Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Мамлакатимизда божхона маъмуриятчилигини такомиллаштириш ва Ўзбекистон Республикаси давлат божхона хизмати органлари фаолияти самарадорлигини ошириш, шунингдек, божхона тартиб-таомилларини янада соддалаштириш бўйича тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.
Жумладан, божхона маъмурчилиги соҳасидаги халқаро стандартлар талабларидан келиб чиққан ҳолда белгиланадиган талабларга жавоб берадиган инсофли ташқи иқтисодий фаолият иштирокчиларига соддалаштирилган божхона тартиб-таомилларидан фойдаланиш ҳуқуқини беришни назарда тутувчи ваколатли иқтисодий операторлар институти жорий этилди.
Бугунги кунда республикада ваколатли иқтисодий оператор мақомига эга бўлган 25 та юридик шахс божхона операцияларини амалга оширишда махсус соддалаштиришлардан фойдаланиб келмоқда.
Мазкур институтнинг жорий этилиши божхона тартиб-таомилларининг янада соддалаштирилишига, божхона органлари фаолияти самарадорлигини оширишга, шунингдек, бизнесни ривожлантириш йўлида бюрократик тўсиқларни бартараф этиш ва мамлакатда инвестиция муҳитини яхшилашга хизмат қилмоқда.
Шу билан бирга, ўтган давр мобайнида шаклланган амалиёт ваколатли иқтисодий операторлар институтини амалиётга кенг жорий этиш борасида қуйидаги тизимли вазифаларни ҳал этиш зарурлигини кўрсатмоқда. Хусусан:
биринчидан, ваколатли иқтисодий операторлар фаолиятини ташкил этиш тартибини аниқ белгилаб бериш, ваколатли иқтисодий операторларга тақдим этиладиган махсус соддалаштиришлар рўйхатини соҳага оид халқаро стандартлардан келиб чиққан ҳолда янада кенгайтириш;
иккинчидан, ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш учун танлов мезонларини ва тартиб-таомилларини янада такомиллаштириш;
учинчидан, ваколатли иқтисодий операторлар институтини соҳага оид илғор хорижий тажриба ва халқаро стандартлар талабларига мувофиқлаштириш.
Вазирлар Маҳкамасининг «Ваколатли иқтисодий оператор институтини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2019 йил 29 апрелдаги 363-сон қарорига мувофиқ, шунингдек, божхона тартиб-таомилларини халқаро стандартлар талабларига мувофиқлаштириш, махсус соддалаштиришлар рўйхатини ҳамда ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш учун танлаш мезонларини янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ваколатли иқтисодий оператор институтини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2019 йил 29 апрелдаги 363-сон қарорининг 2-банди ва қарорга илова ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
3. Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси:
манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин;
илғор хорижий тажрибани ўрганган ҳолда ваколатли иқтисодий операторлар институтини такомиллаштириш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига доимий равишда таклифлар киритиб борилсин.
4. Ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
5. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси М.Б. Азимов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2020 йил 24 август,
500-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 24 августдаги 500-сон қарорига
ИЛОВА
Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом ваколатли иқтисодий операторлар фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
ваколатли иқтисодий оператор (кейинги ўринларда — оператор) — божхона операцияларни амалга оширишда соддалаштирилган божхона тартиб-таомилларидан фойдаланиш учун ушбу Низом талабларига жавоб берувчи юридик шахсларга бериладиган мақом;
юридик шахснинг ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома (кейинги ўринларда — гувоҳнома) — мазкур Низомга 1-иловадаги шаклга мувофиқ электрон тарзда тузиладиган, оператор мақомини тасдиқловчи ва божхона операцияларини амалга оширишда махсус соддалаштирилган божхона тартиб-таомилларидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи, QR-код (матрик штрихли код) қўйилган электрон ҳужжат;
махсус соддалаштиришлар — гувоҳноманинг турига қараб қўлланиладиган алоҳида божхона операциялари ва божхона назоратини амалга ошириш хусусиятлари;
ваколатли иқтисодий операторлар реестри (кейинги ўринларда — Реестр) — божхона операцияларини амалга оширишда соддалаштирилган божхона тартиб-таомилларидан фойдаланиш ҳуқуқи берилган ва гувоҳномага эга бўлган юридик шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси (кейинги ўринларда — Қўмита) томонидан шакллантириладиган ва Қўмитанинг расмий веб-сайтида жойлаштириладиган рўйхати;
юридик шахснинг (операторнинг) ваколатли шахси — ишончнома ёки тегишли шартнома, шунингдек, божхона расмийлаштируви бўйича хизмат кўрсатиш шартномаси асосида ушбу юридик шахс манфаатларидан келиб чиқиб, унинг номидан ва/ёки топшириғи бўйича ҳаракат қилувчи шахслар;
ваколатли органлар — суд, прокуратура органлари, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти, Мажбурий ижро бюроси, шунингдек, Давлат хавфсизлик хизмати, ички ишлар ва солиқ органлари.
3. Оператор реестрга киритилган вақтдан бошлаб, хавф даражаси паст бўлган тоифага киради.
4. Давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари операторлар бўла олмайди.
2-боб. Гувоҳнома ва унинг турлари
Олдинги таҳрирга қаранг.
5. Гувоҳноманинг қуйидаги уч тури мавжуд:
божхона масалалари бўйича ваколатли иқтисодий оператор (кейинги ўринларда — божхона масалалари бўйича оператор) гувоҳномаси ушбу Низомнинг 19-бандида назарда тутилган махсус соддалаштиришлардан фойдаланиш ҳуқуқини беради;
хавфсизлик масалалари бўйича ваколатли иқтисодий оператор (кейинги ўринларда — хавфсизлик масалалари бўйича оператор) гувоҳномаси ушбу Низомнинг 20-бандида назарда тутилган махсус соддалаштиришлардан фойдаланиш ҳуқуқини беради;
божхона ва хавфсизлик масалалари бўйича ваколатли иқтисодий оператор (кейинги ўринларда — божхона ва хавфсизлик масалаларида оператор) гувоҳномаси ушбу Низомнинг 21-бандида назарда тутилган махсус соддалаштиришлардан фойдаланиш ҳуқуқини беради.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
6. Гувоҳнома юридик шахс реестрга киритилган кундан бошлаб кучга киради ва 5 йил муддат амал қилади.
Юридик шахс операторлик фаолиятини давом эттириш мақсадида гувоҳноманинг амал қилиш муддати тугашидан камида 2 ой аввал божхона органларига мазкур Низомнинг 5-бобида белгиланган тартибда ариза билан мурожаат қилиши лозим.
Белгиланган муддат ичида мурожаат қилмаслик, шу муддат тугагач гувоҳноманинг амалда бекор қилинишига сабаб бўлади.
Гувоҳномани бошқа шахсларга бериш тақиқланади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
7. Гувоҳнома ушбу Низомга 2-иловадаги схемага мувофиқ электрон тарзда берилади.
(7-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Гувоҳнома Қўмитанинг расмий веб-сайтида жойлаштирилади.
3-боб. Реестрни шакллантириш
8. Реестр Қўмитанинг юридик шахсни реестрга киритиш ҳақидаги қарорига асосан шакллантирилади.
9. Қўмита юридик шахсни реестрга киритиш, шунингдек, унинг мақомини тўхтатиб туриш, қайта тиклаш ёки операторни реестрдан чиқариш тўғрисидаги қарор қабул қилингандан сўнг ушбу маълумотни ўзининг расмий веб-сайтида жойлаштиради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Қўмита реестрни ҳар ойда янгилаб борилишини таъминлайди.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 5 сентябрдаги 487-сонли қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.09.2022 й., 09/22/487/0794-сон)
4-боб. Реестрга киритиш учун танлаш мезонлари
Олдинги таҳрирга қаранг.
10. Божхона масалалари бўйича оператор гувоҳномаси асосида реестрга киритиш ҳақида ариза берилган пайтда юридик шахс қуйидаги мезонларга мос келиши лозим:
Олдинги таҳрирга қаранг.
божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар ўтган бир йил мобайнида Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 171, 1711, 174, 175, 176, 177 ва 227 — 22721-моддалари, 22722-моддасининг биринчи қисми, 22723 — 22727-моддаларида назарда тутилган ҳуқуқбузарлик учун юридик шахснинг раҳбари, бош бухгалтери ва ваколатли шахсининг, шунингдек, ушбу лавозимларни охирги бир йил давомида эгаллаган шахсларнинг маъмурий жавобгарликка тортилганлик ҳолатлари икки ва ундан ортиқ маротаба мавжуд бўлмаслиги;
(10-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар сўнгги беш йил мобайнида юридик шахснинг раҳбари, бош бухгалтери ва ваколатли шахси, шунингдек, ушбу лавозимларни охирги бир йил давомида эгаллаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 175, 182, 184, 188, 189, 209, 228 ва 246-моддаларида назарда тутилган жиноят учун жиноий жавобгарликка тортилган ҳолатлари мавжуд бўлмаслиги;
юридик шахснинг масъул ходими божхона органлари ёки у тан олган ташкилотлар томонидан ташқи иқтисодий фаолият иштирокчилари учун божхона иши бўйича белгиланган ўқув дастурини тугатиши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
божхона тўловлари, солиқлар ва йиғимларни, шу жумладан, улар бўйича жарима ва пенялар тўлаш юзасидан базавий ҳисоблаш миқдорининг 50 баробаридан ортиқ миқдорда қарздорлик мавжуд бўлмаслиги;
(10-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
товарларни декларациялаш ва ҳисобга олиш бўйича божхона операцияларини амалга ошириш учун зарур бўлган автоматлаштирилган тизимга эга бўлиш;
божхона органларида реестрга киритиш ҳақида аризани қайд этиш кунига қадар камида 2 йил ташқи иқтисодий фаолиятни амалга оширган бўлиши, бунда:
божхона брокери сифатида божхона соҳасида фаолият юритувчи шахслар ҳар йили товарларнинг фактура қиймати камида 10 млн. АҚШ доллари эквивалентини ташкил қилган ҳолда, 500 тадан кам бўлмаган импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларацияларини тақдим этиши;
божхона омбори эгаси сифатида божхона соҳасида фаолият юритувчи шахслар, божхона органларида мурожаат қайд этилган кунда амал қилувчи валюта курси бўйича йиллик қиймати 10 млн АҚШ доллари эквивалентини ташкил қиладиган 10 млн кг миқдордаги товарлар сақловини таъминлаши;
ташувчи сифатида божхона соҳасида фаолият юритувчи шахслар, ҳар йили 200 тадан кам бўлмаган импорт ва (ёки) экспорт юкларининг (партия) халқаро ташувларини амалга оширган бўлиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
товарлар импорт ва (ёки) экспортини амалга ошириш соҳасида фаолият юритувчи шахслар импорт ва (ёки) экспорт қилинган товарларнинг фактура қиймати сўнгги ўн икки ой мобайнида камида 1 млн АҚШ доллари эквивалентини ташкил қилиши ва камида 50 та импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларацияси расмийлаштирган бўлиши ёки тўланган божхона тўловларининг суммаси базавий ҳисоблаш миқдорининг камида 10 000 баробарини ташкил қилиши ва камида 25 та импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларацияси расмийлаштирувини амалга оширган бўлиши лозим;
(10-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарорига асосан ўн биринчи билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
Ташқи иқтисодий фаолиятни амалга оширишнинг бошланиш санаси деб:
божхона омбори эгалари учун — божхона омбори фаолиятини амалга ошириш учун лицензия берилган сана;
Олдинги таҳрирга қаранг.
божхона брокери ҳамда товарларни импорт/экспорт қилувчилар учун — божхона органларига эркин муомалага чиқариш (импорт)/экспорт божхона режимларига мувофиқ тақдим этилган дастлабки божхона юк декларациясини божхона расмийлаштируви санаси;
(10-банднинг ўн тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
ташувчилар учун — юридик шахс ташкил этилганлиги ҳақида гувоҳнома берилган сана ҳисобланади.
(10-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
11. Хавфсизлик масалалари бўйича оператор гувоҳномаси асосида реестрга киритиш ҳақида ариза берилган пайтда юридик шахс мазкур Низомнинг 10-банди иккинчи, учинчи ва бешинчи хатбошиларида кўрсатилган мезонларга, шунингдек, қуйидагиларга мос келиши лозим:
(11-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
божхона органларида реестрга киритиш ҳақида аризани қайд этиш кунига қадар камида 3 йил ташқи иқтисодий фаолиятни амалга оширган бўлиши;
юридик шахснинг масъул ходими божхона органлари ёки у тан олган ташкилотлар томонидан ташқи иқтисодий фаолият иштирокчилари учун божхона иши бўйича белгиланган ўқув дастурини тугатиши;
ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ белгиланган талабларга мос келадиган товарларни сақлаш учун омбор сифатида фойдаланишга мўлжалланган (фойдаланиш ёки эгалик қилиш ҳуқуқида) иншоотлар, бинолар (биноларнинг бир қисми) ва (ёки) очиқ майдончаларга (очиқ майдончаларнинг бир қисми) эга бўлиши;
товарлар импорт ва (ёки) экспортини амалга ошириш соҳасида фаолият юритувчи шахслар импорт ва (ёки) экспорт қилинган товарларнинг фактура қиймати сўнгги ўн икки ой мобайнида камида 2 млн АҚШ доллари эквивалентини ташкил қилиши ва камида 100 та импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларацияси расмийлаштирган бўлиши ёки тўланган божхона тўловларининг суммаси базавий ҳисоблаш миқдорининг камида 20 000 баробарини ташкил қилиши ва камида 50 та импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларацияси расмийлаштирувини амалга оширган бўлиши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар охирги 12 ой давомида ҳар бир ташқи савдо шартномаси доирасида амалга оширилган ташқи савдо операцияларига нисбатан муддати ўтган дебитор қарздорлиги 10 фоиздан ошмаслиги;
(11-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
товарларни импорт ва (ёки) экспортини амалга ошириш соҳасида фаолият юритувчи шахслар учун ташқи иқтисодий фаолиятни амалга оширишнинг бошланиш санаси деб, божхона органларига эркин муомалага чиқариш импорт/экспорт божхона режимларига мувофиқ тақдим этилган биринчи божхона юк декларациясининг божхона расмийлаштируви санаси ҳисобланади.
(11-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
12. Божхона ва хавфсизлик масалалари бўйича оператор гувоҳномаси асосида реестрга киритиш ҳақида ариза берилган пайтда юридик шахс:
ариза берган кунига қадар камида 2 йил давомида божхона ва хавфсизлик масалалари бўйича оператор сифатида ташқи иқтисодий фаолиятни амалга ошириши;
мазкур Низомнинг 10 ва 11-бандларида белгиланган мезонларга мос келиши лозим.
(12-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
13. Оператор ушбу Низомнинг 10 — 12-бандларида келтирилган мезонларга мослиги бўйича маълумотларни йилда бир марта, операторлик гувоҳномаси берилган йилдан бошлаб кейинги йилнинг 20 январига қадар электрон шаклда божхона органларига тақдим этади.
(13-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
5-боб. Реестрга киритиш тўғрисида ариза бериш ва уни кўриб чиқиш тартиби
Олдинги таҳрирга қаранг.
14. Юридик шахс реестрга киритиш учун божхона органига ушбу Низомнинг 4-иловасига мувофиқ шакл бўйича Қўмитанинг расмий веб-сайтида мавжуд интерактив хизмат орқали электрон ариза тақдим этади.
Юридик шахс ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш тўғрисида ариза берилган санада ва ушбу аризани кўриб чиқиш даврида қайта ташкил этиш, тугатиш ёки банкротлик босқичида бўлмаслиги керак (ўзгартириш шаклидаги қайта ташкил этиш бундан мустасно).
Аризага раҳбар, бош бухгалтер ва ваколатли шахснинг иш жойини тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилинади.
Оператор мақомини олиш учун божхона органларига мурожаат қилинган кунда ёки аризани кўриб чиқиш давомида ташкилотга нисбатан ҳуқуқбузарлик баённомаси тузилган, суриштирув ва тергов органлари томонидан маъмурий ёки жиноий иш юритилган ҳолатларда аризани кўриб чиқиш суд ёки тергов органининг якуний қарори қабул қилунгунига қадар вақтинча тўхтатилади.
(14-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
15. Аризага алоҳида ҳужжатлар илова қилинмайди, агарда Қўмита бундай ҳужжатлар ҳақидаги маълумотларни ва (ёки) улардаги маълумотларни давлат божхона органлари фойдаланадиган ахборот тизимлари, шунингдек, идоралараро ахборот ҳамкорлиги доирасида давлат органлари ва бошқа ташкилотларнинг ахборот тизимлари орқали олиши мумкин бўлса, мазкур Низомнинг 14-бандида кўрсатилган ҳужжатлар бундан мустасно.
16. Қўмита аризани рўйхатга олинган кундан бошлаб 30 иш куни ичида кўриб чиқади.
Аризани кўриб чиқиш учун йиғим ундирилмайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(16-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарорига асосан 2024 йил 1 январдан чиқарилади — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
161. Қўмита қуйидаги ҳолларда аризани кўриб чиқишни рад этади:
ариза ушбу Низомнинг 29-банди учинчи, бешинчи, саккизинчи ва тўққизинчи хатбошиларида назарда тутилган асослар бўйича юридик шахсга тегишли гувоҳнома бекор қилинган кундан эътиборан 3 йил ўтгунга қадар берилган бўлса;
ариза ушбу Низомнинг 29-банди тўртинчи хатбошисида назарда тутилган асослар бўйича юридик шахсга тегишли гувоҳнома бекор қилинган кундан эътиборан 5 йил ўтгунга қадар берилган бўлса»;
(161-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарорига асосан киритилган — 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
17. Қўмита ушбу Низомнинг 16-бандида белгиланган муддатдан кечиктирмай, юридик шахсни реестрга киритиш ёки киритишни рад этиш тўғрисидаги хабарномани ёзма ёки электрон тарзда юборади.
(17-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Юридик шахснинг ушбу Низомнинг 10 — 12-бандларида кўрсатилган мезонларга мувофиқ эмаслиги уни реестрга киритишни рад этишга сабаб бўлади.
18. Оператор реестрга киритилган кундан эътиборан махсус соддалаштиришлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга.
6-боб. Божхона операцияларини амалга ошириш учун махсус соддалаштиришлар турлари
Олдинги таҳрирга қаранг.
19. Божхона масалалари бўйича оператор гувоҳномаси юридик шахсга қуйидаги махсус соддалаштиришлардан фойдаланиш ҳуқуқини беради:
(19-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
товарларни декларациялаш ва чиқариш билан боғлиқ божхона операцияларини биринчи навбатда амалга ошириш. Бунда божхона юк декларацияси хавф даражаси паст бўлганда авторасмийлаштирувдан, хавф даражаси ўрта кўрсаткичга эга бўлганда ҳамда божхона юк декларациясига ўзгартириш ва (ёки) қўшимча киритиш зарурати юзага келмаганда бир соат давомида божхона расмийлаштирувидан ўтказилади;
(19-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
оператор томонидан ташиладиган товарларга нисбатан товарни ташиш йўналишини белгиламаслик;
божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда, операторнинг товарларини жўнатувчи божхона органидан товар келиб тушадиган жойгача етказиб бериш;
божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда, операторнинг транспорт воситасида божхона транзитини амалга ошириш;
экспортга жўнатиладиган операторнинг товарлари юкланган транспорт воситаларининг юк хоналари (отсеклари) ёки уларнинг бир қисмига оператор томонидан қўйилган пломбаларни давлат божхона хизмати органлари томонидан идентификация воситалари сифатида тан олиниши;
давлат божхона хизмати органлари томонидан вақтни қисқартириш ва божхона операцияларини ўтказиш тартибини оптималлаштиришга қаратилган тажриба лойиҳаларида устувор иштирок этиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда, божхона тўловларини бўлиб тўлаш ва (ёки) муддатини ўттиз календарь кунигача кечиктирган ҳолда операторнинг товарларини эркин муомалага чиқариш;
(19-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
Олдинги таҳрирга қаранг.
чет эл товарлари ташилаётганда божхона ҳамроҳлигида кузатиб боришни қўлламаслик.
(19-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарорига асосан тўққизинчи хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
20. Хавфсизлик масалалари бўйича оператор гувоҳномаси юридик шахсга қуйидаги махсус соддалаштиришлардан фойдаланиш ҳуқуқини беради:
Олдинги таҳрирга қаранг.
товарларни декларациялаш ва чиқариш билан боғлиқ божхона операцияларини биринчи навбатда амалга ошириш. Бунда божхона юк декларацияси хавф даражаси паст бўлганда авторасмийлаштирувдан, хавф даражаси ўрта кўрсаткичга эга бўлганда ҳамда божхона юк декларациясига ўзгартириш ва (ёки) қўшимча киритиш зарурати юзага келмаганда бир соат давомида божхона расмийлаштирувидан ўтказилади;
(20-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
операторнинг товар ва транспорт воситаларини чиқариб юбориш тўғрисида қарор қабул қилишда божхона назорати шакллари қўлланилмаслиги, хавфни бошқариш тизимида белгиланган чоралар бундан мустасно;
божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда, товарларни оператор томонидан гувоҳнома олиш учун тақдим қилинган аризада кўрсатилган манзил бўйича операторнинг бинолари, очиқ майдончалари ва божхона омбори ҳисобланмайдиган жойларда божхона назорати остида (сариқ ва яшил йўлакда — видеокузатув тизими остида, қизил йўлакда божхона ходими иштирокида) жойлаштириш;
божхона органлари билан келишилган ҳолда, операторнинг очиқ майдонлари ва бошқа ҳудудларида товарларни чиқариш билан боғлиқ божхона операцияларини амалга ошириш;
божхона кўригини биринчи навбатда ўтказиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда, божхона тўловларини бўлиб тўлаш ва (ёки) муддатини олтмиш календарь кунигача кечиктирган ҳолда товарларни эркин муомалага чиқариш;
(20-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда, товарларни чиқаришда уларнинг божхона қийматини шартли равишда аниқлаш;
алоҳида ҳужжатлар (мувофиқлик сертификати) мавжуд бўлмаганда, товарларни (озиқ-овқат товарлари ва фармацевтика маҳсулотлари бундан мустасно) шартли равишда чиқариш ва ҳужжатларни кейинчалик олтмиш календарь кун давомида тақдим этиш;
божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 272-моддасига мувофиқ божхона юк декларацияси тақдим этилгунга қадар товарларни чиқариб юбориш;
товарларнинг ТИФ товарлар номенклатураси бўйича кодини аниқлаш юзасидан божхона органи томонидан тайинланган экспертиза якунлангунга қадар товарларни божхона тўловлари тўланишини таъминлаш орқали шартли чиқариб юбориш;
ваколатли давлат муассасалари билан операторларни ўзаро тан олиш ва махсус соддалаштиришларни биргаликда қўллашни назарда тутувчи ҳамкорлик лойиҳаларида иштирок этиш;
божхона органлари томонидан божхона операцияларини амалга ошириш вақтини қисқартириш ва тартибини такомиллаштириш бўйича амалга ошириладиган тажриба лойиҳалари синовларида иштирок этиш;
божхона масалаларини мувофиқлаштириш ва ҳал қилишда операторга кўмаклашиш учун божхона хизмати органларининг масъул ходими (кейинги ўринларда — координатор) кўмагидан фойдаланиш;
(20-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
экспортга жўнатиладиган операторнинг товарлари юкланган транспорт воситаларининг юк хоналари (отсеклари) ёки уларнинг бир қисмига оператор томонидан қўйилган пломбаларни давлат божхона хизмати органлари томонидан идентификация воситалари сифатида тан олиниши.
(20-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарорига асосан ўн бешинчи хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Божхона ҳудудида қайта ишлаш божхона режимини қўллашнинг мақсади товарларни қадоқлаш, ўраш (шу жумладан, қайта ўраш), саралаш, тозалаш бўлса, товарни божхона ҳудудида қайта ишлашга рухсатнома талаб этилмайди.
Бунда Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 2 сентябрдаги 555-сон қарори билан тасдиқланган Божхона ҳудудида қайта ишлаш божхона режими тўғрисидаги низомнинг 9-бандида назарда тутилган ҳужжатларни божхона юк декларациясига илова қилинган ҳолда амалга оширилади.
(20-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 30 январдаги 40-сонли қарорига асосан ўн олтинчи ва ўн еттинчи хатбошилар билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2026 й., 09/26/40/0112-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
21. Божхона ва хавфсизлик масалалари бўйича оператор гувоҳномаси асосида фаолият юритувчи операторга мазкур Низомнинг 19 ва 20-бандларида назарда тутилган махсус соддалаштиришлар қўлланилади.
(21-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
7-боб. Операторларни ўзаро тан олиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
22. Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ операторларга хорижий давлатлар ҳудудида қўлланиладиган имтиёзлар ва махсус соддалаштиришлар тақдим этилиши мумкин.
(22-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
23. Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ ушбу Низомда назарда тутилган имтиёзлар ва махсус соддалаштиришлар хорижий давлатларнинг ваколатли хўжалик юритувчи субъектларига ҳам ўзаро асосда берилиши мумкин.
8-боб. Оператор мақомини тўхтатиб туриш ва қайта тиклаш
Олдинги таҳрирга қаранг.
24. Оператор мақоми қуйидаги ҳолатларда тўхтатиб турилади:
операторнинг ёзма мурожаатига асосан;
операторга нисбатан банкротлик тўғрисидаги иш юритиш қўзғатилганда;
оператор ушбу Низомнинг 33-бандида белгиланган мажбуриятларни бажармаганда;
оператор томонидан ушбу Низомнинг 3-иловага мувофиқ товарларни сақлаш учун омбор сифатида фойдаланишга мўлжалланган (фойдаланиш ёки эгалик қилиш ҳуқуқида) иншоотлар, бинолар (биноларнинг бир қисми) ва (ёки) очиқ майдончаларга (очиқ майдончаларнинг бир қисми) қўйилган талабларга риоя қилмасa;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 171, 1711, 174, 175, 176, 177 ва 227 — 22721-моддалари, 22722-модданинг биринчи қисми, 22723 — 22727-моддаларида назарда тутилган ҳуқуқбузарликлар учун операторнинг раҳбари, бош бухгалтери ва ваколатли шахсини маъмурий жавобгарликка тортиш тўғрисида суд қарори бир йил ичида икки ва ундан ортиқ маротаба такроран кучга кирганда;
(24-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 175, 182, 184, 188, 189, 209, 228 ва 246-моддаларида назарда тутилган жиноятларни содир этганлиги учун операторнинг раҳбари ёки бош бухгалтери ёхуд ваколатли шахсига нисбатан жиноят иши қўзғатилганда;
Олдинги таҳрирга қаранг.
хабарномада белгиланган муддатда солиқлар, божхона тўловлари ва йиғимларни тўлаш бўйича мажбуриятлар бажарилмаганда;
(24-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
ушбу Низомнинг 10-банди олтинчи хатбошисига мувофиқ белгиланган фаолият кўрсаткичлари камайганда;
ушбу Низомнинг 14-бандига мувофиқ тақдим этилган ҳужжатлар ўзгарганда ва (ёки) амал қилиш муддати тугаган ҳолда божхона органларини 15 кун ичида хабардор қилинмаганлиги маълум бўлганда»;
(24-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
25. Ушбу Низомнинг 24-бандида назарда тутилган асослар мавжуд бўлса, Қўмита операторнинг мақомини тўхтатади ва тегишли қарор қабул қилинганидан сўнг бир иш кунидан кечиктирмаган ҳолда, уни бу ҳақда ёзма равишда хабардор қилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
26. Қуйидаги ҳолатлар юзага келганда, мазкур Низомнинг:
24-банди олтинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолатда — тўхтатиб туриш муддати бир йилни;
24-банди еттинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолатда — тўхтатиб туриш муддати суднинг оқлов ҳукми чиққунига қадар бўлган даврни;
24-банди саккизинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолатда — тўхтатиб туриш муддати ўттиз иш кунини;
24-банди тўққизинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолатда — тўхтатиб туриш муддати 10-банди олтинчи ва 11-банди учинчи хатбошисида кўрсатилган мезонларга мувофиқ ҳолга келтирилгунга қадар бўлган, лекин бир йилдан ортиқ бўлмаган даврни ташкил қилади.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
27. Мақомни тўхтатиб туриш билан боғлиқ ҳолатлар бартараф этилганда ёки суднинг оқлов ҳукми чиқарилганда, оператор беш иш куни ичида Қўмитага тегишли хабарнома юборади.
28. Қўмита хабарномани олган кундан эътиборан беш иш куни ичида операторнинг мақомини қайта тиклаш ёки қайта тиклашни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади ва қабул қилинган қарор тўғрисида уни хабардор қилади.
Ушбу Низомнинг 24-бандида келтирилган ҳолатларнинг бартараф этилмаслиги мақомни қайта тиклашни рад этишга сабаб бўлади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
9-боб. Оператор мақомини муддатидан олдин тугатиш ва бекор қилиш асослари
(9-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
29. Оператор мақомини муддатидан олдин тугатиш ёки бекор қилишга қуйидагилар асос бўлади:
операторнинг ўз хоҳиши билан реестрдан чиқариш тўғрисидаги ёзма мурожаати бўйича;
оператор мақомига эга бўлган юридик шахс қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда тугатилган тақдирда;
Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 175, 182, 184, 188, 189, 209, 228 ва 246-моддаларида назарда тутилган жиноятларни содир этганлиги учун операторнинг раҳбари ёки бош бухгалтери ёхуд ваколатли шахсига нисбатан суд ҳукми кучга кирганда;
оператор мақомини тўхтатиб қўйишга олиб келган ва ушбу Низомнинг 24-банди тўққизинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолатлар ўттиз иш куни ичида бартараф этилмаганда;
оператор мақомини тўхтатиб қўйишга сабаб бўлган ва ушбу Низомнинг 24-банди ўнинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолатлар бир йил ичида бартараф этилмаганда;
оператор томонидан ушбу Низомнинг 26-бандида кўрсатилган муддатда тўхтатиб туриш асослари бартараф этилганлиги ҳақида ҳудудий божхона бошқармасига хабарнома юбормаса;
оператор қайта ташкил этилганда, ўзгартириш орқали қайта ташкил этиш бундан мустасно;
оператор мақоми ваколатли орган томонидан тақдим этилган ва бундай мақомни бериш учун асос бўлиб хизмат қилган ишончсиз маълумотлар асосида берилгани аниқланганда;
оператор томонидан ушбу Низомнинг 33-бандида назарда тутилган мажбуриятлар бир йил мобайнида икки мартадан ортиқ бажарилмаганда.
(29-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 24 октябрдаги 560-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон — 2024 йил 1 январдан кучга киради)
30. Қўмита ушбу Низомнинг 29-бандида назарда тутилган асослар юзага келиши тўғрисида хабар олинган кундан бошлаб беш иш кунидан кечиктирмасдан, операторни реестрдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилади.
Қўмита операторни реестрдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан эътиборан бир иш куни ичида чиқариш учун асосларни кўрсатган ҳолда, операторни бу ҳақда ёзма равишда хабардор қилади.
31. Оператор реестрдан чиқарилган тақдирда, ушбу Низомнинг 29-банди иккинчи хатбошисида келтирилган ҳолатдан ташқари юридик шахс уч йилдан сўнг ушбу Низомнинг 29-банди тўртинчи хатбошида келтирилган ҳолатда — беш йилдан сўнг реестрга киритиш тўғрисида такроран ариза бериш ҳуқуқига эга.
Оператор реестрдан чиқарилган кундан бошлаб, унга берилган гувоҳнома ўз кучини йўқотган ҳисобланади ва шу муддатдан бошлаб оператор мақоми учун назарда тутилган соддалаштирилган божхона тартиб-таомилларидан фойдаланиш ҳуқуқи бекор қилинади.
10-боб. Операторнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
32. Оператор қуйидаги ҳуқуқларга эга:
реестрга киритилган кундан бошлаб, ушбу Низомнинг 6-бобида назарда тутилган махсус соддалаштиришлардан фойдаланиш, оператор мақомини тўхтатиб туриш ҳолати бундан мустасно;
координатор ёрдамида божхона масалалари юзасидан белгиланган тартибда маълумот ва маслаҳатлар олиш;
божхона операцияларини махсус соддалаштиришларни қўллаган ҳолда, амалга оширишга масъул раҳбарлар ва ўз штатидаги шахслар орасидан координатор билан ўзаро ҳамкорлик қилиш учун масъул шахсни белгилаш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Оператор қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
(32-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
33. Оператор қуйидагиларга мажбур:
реестрга киритилганидан сўнг ушбу Низомнинг 10 — 12-бандларида келтирилган мезонларга мувофиқ бўлиши;
божхона органларига реестрга киритишда тақдим этилган маълумотлар ўзгариши ҳақида хабар бериш ва бундай ўзгаришларни тасдиқловчи ҳужжатларни ушбу маълумотлар ўзгарган кундан эътиборан беш иш куни ичида тақдим этиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
бўлиб тўлашга рухсат берилган ёки муддати кечиктирилган божхона тўловларининг божхона органлари томонидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ юборилган хабарномада кўрсатилган муддатнинг охирги кунидан кечиктирмасдан тўланишини таъминлаш;
(33-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
давлат божхона хизмати органлари мансабдор шахслари операторларнинг божхона назоратида турган товарлар сақланаётган иншоотлари, бинолари (биноларнинг қисмлари) ва (ёки) очиқ майдонларига (очиқ майдонлар қисмларига) тўсиқсиз кириши тўғрисида давлат божхона хизмати органларининг талабларини бажариш;
давлат божхона хизмати органлари талабларига мувофиқ божхона назоратини амалга ошириш учун зарур бўлган маълумотларни тақдим этиш;
давлат божхона хизмати органи божхона назорати шакллари ва божхона назоратининг амалга оширилишини таъминлаш чораларини қўллаш зарурлиги тўғрисида хабар бермаган тақдирда, товарлар чиқарилгунига қадар қонунбузарликларни мустақил равишда аниқлаш ва бартараф этиш;
товарларни декларациялаш ва ҳисобга олиш бўйича божхона операцияларини амалга ошириш учун зарур бўлган автоматлаштирилган тизимга эга бўлиш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Оператор қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлиши мумкин.
(33-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
11-боб. Оператор фаолиятини назорат қилиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
34. Агар назорат чораси хавфни бошқариш тизимида мавжуд бўлса:
божхона хизмати органлари томонидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда операторларнинг товарларига нисбатан божхона назорати шакллари қўлланиши мумкин;
ваколатли иқтисодий операторлар фаолияти бир йилда бир марта божхона аудитидан ўтказилади.
Бунда ваколатли иқтисодий операторлар фаолиятини бир йилда бир мартадан ортиқ божхона аудитидан ўтказилишига йўл қўйилмайди.
(34-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
35. Божхона назоратида бўлган операторнинг товарларига ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш (чеклаш) бўйича ваколатли органлар томонидан тақдим этилган асослар мавжуд бўлса, давлат божхона хизмати органи ушбу товарларга нисбатан божхона тартиб-таомилларини ваколатли органнинг алоҳида қарори қабул қилингунига қадар тўхтатиб туради.
Ваколатли органлар аниқланган ва фош этилган жиноятлар ёки бошқа тергов натижалари, жиноятларни содир этган шахслар, шунингдек, операторларнинг солиқлар бўйича қарздорлиги (жарималар, пенялар ва бошқа ҳуқуқбузарликлар) тўғрисида уч иш кунидан кечиктирмасдан, давлат божхона хизмати органларини ахборот тизимлари орқали (мавжуд ахборотдан ноқонуний фойдаланиш имконини бермайдиган ҳимояланган алоқа каналлари орқали) хабардор қилиши шарт.
12-боб. Давлат божхона хизмати органларининг операторлар билан ўзаро ҳамкорлиги
36. Қўмита операторнинг Ўзбекистон Республикаси божхона қонунчилиги ва ушбу Низом талабларига риоя этиши юзасидан назоратни таъминлайди.
37. Давлат божхона хизмати органлари ушбу Низомда белгиланган тартибда оператор декларант бўлган товарларга нисбатан божхона операцияларини амалга оширади.
38. Божхона органлари махсус соддалаштиришларни қўллашда, шу жумладан, божхона қонунчилигини қўллаш масалалари юзага келганда, операторлар билан ўзаро ҳамкорликни мувофиқлаштириш мақсадида бундай ўзаро ҳамкорликни ташкил этиш учун координаторларни белгилаши мумкин.
13-боб. Якунловчи қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
39. Давлат божхона хизмати органлари мансабдор шахсларининг қарорлари, шунингдек, ҳаракатлари (ҳаракатсизликлари) юзасидан Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ шикоят қилиниши мумкин.
(39-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
40. Давлат божхона хизмати органлари айрим операторларга қайд этилган фаолиятни амалга ошириш учун бошқа имтиёзли шароитлар яратишга ҳақли эмас.
Олдинги таҳрирга қаранг.
41. Ушбу Низом талабларини бузганликда айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
(41-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА

ВАКОЛАТЛИ ИҚТИСОДИЙ ОПЕРАТОРЛАР
‎ РЕЕСТРИГА КИРИТИШ ТЎҒРИСИДАГИ
‎ГУВОҲНОМА ШАКЛИ

‎ ‎ ‎ ‎ ‎
‎ ‎

‎

 ‎ ‎
‎ ‎ ‎ ‎ ‎

‎‎Ваколатли иқтисодий операторлар
‎реестрига киритиш тўғрисидаги
‎ ГУВОҲНОМА
‎________________________________
‎ (гувоҳнома тури кўрсатилади)
‎__________

‎ ‎ ‎ ‎ ‎

‎‎Давлат божхона қўмитаси ушбу орқали тасдиқлайдики, ______________________________________________
‎ __________________________________________________________________________________________‎
‎(ташкилий-ҳуқуқий шакли,
‎___________________________________________________________________________________________
‎юридик шахс номи)

‎‎ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритилди.
‎
‎Юридик шахснинг манзили: _____________________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________
‎ ‎ ‎ ‎ ‎

‎‎Мазкур гувоҳнома _____________________________________________________________ дан кучга киради.
‎(сана)
‎
‎Алоҳида белгилар: ____________________________________________________________________________

‎ ‎ ‎ ‎ ‎

_______________________________‎‎

 ‎

_______________________________‎‎

(ДБҚ раҳбарининг лавозими)‎‎

 ‎

(имзо, раҳбар Ф.И.О)‎‎

‎ ‎ ‎ ‎ ‎
20_____й «_____»‎‎ ______________ ‎ ‎ ‎
Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Юридик шахсни ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш
СХЕМАСИ

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Муддат

1-босқич

Юридик шахс

Ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш тўғрисидаги ёзма шаклдаги аризани Давлат божхона қўмитасига тақдим этади.

Юридик шахснинг хоҳишига кўра


2-босқич

Давлат божхона қўмитаси

1. Аризани кўриб чиқади.

2. Аризани кўриб чиқиш якунлари бўйича хулоса асосида юридик шахсни ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш ёки киритишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади.

3. Юридик шахсга қуйидагилар ҳақида хабарнома юборади:

а) ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш тўғрисида;

б) ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритишни рад этиш тўғрисида.

30 кундан ошмаган муддатда


3-босқич

Давлат божхона қўмитаси

1. Юридик шахснинг ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритилганлиги тўғрисидаги гувоҳномани расмийлаштиради.

2. Ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритилган юридик шахслар ҳақидаги маълумотни ҳамда юридик шахсни ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритилганлиги тўғрисидаги гувоҳномани Давлат божхона қўмитасининг расмий веб-сайтида жойлаштиради.

Қарор қабул қилинган кунда

Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
Товарларни сақлаш учун омбор сифатида фойдаланишга мўлжалланган иншоотлар, бинолар (биноларнинг бир қисми) ва (ёки) очиқ майдончаларга (очиқ майдончаларнинг бир қисми)
ТАЛАБЛАР
1. Иккинчи ёки учинчи турдаги ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритилганлиги тўғрисидаги гувоҳномага талабгор бўлган юридик шахслар қуйидагиларни таъминланиш шарти билан, товарларни сақлаш учун омбор сифатида фойдаланишга мўлжалланган (фойдаланиш ёки эгалик қилиш ҳуқуқида) иншоотлар, бинолар (биноларнинг бир қисми) ва (ёки) очиқ майдончаларга (очиқ майдончаларнинг бир қисми) эга бўлиши лозим:
а) божхона назорати остидаги товарлар ва транспорт воситаларининг сақланиши;
б) божхона органлари рухсатисиз божхона назорати остида товарлар ва транспорт воситалари билан юк тушириш, қайта ортиш ва бошқа юк операцияларини амалга оширишга йўл қўймаслиги;
в) товарлар ва транспорт воситаларига нисбатан божхона назоратини амалга ошириш имкониятига эга бўлади.
2. Юридик шахс ваколатли иқтисодий оператор ҳудудида қуйидагиларни таъминлаб бериши керак:
а) қаттиқ (бетон, асфальт ёки бошқа) қоплама, шу жумладан, ушбу ҳудудга туташ бўлган тушириш-ортиш жойлари;
б) транспорт воситаларининг тўхтаб туриш жойи;
в) очиқ майдончаларнинг (очиқ майдончаларнинг қисмлари) атрофи бутун периметр бўйлаб яхлит тўсиқлар билан айлантириб тўсилган бўлиши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
г) қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда божхона назорати зоналарини белгилаши;
(2-банднинг «г» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
д) товарлар ва транспорт воситаларини божхона кўздан кечируви ҳамда божхона кўригини ўтказиш учун ажратилган жойлар;
е) мазкур ҳудудга техник жиҳатдан соз бўлган олиб борувчи йўллар;
ж) ушбу ҳудудда жойлашган объектларга, шу жумладан, товарлар ва транспорт воситаларини юклаш (тушириш) ва сақлаш жойларига рухсатсиз киришни истисно этадиган қуйидагиларни таъминловчи назорат-ўтказиш ва қўриқлаш режими:
юридик шахс ишчиларининг идентификация қилган ҳолда, уларнинг мазкур объектларга киришини;
юридик шахснинг ишчилари бўлмаган шахсларни идентификация ҳамда қайд қилган ҳолда, уларнинг мазкур объектларга киришини;
ишдан бўшатилган юридик шахс ишчиларининг ушбу объектлар ва ахборот тизимларига кириш имконини оператив равишда бекор қилиш.
з) олиб кириладиган товарларни божхона кўригидан ўтказилиши лозим бўлган ҳолатлар учун уч ой давомида божхона кўриги процедураси видеоёзуви сақланишини ва Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси марказий аппарати ва унинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар бўйича бошқармалари ва «Тошкент-АЭРО» ихтисослаштирилган божхона комплекси уланишини таъминловчи видеокузатув тизими билан жиҳозланган, туну кун ишлайдиган, шунингдек, транспорт воситалари ҳамда шахсларнинг киришини (чиқишини) назорат қилиш тизимлари;
и) қўриқлаш ва ёнғинга қарши сигнализация, очиқ майдончалар (очиқ майдончаларнинг қисмлари) бундан мустасно;
к) видеокузатувни амалга ошириш имконини берадиган ёритиш тизими;
л) ушбу ҳудудда жойлаштириш учун мўлжалланган товарларни тортиш имкониятини таъминловчи, қонуний талабларга жавоб берадиган тортиш мосламалари (ўлчов воситалари);
м) товарларни божхона назоратидан ўтказиш учун зарур бўлган ортиш-тушириш техникаси ва механизмлари.
Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.

20____ й. «____» _______ _____-сон

(ариза санаси ва рақами)

Ўзбекистон Республикаси

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги

Божхона қўмитаси

Ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш ҳақида

АРИЗА

________________________________________________________________


(юридик шахснинг тўлиқ номи ва манзили)
 

______________________________________________________________


(СТИР)

қуйидаги турдаги гувоҳномани берган ҳолда, ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритишни сўрайди:

божхона масалалари бўйича оператор

хавфсизлик масалалари бўйича оператор

божхона масалалари бўйича оператор ва хавфсизлик масалалари бўйича оператор

божхона ва хавфсизлик масалаларида оператор

Вазирлар Маҳкамасининг _______ йил «____» ____________ даги ____-сон қарори билан тасдиқланган Ваколатли иқтисодий операторлар тўғрисидаги низомнинг 4-бобида белгиланган мезонларга мувофиқлигини маълум қилади:

Т/р

Ваколатли иқтисодий операторлар реестрига киритиш тўғрисидаги гувоҳнома олиш учун мезонлар

Мезонларга мувофиқлиги бўйича маълумотлар

1.

Юридик шахс ташкил этилганлиги тўғрисида маълумот.

юридик шахсни рўйхатдан ўтганлигини тасдиқловчи ҳужжат санаси ва рақами кўрсатилади.

2.

Юридик шахс раҳбарининг Ф.И.О.

паспорт маълумотлари ва СТИР кўрсатилади.

3.

Юридик шахс бош бухгалтери Ф.И.О.

паспорт маълумотлари ва СТИР кўрсатилади.

4.

Юридик шахснинг ваколатли шахси Ф.И.О. (ишончнома ёки тегишли шартнома, шунингдек, божхона расмийлаштируви бўйича хизмат кўрсатиш шартномаси асосида ушбу юридик шахс манфаатларидан келиб чиқиб, унинг номидан ва/ёки топшириғи бўйича ҳаракат қилувчи шахслар, шу жумладан якка тартибдаги тадбиркор ва юридик шахслар кўрсатилади).

паспорт маълумотлари ва СТИР кўрсатилади.

5.

Божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар ўтган бир йил мобайнида Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси 171, 1711, 174, 175, 176, 177 ва 227 — 22721, 22722-модданинг биринчи қисми, 22723 — 22727-моддаларида назарда тутилган ҳуқуқбузарлик учун юридик шахснинг раҳбари, бош бухгалтери ва ваколатли шахсининг, шунингдек, ушбу лавозимларни охирги бир йил давомида эгаллаган шахсларнинг маъмурий жавобгарликка тортилганлик ҳолатлари икки ва ундан ортиқ маротаба мавжуд бўлмаслиги.

жавобгарликка тортилган ҳолатлар мавжуд эмаслиги тўғрисида маълумот ёки ҳолатлар мавжуд бўлса, маъмурий жавобгарликка тортилганлик моддаси ва санаси кўрсатилади.

6.

Божхона органларига мурожаат қилингунга қадар сўнгги беш йил мобайнида юридик шахснинг раҳбари ва бош бухгалтери, шунингдек, ваколатли шахси Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг 175, 182, 184, 188, 189, 209, 228 ва 246-моддаларида назарда тутилган жиноят учун жиноий жавобгарликка тортилган ҳолатлари мавжуд эмаслиги.

жавобгарликка тортилган ҳолатлар мавжуд эмаслиги тўғрисида маълумот ёки ҳолатлар мавжуд бўлса, жиноий жавобгарликка тортилганлик моддаси ва санаси кўрсатилади.

7.

Божхона тўловлари, солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни, шу жумладан, улар бўйича жарима ва пенялар тўлаш юзасидан қарздорлик мавжуд эмаслиги.

ариза берилган санада қарздорлик мавжуд эмаслиги тўғрисида маълумот ёки қарздорлик бўлган ҳолатларда, унинг суммаси ва тури кўрсатилади.

8.

Ташқи иқтисодий фаолият амалга оширилиши, бунда:

божхона омбори эгалари учун — божхона омбори фаолиятини амалга ошириш учун лицензия рақами ва берилган санаси;

божхона брокери ҳамда товарларни импорт/экспорт қилувчилар учун — божхона органларига тақдим этилган, дастлабки божхона юк декларациясини божхона расмийлаштируви санаси;

божхона ташувчилари учун — юридик шахс божхона ташувчилари реестрига киритилган сана кўрсатилади.

божхона брокери сифатида божхона соҳасида фаолият юритувчи шахслар томонидан тўлдирилади (ҳар йили товарларни фактура қиймати камида 10,0 млн АҚШ доллари эквивалентини ташкил қилган ҳолда, 500 тадан кам бўлмаган импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларациялари тақдим этилиши лозим);

божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар ўтган уч йил мобайнида (йиллар кесимида):

импорт ва (ёки) экспорт қилинаётган товарлар бўйича тақдим этилган божхона юк декларацияларидаги фактура қиймати млн АҚШ долларида;

импорт ва (ёки) экспорт қилинаётган товарлар бўйича тақдим этилган божхона юк декларациялари сони донада.

божхона омбори эгаси сифатида божхона соҳасида фаолият юритувчи шахслар томонидан тўлдирилади (божхона органларида мурожаат қайд этилган кунда амал қилувчи валюта курси бўйича йиллик қиймати 10,0 млн АҚШ доллари эквивалентини ташкил қилган ҳолда, 10,0 млн кг миқдорида товарлар сақлови амалга оширилиши лозим);

божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар ўтган уч йил мобайнида (йиллар кесимида):

божхона органларида мурожаат қайд этилган кунда амал қилувчи валюта курси бўйича йиллик қиймати млн АҚШ долларида;

сақланган товарлар миқдори млн кгда.

божхона ташувчиси сифатида божхона соҳасида фаолият юритувчи шахслар томонидан тўлдирилади (ҳар йили 200 тадан кам бўлмаган импорт ва (ёки) экспорт юкларининг (партия) халқаро ташувларини амалга оширилиши лозим);

божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар ўтган уч йил мобайнида (йиллар кесимида) амалга оширилган импорт ва (ёки) экспорт юкларининг (партия) халқаро ташувларини сони.

товарларни импорт ва (ёки) экспортини амалга ошириш соҳасида фаолият юритувчи шахслар томонидан тўлдирилади (импорт ва (ёки) экспорт қилинган товарларнинг фактура қиймати йилда камида 2 млн АҚШ доллари эквивалентини ташкил қилиши ва сўнгги ўн икки ой мобайнида камида 100 та импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларацияси расмийлаштирган бўлиши ёки тўланган божхона тўловларининг суммаси базавий ҳисоблаш миқдорининг камида 20 000 баробарини ташкил қилиши ва камида 50 та импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларацияси расмийлаштирган бўлиши лозим).

божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар ўтган бир йил мобайнида:

импорт ва (ёки) экспорт қилинган товарларнинг фактура қиймати млн АҚШ долларида;

импорт ва (ёки) экспорт божхона юк декларациялари сони донада;

тўланган божхона тўловларининг суммаси млрд сўмда кўрсатилади.

9.

Товарларни сақлаш учун омбор сифатида фойдаланишга мўлжалланган (фойдаланиш ёки эгалик қилиш ҳуқуқида) иншоотлар, бинолар (биноларнинг бир қисми) ва (ёки) очиқ майдончалар (очиқ майдончаларнинг бир қисми) эгаликда бўлиши.

хавфсизлик масалалари бўйича гувоҳнома учун — ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ белгиланган талабларга мос келадиган товарларни сақлаш учун омбор сифатида фойдаланишга мўлжалланган (фойдаланиш ёки эгалик қилиш ҳуқуқида) иншоотлар, бинолар (биноларнинг бир қисми) ва (ёки) очиқ майдончаларга (очиқ майдончаларнинг бир қисми) эга бўлганлиги кўрсатилади.

10.

Божхона органларига мурожаат қилинган кунга қадар охирги 12 ой давомида ҳар бир ташқи савдо шартномаси доирасида амалга оширилган ташқи савдо операцияларига нисбатан муддати ўтган дебитор қарздорлиги 10 фоиздан ошмаслиги.

ариза берилган санада муддати ўтказиб юборилган дебитор қарздорлик мавжуд эмаслиги тўғрисида маълумот ёки қарздорлик бўлган ҳолатларда, унинг суммаси кўрсатилади.

Илова: мазкур аризада кўрсатилган маълумотларни тасдиқловчи ҳужжатлар.

_____________________________________


(юридик шахс раҳбарининг Ф.И.О.)

_______________________


(имзо)

Масъул шахс тўғрисида маълумот
(Ф.И.О., хизмат ва мобил телефон рақамлари).
(4-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 77-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 19 май)
Кейинги таҳрирга қаранг.
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.08.2020 й., 09/20/500/1204-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон; 05.09.2022 й., 09/22/487/0794-сон; 25.10.2023 й., 09/23/560/0796-сон; 18.02.2025 й., 09/25/77/0155-сон; 05.02.2026 й., 09/26/40/0112-сон; 05.08.2026 й., 09/26/430/0820-сон)