Бундан буён «Аҳдлашувчи Томонлар» деб номланган Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Эрон Ислом Республикаси Ҳукумати ўзаро ҳамкорлик асосида автомобиль, йўловчи ва юк ташиш транспорт алоқаларини ҳар иккала мамлакат ўртасида ва уларнинг ҳудудидан транзит йўли билан ривожлантиришни истаб,

қуйидагилар ҳақида аҳдлашиб олдилар:

Мазкур Битим шартлари йўловчиларни ва юкларни халқаро автомобиль транспорти билан Аҳдлашувчи Томон ҳудудидан иккинчи Аҳдлашувчи Томон ҳудудига ёки транзит йўл билан Аҳдлашувчи Томон ҳудуди орқали Аҳдлашилган Томон ҳудудида рўйхатдан ўтган автотранспорт воситалари билан халқаро юк ташишга тегишлидир.

1. «Ташувчи» атамаси доимий яшаш жойига эга бўлган Ўзбекистон Республикаси ёки Эрон Ислом Республикасининг ўз қонунлари ва қоидаларига кўра халқаро алоқалар бўйича юк ёки йўловчилар ташишига ижозат берилган корхоналар ёхуд фуқаролар бўлиб, ҳар қандай жисмоний ёки юридик шахсни билдиради.

2. «Автотранспорт воситаси» атамаси қуйидагиларни билдиради:

юк ташиш учун — юк ташийдиган автомобиль, юк ташийдиган тиркамали автомобиль, автомобилни шатакка оладиган ёки ярим тиркамали автомобилни шатакка олувчи;

йўловчиларни ташиш автомобиль воситаси — автобус, яъни йўловчиларни ташиш учун мўлжалланган, ҳайдовчи ўрнини, шунингдек йўловчиларнинг юкини ташиш учун тиркамани ҳисобга олмаган ҳолда камида 8 ўриндиқли жойи бўлган автотранспорт воситаси.

3. «Мунтазам равишда автобусли ташиш» атамаси Аҳдлашувчи Томонларнинг автотранспорт воситалари билан олдиндан келишилган манзил йўналишини ва жадвал бўйича йўловчилар ташишни билдиради.

4. «Транзитли ташиш» атамаси Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳудуди ташқарисидаги жойлардан жўнайдиган ва тегишли манзилга борадиган пассажирлар ҳамда юкларни бир Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудуди орқали ташишни билдиради.

Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири давлат қонунларига мувофиқ равишда бир-бирларига йўловчи ва юк ташиш ташкилотларининг қароргоҳларини очиш ва ёки Аҳдлашувчи Томонларнинг олдиндан келишувчига кўра Аҳдлашувчи Томон ҳудудида вакилларни ёхуд агентларини тайинлаш ҳуқуқини беради.

Аҳдлашувчи Томонлар чиқиб кетиш ёки кириб келиш учун божхона солиқларини тўлашдан ҳамда бошқа Томон ҳудудида ҳаракатланаётган автомобиль транспортига солиқ тўлашдан озод қилинади, бундан қуйидагилар мустасно:

а) йўлдан фойдалангани учун йиғим пули (пул тўлаб ўтиладиган йўллар ва кўприклар);

б) оғирликни, ўлчамларни, автомобиль воситасини юк кўтаришни Аҳдлашаётган Томонларнинг давлат қонунларида белгилаб қўйилган меъёрларига мувофиқ равишда ундаги юкнинг меъёридан ортиқлиги учун йиғимлар.

Бир Аҳдлашувчи Томоннинг юк ташувчиси бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида автомобиль билан юк ташишни маромлаштирувчи қонунларни, ҳаракат қоидаларини ва бошқа қоидаларни бузган ҳолда кейингисининг ваколатли ташкилотлари содир бўлган ҳодиса тўғрисида Аҳдлашувчи Томонни хабардор қилишлари керак.

Транспорт тўқнашувчи ёки бошқа йўл транспорт ҳодисалари рўй берган ҳолларда Аҳдлашувчи Томонлар мазкур нохуш ҳодиса кимнинг ҳудудида бўлган бўлса, рўй берган ҳодиса натижасини ва бошқа зарур маълумотларни бошқа Аҳдлашувчи Томонга маълум қилиши шарт.

Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг юк ташувчиси бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли ҳокимиятлари томонидан берилган бир йиллик рухсатнома мавжуд бўлган тақдирда юкларни ва йўловчиларни мунтазам равишда ёки транзитли ташиб туриши керак.

Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудидан юк ташиш ва транспорт воситаларининг транзити ҳеч қандай рухсатномасиз амалга оширилади.

Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг юк ташувчиси мазкур Битимга асосан бошқа Томон ҳудудида йўловчилар ва юкларни ташиш ишларини бажариш ҳуқуқига эга эмас.

Экология ва гигиена нормалари бўйича олиб келишга йўл қўйилмайдиган юкларни транзитли ташиш тақиқланади.

Аҳдлашувчи Томонлар автотранспорт воситаларининг ҳеч бир тўсиқсиз ҳаракат қилишини ва йўловчи ҳамда юкларни ташиш билан боғлиқ бўлган расмиятчиликларни осонлаштиришни таъминлаш бўйича барча зарур чораларни кўришлари керак.

Мазкур Битимга асосан юк ва йўловчиларни ташишни амалга оширишда Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудига автомобиль воситаларининг ҳар моделида кўзда тутилган ҳажмда олиб кирилаётган ёнилғи ва мойловчи моддалар божхона тўловлари ва божларни тўлашдан икки Томон ҳам озод қилинади.

Автотранспорт воситаларининг фойдаланилмай қолган эҳтиёт қисмлари қайтиб олиб кетилиши лозим, алмаштирилган қисмлари эса мамлакатдан олиб чиқилиши, йўқ қилиниши ёки Аҳдлашувчи Томонларнинг тегишли божхона маъмуриятига топширилиши керак.

Эҳтиёт қисмларни олиб кириш Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудида амал қилинаётган қонунлар ва қоидаларга мувофиқ ҳолда амалга оширилади.

Аҳдлашувчи Томонлар орасида халқаро йўловчи ва/ёки юк ташиш ва ёки улар орқали транзит пайтида учинчи шахсга етказилган зарарни суғурта равишда қоплаш учун Аҳдлашувчи Томонларнинг қоида ва қонунларига асосан аниқланган ҳолда амалга оширилади.

Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида рўйхатдан ўтган юк ташувчилар ва автотранспорт воситаларининг ҳайдовчилари бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида амал қилаётган йўл ҳаракати қоидаларига риоя қилишлари шарт.

Мазкур Битимда ҳал қилинмаган масалалар ҳар бир Аҳдлашувчи Томонларнинг ички қонунлари таъсири остида бўлади.

Икки Аҳдлашувчи Томон вакилларидан иборат қўшма комиссия тузилади, уларнинг асосий вазифалари қуйидагилар:

а) мазкур Битимга риоя қилиш;

б) мазкур Битимнинг 17-моддасида қайд қилинган ваколатли ташкилотлар томонидан ҳал қилинмаган муаммоларни ўрганиш ва ҳал қилишга оид таклифлар киритиш;

в) мазкур Битимдан келиб чиқадиган мунозарали масалаларнинг ҳаммасини кўриб чиқиш ва уларни ҳал қилиш бўйича таклифлар киритиш;

г) транспортировка билан боғлиқ бўлган бошқа масалаларни ҳал қилиш.

Қўшма комиссия Аҳдлашувчи Томонларнинг биронтаси тарафидан ёки Ўзбекистон Республикаси, ёки Эрон Ислом Республикасининг биринчи талаби биланоқ тўпланади.

Қўшма комиссияда муҳокама қилинадиган кун тартиби Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли ташкилотлари томонидан аввалдан дипломатик йўллар билан тайёрланган ва унинг асосий масалаларига мувофиқ бўлиши шарт.

Қўшма комиссия мазкур Битимнинг ҳар қайси моддасига тузатишлар киритишни таклиф қилиши ва уларни ваколатли ташкилотлар муҳокамасига олиб чиқиши мумкин.

Мазкур Битимни бажариш учун жавобгар бўлган ваколатли ташкилотлар:

а) Ўзбекистон Республикаси — Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги;

в) Эрон Ислом Республикаси — Транспорт ва йўл вазирлиги.

Мазкур Битим Аҳдлашувчи Томонларнинг давлат қонунларига асосан тасдиқлаш ёрлиқлари билан алмашилган вақтдан бошлаб кучга киради ва 1 йил мобайнида ўз кучида туради.

Мазкур Битим, агар Аҳдлашувчи Томонларнинг бири тегишли муддат тугашидан 3 ой илгари ёзма равишда Битимни бекор қилиш истагини билдирмаса ўз-ўзидан 1 йил муддатга чўзилади.

Тошкент шаҳрида, 1993 йил 18 октябрда, хижрий йилномасининг 1372 йил 26 меҳрида, икки асл нусхада, ҳар бири ўзбек, форс ва инглиз тилида тузилди, барча матнлар бир хил кучга эга. Мазкур Битимни талқин этишда келишмовчиликлар туғилса, инглиз тилидаги матн устуворлик қилади.