Норасмий таржима
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Биржа ва ярмарка савдосининг самарадорлигини оширишга доир чора-тадбирлар тўғрисида
[Кўчирма]
Товарларнинг эркин алмаштириладиган валютага биржа ва ярмарка савдосини фаоллаштириш ва кенгайтириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Белгилаб қўйилсинки, 1999 йил 15 апрелдан бошлаб Ўзбекистон Республикасининг хўжалик юритувчи субъектлари томонидан 1-иловага мувофиқ рўйхатга киритилган товарларни экспортга товар-хомашё биржалари орқали сотиш фақат эркин алмаштириладиган валютага амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси Молия вазирлиги билан биргаликда ўн кун муддатда жисмоний шахслар томонидан кўрсатиб ўтилган товарларни олиб чиқишнинг чекланган нормаларини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.
2. Қуйидагилар:
биржа ва кўргазма-ярмарка савдоларида, шу жумладан ихтисослаштирилган савдо майдончалари орқали тузилган контрактлар бўйича товарларни сотиш, сотиб олиш ва олиб чиқиб кетиш тартиби 2-иловага мувофиқ;
товарларни товар-хомашё биржалари орқали эркин алмаштириладиган валютага экспортга сотиш тартиби 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
3. Белгилаб қўйилсинки:
белгиланган тартибда биржа савдоларига қўйилган, дастлабки кўздан кечиришни талаб қилмайдиган, сифат кўрсаткичларининг ўзгармаслиги ва биржа битимлари тузилишининг доимийлиги билан тавсифланадиган муайян турдаги ва сифатдаги товар, шу жумладан ҳосила молиявий воситалар (деривативлар) биржа товари ҳисобланади;
кўргазма-ярмарка савдоларида биржа товарига қўйиладиган талабларга жавоб бермайдиган ва харидорларга уларнинг намуналари ва моделларини, электрон каталогларни, проспектларни, реклама бюллетенларини ёки бошқа тавсифловчи ҳужжатларни кўздан кечириш имкониятини беришни талаб қиладиган ҳар қандай товарлар реализация қилиниши мумкин.
4. Ўзбекистон Республикаси Макроиқтисодиёт ва статистика вазирлиги, Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги, Давлат божхона қўмитаси, «Ўзулгуржибиржасавдо» уюшмаси манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўн кун муддатда ушбу қарорга 1-иловада кўрсатилган, товар-хомашё биржалари орқали экспортга фақат эркин алмаштириладиган валютага сотиладиган товарларнинг кенгайтирилган рўйхатини ишлаб чиқсинлар ва тасдиқласинлар.
5. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги товар-хомашё биржалари томонидан тақдим этилган товарлар ва хомашёнинг асосий турларига доир биржа котировкаларини оммавий ахборот воситаларида мунтазам эълон қилиб борсин.
6. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
7. Ўзбекистон Республикаси вазирликлари ва идоралари ўз норматив ҳужжатларини ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.
8. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1995 йил 26 сентябрдаги 375-сон ва 1996 йил 20 сентябрдаги 329-сон қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
9. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ў.Т. Султонов зиммасига юклансин..
Вазирлар Маҳкамасининг Раиси И. КАРИМОВ
Тошкент ш.,
1999 йил 15 апрель,
174-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 15 апрелдаги 174-сон қарорига
1-ИЛОВА
Юридик ва жисмоний шахслар томонидан товар-хомашё биржалари орқали экспортга фақат эркин алмаштириладиган валютага сотиладиган товарлар рўйхати

Т/р

Товар номи

ТИФ ТН бўйича товар коди

1.

Табиий асал

0409 00 000 0

2.

Ҳайвонларнинг (балиқлардан ташқари) ичаклари, пуфаклари ва ошқозонлари, бутун ва бўлакланган, янги, совутилган, музлатилган, тузланган, тузланган, қуритилган ёки дудланган

0504 00 000 0

3.

Соя дуккакларидан майин ва дағал тортилган ун

1208 10 000 0

4.

Қизилмия илдизи

1211 90 850 0

5.

Сассиқ каврак смоласи кукуни

1301 90 000 0

6.

Техник ва саноатда қўллаш учун кунгабоқар, махсар ёки пахта мойи ва уларнинг фракциялари, озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқаришдан ташқари

1512 11 100 0,

1512 21 100 0

7.

Ҳайвон ёки ўсимлик ёғлари ва мойлари ҳамда уларнинг фракциялари

1518 00

8.

Саноат монокарбон ёғ кислоталари

3823

9.

Мармар

2515

(только мрамор)

10.

Қурилиш шағали

2517 10 100 0

11.

Қурилиш оҳаги

2522 10 000 0

12.

Портландцемент, гилтупроқли цемент, шлакли цемент, суперсульфатли цемент ва шунга ўхшаш гидравлик цементлар

2523

13.

Молибденли рудалар ва бойитмалар

2613

14.

Битумли жинслардан олинган хом нефт ва хом нефт маҳсулотлари

2709 00

15.

Битумли жинслардан олинган нефт ва нефт маҳсулотлари, хом нефтдан ташқари

2710

16.

Суюлтирилган газ

2711 11 000 0

17.

Нефтни қайта ишлашдан қолган нефт кокси, нефт битуми ва бошқа қолдиқлар

2713

18.

Нитрат кислота, сульфоазот кислоталар

2808 00 000 0

19.

Рух оксиди, рух пероксид

2817 00 000 0

20.

Сульфатлар, аччиқтошлар, пероксосульфатлар

2833

21.

Дори воситалари

3003, 3004

22.

Пахта, дока, бинт ва шунга ўхшаш буюмлар

3005

23.

Минерал ёки кимёвий ўғитлар

3102 — 3105

24.

Бўёқ ва локлар

3208

25.

Пигментлар (шу жумладан металл кукунлари ва пағалар)

3212

26.

Бирламчи шаклдаги этилен полимерлари

3901

27.

Винилхлорид полимерларидан арматураланмаган ва бошқа материаллар билан комбинацияланмаган эгилувчан қувурлар

3917 32 000 9

28.

Ташиш учун этилен полимерларидан тайёрланган қутилар

3923 10 000 0

29.

Янги пневматик резина шиналар

4011

30.

Селлюлоза толалари шимдирилган қоғоз, картон, селлюлоза момиғи ва полотно

4811

31.

Ипак ипи, ипак чиқиндиларидан йигирилган ип

5004 00 — 5005 00

32.

Жун, ҳайвонларнинг ингичка ёки дағал жуни; от жунидан йигирилган ип ва мато

5101 — 5113 00 000 0

33.

Пахта толаси, пахта чиқиндилари

5201 00 — 5203 00 000 0

(кроме 5202 99 0000)

34.

Ип калава, ип газламалар

5205 — 5212

35.

Сунъий комплекс иплардан тўқилган газламалар

5408

36.

Синтетик ва сунъий толалар

5503, 5504

37.

Синтетик ва сунъий штапел толалардан йигирилган ип

5509, 5510

38.

Тўқимачилик хом ашёсидан олинган пахта ва ундан тайёрланган буюмлар

5601

39.

кигиз ва намат

5602

40.

Замин ипи

5606 00

41.

Қўлда тўқилган мебел-декоратив нақшли газламалар

5805 00 000 0

42.

Тукли (шу жумладан узун тукли) ва тукли полотно

6001

43.

Машина ва қўлда тўқилган бошқа трикотаж полотноси

6002 — 6006

44.

Полипропилен қоплар

6305 33 900 1

45.

Ишлов берилган тош (сланецдан ташқари)

6802

46.

Поллар, печлар ёки деворлар учун керамик, сирланмаган ва сирланган қоплама плиталар, кошинлар (қоплама плиталар)

6907-6908

47.

Қора металлар

7201 — 7228

48.

Қора металлардан бошқа қуйма буюмлар

7325

49.

Қора металлардан буюмлар, бошқалар

7326

50.

Тозаланган мис

7403

51.

Вольфрам ва ундан тайёрланган буюмлар

8101

(кроме 8101 97 000 0)

52.

Молибден ва ундан тайёрланган буюмлар

8102

(кроме 8102 97 000 0)

53.

Ҳавони кондициялаш қурилмалари

8415

54.

Совутгичлар, музлатгичлар ва бошқа совутиш ва музлатиш ускуналари

8418

55.

Электр трансформаторлар

8504

56.

Электр машиналари ва ускуналари:

8516 — 8525, 8527, 8528

57.

электр дазмоллар, бошқа маиший электр иситиш приборлари;

8536

58.

телефон аппаратлари ва факсимил алоқа воситалари;

8537

59.

товуш ёзиш ва товушни қайта эшиттириш аппаратураси;

8544

60.

телевизион тасвир ва овозни ёзиш ва қайта эшиттириш учун аппаратура

8702, 8703, 8704

61.

Токни улаш, узиш, ҳимоялаш ва улаш учун ёки электр занжирларида қўшимча уланишлар учун электр аппаратура

7005 292 50 0, 7005 293 50 0, 7005 298 00 0

62.

Пультлар, панеллар (шу жумладан рақамли бошқарув панеллари), консоллар, столлар, тақсимлаш шитлари ва электр аппаратлари учун бошқа асослар

7010 901 00 0

63.

Изоляцияланган симлар

07, 08, 1202

Изоҳ. «Кварс» АЖ томонидан ишлаб чиқарилган 7010 90 1000 ТИФ ТН коди бўйича шиша банкаларни экспорт қилиш шартномавий нархларда, бироқ нархларни тартибга солиш органида декларация қилинган (тасдиқланган) нархлардан паст бўлмаган нархларда (ҚҚСни ҳисобга олмаган ҳолда) амалга оширилади.
Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 15 апрелдаги 174-сон қарорига
2-ИЛОВА
Биржа ва кўргазма-ярмарка савдоларида тузилган контрактлар бўйича товарларни сотиш, сотиб олиш ва олиб чиқиб кетиш
ТАРТИБИ
1. Ушбу Тартиб товарларни сотиш бўйича биржа ва кўргазма-ярмарка савдоларида амалга ошириладиган операцияларга татбиқ этилади.
2. Юридик ва жисмоний шахслар, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг норезидентлари ушбу Тартибга мувофиқ товарларни биржа ва кўргазма-ярмарка савдоларида (кейинги ўринларда биржа деб аталади) сотишлари ва сотиб олишлари мумкин.
3. Биржаларда қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда биржа битимларининг барча турлари амалга оширилиши мумкин.
4. Биржадаги битимлар:
биржа товарлари билан биржа савдоларида;
кўргазма-ярмарка савдоларида биржа товарига қўйиладиган талабларга жавоб бермайдиган ва харидорларга уларнинг намуналари ва моделларини, электрон каталогларни, проспектларни, реклама бюллетенларини ёки бошқа тавсифловчи ҳужжатларни кўздан кечириш имкониятини беришни талаб қиладиган ҳар қандай товар билан савдо қилиш.
5. Товарни сотишга таклиф қилишда сотувчи биржага қуйидагиларни тақдим этади:
товарнинг мавжудлигини ёки уни тайёрлаш кафолатини тасдиқловчи кафолат хати — кафолат таъминоти маблағлари киритилган биржа битимлари амалга оширилган ҳолларда, шунингдек товарнинг қонун ҳужжатларида белгиланган сифат талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи кафолат хати;
омбор маълумотномаси — кафолат таъминоти маблағлари киритилмаган битишувлар амалга оширилганда;
қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда бошқа ҳужжатлар»;
7. Биржада контрактлар бўйича сотиб олинган товарлар учун ҳисоб-китоблар Ўзбекистон Республикаси валютаси — сўмда амалга оширилади, ушбу қарорда ва бошқа қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
8. Ўзбекистон Республикаси норезидентлари биржада сотиб олинадиган товар учун тўловни:
республика ички валюта бозорида чет эл валютасини сотишдан;
Ўзбекистон Республикасидаги инвестиция фаолиятидан олинган даромадлардан;
импорт контрактлари бўйича, шу жумладан консигнация шартларида товарларни сотиш, ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш йўли билан.
81. Биржалар ва ярмаркаларнинг ҳисоб-китоб-клиринг палаталари орқали фақат биржалар ва ярмаркаларда рўйхатдан ўтган битимлар бўйича ҳисоб-китоблар ва ўзаро ҳисоб-китоблар амалга оширилади.
Биржалар ва ярмаркаларнинг ҳисоб-китоб-клиринг палаталаридаги ҳисобварақларда турган маблағлардан фойдаланган ҳолда пул талабномасидан бошқа шахс фойдасига воз кечиш бўйича операцияларни амалга ошириш тақиқланади.
Импорт контрактлари бўйича товар-хомашё биржаси ёки ярмарканинг ҳисоб-китоб-клиринг палаталарида сотувчи-норезидентнинг ҳисобварағига ўтказилган маблағлардан фақат биржа ва кўргазма-ярмарка савдоларида тузилган экспорт контрактлари, божхона божлари, суд харажатлари ҳамда биржа контрактларини тузиш ва бажариш билан бевосита боғлиқ бўлган хизматлар (воситачилик йиғимлари, брокерлик ҳақлари, транспорт харажатлари ва қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа харажатлар) учун ҳақ тўлашда фойдаланилиши мумкин.
Биржа брокерлари товар-хомашё биржаларининг очиқ электрон савдоларида маҳсулотни сотишдан олинган маблағлар ҳисобидан мижоз — норезидент номидан чет эл валютасини сотиб олиш (сотиш) учун тижорат банкларига буюртманомалар бериш, норезидентлар — юридик шахслар эса — Ўзбекистон Республикасининг тижорат банкларида ҳисобварақлар очиш ва товар-хомашё биржаларининг очиқ электрон савдоларида маҳсулотни сотишдан олинган маблағлар ҳисобидан чет эл валютасини сотиб олиш (сотиш) ҳуқуқига эга.
9. Биржада контрактлар тузишда харидор — Ўзбекистон Республикасининг норезиденти Ўзбекистон Республикаси валютасининг келиб чиқиши қонунийлигини тасдиқловчи ҳужжатларни (маблағлар манбаига қараб) белгиланган тартибда тақдим этади:
а) тижорат банкининг хорижий валютани ички бозорда сотганлиги тўғрисидаги маълумотномаси;
б) ички бозорда сотиш учун товарни олиб кириш контракти ва олиб кирилган товарга юк божхона декларацияси;
в) солиқ органининг товарларни сотишдан, бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматлардан олинган даромадлар бўйича бюджет олдида қарздорлик йўқлиги тўғрисидаги маълумотномаси;
г) Ўзбекистон Республикаси валютасининг келиб чиқиши қонунийлигини тасдиқловчи бошқа ҳужжатлар.
10. Ҳақиқий товар билан битишувлар бўйича харидор контрактда келишилган муддатларда товарнинг ҳар бир партияси учун олдиндан 100 фоиз ҳақ тўлайди. Товарни юклаб жўнатиш олдиндан тўланган ҳақ миқдорига қараб амалга оширилади.
11. Фючерс битимини тузишда харидор сотувчига контракт расмийлаштирилгандан кейин 10 кун мобайнида аванс ўтказади. Фючерс битими бўйича бўнак миқдори тарафлар томонидан келишувга кўра белгиланади ва контракт қийматининг камида 15 фоизини ташкил этиши керак.
12. Фючерс контрактлари бўйича ҳисоб-китоблар товар-хомашё биржаларининг ҳисоб-китоб-клиринг палаталари орқали амалга оширилади.
13. Битимлар тузилгандан кейин биржа контрактларни биржа ёки унинг филиали муҳри билан тасдиқлайди ва уларни брокерларга ёки кўргазма-ярмарка савдолари қатнашчиларига беради.
14. Норезидентлар томонидан тузиладиган, Ўзбекистон Республикасининг миллий валютаси — сўмда тўланадиган экспорт контрактлари суммаси сўмнинг келиб чиқиши қонунийлигини тасдиқловчи ҳужжатларда кўрсатилган суммадан ошмаслиги керак.
15. Биржада тузилган барча экспорт контрактлари контракт тузилган кундаги Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг курси бўйича АҚШ долларидаги эквиваленти кўрсатилган ҳолда биржада ёки унинг филиалида (ихтисослаштирилган савдо майдончасида) тегишли равишда рўйхатдан ўтказилиши керак. Кўрсатиб ўтилган контрактлар божхона юк декларацияларини тўлдириш учун асос ҳисобланади.
16. Товар-хомашё биржалари савдоларининг барча қатнашчилари учун реал вақт режимида ташкил этилган бўлиб ўтган биржа савдолари натижалари бўйича тузилган экспорт контракти:
Товар-хомашё биржалари савдоларида тузиладиган контрактлар бўйича идентификация рақамларини беришнинг тасдиқланган тартибига мувофиқ биржада ёки унинг филиалида (ихтисослаштирилган савдо майдончасида) рўйхатдан ўтказилади;
биржа ёки унинг филиали (ихтисослаштирилган савдо майдончаси) муҳри билан расмийлаштирилади ва тасдиқланади.
Экспорт контрактида қуйидагилар албатта кўрсатилиши керак:
биржа савдоси ўтказилган сана;
биржа савдоси баённомаси рақами.
5-бандда санаб ўтилган ҳужжатларда кўрсатилган маълумотларнинг тўғрилиги учун уларни имзолаган мансабдор шахслар жавоб берадилар.
Экспорт контрактларини тўғри расмийлаштириш ва ҳисобга қўйиш учун брокерлар ва уларнинг мижозлари жавобгардирлар.
Экспорт контрактларининг биржада рўйхатдан ўтказилиши учун биржа жавобгар бўлади»;
17. Норезидентлар томонидан биржа ва кўргазма-ярмарка савдоларида миллий валютада тузилган экспорт контрактлари бўйича тўловлар фақат республика тижорат банкларида очилган хорижий банкларнинг «Лоро» вакиллик ҳисоб рақамлари орқали ёки биржаларнинг ҳисоб-китоб-клиринг палаталарида импорт қилувчиларнинг ҳисоб рақамларидан амалга оширилиши мумкин.
18. Контрактларга ўзгартиришлар ёки қўшимчалар биржа брокерлари томонидан ўзгартиришлар киритиш сабаблари кўрсатилган ёзма ариза бўйича киритилади.
22. Товарларни олиб чиқиш контрактларини рўйхатдан ўтказувчи биржалар харидор ва сотувчидан битимни расмийлаштиришга тааллуқли бўлмаган бошқа ҳужжатларни талаб қилишга ҳақли эмас.
Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 15 апрелдаги 174-сон қарорига
3-ИЛОВА
Товарларни товар-хомашё биржалари орқали чет эл валютасига экспортга сотиш тартиби
1. Ушбу Тартиб товар-хомашё биржаларининг биржа ва кўргазма-ярмарка савдоларида, шу жумладан ихтисослаштирилган савдо майдончалари (кейинги ўринларда биржа деб аталади) орқали сотишга рухсат этилган товарларни фақат эркин алмаштириладиган валютага сотишнинг асосий шартларини белгилайди.
2. 1-иловага киритилган товарларни биржалар орқали экспортга сотиш Ўзбекистон Республикаси норезидентларига фақат эркин алмаштириладиган валютада амалга оширилади.
Ушбу қарорнинг 1-иловасига киритилмаган товарлар ҳам биржалар орқали Ўзбекистон Республикасининг норезидентларига экспортга эркин алмаштириладиган валютага сотилиши мумкин.
3. Товар-хомашё биржалари савдоларида товарларни чет эл валютасига экспортга сотиш реал товар билан битимлар тузиш орқали амалга оширилади.
4. Товарни сотишга таклиф қилишда сотувчи биржага қуйидагиларни тақдим этади:
товарнинг мавжудлигини ёки уни тайёрлаш кафолатини тасдиқловчи кафолат хати — кафолат таъминоти маблағлари киритилган биржа битимлари амалга оширилган ҳолларда, шунингдек товарнинг қонун ҳужжатларида белгиланган сифат талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи кафолат хати;
омбор маълумотномаси — кафолат таъминоти маблағлари киритилмаган битишувлар амалга оширилганда;
қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда бошқа ҳужжатлар.
5. Тақдим этилаётган ахборот ва ҳужжатларнинг тўғрилиги ва ишончлилиги, шунингдек товарнинг мавжудлиги ва сифати тўғрисида харидор ва сотувчи уларга тааллуқли қисм бўйича жавоб берадилар.
6. Биржа савдоларида тузилган контрактлар бўйича тўлов шакли — олдиндан тўлов ёки тасдиқланган аккредитив.
Контракт шартларида чет эл валютасидаги маблағларни олдиндан тўлов ёки биринчи даражали банк томонидан тасдиқланган аккредитивни қўллаш йўли билан келиб тушиш шартлари аниқ кўрсатилган бўлиши керак.
7. Биржаларда хорижий валютада тузилган экспорт контрактлари биржаларда белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилиши керак.
9. Ўзбекистон Республикасининг божхона чегараси орқали олиб ўтилаётган эркин алмаштириладиган валютага сотиб олинган биржа товарларини ўтказиш ва декларациялаш тартиби божхона тўғрисидаги қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади.