Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Сув истеъмолчилари уюшмалари фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Сув хўжалиги инфратузилмасини модернизация қилиш ва технологик қайта жиҳозлаш ҳамда сув хўжалиги соҳасини бошқариш тизимини такомиллаштириш борасида кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.
Шу билан бирга, сув истеъмолчилари уюшмалари (кейин ўринларда уюшмалар деб аталади), фермер ва деҳқон хўжаликлари, кластер ташкилотлари ҳамда бошқа сув истемолчиларининг (кейинги ўринларда сув истеъмолчилари деб аталади) суғориш тармоқлари, улардаги гидротехник иншоотлар ва сув олиш жойларининг техник ҳолати, шунингдек, ўзаро сув хўжалиги муносабатлари, сувнинг ҳисоб-китоби ва сувдан самарали фойдаланишнинг ҳолати қониқарсиз аҳволда ҳамда қуйидаги тизимли камчиликларга йўл қўйилмоқда:
биринчидан, уюшмалар фаолияти уларга юкланган вазифаларга мутаносиб равишда ташкил қилинмаган. Уюшмаларнинг ижро органлари соҳа бўйича малакали раҳбар ва мутахассислар билан таъминланмаган. Уюшмалар раҳбарларига қишлоқ хўжалиги ва у билан боғлиқ бошқа вазифалар юклатилган бўлиб, сув хўжалиги бўйича асосий вазифалар эътибордан четда қолмоқда;
иккинчидан, уюшмаларнинг сув истеъмолчилари билан сув истеъмоли бўйича шартномавий муносабатлари талаб даражасида йўлга қўйилмаган, шартномавий мажбуриятлар ижроси юзасидан тизимли назорат қилинмайди. Уюшмалар томонидан кўрсатилган хизматлар учун тўловлар ўз вақтида ва тўлиқ амалга оширилмаяпти. Натижада уюшмаларнинг молиявий ҳолати ёмонлашиб, иш ҳақи, бюджет ва бюджетдан ташқари жамғармалар, электр энергияси учун ва бошқа мажбурий тўловлардан қарздорлиги юқорилигича қолмоқда;
учинчидан, уюшмаларни бинолар билан таъминлаш, уларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ва фаолиятини самарали ташкил этиш билан боғлиқ бошқа ташкилий масалалар ҳокимликлар ва мутасадди ташкилотлар эътиборидан четда қолмоқда;
тўртинчидан, сув истеъмолчиларининг сув олиш жойларини сувни бошқариш ва ҳисобга олиш воситалари билан жиҳозлашга, суғориш тармоқларини ва улардаги гидротехник иншоотларни таъмирлашга, сувни тежайдиган технологияларни кенг жорий қилишга эътибор берилмаяпти, сувнинг ҳисоб-китобини юритиш қониқарсиз ҳолатда.
Қишлоқ хўжалигида сувни бошқариш тизимини ва сув истеъмоли бўйича шартномавий муносабатларни янада такомиллаштириш, сув истеъмолчиларига кўрсатиладиган сув хўжалиги хизматларини ҳамда суғориш ва коллектор-дренаж тармоқларининг техник ҳолатини яхшилаш, сув ресурсларини оқилона бошқариш ва улардан самарали фойдаланишни таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Сув истеъмолчилари, уюшмалар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари, Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги, Адлия вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгашининг мавжуд уюшмалар негизида ҳар бир туман (Қувасой шаҳри)да биттадан уюшмани 1-иловага мувофиқ кўрсаткичлар асосида ташкил этиш тўғрисидаги таклифлари маъқуллансин.
2. Қуйидагилар уюшмалар фаолиятининг устувор йўналишлари этиб белгилансин:
фермер ва деҳқон хўжаликлари, томорқа ер эгалари, кластер ташкилотлари ва бошқа сув истеъмолчилари (кейинги ўринларда сув истеъмолчилари деб аталади) ўртасида ўзаро сув хўжалиги муносабатларини тартибга солиш ҳамда сув истеъмоли бўйича шартномавий муносабатларни йўлга қўйиш;
сув хўжалиги ва қишлоқ хўжалиги ташкилотлари ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда сув истеъмолчиларининг сув истеъмоли режалари ва сув олиш лимитларини ишлаб чиқиш ҳамда белгиланган тартибда тасдиқлаш, ажратилган лимит доирасида сув етказиб бериш, унинг ҳисоб-китобини ва тизимли мониторингини олиб бориш;
сув хўжалиги ташкилотлари билан биргаликда уюшма ва унинг гидроучасткаларини малакали кадрлар билан бутлаш ҳамда уларнинг фаолиятини самарали ташкил қилиш;
маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда ўз ҳисобидаги суғориш тармоқлари ва улардаги гидротехник иншоотларни таъмирлаш ва тиклаш, сув истеъмолчиларининг сув олиш жойларини сувни бошқариш ва ҳисобга олиш воситалари билан жиҳозлаш ҳамда уларнинг ички суғориш тармоқларини таъмирлаш ва тиклаш ишларини ташкил қилиш;
сув хўжалиги ташкилотлари билан биргаликда суғориш тармоғини реконструкция қилиш ва қуриш, суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш ишларини белгиланган тартибда ташкил қилиш;
ўз ҳисобидаги сув хўжалиги объектларидан мақсадли фойдаланиш, уларни техник соз ҳолда сақлаш;
сув хўжалиги ташкилотлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда сувни бошқаришда инновацион усулларни жорий этиш, сув истеъмолчилари томонидан томчилатиб суғориш ва сувни тежайдиган бошқа технологиялар жорий қилинишини ташкил қилиш.
3. Белгилаб қўйилсинки:
сув истеъмоли режалари, сув олиш лимитлари, бизнес-режалари уюшманинг умумий йиғилиши томонидан тасдиқланади;
қайта ташкил этилаётган уюшмалар давлат рўйхатидан ўтказилаётганда давлат божи тўловларидан, истисно тариқасида, озод қилинади.
4. Уюшмаларнинг ижрочи директорлари лавозимига сув хўжалиги соҳаси бўйича олий маълумотли, иш тажрибасига эга бўлган шахсларни тайинлаш тавсия этилсин.
5. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар (Қувасой шаҳри) ҳокимлари Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳамда Сув хўжалиги вазирлиги билан биргаликда:
уюшмаларни қайта ташкил этиш масалаларига кўмаклашсин;
уюшмалар томонидан сув истеъмолчиларига кўрсатилган сув хўжалиги хизматлари учун тўловлар ўз вақтида амалга оширилишни ташкил қилишда ёрдам кўрсатсинлар;
уюшмалар фаолиятини самарали ташкил этишда амалий ёрдам кўрсатсинлар.
6. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги:
уюшмаларни вазирлик тизимидаги ташкилотлар биносига текин фойдаланиш ҳуқуқи асосида жойлаштирсин;
маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда уюшмаларни малакали мутахассислар билан таъминлаш ва уларнинг малакасини ошириш чораларини кўрсин;
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги билан биргаликда уюшмаларга сув истеъмоли бўйича режаларни ишлаб чиқиш, сув олиш лимитларини тасдиқлаш, шартномалар тузиш ҳамда сувнинг ҳисоб-китобини юритишда тизимли равишда амалий ёрдам кўрсатсин;
уюшмаларга суғориш тармоқларини таъмирлаш ва тиклаш, сув олиш жойларини сувни бошқариш ва ҳисобга олиш воситалари билан жиҳозлаш, сувни тежайдиган суғориш технологияларини жорий қилиш ишларини ташкил қилишда кўмаклашсин;
маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда уюшмаларнинг сув хўжалиги объектларини модернизациялаш, қуриш ва реконструкция қилиш ишларини белгиланган тартибда ташкил қилсин;
уюшмалар билан биргаликда сув хўжалиги объектлари ва сув ресурсларидан фойдаланиш бўйича намунавий тартибни ишлаб чиқсин ҳамда уни жорий қилишда кўмаклашсин.
7. Белгилаб қўйилсинки:
уюшмалар томонидан барча сув истеъмолчиларига кўрсатиладиган сув хўжалиги хизматлари учун тўловлар миқдори уюшмаларнинг умумий йиғилишида ҳар йили тасдиқланади ҳамда белгиланган тартибда шартномалар асосида амалга оширилади;
2020 йил 1 январдан бошлаб қишлоқ хўжалиги корхоналарига бошоқли дон етиштириш харажатларини молиялаштириш мақсадида ажратиладиган кредитлар ҳисобидан уюшмаларга сув хўжалиги хизмати харажатлари учун ажратиладиган маблағ жами кредитларнинг 1 фоизидан кам бўлмаган миқдорда, пахта хомашёсини етиштириш харажатларини молиялаштириш учун ажратиладиган кредитларда эса 2 фоиздан кам бўлмаган миқдорда белгиланиши тавсия этилади.
Ушбу банднинг учинчи хат бошисида назарда тутилган маблағлар сув истеъмолчилари томонидан уларга уюшмалар кўрсатадиган хизматлар учун тўланиши мажбурий ҳисобланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
8. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси сувдан фойдаланиш ва сув истеъмоли бўйича қонунчилик ҳужжатлари талабларига амал қилиниши, уюшмалар томонидан сув лимит асосида етказиб берилиши ҳамда сув истеъмолчилари томонидан сувдан оқилона фойдаланилиши устидан тизимли равишда назорат ўрнатсин.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 27 сентябрдаги 500-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.09.2023 й., 09/23/500/0732-сон)
9. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги ва Энергетика вазирлигининг:
уюшмаларнинг электр энергияси, солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича 2019 йил 1 апрель ҳолатига кўра қарзларни тўлаш муддатини 2022 йилга қадар узайтириш ҳамда уларни 2-иловага мувофиқ жадвалга асосан 2024 йил 31 декабрга қадар тўлиқ қоплаш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
уюшмаларга солиқ ва йиғимлар бўйича ҳисобланган пеняларни ҳисобдан чиқариш тўғрисидаги таклифларига розилик берилсин.
(9-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 12 майдаги 255-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.05.2022 й., 09/22/255/0412-сон)
Уюшмалар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, туманлар (Қувасой шаҳри) ҳокимликлари билан биргаликда ушбу қарорга 2-иловада назарда тутилган қарздорлик белгиланган муддатларда тўланиши учун масъулдирлар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
10. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси уюшмаларга солиқ ва йиғимлар бўйича ҳисобланган пеняларни ҳисобдан чиқарсин.
(10-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 12 майдаги 255-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.05.2022 й., 09/22/255/0412-сон)
11. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг Аграр ва озиқ-овқат соҳаларини ривожлантириш масалалари бўйича маслаҳатчиси А.Ж. Вахабов, Ўзбекистон сув хўжалиги вазири Ш.Р. Хамраев ва Ўзбекистон Республикаси адлия вазири Р.Қ. Давлетов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2019 йил 11 декабрь,
982-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 11 декабрдаги 982-сон қарорига
1-ИЛОВА
Мавжуд уюшмалар негизида ҳар бир туман (Қувасой шаҳар)да биттадан уюшма ташкил қилиш бўйича
КЎРСАТКИЧЛАР

Мавжуд уюшмалар сони

Мавжуд уюшмалар негизида янгидан ташкил қилинадиган уюшмалар сони

Янгидан ташкил қилинадиган уюшмаларнинг ҳудудий гидроучасткалари* сони

Қорақалпоғистон Республикаси

127

15

127

вилоятлар:

Андижон

99

14

99

Бухоро

131

11

131

Жиззах

116

12

116

Қашқадарё

152

13

152

Навоий

55

6

55

Наманган

134

11

134

Самарқанд

41

14

41

Сурхондарё

151

13

151

Сирдарё

108

8

108

Тошкент

148

15

148

Фарғона

128

16

128

Хоразм

113

10

113

Жами

1503

158

1503

* Ҳудудий гидроучасткалар (юридик шахс мақомига эга бўлмаган бўлинма) сони жойлардаги ҳолатдан келиб чиқиб уюшмалар томонидан ўзгартирилиши мумкин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 11 декабрдаги 982-сон қарорига
2-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Уюшмаларнинг 2019 йил 1 апрель ҳолатига кўра электр энергияси учун, солиқ ва йиғимлар бўйича қарздорликлари ҳамда уларни тўлаш муддатлари
(2-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 12 майдаги 255-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.05.2022 й., 09/22/255/0412-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.

млн сўм

Электр энергиясидан

Солиқ ва йиғимлардан

жами

қарздорлик

жами қарздорликни тўлаш муддатлари

асосий
қарздорлик

пеня

асосий қарздорликни тўлаш муддатлари

2022 йил

2023 йил

2024 йил

2022 йил

2023 йил

2024 йил

Қорақалпоғистон Республикаси

648

276

216

216

216

вилоятлар:

Андижон

13789

4 596,3

4 596,3

4 596,4

3 888

1 376

1 296

1 296

1 296

Бухоро

756

263

252

252

252

Жиззах

19823

6 607,7

6 607,7

6 607,6

1 440

503

480

480

480

Қашқадарё

4899

1 633,0

1 633,0

1 633,0

3 096

993

1 032

1 032

1 032

Навоий

8079

2 693,0

2 693,0

2 693,0

936

268

312

312

312

Наманган

4351

1 450,3

1 450,3

1 450,4

2 988

1 175

996

996

996

Самарқанд

2 088

571

696

696

696

Сурхондарё

12

4,0

4,0

4,0

2 124

709

708

708

708

Сирдарё

56380

18 793,3

18 793,3

18 793,4

3 960

1 434

1 320

1 320

1 320

Тошкент

27526

9 175,3

9 175,3

9 175,4

1 116

350

372

372

372

Фарғона

5567

1 855,7

1 855,7

1 855,6

5 040

1 601

1 680

1 680

1 680

Хоразм

25

8,3

8,3

8,4

900

324

300

300

300

Жами

140 451,0

46 817,0

46 817,0

46 817,2

28 980

9 843

9 660

9 660

9 660

(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 12 майдаги 255-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.05.2022 й., 09/22/255/0412-сон)
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 12.12.2019 й., 09/19/982/4137-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон, 13.05.2022 й., 09/22/255/0412-сон; 28.09.2023 й., 09/23/500/0732-сон)