Фармонга кўра, 2026–2030 йилларга мўлжалланган “Янги Ўзбекистон божхонаси – 2030” стратегияси (Стратегия) тасдиқланди ҳамда қуйидагилар Стратегиянинг устувор йўналишлари этиб белгиланди:
божхона жараёнларида тадбиркорлик субъектларига ва жисмоний шахсларга қулай шарт-шароитлар яратиш;
божхона органлари инфратузилмасини яхшилаш ва сунъий интеллект технологияларини кенг жорий этиш орқали рақамлаштириш даражасини юқори босқичга олиб чиқиш;
божхона маъмурчилигини янада такомиллаштириш ва бошқалар.
2026 йил 1 сентябрдан қуйидаги талаблар бекор қилинади:
ташқи савдо шартномасини тузмасдан инвойс асосида импортни амалга оширишда хорижий ҳамкорга олдиндан тўлов ўтказиш чеклови;
ташқи савдо шартномасини тузмасдан инвойс асосида экспортни амалга оширишда олдиндан 50 фоиз тушумни таъминлаш;
товарлар экспортини миллий валютада амалга оширишда олдиндан тўловни таъминлаш ёки тўловнинг кафолатли шаклларини (аккредитив, банк кафолати, суғурта полиси) тақдим этиш;
озиқ-овқат маҳсулотларини синовдан ўтказиш учун маҳсулот намунаси етарли бўлмаганда, санитария-эпидемиологик хулосани расмийлаштириш;
божхона расмийлаштируви жараёнида биологик актив ва янги кимёвий моддалар, озиқ-овқат қўшимчалари, полимер, парфюмерия-косметика маҳсулотларини олиб кириш учун рухсатнома, шунингдек, дори воситалари ҳамда тиббий жиҳозлар давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳномани тақдим этиш.
Фармонга кўра, 2026 йил 1 октябрдан:
солиқ органларида хавф даражаси паст ҳамда ҚҚС гувоҳномаси фаол бўлган ташқи иқтисодий фаолият иштирокчиларига товарларни импорт қилишда тўланадиган ҚҚС суммаларини ўзаро ҳисобга олиш имконияти яратилади;
товарлар экспортида назорат жараёнларининг рақамлаштирилиши ва такомиллаштирилиши ҳисобига божхона расмийлаштируви, фитосанитария сертификати ва фумигация ҳамда товарнинг келиб чиқиш сертификати учун йиғим ва тўловлар миқдори 30 фоизга камайтирилади;
2027 йил 1 январдан товарларнинг божхона қийматини назорат қилиш тартибини соддалаштиришга қаратилган қуйидаги чоралар кўрилади:
хавф даражаси паст ташқи иқтисодий фаолият иштирокчилари томонидан олиб кирилаётган товарларнинг божхона қийматини товарлар эркин муомалага чиқарилгандан кейин назорат қилиш;
божхона қийматини назорат қилиш мақсадида товарлар учун қатъий божхона қийматини белгилашни тақиқлаш;
божхона қиймати бўйича дастлабки қарор қабул қилиш амалиётини жорий этиш;
товарларнинг божхона қийматини назорат қилишда расмий диллер ва дистрибьюторларнинг нарх маълумотларидан фойдаланиш амалиётини йўлга қўйиш.
2027 йил 1 июндан жисмоний шахслар томонидан нотижорат мақсадларда олиб ўтиладиган товарлар бўйича ягона божхона тўлови миқдори тўланиши лозим бўлган божхона йиғимлари миқдоридан кам бўлган тақдирда, ушбу йиғимлар ундирилмайди.
Фармонга кўра, 2027 йил 1 июндан:
божхона назорати жараёнида товарнинг келиб чиқиш сертификати ва тақдим этилган ҳужжатлар ўртасида товарнинг хусусиятига таъсир этмайдиган кичик тафовутлар аниқланганда, ушбу тафовутлар сертификатни рад этишга асос бўлмайди;
экспорт қилишда экологик сертификат экспорт қилувчининг ихтиёрий мурожаатига асосан расмийлаштирилади;
транзит декларацияларини транспорт воситалари чегара божхона постига етиб келишидан олдин тақдим этиш тартиби жорий этилади;
дастлабки божхона юк декларациясини тақдим этишнинг қуйидагиларни ўз ичига олган янги соддалаштирилган амалиёти жорий этилади:
дастлабки божхона юк декларацияси ваколатли идоралар томонидан товарларга сертификат ва рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни олиш учун ариза сифатида қабул қилинади;
ваколатли идоралар томонидан дастлабки божхона юк декларацияси асосида хавф даражаси паст бўлган товарларга сертификат ва рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатлар олдиндан берилади;
якуний декларацияда ваколатли идоралар томонидан берилган сертификат ва рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни акс эттириш амалиёти бекор қилинади;
дастлабки божхона юк декларацияси асосида олиб киришга рухсат берилган товарлар чегара божхона постига етиб келганда, уларнинг хавф даражаси асосида тезлаштирилган тартибда чиқарилади.
2027 йил 1 январдан ягона божхона тўлови ставкаси товарнинг божхона қийматидан 20 фоиз, лекин ҳар бир килограмми учун 2 АҚШ долларидан кам бўлмаган миқдорда белгиланади.