Векселларни чиқариш ва уларнинг муомаласи механизмини такомиллаштириш, хўжалик юритувчи субъектларнинг шартнома мажбуриятларини бажаришлари учун молиявий жавобгарлигини ошириш, улар чиқарган векселларнинг пули ўз вақтида қайтарилишини таъминлаш мақсадида:

1. Белгилаб қўйилсинки:

мулкчилик шаклларидан қатъи назар, молиявий барқарор корхоналар ва ташкилотлар, шунингдек тижорат банклари узоғи билан уч ой муддатга, алоҳида ҳолларда эса олти ой муддатгача векселлар чиқариш ҳуқуқига эгадирлар;

корхоналар ва ташкилотларга аниқ етказиб берилаётган товарлар (ишлар, хизматлар) учун ҳисоб-китоб қилишга уларда вақтинча етишмаётган пул маблағларини қоплаш учунгина векселлар чиқаришга йўл қўйилади, бунда хизмат кўрсатувчи банк томонидан вексель кафолати (аваль) расмийлаштирилиши шарт;

тижорат банклари томонидан вексель чиқариш фақат Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан келишилган ҳолда амалга оширилади.

Векселларни траст бошқарувига топшириш, шунингдек кредитларни векселлар билан бериш ман қилинади.

2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бир ҳафта муддатда қуйидагиларни ишлаб чиқиб, тасдиқласин:

корхоналар, ташкилотлар ва тижорат банклари томонидан векселлар чиқариш ҳуқуқини олишга бўлган талаблар рўйхати ва тартиби;

тижорат банклари томонидан вексель кафолати (аваль) ни расмийлаштириш тартиби, бунда аваль мабодо вексель берувчи ўз мажбуриятларини бажармаган тақдирда вексель сақловчига вексель пулини ўз вақтида қайтариш бўйича хизмат кўрсатувчи банкнинг кафолати ҳисобланади. Шу нарса кўзда тутилсинки, тижорат банки вексель берувчи корхонанинг молиявий аҳволини текшириб кўргандан кейингина унинг ликвид активлари гарови эвазига авални расмийлаштириши мумкин.

3. Тижорат банклари ушбу Фармоннинг 2-бандида кўрсатилган вексель чиқариш ҳуқуқини олишга нисбатан талаблар рўйхатига мувофиқ, аваль олиш учун банкка мурожаат қилган корхонанинг молиявий барқарорлигини синчиклаб таҳлил этсинлар ҳамда корхона етарли даражада тўлов қобилиятига эга бўлган тақдирда ликвид активлар гарови шартномасини ва вексель кафолати (аваль) тўғрисидаги шартномани расмийлаштирсинлар.

4. Векселларнинг пули ўз вақтида қайтарилишини таъминлаш мақсадида шу нарса белгилансинки, вексель берувчи корхонанинг ҳисобварағига келиб тушадиган маблағлар иш ҳақи ва бошқа мажбурий тўловлар тўлангунга қадар биринчи навбатда муомала муддати тугаб бораётган векселларнинг пулини қайтаришга йўналтирилади.

Бунда корхоналарнинг бюджет билан ҳисоб-китоблари ўз вақтида амалга оширилишини таъминлаш учун белгилаб қўйилсинки, бюджет олдида боқимандаси бўлган вексель сақловчи — хўжалик юритувчи субъектлар товарлар (ишлар, хизматлар) ҳақини тўлаш учун пулини қайтариш муддати мазкур ойда бошланадиган векселлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга эмасдирлар. Ана шу векселларнинг пулини қайтаришдан вексель сақловчиларга тушадиган пул маблағлари бюджетга мавжуд боқиманда ҳисобига ўтказилиши лозим.

5. Тижорат банклари:

вексель берувчи корхоналар учун махсус ҳисобварақлар очиб, уларда векселларнинг пулини қайтариш пайти келгунгача вексель берувчиларнинг зарур миқдордаги пул маблағларини захирада сақлаб турсинлар;

вексель пулини қайтариш пайтида вексель берувчининг бўш пул маблағлари бўлмаган тақдирда, вексель кафолати (аваль)га асосан вексель сақловчига тегишли маблағларни ўз вақтида тўлаб, кейинчалик векселга эътироз билдириш ва қарздор корхонага нисбатан чоралар кўриш тартиб-қоидасини қўлласинлар.

6. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги икки ҳафта муддатда нотариал идоралар томонидан векселларга эътироз билдириш тартибини ишлаб чиқиб, тасдиқласин ва бунда шуни назарда тутсинки, тўловчи вексель пулини тўлашдан бош тортган ёки у нотариал идорага келмаган тақдирда давлат нотариуси векселга эътироз тўғрисидаги белгини қўяди ва бу белги аваль берган банкнинг хўжалик судига мурожаат қилиши учун асос ҳисобланади.

7. Аваль берган тижорат банкларига тўловни вексель берган корхона мулки ҳисобидан ундириб олиш ҳуқуқи берилсин.

Олий хўжалик суди векселлар пулини қайтариш, шу жумладан тўловни вексель берувчининг мулки ҳисобидан ундириб олиш билан боғлиқ ишлар жадал кўриб чиқилишини таъминласин, ҳуқуқбузарлик фактлари аниқланган тақдирда материаллар тезкорлик билан ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига топширилсин.

8. Молия вазирлиги, Марказий банк, тижорат банклари, Прокуратура органлари хўжалик юритувчи субъектлар томонидан вексель муомаласи тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши, республика миқёсида векселлар пули ўз вақтида ва бир текис қайтарилиши устидан қаттиқ назорат ўрнатсинлар. Муайян айбдор шахсларга нисбатан жавобгарлик, шу жумладан амалдаги қонунларда кўзда тутилган жиноий жавобгарлик чоралари кўрилсин.

9. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Молия вазирлиги ва Марказий банк билан бирга икки ҳафта муддат ичида қонунчиликка ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

10. Мазкур Фармоннинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Марказий банки зиммасига юклансин.