Узбекистан. Генеральный прокурор может вносить Президенту Республики Узбекистан предложения о приостановлении либо отмене актов органов государственного управления и хокимов в случае, если эти акты существенно ущемляют конституционные права и свободы граждан. (статья 14 дополнена частями третьей и четвертой Законом Республики Узбекистан от 10 августа 2015 года № ЗРУ-389 — СЗ РУ, 2015 г., № 32, ст. 425) Генеральный прокурор Республики Узбекистан регулярно представляет отчет о своей деятельности Сенату Олий Мажлиса Республики Узбекистан. (часть третья статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 декабря 2004 г. № 714-II — Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2004 г., № 51, ст. 514) Статья 15. Прокуратура Республики Каракалпакстан Прокуратуру Республики Каракалпакстан возглавляет прокурор Республики Каракалпакстан, который назначается на должность и освобождается от должности Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан по согласованию с Генеральным прокурором Республики Узбекистан. Прокурор Республики Каракалпакстан подотчетен Жокаргы Кенесу Республики Каракалпакстан и Генеральному прокурору Республики Узбекистан. Прокурор Республики Каракалпакстан руководит соответственно деятельностью прокуратур районов, городов и приравненных к ним прокуратур, на основании и в целях исполнения законов, приказов Генерального прокурора Республики Узбекистан издает приказы, указания, распоряжения обязательные для подчиненных сотрудников. (часть третья статьи 15 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Прокурор Республики Каракалпакстан имеет первого заместителя и заместителей, назначаемых на должность и освобождаемых от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан. В прокуратуре Республики Каракалпакстан образуются управления и отделы. Начальники и заместители начальников управлений и отделов, старшие помощники прокурора назначаются на должность и освобождаются от должности прокурором Республики Каракалпакстан с согласия Генерального прокурора Республики Узбекистан. (часть шестая статьи 15 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Помощники прокурора Республики Каракалпакстан, старшие прокуроры и прокуроры управлений и отделов, прокуроры-криминалисты, старшие следователи по особо важным делам и следователи по особо важным делам, старшие следователи и следователи назначаются на должность и освобождаются от должности прокурором Республики Каракалпакстан. Статья 16. Прокуратуры областей, города Ташкента и приравненные к ним прокуратуры Прокуратуры областей, города Ташкента и Транспортную прокуратуру Республики Узбекистан возглавляют соответствующие прокуроры. Военную прокуратуру Республики Узбекистан возглавляет Военный прокурор Республики Узбекистан, являющийся по должности заместителем Генерального прокурора Республики Узбекистан. Данные прокуроры подчинены и подотчетны Генеральному прокурору Республики Узбекистан. Прокуроры областей, города Ташкента, Транспортный прокурор Республики Узбекистан назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан. Военный прокурор Республики Узбекистан назначается на должность и освобождается от должности Президентом Республики Узбекистан по представлению Генерального прокурора Республики Узбекистан. Военный прокурор Республики Узбекистан, Транспортный прокурор Республики Узбекистан, прокуроры областей, города Ташкента руководят соответственно деятельностью прокуратур районов, городов и приравненных к ним прокуратур, на основании и во исполнение законов, приказов Генерального прокурора Республики Узбекистан издают приказы, указания, распоряжения обязательные для подчиненных работников. Военный прокурор Республики Узбекистан, Транспортный прокурор Республики Узбекистан, прокуроры областей, города Ташкента имеют первого заместителя и заместителей, назначаемых на должность и освобождаемых от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан. В прокуратурах областей, города Ташкента и приравненных к ним прокуратурах образуются управления и отделы. Начальники управлений и отделов, старшие помощники прокуроров назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан. Заместители начальников управлений и отделов назначаются на должность и освобождаются от должности Военным прокурором Республики Узбекистан, Транспортным прокурором Республики Узбекистан, прокурорами областей и города Ташкента с согласия Генерального прокурора Республики Узбекистан. Помощники Военного прокурора Республики Узбекистан, Транспортного прокурора Республики Узбекистан, прокуроров областей и города Ташкента, старшие прокуроры и прокуроры управлений и отделов, старшие следователи по особо важным делам и следователи по особо важным делам, старшие следователи и следователи назначаются на должность и освобождаются от должности соответственно Военным прокурором Республики Узбекистан, Транспортным прокурором Республики Узбекистан, прокурорами областей и города Ташкента. (текст статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Статья 17. Прокуратуры районов, городов и приравненные к ним прокуратуры Прокуратуры районов, городов и приравненные к ним прокуратуры возглавляют соответствующие прокуроры, которые назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан. Они подчинены и подотчетны соответствующим вышестоящим прокурорам и Генеральному прокурору Республики Узбекистан. Прокуроры районов, городов и приравненные к ним прокуроры могут иметь заместителей, назначаемых на должность и освобождаемых от должности соответственно Военным прокурором Республики Узбекистан, Транспортным прокурором Республики Узбекистан, прокурором Республики Каракалпакстан, прокурорами областей и города Ташкента по согласованию с Генеральным прокурором Республики Узбекистан. (часть вторая статьи 17 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Старшие помощники, помощники прокуроров, старшие следователи и следователи, стажеры прокуратур районов, городов и приравненных к ним прокуратур назначаются на должность и освобождаются от должности соответственно Военным прокурором Республики Узбекистан, Транспортным прокурором Республики Узбекистан, прокурором Республики Каракалпакстан, прокурорами областей и города Ташкента. (часть третья статьи 17 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Статья 18. Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан и его подразделения на местах Департамент по борьбе с экономическими преступлениями образуется при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан (далее ‒ Департамент). Департамент возглавляет начальник Департамента, приравненный по статусу, условиям оплаты труда, медицинского и транспортного обслуживания к заместителю Генерального прокурора Республики Узбекистан, назначаемый на должность и освобождаемый от должности Президентом Республики Узбекистан по представлению Генерального прокурора Республики Узбекистан. Заместители начальника Департамента назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан по представлению начальника Департамента. Начальники структурных подразделений центрального аппарата Департамента и его территориальных управлений назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан по представлению начальника Департамента. Порядок организации и деятельности Департамента и его подразделений на местах определяется законодательством. (статья 18 в редакции Закона Республики Узбекистан от 15 января 2019 года № ЗРУ-516 — Национальная база данных законодательства, 16.01.2019 г., № 03/19/516/2484) Статья 181. Бюро принудительного исполнения при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан и его территориальные подразделения Бюро принудительного исполнения образуется при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан (далее — Бюро). Бюро возглавляет директор, приравненный по статусу, условиям оплаты труда, медицинского и транспортного обслуживания к заместителю Генерального прокурора Республики Узбекистан, назначаемый на должность Президентом Республики Узбекистан по представлению Генерального прокурора Республики Узбекистан и освобождаемый от должности Президентом Республики Узбекистан. Директор Бюро по должности является Главным государственным исполнителем Республики Узбекистан. Заместители директора Бюро назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан по представлению директора Бюро. Начальники территориальных управлений Бюро назначаются на должность и освобождаются от должности Генеральным прокурором Республики Узбекистан по представлению директора Бюро. Начальники отделов районов (городов) Бюро назначаются на должность и освобождаются от должности директором Бюро. Порядок организации и деятельности Бюро и его территориальных подразделений определяется законодательством. (статья 181 введена Законом Республики Узбекистан от 16 октября 2017 года № ЗРУ-448 — Национальная база данных законодательства, 2017 г.) (статья 182 утратила силу Законом Республики Узбекистан от 12 ноября 2019 года № ЗРУ-583 — Национальная база данных законодательства, 13.11.2019 г., № 03/19/583/4016) Статья 19. Коллегии органов прокуратуры В Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан образуется коллегия в составе Генерального прокурора Республики Узбекистан (председатель), его первого заместителя, заместителей, прокурора Республики Каракалпакстан, других работников органов прокуратуры. Состав коллегии утверждается Президентом Республики Узбекистан. В прокуратуре Республики Каракалпакстан, прокуратурах областей, города Ташкента и приравненных к ним прокуратурах образуются коллегии в составе прокурора (председатель), его первого заместителя, заместителей и других работников органов прокуратуры. Состав коллегии, по представлению соответствующего прокурора, утверждается Генеральным прокурором Республики Узбекистан. Коллегии, образуемые в Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан, прокуратуре Республики Каракалпакстан, прокуратурах областей, города Ташкента и приравненных к ним прокуратурах, являясь совещательными органами, рассматривают вопросы, касающиеся состояния законности и преступности, деятельности органов прокуратуры, исполнения приказов и указаний Генерального прокурора Республики Узбекистан, подбора, расстановки кадров, и иные вопросы, заслушивают отчеты прокуроров, руководителей структурных подразделений и других работников органов прокуратуры. На основании решений коллегий соответствующие прокуроры могут издавать приказы. РАЗДЕЛ III. ПРОКУРОРСКИЙ НАДЗОР ГЛАВА 1. Надзор за исполнением законов Статья 20. Предмет надзора Предметом надзора является исполнение законов министерствами, ведомствами, органами самоуправления граждан, общественными объединениями, предприятиями, учреждениями, организациями, воинскими частями, воинскими формированиями министерств и ведомств, хокимами и другими должностными лицами, а также соответствие принимаемых ими актов Конституции и законам Республики Узбекистан. (текст статьи 20 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905) Статья 21. Проверка исполнения законов Проверка исполнения законов проводится в установленном законом порядке на основании заявлений и других сообщений о нарушениях законов, а также исходя из состояния законности, требующих принятия мер прокурором. Статья 22. Полномочия прокурора Прокурор, в процессе осуществления надзора за исполнением законов, в пределах своей компетенции вправе: беспрепятственно входить на территорию и в помещения министерств, ведомств, предприятий, учреждений, организаций, воинских частей, иметь доступ к документам и материалам, проводить проверки, требовать для проверки решения, распоряжения, приказы и иные документы, сведения о состоянии законности и мерах по ее обеспечению; (абзац второй части первой статьи 22 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905) требовать от руководителей и других должностных лиц государственных органов, воинских частей, воинских формирований министерств и ведомств проведения проверок, ревизий деятельности подведомственных предприятий, учреждений, организаций, выделения специалистов для проведения ведомственных и вневедомственных проверок; (абзац третий части первой статьи 22 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905) требовать от должностных лиц и граждан устных или письменных объяснений относительно нарушения закона. При выявлении нарушения закона прокурор обязан принять меры, предусмотренные настоящим Законом и иными актами законодательства. Статья 23. Недопустимость вмешательства прокурора в хозяйственную и иную деятельность Вмешательство прокурора непосредственно в хозяйственную и иную деятельность, а также подмена органов ведомственного управления и контроля не допускаются. ГЛАВА 2. Надзор за соблюдением прав и свобод гражданина Статья 24. Предмет надзора Предметом надзора является соблюдение прав и свобод гражданина министерствами, ведомствами, органами самоуправления граждан, общественными объединениями, предприятиями, учреждениями, организациями, воинскими частями, воинскими формированиями министерств и ведомств, хокимами и другими должностными лицами. (текст статьи 24 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905) Статья 25. Полномочия прокурора При осуществлении возложенных на него функций прокурор: рассматривает и проверяет заявления, жалобы и иные сообщения о нарушении прав и свобод гражданина; разъясняет заявителям порядок защиты их прав и свобод; принимает меры по предупреждению и пресечению нарушений прав и свобод гражданина, привлечению к ответственности лиц, нарушивших закон, и возмещению причиненного ущерба; использует полномочия, предусмотренные статьей 22 настоящего Закона. При наличии оснований полагать, что нарушение прав и свобод гражданина имеет характер преступления, прокурор возбуждает уголовное дело и принимает меры к тому, чтобы лица, его совершившие, были привлечены к уголовной ответственности в соответствии с законом. В случаях, когда нарушение прав и свобод гражданина имеет характер административного правонарушения, прокурор возбуждает производство об административном правонарушении или незамедлительно передает сообщение о правонарушении и материалы проверки в орган или должностному лицу, который полномочен рассматривать дела об административных правонарушениях. Статья 26. Иск прокурора в суде В случае нарушения прав и свобод гражданина, защищаемых в судебном порядке, когда гражданин по состоянию здоровья, возрасту или иным причинам не может лично отстаивать в суде свои права и свободы, прокурор предъявляет и поддерживает иск в суде. ГЛАВА 3. Надзор за исполнением законов органами, осуществляющими борьбу с преступностью Статья 27. Предмет надзора Предметом надзора за исполнением законов органами, осуществляющими борьбу с преступностью, является установленный законодательством процессуальный порядок рассмотрения и разрешения заявлений и сообщений о преступлениях и проведении расследования, а также законность принимаемых ими решений. Статья 28. Полномочия прокурора В процессе надзора за исполнением законов органами, осуществляющими борьбу с преступностью, прокурор в пределах своей компетенции: требует для проверки от органов дознания и предварительного следствия, а также органов, осуществляющих доследственную проверку или оперативно-розыскную деятельность, уголовные дела, документы и материалы доследственной проверки, оперативно-розыскной деятельности, дознания и предварительного следствия и иные сведения; проверяет не реже одного раза в месяц исполнение требований закона о приеме, регистрации и разрешении заявлений и сообщений о совершенных или готовящихся преступлениях; отменяет незаконные и необоснованные постановления следователей и дознавателей, а также должностного лица органа, осуществляющего доследственную проверку; дает письменные указания о расследовании преступлений, об избрании, изменении или отмене меры пресечения, квалификации преступления, привлечении к участию в деле в качестве обвиняемого, производстве отдельных следственных действий и розыске совершивших преступления и скрывшихся лиц; поручает органам, осуществляющим доследственную проверку или оперативно-розыскную деятельность, исполнение постановлений о задержании, принудительном приводе, розыске, производстве обыска, выемки и определений суда о применении меры пресечения в виде заключения под стражу, выполнение других следственных действий, в том числе по делам, находящимся в производстве прокурора или следователя прокуратуры, дает указания о принятии необходимых мер для раскрытия преступлений и обнаружения лиц, их совершивших; участвует в производстве дознания, предварительного следствия и в необходимых случаях лично производит отдельные следственные действия или расследование в полном объеме по любому делу в соответствии с уголовно-процессуальным законом; продлевает срок дознания, предварительного следствия, ходатайствует перед судом о продлении срока содержания под стражей или домашнего ареста в качестве меры пресечения и пребывания обвиняемого в медицинском учреждении; возвращает уголовные дела органам дознания и предварительного следствия со своими указаниями о производстве дополнительного расследования; передает уголовное дело от органа дознания следователю, от одного следователя прокуратуры другому, а в случаях и порядке, установленных уголовно-процессуальным законом, — от одного органа предварительного следствия и дознания другому; отстраняет дознавателя или следователя от дальнейшего ведения дознания или предварительного следствия, если им допущено нарушение закона при расследовании дела; санкционирует в случаях, предусмотренных законом, производство следственных действий, ходатайствует перед судом или дает согласие на ходатайство: о применении меры пресечения в виде заключения под стражу или домашнего ареста, о приостановлении действия паспорта (проездного документа), о временном ограничении права на выезд из Республики Узбекистан, об отстранении обвиняемого от должности, о помещении лица в медицинское учреждение, об эксгумации трупа, об аресте почтово-телеграфных отправлений, о производстве обыска, в период досудебного производства по уголовным делам о прослушивании переговоров, ведущихся с телефонов и других телекоммуникационных устройств, снятии передаваемой по ним информации, об аресте имущества; ходатайствует перед судом об отказе в возбуждении уголовного дела или о прекращении уголовного дела на основании акта амнистии; возбуждает уголовные дела или отказывает в их возбуждении, прекращает уголовные дела либо приостанавливает производство по ним; дает согласие в случаях, предусмотренных законом, на прекращение дела дознавателем и следователем; утверждает обвинительное заключение или обвинительный акт либо постановление, направляет дело в суд; осуществляет иные полномочия в соответствии с законом. Указания прокурора, связанные с проведением доследственной проверки, возбуждением и расследованием уголовных дел, данные в порядке, предусмотренном уголовно-процессуальным законодательством, являются обязательными для органов, осуществляющих доследственную проверку и оперативно-розыскную деятельность, органов дознания и предварительного следствия. (текст статьи 28 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) Статья 29. Расследование преступлений органами прокуратуры Органы прокуратуры проводят расследование по делам о преступлениях, отнесенных уголовно-процессуальным законом к их компетенции. Прокурор вправе принять к своему производству или поручить подчиненному прокурору расследование любого преступления в соответствии с уголовно-процессуальным законом, а также создать для совместного расследования следственную группу из числа следователей прокуратуры, следователей и оперативных работников органов внутренних дел и других органов. (часть вторая статьи 29 в редакции Закона Республики Узбекистан от 22 сентября 2008 года № ЗРУ-181 — СЗ РУ, 2008 г., № 39, ст. 390) ГЛАВА 4. Надзор за соблюдением законов в местах содержания задержанных, заключенных под стражу, при исполнении уголовных наказаний и иных мер уголовно-правового воздействия Статья 30. Предмет надзора Предметом надзора является: законность содержания лиц в местах содержания задержанных, заключенных под стражу, в учреждениях, исполняющих наказания, и иные меры уголовно-правового воздействия; соблюдение законодательства о порядке и условиях содержания задержанных, заключенных под стражу, исполнения уголовных наказаний и иных мер уголовно-правового воздействия; соблюдение установленных законом прав и обязанностей задержанных, заключенных под стражу, осужденных, а также лиц, к которым применены иные меры уголовно-правового воздействия; соблюдение законодательства в деятельности органов и учреждений, должностных лиц, применяющих уголовно-исполнительное законодательство. Статья 31. Полномочия прокурора Прокурор, осуществляя надзор за соблюдением законов в местах содержания задержанных, заключенных под стражу, при исполнении уголовных наказаний и иных мер уголовно-правового воздействия, в пределах своей компетенции вправе: посещать беспрепятственно и в любое время места содержания задержанных, заключенных под стражу, учреждения по исполнению наказания в виде ареста, направления в дисциплинарную часть, лишения свободы, учреждения, исполняющие принудительные меры медицинского характера, и специальные учебно-воспитательные учреждения для несовершеннолетних с допуском во все помещения, знакомиться с документами, на основании которых лица подвергнуты задержанию, заключению под стражу, а также уголовному наказанию или иным мерам уголовно-правового воздействия; немедленно освобождать лиц, которые незаконно содержатся в местах задержания, содержания под стражей, учреждениях по исполнению наказаний в виде ареста, направления в дисциплинарную часть, лишения свободы, учреждениях, исполняющих принудительные меры медицинского характера, специальных учебно-воспитательных учреждениях для несовершеннолетних ходатайствовать перед судом об освобождении от наказания осужденного на основании акта амнистии; (абзац третий статьи 31 в редакции Закона Республики Узбекистан от 22 декабря 2008 года № ЗРУ-193 — СЗ РУ, 2008 г., № 52, ст. 509) отменять, в случае несоответствия их закону, дисциплинарные взыскания, наложенные на лиц, содержащихся под стражей, осужденных к аресту, направлению в дисциплинарную часть, лишению свободы, немедленно освобождать их своим постановлением из дисциплинарных отделений; опрашивать задержанных, заключенных под стражу, осужденных и лиц, подвергнутых иным мерам уголовно-правового воздействия, как в присутствии представителей органов и учреждений, исполняющих задержание, содержание под стражей, наказание и иные меры уголовно-правового воздействия, так и наедине; проверять соответствие закону приказов, распоряжений и постановлений, оперативно-розыскных мероприятий администрации органов и учреждений, исполняющих задержание, содержание под стражей, наказание и иные меры уголовно-правового воздействия; требовать от администрации органов и учреждений, исполняющих задержание, содержание под стражей, наказание и иные меры уголовно-правового воздействия, создания условий, обеспечивающих права задержанных, заключенных под стражу, осужденных и лиц, подвергнутых иным мерам уголовно-правового воздействия; утверждать постановления начальника учреждения по исполнению наказаний о разрешении осужденным на выезд за пределы учреждения в связи с исключительными обстоятельствами, об оставлении осужденного, которому исполнилось восемнадцать лет, в воспитательной колонии, о проживании осужденных женщин за пределами учреждения по исполнению наказания. Прокурор, осуществляя надзор за соблюдением законов в местах содержания задержанных, заключенных под стражу, при исполнении уголовных наказаний и иных мер уголовно-правового воздействия, в пределах своей компетенции обязан проводить обязательную проверку на предмет: соблюдения требований уголовно-процессуального законодательства о немедленной регистрации и разрешении заявлений, сообщений и иных сведений о преступлениях, полученных от лиц, отбывающих наказание в виде лишения свободы, содержащихся под стражей, задержанных или подвергнутых административному аресту; возможного оказания психического, психологического, физического или иного воздействия на данных лиц либо их близких родственников; законности применения дисциплинарного взыскания к осужденным за нарушение порядка отбывания наказания в виде лишения свободы с последующим уведомлением вышестоящего прокурора о каждом факте незаконного привлечения к дисциплинарной ответственности. (статья 31 дополнена частью второй Законом Республики Узбекистан от 4 апреля 2018 года № ЗРУ-470 — Национальная база данных законодательства, 05.04.2018 г., № 03/18/470/1005) Статья 32. Обязанности прокурора по обеспечению права на обращение с жалобами и заявлениями Прокурор осуществляет надзор за соблюдением требований закона о правах задержанных, заключенных под стражу, осужденных и лиц, подвергнутых иным мерам уголовно-правового воздействия, обращаться с жалобами и заявлениями к администрации органа или учреждения, исполняющего наказание, в другие государственные органы, общественные объединения, к должностным лицам. Поступившую к прокурору жалобу или заявление он обязан рассмотреть в установленный срок, принять необходимые меры и сообщить о своем решении заявителю. РАЗДЕЛ IV. ПОЛНОМОЧИЯ ПРОКУРОРА ПРИ РАССМОТРЕНИИ ДЕЛ В СУДАХ Статья 33. Участие прокурора в рассмотрении дел судами Прокурор в целях обеспечения эффективной судебной защиты прав и законных интересов граждан, предприятий, учреждений и организаций участвует в рассмотрении дел во всех судебных инстанциях в порядке, установленном законом. Прокурор при рассмотрении уголовных дел в судах поддерживает государственное обвинение. Прокурор принимает участие в исследовании доказательств в суде, излагает мнение относительно применения закона. Полномочия прокурора, участвующего при рассмотрении дел в судах, определяются процессуальными законами. Прокурор, пользуясь равными с другими участниками судебного процесса правами, обязан придерживаться принципа независимости судей и строгого соблюдения норм процессуального законодательства. Статья 34. Истребование и отзыв дел из суда Прокурор имеет право, в пределах своей компетенции, истребовать из суда любое дело, по которому приговор, решение, определение и постановление вступили в законную силу. Прокурор или по его поручению другие работники органов прокуратуры имеют право изучить в судах любую категорию таких дел. Прокурор, утвердивший обвинительное заключение, обвинительный акт, постановление о применении принудительных мер медицинского характера, или вышестоящий прокурор имеет право отозвать из суда уголовное дело до назначения дела к судебному разбирательству. (часть вторая статьи 34 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) Статья 35. Опротестование судебных решений Прокурор в порядке, установленном процессуальным законом, вправе в пределах своей компетенции принести протест на приговор, решение, определение и постановление суда. В случаях, когда принесение протеста выходит за пределы компетенции прокурора, он обращается с представлением о принесении протеста вышестоящему прокурору. Статья 36. Изменение, дополнение, отзыв протестов Апелляционный, кассационный, частный и ревизионный протест, принесенный на приговор, решение, определение и постановление суда, может быть до начала рассмотрения дела судом изменен, дополнен или отозван прокурором, принесшим протест, а также вышестоящим прокурором. (текст статьи 36 в редакции Закона Республики Узбекистан от 14 августа 2024 года № ЗРУ-943 — Национальная база данных законодательства, 14.08.2024 г., №03/24/943/0616) РАЗДЕЛ V. АКТЫ ПРОКУРОРСКОГО НАДЗОРА Статья 37. Виды актов прокурорского надзора Актами прокурорского надзора являются протест, постановление, представление, заявление и предостережение. Статья 38. Протест Протест на противоречащий закону акт приносится прокурором в орган, принявший его, либо в вышестоящий орган. В таком же порядке приносится протест на незаконное решение должностного лица. Протест подлежит обязательному рассмотрению не позднее, чем в десятидневный срок с момента его поступления. В исключительных случаях, требующих немедленного устранения нарушения закона, прокурор вправе установить сокращенный срок рассмотрения протеста. О результатах рассмотрения протеста в трехдневный срок сообщается прокурору в письменной форме. В случае рассмотрения протеста коллегиальным органом прокурору сообщается о дне заседания, в котором он вправе участвовать. В случае отклонения протеста органом (должностным лицом), принявшим акт, или вышестоящим органом (должностным лицом), а также в случаях нерассмотрения протеста в установленный законом срок прокурор вправе обратиться в суд с заявлением о признании этого акта незаконным. Заявление в суд может быть подано в месячный срок с момента получения сообщения об отклонении протеста или истечения установленного законом срока для его рассмотрения. Подача прокурором заявления в суд приостанавливает действие опротестованного акта до рассмотрения заявления судом. Статья 39. Постановление Прокурор исходя из характера нарушения закона должностным лицом или гражданином выносит постановление о возбуждении уголовного дела, производства об административной или дисциплинарной ответственности. Постановление выносится прокурором и в иных случаях, предусмотренных законом. Постановление прокурора о возбуждении производства об административной или дисциплинарной ответственности подлежит рассмотрению органом или должностным лицом в течение пятнадцати дней со дня его поступления. О результатах его рассмотрения в трехдневный срок сообщается прокурору в письменной форме. Статья 40. Представление Представление об устранении нарушений закона, причин этих нарушений и условий, им способствующих, вносится прокурором в орган либо должностному лицу, который наделен полномочиями устранить нарушения закона. Представление подлежит безотлагательному рассмотрению, и о принятых мерах в течение месячного срока в письменной форме должно быть сообщено прокурору. В случае рассмотрения представления коллегиальным органом прокурору сообщается о дне заседания, в котором он вправе участвовать. Статья 41. Заявление Прокурор для защиты прав и законных интересов граждан, юридических лиц и государства имеет право обратиться с заявлением в суд. Заявление прокурора рассматривается судом в порядке, предусмотренном законодательством. С заявления прокурора государственная пошлина не взимается. Статья 42. Предостережение Предостережение о недопустимости нарушения закона письменно объявляется прокурором должностным лицам и гражданам в целях предупреждения правонарушения при наличии достоверных сведений о реально готовящихся противоправных деяниях, могущих причинить вред охраняемым законом интересам, правам и свободам граждан, интересам общества и государства, и разъясняется ответственность за совершение правонарушения. О предостережении прокурор вправе сообщить в вышестоящий орган (должностному лицу), а также работодателю (администрации) по месту работы, учебы или органу самоуправления граждан по месту жительства лица, которому объявлено предостережение. РАЗДЕЛ VI. РАБОТНИКИ ОРГАНОВ ПРОКУРАТУРЫ Статья 43. Требования, предъявляемые к лицам, назначаемым на должности в органах прокуратуры В органах прокуратуры на должности прокуроров, следователей, дознавателей и стажеров назначаются граждане Республики Узбекистан, имеющие высшее юридическое образование, обладающие необходимыми профессиональными качествами, способные по состоянию здоровья исполнять возлагаемые на них служебные обязанности. (часть первая статьи 43 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) В отдельных случаях на службу в органы прокуратуры могут быть приняты специалисты, имеющие высшее образование в сфере экономики, финансов, социологии, информационно-коммуникационных технологий и других сферах, обладающие необходимыми знаниями и опытом работы. (часть вторая статьи 43 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487) На должности Генерального прокурора Республики Узбекистан, Военного прокурора Республики Узбекистан, Транспортного прокурора Республики Узбекистан, прокурора Республики Каракалпакстан, прокуроров областей и города Ташкента, а также прокуроров районов, городов и приравненных к ним прокуроров назначаются лица не моложе двадцати пяти лет. (часть третья статьи 43 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Работники органов прокуратуры подлежат аттестации в порядке, определяемом Генеральным прокурором Республики Узбекистан. (часть пятая статьи 43 будет исключен с 3 января 2025 года Законом Республики Узбекистан от 29 ноября 2024 года № ЗРУ-1008 — Национальная база данных законодательства 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988) Статья 431. Ограничения, связанные с прохождением службы в органах прокуратуры Работники органов прокуратуры не вправе: проходить службу в органах прокуратуры с лицами, состоящими с ними в близком родстве или свойстве (родители, братья, сестры, сыновья, дочери, супруги, а также родители, братья, сестры и дети супругов), если их совместная служба приводит к непосредственному подчинению одного из них другому; заниматься другой оплачиваемой деятельностью, кроме научной, творческой и педагогической; заниматься предпринимательской деятельностью; создавать субъекты предпринимательской деятельности, быть их учредителем (участником), выполнять организационно-управленческие, административно-хозяйственные функции в субъекте предпринимательской деятельности; получать от физических и юридических лиц какие-либо вознаграждения, выгоды или подарки за выполнение или невыполнение своих служебных полномочий в их интересах; пользоваться не предусмотренными законодательством льготами, преференциями или преимуществами в связи со своим служебным положением; участвовать в азартных и других основанных на риске играх, в том числе посредством информационно-коммуникационных технологий; обращаться с целью получения гражданства иностранного государства или документа, предоставляющего право на постоянное жительство в иностранном государстве; открывать и иметь счета, владеть недвижимым и иным имуществом за пределами территории Республики Узбекистан, за исключением счетов, открытых с целью обучения, стажировки и пользования медицинскими услугами в иностранном государстве; осуществлять свои полномочия в интересах политических партий, иных общественных объединений и их органов, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей; совершать религиозные обряды и церемонии во время прохождения службы, за исключением отдельных случаев, предусмотренных актами законодательства; организовывать религиозные обряды и церемонии, хранить материалы и предметы религиозного содержания, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей, в помещениях и на территории органов прокуратуры. Несоблюдение ограничений, предусмотренных частью первой настоящей статьи, является основанием для привлечения работников органов прокуратуры к ответственности в соответствии с законом. (статья 431 введена Законом Республики Узбекистан от 29 ноября 2024 года № ЗРУ-1008 — Национальная база данных законодательства, 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988. Дата вступления в силу — 3 января 2025 года) Статья 44. Присяга прокуроров и следователей Лица, впервые назначаемые на должности прокуроров и следователей, приносят присягу следующего содержания: «Торжественно клянусь честно и добросовестно исполнять свои служебные обязанности, непримиримо бороться с нарушениями закона, защищать интересы гражданина, общества и государства». Порядок принесения присяги определяется Генеральным прокурором Республики Узбекистан. Статья 45. Оценка деятельности прокуроров Деятельность Военного прокурора Республики Узбекистан, Транспортного прокурора Республики Узбекистан, прокурора Республики Каракалпакстан, а также прокуроров областей и города Ташкента, прокуроров районов, городов и приравненных к ним прокуроров комплексно изучается соответствующими вышестоящими прокурорами не реже двух раз в срок их полномочий. Основным критерием оценки деятельности прокуроров является состояние законности и обеспечения защиты прав и свобод граждан, законных интересов общества и государства. (часть первая статьи 45 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Повторное выдвижение на должность прокурора лиц, не обеспечивших в период своей деятельности надлежащий надзор за исполнением законов на соответствующей территории, не допускается. Статья 46. Подразделение по обеспечению внутренней безопасности органов прокуратуры В структуре прокуратуры Республики Узбекистан образуется подразделение по обеспечению внутренней безопасности органов прокуратуры. Подразделение по обеспечению внутренней безопасности органов прокуратуры проводит служебные расследования по сообщениям о злоупотреблениях служебным положением, о коррупции и иных порочащих проступках, несовместимых с занимаемой должностью, совершенных работниками органов прокуратуры, обеспечивает неукоснительное исполнение в органах прокуратуры нормативно-правовых актов, решений коллегии Генеральной прокуратуры, приказов, распоряжений и указаний Генерального прокурора Республики Узбекистан в сфере обеспечения внутренней безопасности. (статьи 46 в редакции Закона Республики Узбекистан от 12 ноября 2019 года № ЗРУ-583 — Национальная база данных законодательства, 13.11.2019 г., № 03/19/583/4016) Статья 47. Классные чины и воинские звания работников органов прокуратуры Работникам органов прокуратуры присваиваются в соответствии с занимаемыми ими должностями и стажем работы классные чины или воинские звания. Статья 48. Служба в органах и учреждениях прокуратуры Порядок прохождения службы в органах и учреждениях прокуратуры, присвоения и лишения классных чинов и воинских званий, поощрения и привлечения к дисциплинарной ответственности работников органов и учреждений прокуратуры определяется настоящим Законом, Положением о прохождении службы в органах и учреждениях прокуратуры Республики Узбекистан, утверждаемым Президентом Республики Узбекистан, а также иными актами законодательства. (часть первая статьи 48 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Работники органов прокуратуры имеют право на хранение, ношение и использование служебного оружия и средств личной защиты в порядке, установленном законодательством. (часть вторая статьи 48 в редакции Закона Республики Узбекистан от 31 мая 2022 года № ЗРУ-772 — Национальная база данных законодательства, 01.06.2022 г., № 03/22/772/0460 — Вступает в силу с 2 сентября 2022 года) Статья 49. Неприкосновенность работника органов прокуратуры Возбуждение и проведение предварительного следствия по уголовным делам в отношении прокурора следователя и дознавателя являются исключительной компетенцией органов прокуратуры. (часть первая статьи 49 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) Вопрос об ответственности работника органов прокуратуры за дисциплинарные проступки решается вышестоящим прокурором. (часть вторая статьи 49 в редакции Закона Республики Узбекистан от 24 декабря 2019 года № ЗРУ-597 — Национальная база данных законодательства, 25.12.2019 г., № 03/19/597/4193) Статья 50. Материальное и социальное обеспечение работников органов прокуратуры Заработная плата работников органов прокуратуры состоит из должностного оклада, доплат за классные чины (воинские звания), выслугу лет и других выплат, предусмотренных законодательством. (часть первая статьи 50 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 сентября 2016 года № ЗРУ-411— СЗ РУ, 2016 г., № 39, ст. 457) Работники органов прокуратуры, имеющие классные чины (воинские звания), обеспечиваются бесплатным обмундированием по установленным нормам. Работникам органов прокуратуры предоставляются ежегодные оплачиваемые отпуска продолжительностью тридцать календарных дней. Работникам органов прокуратуры, имеющим стаж работы свыше десяти лет, предоставляются дополнительные отпуска продолжительностью пять календарных дней, свыше пятнадцати лет — десять календарных дней, а свыше двадцати лет — пятнадцать календарных дней. (часть третья статьи 50 в редакции Закона Республики Узбекистан от 12 ноября 2019 года № ЗРУ-583 — Национальная база данных законодательства, 13.11.2019 г., № 03/19/583/4016) Статья 51. Меры социальной защиты работников органов прокуратуры и членов их семей Жизнь и здоровье работников органов прокуратуры находятся под защитой государства и подлежат обязательному государственному страхованию за счет средств республиканского бюджета. Органы государственного страхования выплачивают страховые суммы в случаях: гибели (смерти) работника органов прокуратуры в период его службы либо после увольнения из органов прокуратуры, если она наступила вследствие телесных повреждений или иного повреждения здоровья, полученных в связи с исполнением служебных обязанностей, его наследникам — в размере, предусмотренном частью второй статьи 194 Трудового кодекса Республики Узбекистан; причинения работнику органов прокуратуры в связи с исполнением служебных обязанностей увечья или иного повреждения здоровья, исключающего дальнейшую возможность заниматься профессиональной деятельностью, — в размере двадцатипятикратной его месячной заработной платы; причинения работнику органов прокуратуры телесных повреждений или иного повреждения здоровья, полученных в связи с исполнением служебных обязанностей и не повлекших стойкой утраты трудоспособности, которые бы исключали дальнейшую возможность заниматься профессиональной деятельностью, — в размере пятикратной его месячной заработной платы. В случае причинения работнику органов прокуратуры в связи с исполнением служебных обязанностей увечья или иного повреждения здоровья, исключающего дальнейшую возможность заниматься профессиональной деятельностью, ему ежемесячно выплачивается компенсация в виде разницы между заработной платой и назначенной пенсией без зачета выплат, полученных по обязательному государственному страхованию. В случае гибели (смерти) работника органов прокуратуры вследствие телесных повреждений или иного повреждения здоровья, полученных в связи с исполнением служебных обязанностей, нетрудоспособным членам его семьи, находившимся на его иждивении, возмещение вреда производится без зачета выплачиваемых им пенсий по случаю потери кормильца, а равно других пенсий, заработков, стипендий и иных доходов. Ущерб, причиненный уничтожением или повреждением имущества, принадлежащего работнику органов прокуратуры в связи с его служебной деятельностью, подлежит возмещению ему или членам его семьи в полном объеме. Выплаты по возмещению вреда, предусмотренные частями второй, третьей, четвертой и пятой настоящей статьи, производятся за счет средств республиканского бюджета с последующим взысканием их с виновных лиц в установленном законом порядке. РАЗДЕЛ VII. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ Статья 52. Международное сотрудничество Генеральная прокуратура Республики Узбекистан в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан осуществляет сотрудничество с соответствующими органами иностранных государств в сфере прокурорского надзора, борьбы с преступностью и по другим вопросам. Статья 53. Учреждения прокуратуры Республики Узбекистан В целях проведения научных исследований, повышения квалификации работников органов прокуратуры Республики Узбекистан могут создаваться в установленном порядке ведомственные научные учреждения и учебные заведения. Органы прокуратуры Республики Узбекистан могут издавать периодическую и специальную литературу. Статья 54. Финансирование и материально-техническое обеспечение органов прокуратуры Финансирование и материально-техническое обеспечение органов прокуратуры осуществляются за счет средств республиканского бюджета и внебюджетных фондов органов прокуратуры. (текст статьи 54 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 октября 2023 года № ЗРУ-873 — Национальная база данных законодательства, 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808) Статья 55. Печать органов прокуратуры Генеральная прокуратура Республики Узбекистан и подчиненные ей органы прокуратуры имеют печать с изображением Государственного герба Республики Узбекистан и своим наименованием. Статья 56. Разъяснение некоторых терминов, содержащихся в настоящем Законе Под термином «граждане» следует понимать граждан Республики Узбекистан, иностранных граждан и лиц без гражданства. Под термином «работники органов прокуратуры» следует понимать всех работников органов и учреждений прокуратуры, имеющих классные чины (воинские звания), а также стажеров прокуратуры. Под термином «прокурор» в статьях 5, 6, части второй статьи 7, статьях 22, 23, 25, 26, абзацах втором, пятом, шестом, седьмом статьи 31, статье 33, части первой статьи 43 и части первой статьи 44 следует понимать Генерального прокурора Республики Узбекистан, всех нижестоящих прокуроров, их заместителей, начальников главных управлений, управлений и отделов, их заместителей, старших помощников, помощников, старших прокуроров и прокуроров главных управлений, управлений и отделов, которые действуют в пределах своей компетенции. Под термином «прокурор» в абзацах втором, третьем, четвертом, пятом, шестом, седьмом, девятом и тринадцатом части первой, части второй статьи 28 следует понимать Генерального прокурора Республики Узбекистан, всех нижестоящих прокуроров, их заместителей, начальников главных управлений, управлений и отделов, которые действуют в пределах своей компетенции. Под термином «прокурор» в статье 1, в части четвертой статьи 7, в части второй статьи 8, в абзацах десятом, одиннадцатом, двенадцатом, четырнадцатом, пятнадцатом и шестнадцатом части первой статьи 28, части второй статьи 29, абзацах третьем, четвертом и восьмом статьи 31, статьях 34, 35, 36, 38, 39, 40, 41, 42 следует понимать Генерального прокурора Республики Узбекистан, прокурора Республики Каракалпакстан, прокуроров областей, города Ташкента, районов, городов и приравненных к ним прокуроров, а также их заместителей, которые действуют в пределах своей компетенции. (часть пятая статьи 56 в редакции Закона Республики Узбекистан от 22 сентября 2008 года № ЗРУ-181 — СЗ РУ, 2008 г., № 39, ст. 390) Под термином «прокурор» в абзаце восьмом части первой статьи 28 следует понимать Генерального прокурора Республики Узбекистан и его заместителей, прокурора Республики Каракалпакстан, прокуроров областей, города Ташкента и приравненных к ним прокуроров. (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2001 г., № 9-10, ст. 168; 2003 г., № 5, ст. 67; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2007 г., № 6, ст. 249; Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2004 г., № 51, ст. 514; 2008 г., № 39, ст. 390, № 52, ст. 509; 2011 г., № 16, ст. 160; 2012 г., № 38, ст. 433; 2015 г., № 32, ст. 425; 2016 г., № 39, ст. 457; 2017 г., № 13, ст. 194, № 24, ст. 487, № 37, ст. 978; Национальная база данных законодательства, 17.10.2017 г., № 03/17/448/0126, 05.04.2018 г., № 03/18/470/1005, 24.07.2018 г., № 03/18/486/1559; 09.01.2019 г., №03/19/512/2435, 16.01.2019 г., № 03/19/516/2484, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317, 13.11.2019 г., № 03/19/583/4016, 25.12.2019 г., № 03/19/597/4193; 23.01.2020 г., № 03/20/603/0071; 19.11.2021 г., № 03/21/729/1064; 01.06.2022 г., № 03/22/772/0460; 12.04.2023 г., № 03/23/829/0208; 31.10.2023 г., № 03/23/873/0808; 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905; 19.02.2024 г., № 03/24/909/0133; 14.08.2024 г., №03/24/943/0616; 19.10.2024 г., № 03/24/976/0833; 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988; 29.01.2025 г., № 03/25/1022/0083) |