ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИНИНГ
ҚАРОРИ
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2024 йил 28 февралдаги ПҚ-91-сон қарори ижросини таъминлаш, шунингдек, мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигига қўйиладиган талабларни янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга қўйиладиган талаблар, шунингдек, уларни тамғалаш, идентификация қилиш ҳамда уларнинг мувофиқлигини баҳолаш тартибини назарда тутувчи Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламент (кейинги ўринларда — Техник регламент) 1-иловага мувофиқ;
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни жорий этиш схемаси 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Техник регламент расмий эълон қилинган кундан бошлаб олти ой ўтгач амалга киритилсин.
3. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорлари ушбу қарор расман эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгандан сўнг ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
4. Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси билан биргаликда ушбу қарорнинг мақсадлари, мазмуни ва уни қўллаш тартиби тўғрисида аҳоли, вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар ҳамда тадбиркорлик субъектларининг кенг хабардор қилинишини таъминласин.
5. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ж.А. Ходжаев, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бошлиғи И.А. Ниматуллаев ва Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги бош директори А.Р. Жуманазаров зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 2 апрель,
199-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 2 апрелдаги 199-сон қарорига
1-ИЛОВА
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисида
ТЕХНИК РЕГЛАМЕНТ
1-боб. Умумий қоидалар
1-§. Мақсади ва қўллаш соҳаси
1. Ушбу Техник регламент мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигига қўйиладиган ягона талабларни белгилайди.
2. Техник регламентнинг талаблари мазкур Техник регламентга 1-иловада келтирилган Техник регламент талаблари қўлланиладиган ва мажбурий тартибда мувофиқлиги баҳоланадиган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар (кейинги ўринларда — маҳсулотлар) рўйхатига ҳамда ишлатилган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга (кейинги ўринларда — ишлатилган маҳсулотлар) нисбатан қўлланилади.
3. Техник регламент қуйидагиларга тааллуқли эмас:
давлат мудофаа буюртмаси бўйича етказиб бериладиган ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит тарзда ташиладиган маҳсулотларга;
ўсимлик ва ҳайвон мойлари, тошкўмир смоласини ва сланецли тоғ жинсларини юқори ҳароратда ҳайдаш (шу жумладан, креозотли) натижасида олинган мойлар, парфюмерия ва косметика маҳсулотлари, тиббиёт буюмлари ва дори воситаларини ишлаб чиқариш учун ишлатиладиган мойларга.
2-§. Атамалар ва таърифлар
4. Ушбу Техник регламентда қуйидаги атамалар ва таърифлардан фойдаланилади:
базавий мойлар — мойлаш материаллари ва техник мойларни олиш учун асосий бўлган мойлар;
занглашга қарши мойлар — қора ва рангли металларни занглашдан вақтинча ҳимоя қилиш учун ишлатиладиган мойлар;
ишлатилган техник мойлар — фойдаланиш учун зарур хусусиятларини йўқотган, шу жумладан, ишчи тизимлардан тўкилган, чиқинди деб таснифланган ва қайта ишланиши (утилизация қилиниши) керак бўлган техник мойлар;
ишлатилган маҳсулотларни йиғиш пунктлари — ишлатилган маҳсулотларни қабул қилиш, сақлаш, ҳисобга олиш, тайёрлаш ва жўнатиш учун мўлжалланган муҳандислик-техник комплекс;
ишлатилган маҳсулотлар — белгиланган эксплуатация хусусиятларини йўқотган, шу жумладан технологик қурилмалар, жиҳозлар ва ускуналарнинг ишчи тизимларидан қуйиб олинган, чиқиндилар сифатида таснифланадиган мойлаш материаллари, мойлар ва техник суюқликларни олиш мақсадида қайта ишланадиган (утилизация қилинадиган) ишлатилган мойлаш материаллари, мойлар ва техник суюқликлар;
маҳсулот тўдаси — битта русумдаги ҳамда битта сифат ҳужжати (паспорт) билан кузатиладиган маҳсулот миқдори;
мой — мойлаш материаллари ва (ёки) техник суюқлик сифатида ишлатиладиган нефть ёки синтетик (ярим синтетик) суюқлик;
мойлаш материали — келиб чиқиши нефть ёки синтетик бўлган модда бўлиб, турли механизмлардаги боғловчи қисмларнинг ишчи юзаларида ишқаланиш жараёнини осонлаштиради ва бунинг натижасида ишқаланиш кучи камаяди ва юзанинг эскириши секинлашади;
сотувчи — маҳсулотни истеъмолчига (фойдаланувчига) улгуржи (чакана) сотадиган ҳамда маҳсулотлар (ишлатилган маҳсулотлар) бозорида ушбу Техник регламент талабларига жавоб берадиган маҳсулотларнинг муомалага чиқарилишига масъул бўлган юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;
ташиш учун мўлжалланган идиш — маҳсулотларни ва ишлатилган техник мойларни сақлаш ва ҳаракатланиш пайтида ифлосланишдан ҳамда атроф-муҳитга тўкилишидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган ва мустақил транспорт бирлигини ташкил қиладиган идишлар;
техник мой — мойлаш материали ёки ишчи суюқлик сифатида ишлатиладиган нефть ёки синтетик (ярим синтетик) модда;
техник суюқлик — нефть ёки синтетик, ишчи муҳит сифатида фойдаланиш учун мўлжалланган суюқлик;
турбина мойлари — турбо агрегатлар, буғ-газ турбиналари, турбокомпрессор машиналари, гидротурбиналар, кема буғ-турбина қурилмаларини мойлаш учун ишлатиладиган сурков мойлари;
харидор — маҳсулотни ва (ёки) ишлатилган техник мойларни қонун билан тақиқланмаган ҳар қандай мақсадларда фойдаланиш учун сотиб олувчи юридик ёки жисмоний шахс (истеъмолчи);
чиқиндиларни қайта ишлаш (утилизация қилиш) — янги маҳсулотларни олиш учун чиқинди маҳсулотларни қайта ишлаш жараёнлари;
юк кузатув ҳужжатлари — маҳсулот номенклатураси ва миқдорини белгиловчи ҳужжатлар;
қайта ишлаш (утилизация қилиш) — утилизация қилиш ёки янги мойлаш материалларини олиш мақсадида ишлатилган техник мойлаш материалларидан фойдаланишни тугатиш жараёнлари.
2-боб. Хавфсизлик талаблари
1-§. Умумий хавфсизлик талаблари
5. Маҳсулотлар ушбу Техник регламентга 2-иловага мувофиқ Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигини белгиловчи физик-кимёвий кўрсаткичларга қўйилган талабларга жавоб бериши керак.
6. Ишлатилган маҳсулотлар уларни кейинги қайта ишлашга (чиқиндиларни утилизация қилишга) тайёрлаш учун қуйидаги гуруҳлар бўйча тақсимланган ҳолда йиғиш пунктларига етказиб берилиши керак:
I гуруҳ. Ишлатилган мотор мойлари (ИММ) — универсал, бензин, дизель, газсимон ёқилғидаги ва поршенли авиация двигателлари учун фойдаланилган мойлар;
II гуруҳ. Ишлатилган саноат мойлари (ИИМ) — ишлатилган трансмиссия мойлари, саноат мойлар, турбина мойлари, трансформатор мойлари, компрессор мойлари, гидравлик мойлар, занглашга қарши мойлар, электр изоляцияси мойлари;
III гуруҳ. Ишлатилган нефть маҳсулотлари аралашмаси (ИНМА) — нефтдан олинадиган ювиш суюқликлари, металларга иссиқлик билан ишлов беришда, трансмиссия тизимларида, цилиндрларда, синовдан ўтказишда, металлга ишлов бериш ускуналарида фойдаланилган мойлар, нефть эмульсияларидан олинадиган мойлар, нефть маҳсулотларини сақлаш ва ташиш иншоотларини тозалашда, буғларни тиклаш тизимларида, тозалаш иншоотларида ҳосил бўладиган ва таркибида нефть қолдиғи мавжуд бўлган сувлардан ажратиб олинадиган нефть ва нефть маҳсулотлари аралашмалари, ишлатилган махсус суюқликлар (шу жумладан, мойловчи-совитувчи) ва тормоз суюқликлари.
7. Ишлатилган маҳсулотлар Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 4 сентябрдаги 258-сон қарори билан тасдиқланган Ишлатилган техник мойларни топшириш, тўплаш, улар учун ҳисоб-китоб қилиш, уларни сақлаш ва ташиш тартиби тўғрисида низом талабларига мувофиқ амалга оширилади.
2-§. Ёнғин хавфсизлиги талаблари
8. Маҳсулотлар ва ишлатилган маҳсулотларнинг ёнғин хавфсизлигига қўйилган талаблар Ўзбекистон Республикасининг «Ёнғин хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни, Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 20 октябрдаги 649-сон қарори билан тасдиқланган Ёнғин хавфсизлиги қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги тегишли норматив ҳужжатларга топширилади, тўпланади, сақланади ва ташилади.
3-§. Экологик хавфсизлик талаблари
9. Маҳсулотлар ва ишлатилган маҳсулотларнинг экологик хавфсизлигига доир асосий талаблар Ўзбекистон Республикасининг «Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида»ги, «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонунлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги тегишли норматив ҳужжатларга мувофиқ белгиланади.
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Техник жиҳатдан тартибга солиш тўғрисида»ги Қонуни.
10. Маҳсулотларни ишлаб чиқариш ва ишлатилган маҳсулотларни қайта ишлаш, шунингдек уларни сақлаш ва ташишда атроф-муҳит муҳофазаси, ушбу жараёнларда герметик бўлган қувурлар, ускуналар, ташиш учун мўлжалланган идиш ва истеъмол қадоқларидан фойдаланиш орқали таъминланиши лозим.
11. Маҳсулотни ишлаб чиқариш ва ишлатилган маҳсулотлар билан ишлашда уларни:
сув ҳавзаларига, тупроққа, умумий фойдаланишдаги канализация тармоқларига қуйиш (тўкиш, тушириш);
кейинчалик кўмиш мақсадида маиший ва саноат чиқиндилари учун мўлжалланган полигонларга олиб чиқиш;
тартибга солинмаган тарзда ёқиш;
электр энергияси қурилмалари учун мўлжалланган ёқилғини олишда нефть (газ конденсати) билан бензин, керосин, дизель ва ёқилғилар (буғ-турбина ёқилғиси, қозонхона-печи, мазут)ни аралаштириш;
таркибида галоген-органик мавжуд бирикмалар билан аралаштириш;
адгезияга қарши материаллар ва қурилиш материалларини намлаш воситалари сифатида ишлатиш тақиқланади.
3-боб. Маҳсулотларни қадоқлаш ва тамғалаш талаблари
1-§. Қадоқлаш талаблари
12. Маҳсулот ташиш учун мўлжалланган идиш ёки истеъмол қадоқларига (идишларига) қадоқланади. Ишлатилган маҳсулотлар ташиш учун мўлжалланган идишларга қадоқланади.
13. Ташиш учун мўлжалланган идишлар ва истеъмол қадоқлари (идишлари) юклаш ва тушириш, ташиш ва сақлаш жараёнларида маҳсулотлар ва ишлатилган техник маҳсулотларнинг хавфсизлигини ҳамда ташқи таъсирлардан (иқлим бўйича, механик) зарур ҳимояни таъминлаши керак.
2-§. Тамғалаш талаблари
14. Истеъмол қадоқларига (идишларига) жойлаштирилган маҳсулотнинг тамғаси бевосита истеъмол қадоқларига (идишларига) ёки истеъмол қадоғига (тарага) бириктириладиган ёрлиққа қўйилади.
15. Ташиш учун мўлжалланган идишга қадоқланган маҳсулотларнинг тамғаси тўғридан-тўғри ташиш учун мўлжалланган идишга ёки унга бириктирилган ёрлиққа қўйилади.
16. Маҳсулот тамғаси қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
маҳсулотнинг номи, русуми ва қўлланилиш мақсади;
ишлаб чиқарилган давлат номи;
ишлаб чиқарувчи, сотувчи ёки ишлаб чиқарувчи томонидан ваколат берилган шахснинг номи ва жойлашган жойи (юридик манзили, давлат номи) шу жумладан;
товар белгиси (мавжуд бўлса);
соф оғирлиги ёки ҳажми;
нетто ва брутто массаси (ташиш учун мўлжалланган идишга қадоқлашда);
сақлаш муддати ва шартлари;
ишлаб чиқарилган сана (ой, йил);
маҳсулот мувофиқлигини тасдиқлаш тўғрисидаги маълумот;
маҳсулот ишлаб чиқаришга тегишли техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжат номи;
штрихланган идентификация коди (талаб этилганда).
17. Ишлатилган маҳсулотлар тамғаси қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
«Ишлатилган маҳсулот» ёзуви;
ишлатилган маҳсулот гуруҳи (ИММ, ИИМ ёки ИНМА);
нетто ва брутто массаси.
18. Маҳсулотлар ва ишлатилган техник мойларнинг тамғаси ишончли, ўқиладиган ҳамда ишқаланишга ва ташқи муҳит таъсирига чидамли бўлиши керак.
19. Инсон саломатлигига, атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатиши, ёнғинга нисбатан хавфли хусусиятларга эга бўлган маҳсулот ва ишлатилган маҳсулотлар тамғасида тегишли огоҳлантирувчи ёзувлар бўлиши керак.
20. Маҳсулотларни йирик тараларда (темир йўл ва автомобиль цистерналари, контейнерлар ва бошқа воситаларда) етказиб беришда ушбу Техник регламентнинг 17-бандида кўрсатилган маълумотлар юк кузатув ҳужжатларида келтирилади.
21. Маҳсулотлар ва ишлатилган маҳсулотларнинг тамғаланишидаги ва юк кузатув ҳужжатларидаги маълумотлар давлат тилида берилиши керак. Маълумотларни бошқа тилларда такрорлашга рухсат берилади. Маълумотлар мазмунининг бошқа тиллардаги таржимаси матни унинг Ўзбекистон Республикаси давлат тилидаги асосий маъносини бузиб кўрсатмаслиги керак.
4-боб. Мувофиқликни баҳолаш
1-§. Мувофиқлик декларацияси
22. Маҳсулотларнинг мазкур Техник регламент талабларига мувофиқлиги мувофиқликни декларация қилиш тарзида (шаклида) тасдиқланади.
23. Мувофиқликни тасдиқлашдан олдин маҳсулотни идентификация қилиш амалиёти ўтказилади.
24. Маҳсулотларнинг ушбу Техник регламент талабларига мувофиқлиги қуйидаги схемаларнинг бири бўйича декларация қилиш йўли билан тасдиқланади:
1Д схема — туркум ишлаб чиқарилган маҳсулотлар учун ариза берувчининг ўз далилларига асосланиб, мувофиқлик эълон қилинишида қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи ёки у томондан ваколат берилган юридик шахс ҳисобланади;
2Д схема — маҳсулот тўдаси ёки ягона маҳсулот учун ариза берувчининг ўз далиллари асосида мувофиқлик эълон қилинишида қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи (у томондан ваколат берилган юридик шахс) ёки сотувчи (импорт қилувчи) ҳисобланади.
25. Мувофиқликни декларация қилиш мақсадида синовлар ишлаб чиқарувчи (ваколатли ишлаб чиқарувчи), импорт қилувчи (сотувчи) томонидан синов лабораториясида ёки Ўзбекистон Республикаси мувофиқликни баҳолаш органларининг ягона реестрига киритилган аккредитацияланган синов лабораториясида (марказида) амалга оширилади.
26. Ариза берувчи томонидан маҳсулотларнинг мувофиқлигини тасдиқлашда маҳсулотнинг ушбу Техник регламент хавфсизлик талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи қуйидагилардан иборат ҳужжатлар тўплами шакллантирилади:
техник шартлар (мавжуд бўлса);
шартнома (етказиб бериш шартномаси) ва етказиб бериш ҳужжатлари (2Д схемага мувофиқ мувофиқликни декларация қилишда);
ишлаб чиқарувчининг сифат менежменти тизими сертификати (мавжуд бўлса);
маҳсулот сифати паспорти;
маҳсулот хавфсизлиги паспорти;
маҳсулотнинг ушбу Техник регламент хавфсизлик талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи синов баённомалари;
хорижий сертификатлаштириш органлари томонидан берилган мувофиқлик сертификатлари (мавжуд бўлса).
27. Мувофиқлик декларацияси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 14 августдаги 502-сон қарори билан тасдиқланган Маҳсулотларни сертификатлаштириш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ расмийлаштирилади.
Мувофиқлик декларациясининг амал қилиш муддати унинг рўйхатдан ўтган санасидан бошланади, бунда:
туркум ишлаб чиқарилган маҳсулотлар учун — уч йилдан кўп бўлмаган муддатда;
маҳсулот тўдаси учун — маҳсулотни сақлаш муддатида амал қилади.
28. Маҳсулотлар учун ҳужжатлар тўплами, шу жумладан, мувофиқлик декларацияси Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қуйидаги муддатларда сақланиши керак:
туркум ишлаб чиқариладиган маҳсулотлар — ишлаб чиқарувчида (ваколатли шахсда), маҳсулот ишлаб чиқаришдан тўхтатилган кундан бошлаб камида беш йил давомида;
маҳсулот тўдаси — импорт қилувчида (сотувчида), ишлаб чиқарувчида (ваколатли шахсда), мувофиқлик декларацияси рўйхатдан ўтказилган кундан бошлаб камида беш йил давомида сақланиши керак.
29. Маҳсулотларнинг Техник регламент талабларига мувофиқлигини баҳолаш учун зарур синов усуллари, шунингдек, намуна олиш усуллари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ бажарилади.
2-§. Намуна танлаш ва синовлар ўтказиш
30. Маҳсулотларнинг Техник регламент талабларига мувофиқлигини баҳолаш учун зарур синов усуллари, шунингдек, намуна олиш усуллари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга асосан амалга оширилади.
5-боб. Ўтиш даври
31. Ушбу Техник регламент кучга кирган пайтдан бошлаб Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳсулотларга қўйиладиган талабларни белгилайдиган техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги амалдаги норматив ҳужжатларнинг мазкур Техник регламентга мувофиқлаштирилгунга қадар Техник регламентга зид бўлмаган қисми амал қилади.
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Техник жиҳатдан тартибга солиш тўғрисида»ги Қонуни.
32. Техник регламент амалга киритилгунга қадар маҳсулотларга расмийлаштирилган мувофиқлик ҳужжатлари ушбу ҳужжатда белгиланган муддат давомида амал қилади.
 LexUZ шарҳи
Қаранг: мазкур Техник регламентнинг 27-банди.
6-боб. Техник регламент талабларига риоя этилиши устидан давлат назорати
33. Техник регламент талабларига риоя этилиши бўйича давлат назорати Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, шунингдек, бошқа мутасадди давлат органлари томонидан уларнинг ваколатлари доирасида амалга оширилади.
7-боб. Техник регламент талабларини бузганлик учун жавобгарлик
34. Техник регламент талабларини бузишда айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга
1-ИЛОВА
Техник регламент талаблари қўлланиладиган ва мажбурий тартибда мувофиқлиги баҳоланадиган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар
РЎЙХАТИ

Т/р

Номланиши

Таърифи

ТИФ ТН коди

I. Мойлаш материаллари

1.

Пластик мойлаш материаллари

Машина ва механизмлар қисмларининг ишқаланиш юзаларининг эскиришини камайтириш ва хизмат қилиш муддатини узайтириш учун ишлатиладиган суртиш мойлари.

2710 19,

2710 20,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

II. Техник мойлар

2.

Мотор мойлари (универсал, бензин, дизель, газсимон ёқилғидаги ва поршенли авиация двигателлари учун)

Деталларнинг ишқаланиши ва эскиришини камайтириш учун ички ёниш двигателларида қўлланиладиган мойлар.

2710 19,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

3.

Трансмиссия мойлари

Енгил ва юк машиналари, автобуслар, тракторлар, тепловозлар, йўл қурилиши ва бошқа машиналар агрегатларининг ишқаланиш тугунларида, шунингдек, саноат ускуналари қисмларининг турли тирноқли (тишли) редукторлари ва занжирли узатмаларида ишқаланиш ва эскиришни камайтириш учун ишлатиладиган мойлар.

2710 19,

2710 20,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

4.

Саноат мойлари

Ишқаланиш ва қисмларнинг эскиришини камайтириш учун саноат ускуналари машиналари ва механизмларида ишлатиладиган мойлар.

2710 19,

2710 20,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

5.

Гидравлик мойлар

Механик энергияни узатиш учун гидравлик узатмалар (приводлар), гидравлик механизмлар ва гидравлик тизимларда ишчи муҳит сифатида қўлланиладиган мойлар.

2710 19,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

6.

Компрессор мойлари

Ишқаланиш ва қисмларнинг эскиришини камайтириш учун поршенли ва ротацион компрессорларда қўлланиладиган мойлар.

2710 19,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

7.

Турбина мойлари

Турбоагрегатлар: буғ ва газ турбиналари, гидротурбиналар, турбо-компрессорлар машиналарининг подшипникларини мойлаш ва совитиш учун қўлланиладиган мойлар.

2710 19,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

8.

Занглашга (емирилишга) қарши мойлар

Қора ва рангли металларни занглашдан вақтинча ҳимоялаш учун қўлланиладиган мойлар.

2710 19,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

9.

Электр изоляция мойлари

Электр аппаратлар ва қурилмаларни (трансформаторлар, конденсаторлар) изоляциялаш ва совитиш учун ишлатиладиган мойлар.

2710 19,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99.

III. Техник суюқликлар

10.

Совитиш суюқликлари

Ички ёниш двигателларидаги иссиқликни ютиш ва чиқариш учун ишлатиладиган техник суюқликлар.

2710 19,

2710 20,

3403 11,

3403 19,

3403 91,

3403 99,

3820 00,

3825 50.

11.

Тормоз суюқликлари

Тормоз тизимларининг гидроузатмаларида ишчи муҳит сифатида ишлатиладиган техник суюқликлар.

3819 00,

3825 50.

12.

Гидравлик суюқликлар

Турли гидравлик тизимларда босим энергияси ва кинетик энергияни узатиш учун ишчи муҳит сифатида ишлатиладиган техник суюқликлар.

2710 19,

3819 00,

3825 50.

13.

Амортизатор суюқликлари

Механик тебранишларни сўндириш учун гидравлик амортизаторларда ишчи муҳит сифатида ишлатиладиган техник суюқликлар.

3819 00

14.

Ажратиш суюқликлари

Мосламалар, қурилмалар, датчикларга тўғри келмаган муҳитдан олдини олиш учун ишлатиладиган техник суюқликлар.

3819 00

15.

Музлашга қарши суюқликлар

Музламаларнинг олдини олиш учун ишлатиладиган техник суюқликлар.

3820 00,

3825 50.
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга
2-ИЛОВА
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигини белгиловчи физик-кимёвий кўрсаткичларга қўйилган
тАЛАБЛАР

Т/р

Кўрсаткич номи

Қиймати

I. Сурков мойлари

1.

Механик аралашмалар масса улуши, пластик мойлар, фоиз, кўпи билан:

0,03

2.

Томчи тушиш ҳарорати, пластик мойлар, °C, камида

мойлаш материалининг мақсадига кўра ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланади

3.

(NaOH)га қайта ҳисобланган эркин ишқорнинг масса улуши, пластик мойларда, фоиз, кўпи билан

0,2

II. Техник мойлар

4.

Сувнинг масса улуши*, фоиз, кўпи билан

Излар

5.

Механик аралашмаларнинг масса улуши, фоиз, кўпи билан:

мотор мойлари

0,02

трансмиссия мойлари

0,03

гидравлик, саноат, компрессор, занглашга қарши, турбина, электр изоляция мойлари

0,07

6.

Мотор мойларининг ишқорий сони**, mg КОH 1 g учун, камида

ишлаб чиқарувчи томонидан мой маркасига мувофиқ белгиланади

7.

Очиқ ёки ёпиқ чақнаш ҳарорати, °C, камида:

мотор мойлари

165

трансмиссия мойлари

128

турбина мойлари

180

гидравлик мойлар

93

саноат, занглашга қарши мойлар

140

компрессор мойлари

200

электр изоляция мойлари

135

8.

Мотор мойларидаги сульфатли кул миқдори, фоиз, кўпи билан:

бензин двигателлари учун

1,3

енгил автомобилларнинг дизель двигателлари учун

1,8

автобуслар, юк машиналари ва йўлтанламас техникалар дизель двигателлари учун

2,0

9.

Фосфорнинг масса улуши, мотор мойларида, фоиз, кўпи билан:

0,12

10.

Ўз-ўзидан алангаланиш ҳарорати***, °C, камида:

мотор мойлари

300

трансмиссия мойлари

130

электр изоляция мойлари

165

гидравлик, компрессор, занглашга қарши ва саноат мойлар

220

компрессор мойлари

280

турбина мойлари

400

11.

Қовушқоқлик:

кинематик 100 °C, ва/ёки 50 °C, ва/ёки 40 °C, ва/ёки 20 °C, mm2/s бўлганда динамик-мотор мойлари (ёзги русумлардан ташқари) ва трансмиссия мойлари учун, mm2/s (mPa·s)

ишлаб чиқарувчи томонидан техник мойлар маркасига мувофиқ белгиланади

III. Техник суюқликлар

12.

Водород кўрсаткичи (pH)

6 дан 10 гача

13.

101,3 kPa босим остида қайнаш ҳарорати, °C камида, фақат тормоз ва гидравлик суюқликлар учун

140

14.

Механик аралашмаларнинг масса улуши (совитиш ва музламага қарши суюқликлардан ташқари)

мавжуд эмас

15.

Кристалланишнинг бошланиш ҳарорати, °C, кўпи билан:

совитиш суюқликлари

минус 35

музлашга қарши суюқликлар

минус 60

16.

Қотиш ҳарорати, °C, кўпи билан:

ажратиш суюқликлари

минус 10

амортизатор суюқликлари

минус 35

* «Сувнинг масса улуши» кўрсаткичининг «излар» (жуда кам, сезиларсиз)га тенг қиймати асос мойлар (қўшимчаларсиз) учун белгиланган.
** Ишқорий сон фақат ювувчи-тарқатувчи қўшимчали мойлар учун аниқланади.
*** Ўз-ўзидан ёниш ҳарорати фақат маҳсулот ишлаб чиқаришга киритилганда аниқланади. Муайян мой маркалари учун техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда ушбу кўрсаткичнинг даражаси «Хавфсизлик талаблари» бўлимида, уларнинг ёнғинга хавфли хусусиятларининг тавсифи сифатида кўрсатилиши керак.
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 2 апрелдаги 199-сон қарорига
2-ИЛОВА
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни жорий этиш
СХЕМАСИ

Босқичлар

 

Субъектлар

 

Тадбирлар

 

Бажариш муддатлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-босқич

 

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги,

Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси

 

1. Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга доир амалдаги стандартлар рўйхатини тузади ва хатловдан ўтказади.

 

Уч ой муддатда

 

 

2. Мазкур Техник регламент талабларига риоя этилишини таъминлайдиган ҳамда техник регламентларда белгиланган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларнинг мувофиқлигини баҳолаш учун зарур бўлган намуналарни олиш, синаш ва ўлчаш усулларини белгилайдиган стандартлар рўйхатларини шакллантиради ва белгиланган тартибда тасдиқлайди.

 

Бир ой муддатда

 

 

 

 

 

 

 

 

2-босқич

 

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

 

Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларнинг Техник регламент талабларига мувофиқлигини баҳолаш учун сертификатлаштириш органлари ва синов лабораторияларини аккредитациядан ўтказиш кўламини кенгайтириш бўйича чораларни кўради.

 

Олти ой муддатда

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-босқич

 

Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси,

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

 

Техник регламентнинг мақсадлари, мазмуни ва уни қўллаш тартиби тўғрисида аҳолини, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бирлашмалари, тадбиркорлик субъектларини кенг миқёсда хабардор қилишни таъминлайди.

 

Жадвалга мувофиқ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-босқич

 

Тадбиркорлик субъектлари

 

1. Техник регламентни ўрганади, масъул ходимларни ўқитади ва Техник регламентни ўз фаолиятида жорий қилади.

 

Келишилган муддатларда

 

 

2. Мувофиқликни баҳолаш тартиботидан ўтказиш учун тегишли маҳсулот намуналарини Техник регламент талабларига мувофиқ тайёрлайди.

 

Техник регламент кучга кирган кундан бошлаб

 

 

 

 

 

 

 

 

5-босқич

 

Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси,

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги

 

Техник регламент талабларига риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга оширади.

 

Белгиланган тартибда

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6-босқич

 

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

 

Техник регламентни қўллаш амалиётини мониторинг қилади ва маълумотларни тизимли асосда Вазирлар Маҳкамасига киритади.

 

Ҳар чоракда

 

 

 
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 2 апрелдаги 199-сон қарорига
3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб ҳисобланаётган айрим қарорлари
РЎЙХАТИ
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга талаблар тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш ҳақида» 2017 йил 2 октябрдаги 783-сон қарори.
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида» 2020 йил 3 июндаги 348-сон қарорига 1-илованинг 6-банди.
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги тўғрисидаги ва Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг Техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш, сертификатлаштириш ва метрология соҳасида давлат назорати департаменти тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш ҳақида» 2022 йил 11 мартдаги 114-сон қарорига 3-илованинг 17-банди.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.04.2025 й., 09/25/199/0311-сон)