Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
MIKROKREDIT TASHKILOTLARI TOʻGʻRISIDA
Qonunchilik palatasi tomonidan
2006-yil 28-iyunda qabul qilingan
Senat tomonidan 2006-yil 25-avgustda maʼqullangan
2006-yil 28-iyunda qabul qilingan
Senat tomonidan 2006-yil 25-avgustda maʼqullangan
Mazkur Qonun Oʻzbekistan Respublikasining 2022-yil 20-apreldagi OʻRQ-765-sonli “Nobank kredit tashkilotlari va mikromoliyalashtirish faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi mikrokredit tashkilotlarining tashkil etilishi va faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari
Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
Keyingi tahrirga qarang.
3-modda. Mikrokredit tashkiloti
Mikrokredit, mikroqarz, mikrolizing berish sohasida xizmatlar koʻrsatish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi va ushbu Qonunga muvofiq boshqa mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxs mikrokredit tashkilotidir.
Mikrokredit tashkiloti Oʻzbekiston Respublikasi hududida bank hisobvaraqlarini belgilangan tartibda ochishga haqli.
Mikrokredit tashkiloti ishlab chiqarish, sugʻurta, savdo-vositachilik va ushbu Qonunda nazarda tutilmagan boshqa faoliyat bilan bevosita shugʻullanishga haqli emas.
4-modda. Mikrokredit tashkilotlarini tashkil etish
Mikrokredit tashkilotlari yuridik va (yoki) jismoniy shaxslar tomonidan qonun hujjatlariga muvofiq har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tashkil etilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Mikrokredit tashkilotlari davlat organlari, siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari va diniy tashkilotlar tomonidan tashkil etilishi mumkin emas.
Keyingi tahrirga qarang.
5-modda. Mikrokredit tashkilotining taʼsis hujjatlari
Mikrokredit tashkiloti taʼsis hujjatlari asosida faoliyat koʻrsatadi.
Mikrokredit tashkilotining taʼsis hujjatlarida muayyan tashkiliy-huquqiy shakldagi yuridik shaxslar uchun qonun hujjatlarida belgilangan maʼlumotlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:
Keyingi tahrirga qarang.
mikrokreditlar, mikroqarzlar, mikrolizing berish va boshqa mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatish boʻyicha faoliyat toʻgʻrisidagi;
boshqaruv organlarining tuzilishi va vakolatlari toʻgʻrisidagi;
mikrokreditlar, mikroqarzlar, mikrolizing berish va boshqa mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatish uchun mablagʻlarni shakllantirish manbalari toʻgʻrisidagi;
mikrokredit tashkilotida audit oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi.
6-modda. Mikrokredit tashkilotining ustav fondi
Mikrokredit tashkilotining ustav fondi pul mablagʻlaridan, shuningdek mazkur tashkilot ustav fondi miqdorining yigirma foizidan oshmaydigan boshqa mol-mulkdan shakllantiriladi.
Mikrokredit tashkilotining ustav fondini shakllantirishda kreditga, garovga olingan mablagʻlardan va boshqa jalb qilingan mablagʻlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Mikrokredit tashkiloti ustav fondining eng kam miqdori litsenziya olish uchun murojaat qilingan kunga qadar faqat pul mablagʻlaridan shakllantirilgan boʻlishi kerak.
7-modda. Mikrokredit tashkilotining firma nomi va muhri
Mikrokredit tashkilotining firma nomida “mikrokredit tashkiloti” soʻz birikmasi ifodalanishi va mazkur nom boshqa mikrokredit tashkilotlarining firma nomiga oʻxshash boʻlmasligi kerak. Ushbu Qonun talablariga javob bermaydigan yuridik shaxs oʻz nomida “mikrokredit tashkiloti” soʻz birikmasidan foydalanishga haqli emas.
Mikrokredit tashkiloti oʻzining firma nomi davlat tilida toʻliq yozilgan hamda joylashgan yeri koʻrsatilgan muhriga ega boʻlishi kerak. Muhrda ayni vaqtning oʻzida firma nomi boshqa tilda ham koʻrsatilishi mumkin.
Mikrokredit tashkiloti oʻz nomi yozilgan shtamplarga, blankalarga va oʻz emblemasiga ega boʻlishga haqlidir.
8-modda. Mikrokredit tashkilotlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish
Mikrokredit tashkilotlari qonun hujjatlariga muvofiq davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak.
Keyingi tahrirga qarang.
9-modda. Mikrokredit tashkiloti faoliyatini litsenziyalash
Qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda mikrokredit tashkiloti mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatish faoliyatini litsenziya olganidan keyin amalga oshiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
Mikrokredit tashkilotiga litsenziya berish toʻgʻrisidagi yoki litsenziya berishni asoslantirilgan holda rad etish toʻgʻrisidagi qaror litsenziya berish haqidagi ariza bilan murojaat qilingan va litsenziya olish uchun zarur boʻlgan hujjatlar taqdim etilgan kundan eʼtiboran oʻttiz kalendar kun ichida qabul qilinadi.
10-modda. Litsenziya olish uchun taqdim etiladigan hujjatlar
Mikrokredit tashkiloti litsenziya olish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga yoki uning hududiy boshqarmalariga quyidagi hujjatlarni taqdim etishi kerak:
litsenziya berish haqidagi ariza;
mikrokredit tashkilotining taʼsis hujjatlari;
Keyingi tahrirga qarang.
mikrokredit tashkiloti davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning notarial tartibda tasdiqlangan nusxasi;
Keyingi tahrirga qarang.
mikrokredit tashkiloti boshqaruv organlarining tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
mikrokredit tashkilotining ustav fondi shakllanganligini tasdiqlovchi bank hujjati.
11-modda. Litsenziya berishni rad etish
Taqdim etilgan hujjatlar qonun hujjatlarida belgilangan talablarga nomuvofiq boʻlgan va taqdim etilgan hujjatlarda ishonchsiz yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjud boʻlgan hollarda, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki mikrokredit tashkilotiga litsenziya berishni rad etishi mumkin.
Litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror buyurtma beruvchiga rad etish sabablari hamda buyurtma beruvchi mazkur sabablarni bartaraf etib, hujjatlarni qaytadan koʻrib chiqish uchun taqdim etishi mumkin boʻlgan muddat koʻrsatilgan holda yozma shaklda yuboriladi.
Litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilinishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
12-modda. Litsenziyaning amal qilishini toʻxtatib turish, tugatish va uni bekor qilish
Litsenziyaning amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinadi:
mikrokredit tashkiloti tomonidan ushbu Qonun hamda boshqa qonun hujjatlari talablari, shu jumladan litsenziya talablari va shartlari buzilganda;
mikrokredit tashkilotining faoliyatida aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish majburiyatini yuklovchi qarorlar mazkur tashkilot tomonidan bajarilmaganda.
Litsenziyaning amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinadi:
mikrokredit tashkiloti toʻlovga qobiliyatsiz boʻlganda;
hisobot maʼlumotlari muntazam ravishda buzib koʻrsatilganda;
mikrokreditlar berish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish litsenziya berilgan paytdan eʼtiboran olti oydan ortiq muddatga kechikkanda.
Litsenziyaning amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qaror qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qabul qilinishi mumkin.
Litsenziyaning soxta hujjatlardan foydalanilgan holda olinganligi fakti aniqlangan taqdirda, u bekor qilinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
13-modda. Mikrokredit tashkiloti tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar
Mikrokredit tashkiloti quyidagi turlardagi mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatishi mumkin:
mikrokreditlar yoki mikroqarzlar berish;
qarz majburiyatlarini sotib olish va sotish (faktoring);
mikrokredit tashkiloti lizing beruvchi sifatida ishtirok etadigan mikrolizing (moliya ijarasi);
qonun hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatish, shu jumladan isteʼmol kreditlari berish.
Keyingi tahrirga qarang.
Mikrokredit tashkiloti mikrokreditlar, mikroqarzlar, mikrolizing berish va boshqa mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatish bilan bogʻliq maslahat va axborot xizmatlari koʻrsatishi mumkin.
Mikrokredit tashkiloti qarz majburiyatlarini chiqarishga hamda yuridik va jismoniy shaxslardan omonatlar (depozitlar) qabul qilishga haqli emas.
Keyingi tahrirga qarang.
14-modda. Mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatish uchun mablagʻlarning manbalari
Mikrokredit tashkiloti quyidagilar hisobidan mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatadi:
oʻz mablagʻlari, shu jumladan olgan daromadlari;
investorlar, shu jumladan chet ellik investorlar tomonidan investitsiya shartnomalari asosida berilgan mablagʻlar;
banklarning kreditlari va davlat maqsadli jamgʻarmalarining mablagʻlari;
xalqaro moliya institutlari, nodavlat notijorat tashkilotlarining, shu jumladan chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining grantlari va qarz mablagʻlari;
qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.
Keyingi tahrirga qarang.
15-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining mikrokredit tashkilotlari faoliyatini tartibga solishga doir vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki moliyaviy tizimning barqarorligini saqlash, qarz oluvchilar va kreditorlarning manfaatlari himoya qilinishini taʼminlash maqsadida “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq mikrokredit tashkilotlari faoliyatini tartibga solishni amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda:
mikrokredit tashkilotlari ustav fondining eng kam miqdorini hamda moliyaviy va kassa operatsiyalari oʻtkazishning, buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritishning mazkur tashkilotlar uchun majburiy boʻlgan qoidalarini belgilaydi;
mikrokredit tashkilotlarining faoliyatini tekshiradi va ularning faoliyatida aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etishga oid bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar beradi;
mikrokredit tashkiloti ijro etuvchi organi rahbarining malakasiga doir talablarni belgilaydi;
mikrokredit tashkiloti tomonidan ayrim moliyaviy operatsiyalar oʻtkazishni uch oygacha boʻlgan muddatga cheklaydi;
mikrokredit tashkiloti litsenziyasining amal qilishini toʻxtatib turadi, tugatadi yoki litsenziyani bekor qiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
16-modda. Mikrokredit tashkilotining filiallari
Mikrokredit tashkiloti qonun hujjatlarida belgilangan tartibda filiallar tashkil etishga haqli.
Keyingi tahrirga qarang.
Mikrokredit tashkilotining filiali oʻz faoliyatini mikrokredit tashkiloti uchun berilgan litsenziya asosida amalga oshiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
17-modda. Mikrokredit tashkilotini qayta tashkil etish va tugatish
Mikrokredit tashkilotini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
18-modda. Nizolarni hal etish
Mikrokredit tashkilotlarining tashkil etilishi va faoliyati sohasidagi nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
19-modda. Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik
Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Keyingi tahrirga qarang.
20-modda. Qonun hujjatlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
21-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2006-yil 20-sentabr,
OʻRQ-53-son
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 37-38-son, 372-modda; 2013-y., 1-son, 1-modda, 18-son, 233-modda; 2015-y., 33-son, 439-modda; 2017-y., 16-son, 265-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 04.10.2018-y., 03/18/494/1992-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son; 12.10.2021-y., 03/21/721/0952-son)