1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.19.00.00 Аҳолига маиший хизмат кўрсатиш / 09.19.02.00 Маиший хизмат кўрсатиш соҳасини бошқариш ва назорат. Истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш]
[ТСЗ:
1.Иқтисодиёт / Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш. Реклама]
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
Истеъмолчилар ҳуқуқларини самарали ҳимоя қилишни ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Озиқ-овқат маҳсулотларининг сифати ва хавфсизлиги устидан назоратни янада кучайтириш, шунингдек, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг самарали механизмларини йўлга қўйиш мақсадида қарор қиламан:
I. Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш.
1. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2026 йил 1 мартдан бошлаб рақамли маркировка тизими жорий қилинган товарларнинг яроқлилик муддати ўтган бўлса, уларнинг савдоси ушбу тизим орқали автоматик равишда чекланади. Бунда рақамли маркировкаланган муддати ўтган товарларга назорат-касса техникаларида харид чеки чиқарилмайди.
2. Белгилансинки:
[ОКОЗ:
1.12.00.00.00 Ахборот ва ахборотлаштириш / 12.03.00.00 Ахборот ресурслари. Ахборот ресурсларидан фойдаланиш / 12.03.02.00 Ахборотни ҳужжатлаштириш. Электрон ҳужжат айланиши / 12.03.02.01 Электрон ҳужжат айланиши;
2.12.00.00.00 Ахборот ва ахборотлаштириш / 12.04.00.00 Ахборотлаштириш. Ахборот тизимлари, технологиялари ва уларни таъминлаш воситалари / 12.04.02.00 Ахборот тизимлари, технологиялари ва уларни таъминлаш воситалари;
(а) 2025 йил 1 ноябрдан бошлаб санитария-эпидемиологик хулоса расмийлаштириш мақсадида давлат санитария назорати органи тизимидаги аккредитация қилинган лабораторияларда ўтказиладиган барча синовлар баённомалари электрон кўринишда «E-akkreditatsiya» ахборот тизимининг «E-laboratoriya» модули орқали расмийлаштирилади ҳамда ушбу органнинг расмий веб-сайтида хулосаси расмийлаштирилган озиқ-овқат маҳсулотларининг ягона онлайн реестри юритилади;
[ОКОЗ:
1.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.07.00.00 Маъмурий-ҳуқуқий тартиблар (режимлар) / 02.07.08.00 Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари;
2.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.02.00.00 Рақобат тўғрисида қонунчилик. Табиий монополиялар / 09.02.03.00 Монополия фаолияти юзасидан давлат назорати. Монополияга қарши давлат органи]
(б) 2025 йил 15 октябрдан 2027 йил 1 январга қадар тажриба тариқасида нодавлат нотижорат ташкилотлар томонидан истеъмолчиларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш ҳамда «сирли мижоз» ва назорат хариди тадбирларини ўтказиш тартиби жорий этилади. Бунда мазкур тадбирларни ўтказиш учун нодавлат нотижорат ташкилотнинг тегишли ходими Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси (кейинги ўринларда — Рақобат қўмитаси) ҳузуридаги Рақобат сиёсати ва истеъмолчилар ҳуқуқлари тадқиқотлари марказининг ўқув курсларини тамомлаганлиги тўғрисидаги махсус сертификатга эга бўлиши лозим;
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.07.00.00 Бюджет тизимининг бошқа масалалари / 07.07.02.00 Давлат жамғармалари / 07.07.02.04 Вазирлик ва идоралар жамғармалари]
(в) нодавлат нотижорат ташкилотлар фаолиятини қўллаб-қувватлаш мақсадида Рақобат қўмитасининг бюджетдан ташқари Рақобатни ривожлантиришга кўмаклашиш жамғармаси (кейинги ўринларда — Жамғарма) маблағлари ҳисобидан уларга истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишни ташкил қилиш ва соҳадаги муаммоларни ўрганиш учун давлат ижтимоий буюртмалари бериш тарзида маблағлар ажратиб борилади. Бунда:
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.05.00.00 Республика бюджети / 07.05.02.00 Республика бюджети даромадлари]
(i) ушбу маблағлар Жамғармадан Ўзбекистон Республикасининг республика бюджетига ўтказиладиган маблағлар қисми ҳисобидан ажратилади;
(ii) истеъмолчилар мурожаатларини кўриб чиқиш ҳамда «сирли мижоз» ва назорат хариди тадбирларини ўтказиш учун давлат ижтимоий буюртмалари беришда нодавлат нотижорат ташкилотлар фаолиятини баҳолаш мезонлари белгиланади;
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.08.00.00 Ғазначилик]
(iii) нодавлат нотижорат ташкилотларга давлат ижтимоий буюртмалари бериш тарзида ажратиладиган маблағлардан самарали фойдаланишни ташкил қилиш учун ғазначилик назорати ўрнатилади.
3. Истеъмолчиларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш самарадорлигини ошириш мақсадида 2025 йил 1 декабрдан бошлаб «истеъмолчи — тадбиркор — нодавлат нотижорат ташкилотлар — давлат органлари» тизими жорий этилади. Бунда:
(а) истеъмолчиларнинг барча мурожаатлари Рақобат қўмитасида ишга тушириладиган «Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизими орқали қабул қилинади ва барча босқичларда мониторинг қилиб бориш тизими йўлга қўйилади;
(б) «Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизимини Солиқ қўмитасининг ягона ахборот тизимига интеграция қилиш орқали барча тадбиркорлик субъектларига истеъмолчилардан мурожаатлар келиб тушгани ҳақида хабар юбориш тизими йўлга қўйилади;
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.02.00.00 Рақобат тўғрисида қонунчилик. Табиий монополиялар / 09.02.03.00 Монополия фаолияти юзасидан давлат назорати. Монополияга қарши давлат органи]
(в) истеъмолчининг «Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизими орқали рўйхатга олинган мурожаати, биринчи навбатда, тадбиркор томонидан Рақобат қўмитаси назорати остида 10 кун ичида кўриб чиқилади, истеъмолчи мурожаати ижобий ҳал этилмаган тақдирда, мурожаатчининг танловига кўра Қўмитага ёки нодавлат нотижорат ташкилотларга ўрганиб чиқиш учун юборилади. Бунда:
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.19.00.00 Аҳолига маиший хизмат кўрсатиш / 09.19.02.00 Маиший хизмат кўрсатиш соҳасини бошқариш ва назорат. Истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш]
(i) истеъмолчи ҳуқуқларининг бузилиши ҳолатлари мавжуд бўлганда, нодавлат нотижорат ташкилотлар тадбиркорга ихтиёрий тартибда ҳуқуқбузарликни бартараф этиш бўйича кўрсатма беради;
[ОКОЗ:
1.01.00.00.00 Конституциявий тузум / 01.06.00.00 Инсон ва фуқаронинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва бурчлари / 01.06.07.00 Фуқароларнинг суд, бошқа давлат органлари ва ўзга ташкилотларга мурожаат қилиши]
(ii) агар тадбиркор 10 кун ичида ҳуқуқбузарликни ихтиёрий тарзда бартараф этмаса, нодавлат нотижорат ташкилотлар ҳолат юзасидан истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича тегишли ваколатли давлат органларига мазкур тизим орқали ёки судга мурожаат қилади;
(г) Рақобат қўмитаси истеъмолчиларнинг тизимли муаммоларини ўрганиш ва ҳал этиш, номуайян доирадаги истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ишларини амалга оширади.
4. Рақобат қўмитасининг яроқлилик муддати ўтган, шунингдек, ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилиши шартлиги белгиланган озиқ-овқат маҳсулотларини уларнинг ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилмаган ҳолда сотганлик ҳамда сотиш учун қабул қилганлик учун маъмурий ҳуқуқбузарлик бўйича жарималар миқдорини уч бараваргача ошириш тўғрисидаги таклифига розилик берилсин.
Рақобат қўмитаси икки ой муддатда мазкур бандда келтирилган таклиф юзасидан Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
[ОКОЗ:
1.01.00.00.00 Конституциявий тузум / 01.17.00.00 Нодавлат нотижорат ташкилотлари (шунингдек, 03.03.10.03га қаранг) / 01.17.14.00 Давлат органларининг нодавлат нотижорат ташкилотлари билан ҳамкорлиги;
2.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.05.00.00 Республика бюджети / 07.05.13.00 Давлат субсидиялари ва грантлари]
5. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фондига истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш йўналишида нодавлат нотижорат ташкилотларга давлат субсидиялари, грантлар ажратиш ва ижтимоий аҳамиятга молик лойиҳаларни молиялаштириш тавсия этилсин.
II. Қарор ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат.
6. Истеъмолчиларнинг мурожаатларини ўз вақтида қабул қилиш ва кўриб чиқиш мақсадида 1-иловага мувофиқ давлат органлари ва ташкилотлар уч ой муддатда ўз ахборот тизимларини «Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизимига интеграция қилишни таъминласин.
7. Истеъмолчилар ҳуқуқларини самарали ҳимоя қилишни ташкил этиш ва янги босқичга олиб чиқиш бўйича чора-тадбирлар дастури 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
8. Рақобат қўмитаси манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
9. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига 3-иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
10. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раиси Ҳ.С. Турахужаев белгилансин.
11. Қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2025 йил 6 октябрь,
ПҚ-296-сон
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 6 октябрдаги ПҚ-296-сон қарорига 1-ИЛОВА
Ўз ахборот тизимларини «Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизимига интеграция қиладиган давлат органлари ва ташкилотлар
РЎЙХАТИ
Т/р
Давлат органлари ва ташкилотлар номи
Интеграция қилинадиган тизим номи
1.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси
cabinetpm2.gov.uz
2.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси
kb-business.gov.uz
3.
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил
admbusiness.gov.uz
4.
Бош прокуратура
1007.prokuratura.uz
5.
Солиқ қўмитаси
my.soliq.uz
6.
Рақамли технологиялар вазирлиги
murojaat.gov.uz
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 6 октябрдаги ПҚ-296-сон қарорига 2-ИЛОВА
Истеъмолчилар ҳуқуқларини самарали ҳимоя қилишни самарали ташкил этиш ва янги босқичга олиб чиқиш бўйича
ЧОРА-ТАДБИРЛАР ДАСТУРИ
Т/р
Чора-тадбирлар номи
Амалга ошириш механизми
Бажариш муддати
Ижро учун масъуллар
1.
«Сирли мижоз» ва назорат хариди тадбирларини ўтказиш учун Рақобат қўмитаси ҳузуридаги Рақобат сиёсати ва истеъмолчилар ҳуқуқлари тадқиқотлари марказининг ўқув курсларида нодавлат нотижорат ташкилотларнинг ходимларини ўқитиш ва уларга махсус сертификат бериш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш.
Идоравий ҳужжат
2025 йил октябрь
Рақобат қўмитаси
2.
Нодавлат нотижорат ташкилотнинг «Сирли мижоз» ва назорат хариди тадбирларини ўтказишга жалб этиладиган ходимларини Рақобат қўмитаси ҳузуридаги Рақобат сиёсати ва истеъмолчилар ҳуқуқлари тадқиқотлари марказида ўқитиш.
Амалий чора-тадбир
Доимий
Рақобат қўмитаси
3.
Нодавлат нотижорат ташкилотларга истеъмолчилар мурожаатларини кўриб чиқиш ҳамда «Сирли мижоз» ва назорат хариди тадбирларини ўтказиш учун давлат ижтимоий буюртмалари беришда нодавлат нотижорат ташкилотлар фаолиятини баҳолаш мезонларини тасдиқлаш.
Идоравий ҳужжат
2025 йил октябрь
Рақобат қўмитаси
4.
Нодавлат нотижорат ташкилотлар томонидан истеъмолчиларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш, «Сирли мижоз» ва назорат хариди тадбирларини ўтказиш бўйича тажриба натижаларидан келиб чиқиб, тегишли функцияларни нодавлат нотижорат ташкилотларга ўтказиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш.
Таклиф киритиш
2026 йил декабрь
Рақобат қўмитаси
5.
Санитария-эпидемиологик хулосани расмийлаштириш мақсадида давлат санитария назорати органи тизимидаги аккредитация қилинган лабораторияларда ўтказиладиган барча синовлар баённомаларини электрон кўринишда «E-akkreditatsiya» ахборот тизимининг «E-laboratoriya» модули орқали расмийлаштириш ҳамда ушбу органнинг расмий веб-сайтида хулосаси расмийлаштирилган озиқ-овқат маҳсулотларининг ягона онлайн реестрини юритиш.
Амалий чора-тадбир
2025 йил октябрь
Соғлиқни сақлаш вазирлиги,
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
6.
Рақобат қўмитасининг «Fair tech» ягона ахборот тизими доирасида истеъмолчиларнинг барча мурожаатларини қабул қилиш ва нодавлат нотижорат ташкилотларга юбориш, кўриб чиқиш жараёнларини қамраб олувчи «Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизимини ишга тушириш.
Бунда Рақобат қўмитасига истеъмолчилардан келиб тушган мурожаатларни автоматик равишда ягона ахборот тизимига ўтказиш ва ижро жараёнини онлайн кузатиш имкониятини яратиш мақсадида «Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизимини Ўзбекистон Республикаси Президентининг виртуал қабулхонаси, Бош вазирнинг виртуал қабулхонаси, Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил, Бош прокуратуранинг ахборот тизимларига интеграция қилиш.
Амалий чора-тадбир
2025 йил ноябрь
Рақобат қўмитаси,
Рақамли технологиялар вазирлиги,
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Халқ қабулхоналари ва Виртуал қабулхонаси,
Бош прокуратура,
Адлия вазирлиги,
Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,
Соғлиқни сақлаш вазирлиги,
Экология вазирлиги,
Солиқ қўмитаси,
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги,
Савдо-саноат палатаси
7.
«Истеъмолчи мурожаати» ахборот тизимини Солиқ қўмитасининг ягона ахборот тизими билан интеграция қилиш орқали барча тадбиркорлик субъектларига истеъмолчиларнинг мурожаатлари келиб тушганлиги ҳақида хабар юбориш тизимини йўлга қўйиш.
Амалий чора-тадбирлар
2025 йил ноябрь
Солиқ қўмитаси,
Рақобат қўмитаси
8.
Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги Қонунига истеъмолчиларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш муддатлари ва тартибини ўзгартиришни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш.
Қонун лойиҳаси
2025 йил ноябрь
Рақобат қўмитаси,
Адлия вазирлиги
9.
Истеъмолчиларнинг мурожаатларини онлайн қабул қилиш, кўриб чиқиш ва тезкор маслаҳат ёки жавоб бериш тизимини жорий этиш. Бунда замонавий ва «ақлли» технологиялардан (сунъий интеллектдан) фойдаланган ҳолда истеъмолчиларнинг мурожаатларини онлайн қабул қилиш, кўриб чиқиш, тезкор маслаҳат ва жавоб бериш амалиётини жорий этиш.
Рақобат қўмитасининг веб-сайтида ва телеграм ботида рукн ташкил этиш
2026 йил январь
Рақобат қўмитаси,
Рақамли технологиялар вазирлиги
10.
Рақамли маркировка тизими жорий қилинган товарларнинг яроқлилик муддати ўтган бўлса, уларнинг савдосини тизим орқали автоматик равишда чеклаш, назорат-касса техникаларида товар чеки чиқарилмаслигини йўлга қўйиш.
Амалий чора-тадбир
2026 йил февраль
Солиқ қўмитаси,
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги
11.
Ўзбекистон Республикасининг «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида», «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида», «Товар белгилари, хизмат кўрсатиш белгилари ва товар келиб чиққан жой номлари тўғрисида», «Реклама тўғрисида»ги қонунларига товар (иш, хизмат)лар номи, ёрлиқлари, тамғалари, техник ҳужжатлари ва рекламасида, шунингдек, фирма номида сохта ёки истеъмолчини чалғитиши мумкин бўлган белгилардан асоссиз фойдаланишнинг олдини олиш мақсадида экологик софликни ифодаловчи сўзлар («эко», «eco», «eko»), шунингдек, ушбу сўзлардан ҳосил бўладиган сўз бирикмалари ёки мазкур сўзларни ўз ичига олган сўзлардан фойдаланишни қонун даражасида тартибга солишни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш.
Қонун лойиҳаси
2025 йил ноябрь
Рақобат қўмитаси,
Экология вазирлиги,
манфаатдор вазирлик ва идоралар
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 6 октябрдаги ПҚ-296-сон қарорига 3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 7 декабрдаги ПҚ-4913-сон қарори билан тасдиқланган Давлат бошқаруви соҳасига хусусий секторни жалб қилишнинг дастлабки йўналишлари қуйидаги мазмундаги изоҳ билан тўлдирилсин:
«Изоҳ: мазкур иловага мувофиқ хусусий секторга берилаётган давлат функциялари бўйича товарлар муомаласи соҳаси 2035 йил 31 декабрга қадар товар бозори сифатида қаралмайди».
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 17 мартдаги ПҚ-5031-сон қарори билан тасдиқланган Товар-хом ашё биржалари фаолиятига илғор ахборот технологияларини кенг жорий этиш ва электрон тижорат фаолиятини изчил ривожлантириш бўйича «йўл харитаси»нинг 2-позицияси «Масъул ижрочилар» устунидаги «Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси» сўзлари «Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси» сўзлари билан алмаштирилсин.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 4 апрелдаги «Аҳолини сифатли истеъмол товарлари билан таъминлашга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-110-сон қарорида:
(а) 4-банднинг учинчи хатбошисидаги «Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси» сўзлари «Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси» сўзлари билан алмаштирилсин;
(б) 5-банддаги «Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси» сўзлари «Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси» сўзлари билан алмаштирилсин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.10.2025 й., 07/25/296/0902-сон)
