Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

КАСАНАЧИЛИКНИ ТАШКИЛ ЭТИШНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ҲАМДА МАҲАЛЛИЙ ДАВЛАТ ҲОКИМИЯТИ ВА ХЎЖАЛИК БОШҚАРУВИ ОРГАНЛАРИ РАҲБАРЛАРИНИНГ УНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ПАРАМЕТРЛАРИ БАЖАРИЛИШИ ЮЗАСИДАН ЖАВОБГАРЛИГИНИ ОШИРИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ ТЎҒРИСИДА

Касаначиликни ривожлантириш юзасидан кўрилган чора-тадбирлар айниқса ишчи кучлари ортиқча бўлган кичик шаҳарлар ва қишлоқ туманларида аҳолини меҳнат фаолиятига кенг жалб этиш, шунингдек шу асосда аҳолининг иш билан бандлиги ва даромадларини ошириш учун қулай шарт-шароитлар яратилишига кўмаклашди. 2006 йилдан ҳозирги вақтгача бўлган даврда 190 мингдан ортиқ касаначилик иш ўрни ташкил этилди.

Шу билан бирга, ўрганиб чиқиш натижалари касаначиликни ривожлантириш параметрларини ишлаб чиқиш ҳамда касаначилик иш ўринларини ҳисобга олиш методологик базасининг такомиллашмаганлигини, касаначиларга асбоб-ускуналар ва анжомлар бериш, шунингдек уларнинг уйда ишлаб чиқариш топшириқларини бажариши билан боғлиқ харажатларини қоплашнинг пухта механизми йўқлигини кўрсатади.

Касаначиликнинг янги иш ўринларини, шу жумладан касаначиликнинг турларини кенгайтириш ҳисобига янги иш ўринлари ташкил этиш учун мавжуд захираларни аниқлаш ва сафарбар қилиш, шунингдек касаначиларни буюртмалар, хом ашё, материаллар билан ўз вақтида таъминлаш ва уларга иш ҳақи тўланишини назорат қилиш бўйича маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва ҳокимликлар ўртасидаги ўзаро ҳамкорликни кучайтириш талаб этилади.

Касаначиликни ташкил этишни такомиллаштириш ҳамда уни ривожлантириш параметрлари бажарилиши, касаначиларга асбоб-ускуналар ва анжомлар беришни тартибга солиш, шунингдек уларнинг уйида ишлаб чиқариш топшириқларини бажариши билан боғлиқ харажатларини қоплаш юзасидан маҳаллий давлат ҳокимияти ва хўжалик бошқаруви органлари раҳбарларининг жавобгарлигини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Белгилансинки, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари, хўжалик бошқаруви органлари раҳбарлари касаначиликни ривожлантиришнинг тегишли равишда ҳудудий ва тармоқ параметрлари бажарилиши учун шахсан жавоб берадилар.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, хўжалик бошқаруви органлари Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги билан биргаликда:

(1-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

касаначиликни ривожлантиришнинг ҳар йилги ҳудудий ва тармоқ параметрлари шакллантирилишини, зарурият бўлганда, кўрсатиб ўтилган параметрларга касаначиликнинг янги иш ўринлари ташкил этишнинг аниқланган захиралари ишга туширилишини назарда тутадиган тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритилишини таъминласинлар;

касаначиликни ривожлантиришнинг тасдиқланган ҳудудий ва тармоқ параметрлари бажарилиши устидан мониторинг ўрнатсинлар.

2. Қуйидагилар:

Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ дастурларини шакллантириш, уларнинг бажарилиши мониторингини олиб бориш ҳамда касаначилик иш ўринларини ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги Низом 1-иловага мувофиқ;

Корхоналар ва уйда маҳсулот ишлаб чиқараётган ва хизматлар кўрсатаётган фуқаролар ўртасидаги кооперацияни мувофиқлаштириш, қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш бўйича ишчи комиссия тўғрисидаги Низом 2-иловага мувофиқ;

Корхоналарнинг буюртмалари бўйича маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш учун касаначиларга асбоб-ускуналар ва анжомлар бериш тартиби тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ;

Касаначининг уйида ёки ўзига тегишли бошқа жойларда ишлаб чиқариш топшириғини бажариши билан боғлиқ харажатларини қоплаш тартиби тўғрисидаги низом 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

3. Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги:

(3-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, хўжалик бошқаруви органлари билан биргаликда корхоналар томонидан 2008 йилда касаначиликни ривожлантириш параметрларини Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ дастурларини шакллантириш, уларнинг бажарилиши мониторингини олиб бориш ва касаначилик иш ўринларини ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги Низомда назарда тутилган шаклга мослаштириш ишларининг мувофиқлаштириб борилишини таъминласин;

касаначилик иш ўринлари тўғрисидаги маълумотларнинг электрон базаси, шу жумладан ҳудудий бўлинмаларда шакллантирилиши ва мунтазам янгилаб борилишини таъминласин;

манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида таклифлар киритсин.

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Р.С. Азимов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2008 йил 1 июль,

146-сон

Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 1 июлдаги 146-сон қарорига
1-ИЛОВА

НИЗОМ

I. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ дастурларини шакллантириш, уларнинг бажарилиши мониторингини олиб бориш ҳамда касаначилик иш ўринларини ҳисобга олиш тартибини белгилайди.

2. Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ параметрлари иш билан банд бўлмаган аҳолини ишлаб чиқариш фаолиятига кенг жалб этиш, корхоналар ва касаначилик ўртасидаги кооперацияни кенгайтириш ва шу асосда аҳоли бандлигини ҳамда турмуш даражасини ошириш мақсадида шакллантирилади.

3. Касаначилик иш ўрни:

касаначи ва корхона ўртасида Вазирлар Маҳкамасининг 2006 йил 11 январдаги 4-сон қарорига 2-иловага мувофиқ шакл бўйича меҳнат шартномаси тузилган бўлса;

касаначининг уйида ташкил этилган иш ўрни иш берувчининг ишлаб чиқариш топшириғини бажариш шартларига мувофиқ бўлса ташкил этилган ҳисобланади.

Касаначи ва корхона ўртасидаги меҳнат шартномасининг амал қилиши тўхтатилганда касаначилик иш ўрни тугаган деб ҳисобланади.

4. Ташкил этилган касаначилик иш ўрни:

касаначи ҳисобот даври мобайнида ишларни меҳнат шартномасига мувофиқ бажарган бўлса;

касаначига бажарилган иш учун ҳар ойда иш ҳақи ёзиб турилган бўлса, касаначи ушбу даврда меҳнат таътилида бўлган ёки вақтинчалик меҳнатга лаёқатсиз бўлган тақдирда — унга меҳнат таътили ҳақи ёки вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси ёзилган бўлса фаолият кўрсатаётган ҳисобланади.

Ушбу бандда, шунингдек мазкур Низомнинг 3-банди учинчи хатбошида назарда тутилган шартлар бажарилмаган тақдирда ташкил этилган касаначилик иш ўрни фаолият кўрсатмаётган ҳисобланади.

II. Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ параметрларини шакллантириш тартиби

5. Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ параметрлари тегишли равишда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, хўжалик бошқаруви органлари томонидан корхоналар бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрлари асосида шакллантирилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

6. Корхоналар томонидан туманлар (шаҳарлар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлимлари билан биргаликда ҳар йили жорий йилнинг 5 январигача корхоналар фаолияти хусусиятларини ҳамда улардаги касаначилик иш ўринларини ташкил этишнинг мавжуд захираларини ҳисобга олган ҳолда, шу жумладан касаначилик турларини кенгайтириш ҳисобига жорий календарь йил учун касаначиликни ривожлантириш параметрлари ишлаб чиқилади. Корхоналар бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрлари ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ шакл бўйича ишлаб чиқилади ҳамда туманлар (шаҳарлар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлимлари бошлиқлари томонидан имзоланади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Туманлар (шаҳарлар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлимлари корхоналар бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрлари асосида корхоналар ва уйида маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатишни амалга оширувчи фуқаролар ўртасидаги кооперацияни мувофиқлаштириш, қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш бўйича Вазирлар Маҳкамасининг 2006 йил 11 январдаги 4-сон қарорига мувофиқ ташкил этилган ишчи комиссиялар (кейинги ўринларда ишчи комиссиялар деб аталади) билан келишган ҳолда касаначиликни ривожлантиришнинг туман (шаҳар) параметрларини ишлаб чиқадилар. Туманлар (шаҳарлар) Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бўлимлари томонидан касаначиликни ривожлантириш туман (шаҳар) параметрлари тегишли равишда жорий йилнинг 8 январига қадар муддатда Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармаларига тақдим этилади.

(6-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармалари туман (шаҳар) касаначиликни ривожлантириш параметрлари асосида Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги билан келишган ҳолда, касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий параметрларини ишлаб чиқадилар ҳамда уларни кўриб чиқиш ва тасдиқлаш учун жорий йилнинг 15 январигача бўлган муддатда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига киритадилар.

(6-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари касаначиликни ривожлантиришнинг тасдиқланган ҳудудий параметрларини жорий йилнинг 20 январигача бўлган муддатда Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигига тақдим этадилар. Тасдиқланган ҳудудий параметрлар уларнинг бажарилиш мониторингини таъминлаш учун кўрсатиб ўтилган муддатда ишчи комиссияларга ҳам жўнатилади.

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги касаначиликни ривожлантиришнинг тасдиқланган ҳудудий параметрларини умумлаштиради ва жорий йилнинг 25 январигача бўлган муддатда Вазирлар Маҳкамасига тақдим этади.

(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

7. Хўжалик бошқаруви органлари таркибига кирувчи корхоналар ушбу Низомнинг 6-банди биринчи хатбошига мувофиқ ишлаб чиқилган параметрларни жорий йилнинг 8 январигача вилоят (ҳудуд, минтақа) даражасидаги юқори ташкилотларга ҳам жўнатадилар. Вилоят (ҳудуд, минтақа) даражасидаги ташкилотлар мавжуд бўлмаган тақдирда, кўрсатиб ўтилган параметрлар хўжалик бошқаруви органининг марказий аппаратига тақдим этилади.

Хўжалик бошқаруви органларининг вилоят (ҳудудий, минтақавий) бўлинмалари корхоналар бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрларини умумлаштирадилар ва уларни 10 январгача бўлган муддатда хўжалик бошқаруви органларининг марказий аппаратларига киритадилар.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Хўжалик бошқаруви органлари (марказий аппаратлар) тақдим этилган материаллар асосида касаначиликни ривожлантиришнинг тармоқ параметрларини ишлаб чиқадилар, Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги билан келишган ҳолда тасдиқлайдилар ҳамда уларни 20 январгача бўлган муддатда Вазирлар Маҳкамасининг тегишли комплексларига киритадилар.

(7-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

8. Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий параметрлари аҳоли бандлиги ҳудудий дастурларини шакллантиришда ҳисобга олинади.

III. Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ дастурлари бажарилиши мониторингини амалга ошириш, шунингдек касаначилик иш ўринларини ҳисобга олиш тартиби

9. Қуйидагилар касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ параметрлари бажарилиши мониторингининг (кейинги ўринларда мониторинг деб аталади) ҳамда касаначилик иш ўринларини ҳисобга олишнинг асосий мақсади ва вазифалари ҳисобланади:

касаначиликни ривожлантириш ҳудудий ва тармоқ параметрларининг ўз вақтида ва самарали бажарилишини таъминлаш;

касаначиликни ривожлантиришга тўсқинлик қилаётган омилларни ўрганиш ва аниқлаш, шу асосда уларни бартараф этиш ҳамда корхоналарга касаначиликни ташкил қилиш ва унинг самарали фаолият кўрсатишини таъминлаш масалаларида кўмаклашиш бўйича аниқ мақсадга йўналтирилган чора-тадбирлар кўриш;

корхоналар билан тузилган меҳнат шартномалари бўйича касаначилик билан банд бўлган шахсларнинг қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳуқуқларини таъминлаш;

ташкил этилган ва тугаган касаначилик иш ўринларининг ҳаққоний статистик ҳисобини ташкил қилиш, касаначилик иш ўринлари бўйича маълумотлар базасини шакллантириш ва доимий равишда янгилаб бориш.

10. Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ параметрлари амалга оширилиши мониторинги (кейинги ўринларда мониторинг деб аталади) ва касаначилик иш ўринларини ҳисобга олиш:

Олдинги таҳрирга қаранг.

аҳоли бандлигини таъминлаш бўйича ҳудудий ва тармоқ дастурларида назарда тутилган касаначиликни ривожлантириш параметрларининг бажарилиши бўйича — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан;

(10-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

касаначиликни ривожлантириш тегишли ҳудудий параметрларининг бажарилиши бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармалари томонидан;

(10-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

касаначиликни ривожлантиришнинг тегишли тармоқ параметрлари бўйича — хўжалик бошқаруви органлари томонидан;

Олдинги таҳрирга қаранг.

тегишли туман (шаҳар) ҳудудида жойлашган корхоналарда касаначиликни ривожлантириш параметрларининг бажарилиши бўйича — ишчи комиссиялар, туман (шаҳар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлимлари томонидан;

(10-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

аҳоли бандлигини таъминлаш бўйича ҳудудлар ва тармоқ дастурлари доирасида касаначиликни ривожлантиришнинг боришини умумлаштириш ва таҳлил қилиш бўйича — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ва унинг ҳудудий органлари томонидан;

(10-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

ташкил этилган ва тугаган касаначилик иш ўринларининг статистик ҳисобини ташкил қилиш бўйича — давлат статистика органлари томонидан амалга оширилади.

11. Касаначилик иш ўринлари мониторинги ва уларни ҳисобга олиш ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, ишчи комиссиялар ва корхоналарнинг ўзаро ҳамкорлик қилиш механизмига биноан амалга оширилади.

12. Мониторинг:

Олдинги таҳрирга қаранг.

(12-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)

ташкил этилган, фаолият кўрсатаётган ва тугаган касаначилик иш ўринлари тўғрисидаги статистик маълумотларни;

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда унинг ҳудудий бўлинмалари томонидан ўтказиладиган текширишларнинг меҳнат қонунчилигига мувофиқ касаначилар ҳуқуқларига риоя қилинишига, ташкил этилган касаначилик иш ўринларининг фаолият кўрсатишига тааллуқли материалларини;

(12-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

корхоналарда уларнинг юқори ташкилотлари — хўжалик бошқаруви органлари томонидан ўтказиладиган текширишлар ва ўрганишлар материалларини;

касаначилик иш жойларининг ташкил этилиши ва фаолият кўрсатиши тўғрисида рухсат берилган манбалардан олинадиган бошқа ахборотларни тўплаш, умумлаштириш ва таҳлил қилиш асосида амалга оширилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

13. Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда унинг ҳудудий бўлинмалари томонидан, касаначиликни ривожлантиришнинг тасдиқланган параметрлари, мониторинг ва уларнинг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ўтказадиган текширишлари натижалари, статистика маълумотлари асосида касаначилик иш ўринлари тўғрисидаги маълумотларнинг электрон базаси юритилади.

(13-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

14. Касаначилик иш ўринларининг давлат статистика ҳисоби Давлат статистика ишлари дастурига мувофиқ ҳар бир календарь йил учун белгиланадиган, белгиланган тартибда тасдиқланадиган давлат статистика ҳисоботи шакллари асосида амалга оширилади.

IV. Касаначилик иш ўринлари мониторинги ва уларни ҳисобга олиш натижаларини кўриб чиқиш

15. Мониторинг натижалари бўйича ҳар чоракда йиғма таҳлилий ахборот тайёрланади ва кўриб чиқиш учун:

Олдинги таҳрирга қаранг.

ишчи комиссияга — туман (шаҳар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлимлари томонидан;

(15-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига — Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармалари томонидан;

(15-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳайъатига — вазирликнинг марказий аппарати тегишли таркибий бўлинмаси томонидан;

(15-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

хўжалик бошқаруви органлари бошқарувига (коллегиал органга) — кўрсатиб ўтилган хўжалик бошқаруви органларининг марказий аппарати тегишли таркибий бўлинмалари томонидан киритилади.

16. Йиғма таҳлилий ахборотда касаначилик иш ўринларини ташкил этиш бўйича умумлаштирилган маълумотлардан ташқари:

параметрларни бажаришда қолоқликка йўл қўйган туманлар (шаҳарлар) ва корхоналар (иқтисодиёт тармоқлари) кўрсатилган ҳолда касаначиликни ривожлантириш ҳудудий ва тармоқ параметрларининг бажарилиши тўғрисидаги ахборот;

касаначилик иш ўринлари сони кўпайишини, шу жумладан мақсадли кредитлар ажратилишини таъминлаш бўйича туман, вилоят, тармоқ ва республика даражасида кўрилган чора-тадбирлар тўғрисидаги ахборот;

касаначилик иш ўринлари сони кўпайтирилишини таъминлаш, уларнинг самарадорлигини ошириш бўйича асосланган таклифлар;

ўзлари тасдиқлаган касаначилик иш ўринларини ташкил этиш дастурларини бажаришда жиддий қолоқликка йўл қўйган корхоналар тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлиши керак.

17. Ушбу Низомнинг 15-16-бандларига мувофиқ киритилган йиғма таҳлилий-ахборот касаначиликни ривожлантириш параметрларини бажаришда қолоқликка йўл қўйган раҳбар ва масъул ходимларнинг жавобгарлигини қонун ҳужжатларига мувофиқ белгилаган, шунингдек йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш чора-тадбирларини кўрган ҳолда кўриб чиқилади. Шу билан бирга, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари мажлисларида ишчи комиссиялар раҳбарларининг ҳисоботлари мажбурий тартибда эшитиб борилади.

18. Касаначиликни ривожлантириш ҳудудий параметрларининг бажарилиши ҳар чоракда Вазирлар Маҳкамасининг Иқтисодиёт ва ташқи иқтисодий алоқалар комплекси, касаначиликни ривожлантириш тармоқ параметрларининг бажарилиши —Вазирлар Маҳкамасининг тегишли Комплекси томонидан кўриб чиқилади.

20__йилда касаначиликни ривожлантириш параметрлари

Олдинги таҳрирга қаранг.

Корхона номи	‎	‎	‎
Юридик манзили	‎	‎	‎
Асосий маҳсулот тури	‎	‎	‎
ИФУТ коди	‎	ДБИБТ	‎
‎‎ I. Асосий кўрсаткичлар ‎‎
Т/р‎	Кўрсаткичлар номи		Кўрсаткич миқдори
1.‎	Йил бошидаги ҳолатига кўра касаначилар билан бирга жами ишловчилар, киши		‎
шу жумладан:
1.2.‎	Меҳнат шартномалари бўйича касаначилик иш ўринлари сони		‎
2.‎	20___ йилда яратиш назарда тутилаётган касаначилик иш ўринлари		‎
шу жумладан чораклар бўйича
2.1.‎	Биринчи чоракда		‎
2.2.‎	Иккинчи чоракда		‎
2.3.‎	Учинчи чоракда		‎
2.4.‎	Тўртинчи чоракда		‎
3.‎	20___ йилда касаначилар томонидан ишлаб чиқариладиган маҳсулотнинг прогноз ҳажми, млн сўм		‎
4.‎	Касаначилик иш ўринлари яратиш учун бир йилга ҳисобланган молиявий маблағларга бўлган прогноз эҳтиёж, млн сўм		‎
‎	шу жумладан эҳтиёжни қуйидагилар ҳисобига қоплаш назарда тутилмоқда:		‎
4.1.‎	корхоналарнинг ўз маблағлари		‎
4.2.‎	кредитларни жалб этиш		‎
4.3.‎	бошқа манбалар		‎
5.‎	20___ йил охирида меҳнат шартномалари бўйича касаначилик иш ўринларининг прогнози		‎
‎‎ II. Ишлаб чиқарилаётган маҳсулот тури ва касаначилик иш ўринлари сони ‎‎
Т/р	Ишлаб чиқарилаётган маҳсулот тури		Касаначилик иш ўринлари сони
1. 20__гача яратилган иш ўринларида
1.1.‎	‎‎‎		‎
1.2.‎	‎‎‎		‎
…‎	‎‎‎		‎
2. 20__ йилда яратилаётган иш ўринларида
2.1.‎	‎‎‎		‎
2.2.‎	‎‎‎		‎
…‎	‎‎‎		‎
‎	Жами:		‎
‎‎ Корхона раҳбари ______________________________________
‎	‎	^{(имзо)‎}	‎
Кадрлар бўлими бошлиғи _______________________________________
‎	‎	^{(имзо)‎}	‎
Туман (шаҳар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлими бошлиғи ‎______________________________________________________________
‎	‎	^{(имзо)‎}	‎

(1-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 июлдаги 307-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон)

Касаначиликни ривожлантиришнинг ҳудудий ва тармоқ параметрлари мониторингини олиб боришда ҳамда касаначилик иш ўринларини ҳисобга олишда давлат ва хўжалик бошқаруви, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, ишчи комиссиялар ва корхоналарнинг ўзаро ҳамкорлиги механизми

Олдинги таҳрирга қаранг.

Т/р	Ахборот берувчи орган (субъект)	Ахборот олиш манбаи	Ахборот мазмуни	Тақдим этиш муддатлари	Ахборот қаерга тақдим этилади
1.‎‏	Корхона	‎‏Кадрларни ҳисобга ‎олиш ва корхонанинг бухгалтерия ҳисоби	Ташкил этилган ва чиқиб кетган иш ўринлари ‎сони ( 1-Т)-шакл‎	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 3-куни‎	Туман (шаҳар) статистика бўлими‎
1.‎‏	Корхона	‎‏Кадрларни ҳисобга ‎олиш ва корхонанинг бухгалтерия ҳисоби	Корхона бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрлари бажарилиши тўғрисидаги маълумотлар‎	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 3-куни*	Вилоят (ҳудудий-минтақавий) даражадаги юқори ташкилот ‎(хўжалик бошқаруви органининг марказий аппарати — агар вилоят (ҳудудий-минтақавий) бўғин мавжуд бўлмаса)
2.‎‏	Туман (шаҳар) статистика бўлими	Меҳнат бўйича давлат статистика ҳисоботи	Яратилган ва тугаган иш ўринлари сони (1-Т шакл)	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 5-кунигача	Туман (шаҳар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлими
2.‎‏	Туман (шаҳар) статистика бўлими	Меҳнат бўйича давлат статистика ҳисоботи	Яратилган ва тугаган иш ўринлари сони (1-Т шакл)	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 5-кунигача	Вилоят (ҳудудий) статистика бошқармаси
3.‎	Туман (шаҳар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлими‎	Туман (шаҳар) статистика бўлими, шунингдек қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ўтказилган текширишлар натижалари‎	Касаначиликни ривожлантириш параметрлари бажарилиши тўғрисида йиғма таҳлилий маълумот‎	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 6- кунигача‎	Ишчи комиссия, Қорақалпоғистон ‎Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармалари
4.‎‏	Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармалари	Туман (шаҳар) Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлими, шунингдек қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ўтказилган текширишлар натижалари	Касаначиликни ривожлантириш бўйича параметрларнинг бажарилиши тўғрисидаги йиғма таҳлилий маълумотлар	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 7-кунигача	Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги
4.‎‏				Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 7-кунигача	Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари
5.‎	Вилоят (ҳудудий) статистика бошқармаси	Туман (шаҳар) статистика бўлимлари	Яратилган ва тугаган иш ўринлари сони (1-Т шакл)	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 7-кунигача	Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси
6.‎	Хўжалик бошқаруви органининг вилоят (ҳудудий, минтақавий) бўлинмаси	Бўйсунувчи корхоналар, бўйсунувчи корхоналарда ўтказилган ўрганишлар натижалари	Касаначиликни ривожлантириш бўйича параметрларнинг бажарилиши тўғрисидаги йиғма таҳлилий маълумотлар	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 7-кунигача	Юқори хўжалик бошқаруви органи марказий аппарати
7.‎	Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси	Меҳнат бўйича давлат статистика ҳисоботи	Яратилган ва тугаган иш ўринлари сони	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 8-кунигача	Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Иқтисодиёт ва молия, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги
8.‎	Юқори хўжалик бошқаруви органи марказий аппарати	Ҳудудий бўлинмалар ва бўйсунувчи корхоналар, бўйсунувчи корхоналарда ўтказилган ўрганишлар натижалари	Касаначиликни ривожлантириш бўйича параметрларнинг бажарилиши тўғрисидаги йиғма таҳлилий маълумотлар	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 8-кунигача	Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг комплекслари, Иқтисодиёт ва молия, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги
9.‎	Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги	Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармалари, Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси, хўжалик бошқаруви органлари, шунингдек қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ўтказилган текширишлар натижалари	Касаначиликни ривожлантириш бўйича параметрларнинг бажарилиши тўғрисидаги йиғма таҳлилий маълумотлар	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 9-кунигача	Вазирлар Маҳкамаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги
10.‎	Иқтисодиёт ва молия вазирлиги	Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси, хўжалик бошқаруви органлари	Касаначиликни ривожлантириш бўйича параметрларнинг бажарилиши тўғрисидаги таҳлилий маълумотлар	Ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 9-кунигача	Вазирлар Маҳкамаси

* Изоҳ. Корхона хўжалик бошқаруви органи таркибига кирган тақдирда.

(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 1 июлдаги 146-сон қарорига
2-ИЛОВА

НИЗОМ

I. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Йирик саноат корхоналари ва касаначиликни ривожлантириш асосида ишлаб чиқариш ва хизматлар ўртасида кооперацияни кенгайтиришни рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2006 йил 5 январдаги ПФ-3706-сон Фармонини амалга ошириш ҳақида» 2006 йил 11 январдаги 4-сон қарорига мувофиқ ташкил этилган Корхоналар ва уйда маҳсулот ишлаб чиқараётган ва хизматлар кўрсатаётган фуқаролар ўртасидаги кооперацияни мувофиқлаштириш, қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш бўйича ишчи комиссия (кейинги ўринларда «ишчи комиссия» деб аталади) фаолиятини тартибга солади.

2. Ишчи комиссия ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, Ўзбекистон Республикаси қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, бошқа қонун ҳужжатларига, шунингдек ушбу Низомга амал қилади.

3. Ишчи комиссиянинг таркибий сони камида 7 кишидан иборат бўлиши керак. Ишчи комиссиянинг шахсий таркиби туман (шаҳар) ҳокими томонидан тасдиқланади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ҳокимнинг иқтисодиёт ва тадбиркорлик масалалари бўйича биринчи ўринбосари ишчи комиссиянинг раиси, туман (шаҳар) аҳоли бандлигига кўмаклашиш марказининг директори эса раиснинг ўринбосари ҳисобланади.

(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 8 сентябрдаги 703-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 37-сон, 990-модда)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Туман (шаҳар) аҳоли бандлигига кўмаклашиш маркази ишчи комиссиянинг ишчи органи ҳисобланади.

(3-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 8 сентябрдаги 703-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 37-сон, 990-модда)

Ишчи комиссия таркибига:

Олдинги таҳрирга қаранг.

меҳнат органлари;

(3-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 13 мартдаги 130-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 15-сон, 249-модда)

Олдинги таҳрирга қаранг.

иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш бўлими;

(3-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 14 декабрдаги 777-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 14.12.2020 й., 09/20/777/1620-сон)

солиқ органлари;

статистика органлари;

«Маҳалла» жамғармаси вакиллари;

корхоналар раҳбарлари киритилади.

II. Ишчи комиссиянинг асосий вазифалари ва функциялари

4. Қуйидагилар ишчи комиссиянинг асосий вазифалари ҳисобланади:

янги касаначилик иш ўринларини, шу жумладан касаначиликдан фойдаланиш турларини кенгайтириш ҳисобига ташкил этиш учун мавжуд захираларни аниқлашда ва ишга солишда корхоналарга кўмаклашиш;

саноат корхоналари ва касаначилик ўртасида кооперацияни ривожлантириш, корхоналар буюртмалари бўйича уйида ишлайдиган фуқароларга асбоб-ускуналар, хом ашё, материаллар, бутловчи буюмлар ва ярим тайёр маҳсулотлар билан таъминлашнинг барқарор шароитларини, шунингдек ишлаб чиқарилган маҳсулотни топшириш ва иш ҳақи тўлаш кафолатларини яратиш бўйича масалаларни тезкорлик билан ҳал этиш;

туманлар (шаҳарлар) ҳудудларида жойлашган корхоналар бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрлари бажарилиши мониторингини амалга ошириш;

касаначиларга уларнинг ҳуқуқлари, кўрсатиб ўтилган ҳуқуқлар иш берувчи корхоналар томонидан бузилган тақдирда, ҳимоя қилинишини таъминлашда кўмаклашиш;

фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан узвий ўзаро ҳамкорликда касаначилик билан шуғулланишни хоҳловчи банд бўлмаган аҳоли сонини ва малакасини аниқлаш, шунингдек аҳолининг кўрсатиб ўтилган тоифаларини кейинчалик ишга жойлаштиришда кўмаклашиш.

5. Ишчи комиссия ўзига юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни амалга оширади:

вилоят (Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри), туман (шаҳар) даражасида аҳоли бандлигининг ҳудудий ва тармоқ дастурларига киритиш учун корхоналар бўйича янги касаначилик иш ўринлари параметрлари ишлаб чиқилишини ва тасдиқланишини ташкил этади;

корхоналар билан узвий ўзаро ҳамкорликда, банд бўлмаган аҳолини ишлаб чиқариш фаолиятига жалб этиш захираларини аниқлаш мақсадида ишлаб чиқаришнинг технологик жараёнларини ўрганиш ишларини ташкил этади;

туман (шаҳар) корхоналарида касаначилик иш ўринларини ташкил этиш ва кенгайтириш бўйича масалаларни кўриб чиқади ва тавсиялар киритади;

корхоналарнинг раҳбарлари ва мулкдорларига касаначиликдан фойдаланишнинг афзалликлари тўғрисида тушунтириш ишларини амалга оширади;

касаначилик билан шуғулланишни хоҳловчи, ишга жойлаштиришга муҳтож бўлган фуқароларни аниқлаш ишларини ташкил этади;

касаначилар меҳнатидан фойдаланиш жараёнида пайдо бўладиган шикоятлар ва низоли масалаларнинг кўриб чиқилишини ташкил этади.

III. Ишчи комиссиянинг ҳуқуқлари

6. Ишчи комиссия қуйидаги ҳуқуқларга эга:

Олдинги таҳрирга қаранг.

касаначиликни ташкил этиш ва ривожлантириш масалалари бўйича маълумотларни давлат ва хўжалик бошқаруви ҳудудий органларидан ҳамда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда сўраш ва олиш;

(6-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)

LexUZ шарҳи

Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги Қонуни.

тегишли корхоналар раҳбарларини таклиф этган ҳолда туман (шаҳар) корхоналари бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрларининг бажарилишини кўриб чиқиш;

корхоналар ҳамда уйида маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатишни амалга оширувчи фуқаролар ўртасида кооперацияни қўллаб-қувватлаш ва ривожлантиришни таъминлашга йўналтирилган таклифларни туман (шаҳар) ҳокимлигига киритиш.

IV. Ишчи комиссиянинг иш тартиби

7. Ишчи комиссия мажлислар ўтказишнинг ҳар чораклик жадвали асосида фаолият кўрсатади. Кейинги чорак учун мажлислар жадвали жорий чоракдаги охирги мажлисда шакллантирилади ва ишчи комиссия раиси томонидан тасдиқланади.

Ишчи комиссия мажлислари ҳар ойда камида бир марта ўтказилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

8. Ишчи комиссия мажлисида кўриб чиқиш учун масалаларни ва ҳужжатларни тайёрлаш туман (шаҳар) аҳоли бандлигига кўмаклашиш марказлари, солиқ органлари, шунингдек корхоналар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан амалга оширилади.

(8-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 8 сентябрдаги 703-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 37-сон, 990-модда)

9. Ишчи комиссия қарори унинг учун ишчи комиссия аъзоларининг камида ярми овоз берган тақдирда ваколатли ҳисобланади.

10. Ишчи комиссия қарори протокол билан расмийлаштирилади.

11. Ишчи комиссия ҳужжатларини юритиш ишчи комиссия раисининг ўринбосари томонидан амалга оширилади.

12. Ишчи комиссия ҳар ойда ўз фаолияти тўғрисида туман (шаҳар) ҳокимига, шунингдек ҳар чоракда туман (шаҳар) бўйича касаначиликни ривожлантириш параметрларининг бажарилиши тўғрисида — вилоят ҳокимлигига (Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, Тошкент шаҳар ҳокимлигига) ҳисобот беради.

Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 1 июлдаги 146-сон қарорига
3-ИЛОВА

Корхоналарнинг буюртмалари бўйича маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш учун касаначиларга асбоб-ускуналар ва анжомлар бериш тартиби тўғрисида

НИЗОМ

I. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Йирик саноат корхоналари билан касаначиликни ривожлантириш асосидаги ишлаб чиқариш ва хизматлар ўртасида кооперацияни кенгайтиришни рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2006 йил 5 январдаги ПФ-3706-сон Фармонини амалга ошириш ҳақида» 2006 йил 11 январдаги 4-сон қарори билан тасдиқланган Касаначилик тўғрисидаги Низомга мувофиқ ишлаб чиқилган ҳамда касаначиларга корхоналарнинг буюртмалари бўйича маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш учун асбоб-ускуналар ва анжомлар бериш тартибини белгилайди.

2. Меҳнат шартномасига мувофиқ иш берувчининг буюртмасини бажариш учун зарур бўлган асбоб-ускуналар ва анжомлар (кейинги ўринларда мол-мулк деб аталади) касаначига бепул фойдаланиш учун ёки ижарага, шу жумладан молиявий лизингга берилиши мумкин.

3. Касаначилик шароитларида бепул фойдаланишга, ижарага, молиявий лизингга ва фойдаланишга ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ рўйхат бўйича куч, энергияни кўп талаб қиладиган ва техник жиҳатдан мураккаб бўлган асбоб-ускуналар, шунингдек махсус техника хавфсизлигига риоя этишни талаб қиладиган, касаначилик шароитларида назорат қилиниши мумкин бўлмаган хавфли кимёвий компонентлар берилиши мумкин эмас.

4. Мол-мулк касаначига ёзма равишда тузилган тўлиқ шахсий моддий жавобгарлик тўғрисидаги шартнома асосида, юк ҳужжати (кейинги ўринларда юк ҳужжати деб аталади) бўйича берилади.

Мол-мулкни бепул фойдаланишга беришда ходим билан ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ шакл бўйича тўлиқ шахсий жавобгарлик тўғрисида шартнома тузилади.

Мол-мулкни ижарага, шу жумладан молиявий ижарага беришда ходим билан ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ шакл бўйича мулк ижараси шартномаси (ижара шартномаси) тузилади.

5. Меҳнат шартномасида белгиланган топшириқни бажариш учун корхонадан ижарага ёки бепул фойдаланишга олинган мол-мулкни қўллаган ҳолда касаначи томонидан ишлаб чиқарилган маҳсулотлар (товарлар, кўрсатилган хизматлар) корхонанинг мулки ҳисобланади.

6. Иш берувчининг буюртмаси бўйича ишларни бажариш учун касаначига берилган мол-мулк бухгалтерия ҳисоби тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ ҳисобга олиниши керак.

7. Мол-мулкни касаначига беришда корхона белгиланган тартибда мол-мулкдан фойдаланиш ва техника хавфсизлиги қоидалари бўйича тушунтиришлар ўтказади. Тушунтиришлар бевосита корхонада ўтказилиши мумкин.

II. Мол-мулкни касаначига бепул фойдаланиш учун бериш

8. Мол-мулк касаначига бепул фойдаланиш учун меҳнат шартномасида белгиланган ишларни бажариш (хизматлар кўрсатиш) муддатига берилади.

9. Касаначига бепул фойдаланиш учун меҳнат шартномасига мувофиқ топшириқни бажариш учун зарур бўлган мол-мулк берилади. Юк ҳужжати касаначи томонидан мол-мулкдан фойдаланиш ҳуқуқини белгилайдиган ҳужжат ҳисобланади.

Мол-мулк унинг ишларни бажариш учун зарур бўлган барча анжомлари билан бирга берилади. Мол-мулк ҳужжатлари (техник паспорт, сифат сертификати ва бошқалар) иш берувчида қолади.

Корхона касаначига мол-мулкни меҳнат шартномаси шартларига, ишлаб чиқариш топшириғига ва мол-мулкдан фойдаланиш мақсадига мувофиқ бўлган ҳолатда бериши шарт.

10. Касаначига бепул фойдаланиш учун бериладиган катта ҳажмли мол-мулк корхона томонидан касаначи ишларни бевосита амалга оширадиган жойигача етказиб берилади. Касаначига бепул фойдаланиш учун бериладиган кичик ҳажмли анжомлар касаначи томонидан касаначилик амалга ошириладиган жойгача етказиб берилиши мумкин.

Мол-мулкни ундан фойдаланиб бўлингандан кейин олиб кетиш корхона ҳисобидан амалга оширилади.

11. Корхона асбоб-ускуналарни касаначи томонидан ишлар бевосита бажариладиган жойда ўрнатишни, ишга туширишни ва синашни амалга оширади, сўнгра ушбу асбоб-ускуналар касаначига юк ҳужжати бўйича берилади.

12. Корхона асбоб-ускуналарни жорий профилактика қилишни, созлашни, тартибга солишни, у касаначининг айбисиз ишдан чиққан тақдирда эса — уни таъмирлашни ёки алмаштиришни амалга оширади.

Касаначи зарур малакага эга бўлган тақдирда унинг асбоб-ускунани мустақил равишда созлашига, тартибга солишига рухсат этилади.

13. Асбоб-ускунанинг касаначининг айбисиз ишдан чиқиши (синиши) сабабли ишдан тўхтаб қолган тақдирда унга ўртача иш ҳақи миқдорида пул тўланади.

Асбоб-ускуна касаначининг айби билан ишдан чиққан (синганлиги) сабабли касаначининг иши тўхтаб қолганда унга ҳақ тўланмайди.

14. Меҳнат шартномасининг амал қилиш муддати тугагандан сўнг ёки асбоб-ускунани алмаштиришни талаб қиладиган топшириқ ўзгарган тақдирда касаначига бепул фойдаланиш учун берилган мол-мулк юк ҳужжати бўйича корхонага қайтарилади.

III. Мол-мулкни касаначига ижарага бериш

15. Корхона томонидан мол-мулкни касаначига ижарага бериш вақтинчалик фойдаланиш учун тўлов асосида, меҳнат шартномасида белгиланган муддатга амалга оширилади.

Касаначига ижарага берилган мол-мулкнинг меҳнат шартномасига мувофиқ сотиб олинишига йўл қўйилмайди.

Касаначига меҳнат шартномасига мувофиқ ижарага берилган мол-мулк қайта ижарага (субижарага) берилиши мумкин эмас.

16. Касаначи корхона томонидан ўзига берилган мол-мулкдан меҳнат шартномасида белгиланган ишлаб чиқариш топшириғига қатъий мувофиқ равишда фойдаланиши шарт.

17. Касаначи меҳнат шартномасида белгиланган топшириқ бажарилгандан кейин ўзига ижарага берилган мол-мулкни қўллаган ҳолда шартномавий нархлар бўйича сотиш учун маҳсулот ишлаб чиқариши мумкин. Касаначига корхона томонидан меҳнат шартномасига мувофиқ топшириқни бажариш учун берилган хом ашё, материаллар ва ярим тайёр маҳсулотлардан касаначи томонидан шартномавий нархлар бўйича сотиладиган маҳсулот ишлаб чиқариш учун фойдаланиш мумкин эмас.

18. Меҳнат шартномасига мувофиқ касаначига берилган мол-мулкни касаначининг бевосита иш жойигача етказиб бериш ва фойдаланиб бўлингандан кейин олиб кетиш, ўрнатиш ва ишга қўшиш, жорий профилактика қилиш, созлаш ва таъмирлаш (шу жумладан мукаммал таъмирлаш), агар мулк ижараси шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, корхона томонидан амалга оширилади.

19. Меҳнат шартномасининг амал қилиши тугагандан кейин ёки ижарага берилган мол-мулк таркибини ўзгартиришни талаб қиладиган буюртма ўзгарган тақдирда ушбу мол-мулк корхонага қайтарилади.

Бу ҳолда мулк ижараси шартномасининг амал қилиши ё тўхтатилади ёхуд унга тегишли ўзгартиришлар киритилади.

20. Мол-мулкни касаначига лизинг шартлари бўйича бериш тартиби Фуқаролик кодексига ва «Лизинг тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ белгиланади

IV. Якунловчи қоидалар

21. Касаначилар ва корхона ўртасида келиб чиқадиган низолар суд тартибида кўриб чиқилади.

Корхоналарнинг буюртмалари бўйича маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш учун касаначиларга асбоб-ускуналар ва анжомлар бериш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА

Касаначилик шароитларида фойдаланишга йўл қўйилмайдиган асбоб-ускуналар, хом ашё, материаллар ва маҳсулотлар

РЎЙХАТИ

1. Қуйидагилар:

ГОСТ 12.01.007-76 бўйича хавфлиликнинг I—III классларига мансуб бўлган зарарли кимёвий моддалар ажралиб чиқишининг;

ионлаштирувчи нурланишларнинг;

радиоактив нурланишнинг;

лазерли нурланишнинг (оптик ва квантли генераторлар), санитария нормаларидан ортиқ диапазонли электромагнит энергияларнинг;

санитария нормаларидан ортиқ тебраниш ва шовқиннинг;

атроф муҳитнинг санитария нормаларидан ортиқ юқори ёки паст ҳароратининг;

санитария нормаларидан ортиқ ультрабинафша нурланишнинг;

ультратовушнинг манбаи ҳисобланадиган асбоб-ускуналар ва анжомлар.

2. Портлаш хавфига эга бўлган асбоб-ускуналар ва анжомлар:

Цельсий бўйича 115 даражадан юқори ҳароратда босим таъсирида ёки 0,07 МП босимда қайнаш ҳароратидан ортиқ ҳароратли суюқлик идишлари;

0,07 МПдан ортиқ босим таъсирида сиқилган, суюлтирилган ёки эритилган газларни ташиш ва сақлаш учун мўлжалланган баллонлар;

буғларининг босими Цельсий бўйича 50 даража ҳароратда 0,07 МП босимдан ошадиган суюлтирилган газларни ташиш учун цистерналар, бочкалар;

улардаги 0,07 МПдан юқори босим уларнинг тарқалиши учун вақти-вақти билан шароит яратадиган сиқилган, суюлтирилган газларни, суюқликларни ва сочилувчан жисмларни ташиш ва сақлаш учун цистерналар, идишлар ва бошқа сиғимлар;

0,07 МПдан юқори ишчи босимга эга бўлган буғқозонлар, автоном буғли иситгичлар ва экономайзерлар, Цельсий бўйича 115 даражадан ортиқ сув ҳароратига эга бўлган сув иситиш қозонлари ва автоном экономайзерлар.

3. Саноат кўламида дон янчиш ва омихта озуқалар тайёрлаш бўйича асбоб-ускуналар ва анжомлар.

4. Энергияни кўп талаб қиладиган асбоб-ускуналар:

380 вольтдан ортиқ ишчи кучланишга эга бўлган асбоб-ускуналар (220 вольтдан ортиқ кучланишда ишлайдиган асбоб-ускуналар электр хавфсизлиги қоидалари талабларига риоя қилган ҳолда ўрнатилиши керак);

ҳар соатда 1 куб метрдан ортиқ сув истеъмол қиладиган асбоб-ускуналар.

5. Қуйидагилар:

ГОСТ 12.01.007-76 бўйича хавфлиликнинг I—III классларига мансуб бўлган кимёвий моддаларнинг токсик хоссаларига эга бўлган;

табиий радионуклидлар концентрациясининг чекланган йўл қўйиладиган нормаларидан ортиқча бўлган;

«Осон алангаланадиган суюқ моддалар» тоифасига мансуб бўлган хом ашё, материаллар ва маҳсулотлар;

суюқ хлор, аммиак, селитра, карбомид, аммофос, метонал, синил кислотаси, цианидлар, нитроакрил кислотаси.

6. Барча тур ва номлардаги пестицидлар, гербицидлар ва прекурсорлар.

7. Чарм ва мўйна хом ашёси (тўлиқ ишлов берилган ва тикишга тайёр бўлганлардан ташқари).

8. Асбест ва таркибида асбест бўлган материаллар.

9. Уларни ишлаб чиқиш, ишлаб чиқариш, ташиш, сақлаш ва реализация қилиш бўйича фаолият белгиланган тартибда лицензияланадиган бошқа моддалар, материаллар, хом ашё ва улардан тайёрланган буюмлар.

Корхоналарнинг буюртмалари бўйича маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш учун касаначиларга асбоб-ускуналар ва анжомлар бериш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА

Корхона томонидан касаначига бепул фойдаланиш учун берилган асбоб-ускуналар ва анжомлар юзасидан тўлиқ шахсий моддий жавобгарлик тўғрисида
НАМУНАВИЙ ШАРТНОМА

‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
_____________ шаҳри			‎	20__ йил «__» __________
‎‎ ‎ ‎Кейинги ўринларда «корхона» деб аталадиган ___________________________ ‎‎___________________________________________________________________
^{(корхонанинг номи)}
номидан Устав (Низом) асосида иш кўрадиган ___________________________ ‎______________________________________________________ бир томондан
^{(жавобгар шахснинг Ф.И.О. ва лавозими)}
ва касаначи ________________________________________________________
^{(касаначининг Ф.И.О.)}
иккинчи томондан, 20__ йил «___» __________даги ___-сон меҳнат шартномасига мувофиқ корхона буюртманомаси бўйича ишларнинг касаначи томонидан бажарилишини таъминлаш мақсадида, касаначига корхона томонидан бепул фойдаланиш учун берилган асбоб-ускуналар ва анжомлар (кейинги ўринларда «мол-мулк» деб аталади) юзасидан тўлиқ шахсий жавобгарлик ҳақидаги ушбу шартномани қуйидагилар тўғрисида тузишди: ‎‎1. Корхона ______________________________________________________ ни
^{(ишлаб чиқариладиган маҳсулот, кўрсатиладиган хизматлар тури)}
‎‎ишлаб чиқариш бўйича корхона буюртмасига доир ишларни бажариш учун касаначига тўлиқ шахсий моддий жавобгарлик остида қуйидаги мол-мулкни бепул фойдаланишга беради:
Т/р	Номи	Миқдори, та	Инвентарь №	Берилган кундаги баланс қиймати	Мол-мулк берилаётган муддат	Изоҳлар
1.‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
2.‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
3.‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
...‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
‎2. Касаначи ўзига берилган мол-мулкнинг сақланишини таъминлаш юзасидан тўлиқ шахсий жавобгарликни зиммасига қабул қилади ва қуйидаги мажбуриятларни олади: ‎олинган мол-мулкни тўлиқ сақлаш, уни ишга тайёр ҳолатда сақлаш, мол-мулкнинг бузилиши ва ўғирланишининг олдини олиш чора-тадбирларини кўриш; ‎корхонани мол-мулкнинг сақланишига риоя қилинмаслиги ҳолларидан, хоналарнинг қониқарсиз ҳолати, иқлим шароитлари, табиий офатлар ва бошқа ҳодисалар оқибатида яроқсизланиши тўғрисида ўз вақтида огоҳлантириш; ‎корхонанинг биринчи талаби бўйича ўзига берилган мол-мулкнинг ҳолати тўғрисида ахборот тақдим этиш, корхона вакилларини ушбу мол-мулк ўрнатилган хонага, шу жумладан уй-жой биноларига киритиш; ‎ўзига берилган мол-мулкдан фойдаланишнинг техник шартларига ва меҳнат шартномасига, шунингдек корхона буюртмасига қатъий мувофиқ ҳолда фойдаланиш. ‎ ‎3. Корхона, мол-мулкни касаначининг тўлиқ шахсий моддий жавобгарлиги остида берган ҳолда, зиммасига қуйидаги мажбуриятларни олади: ‎касаначига берилган мол-мулк тўғрисидаги барча зарур маълумотларни (фойдаланиш, ташиш, сақлаш ва шу кабилар бўйича йўриқномани) тақдим этиш; ‎техника хавфсизлиги бўйича йўл-йўриқлар бериш; ‎касаначини мол-мулкни тўлиқ шахсий моддий жавобгарлик остида бериш вақтида корхона ва касаначи ўртасидаги муносабатларни тартибга солувчи зарур норматив ҳужжатлар, мол-мулк касаначи айби билан бузилган, яроқсизланган ёки ўғирланган тақдирда зарарни қоплаш шартлари ва тартиби билан таништириш. ‎ ‎4. Берилган мол-мулк касаначининг айби билан бузилганлиги, яроқсизланганлиги, ўғирланганлиги сабабли корхонага моддий зарар етказилган тақдирда ёки мол-мулкдан белгиланган мақсадда фойдаланилмаганда етказилган зарарни қоплаш харажатлари қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда касаначи ҳисобидан амалга оширилади. ‎ ‎5. Моддий зарар етказишда касаначининг айби бўлмаганда (зарар табиий офат, ёнғин ва шу кабилар туфайли етказилганда) касаначи моддий жавобгар бўлмайди. ‎‎6. Ҳар йили касаначи иштирокида унинг тўлиқ шахсий моддий жавобгарлиги остида берилган мол-мулк хатловдан ўтказилади ва қайта баҳоланади. ‎ ‎7. Корхона ва касаначи ўртасидаги ушбу шартнома билан тартибга солинмаган моддий жавобгарлик бўйича ўзаро муносабатлар қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади. ‎ ‎8. Ушбу шартномадан келиб чиқадиган низолар суд тартибида кўриб чиқилади. ‎Ушбу шартноманинг амал қилиш муддати мол-мулкдан бепул фойдаланишнинг меҳнат шартномасида белгиланган бутун даврига татбиқ этилади. ‎Бошланиши: 200__ йил «___» ____________ ‎Тугалланиши: 200__ йил «___» ___________ ‎Шартнома бир хил юридик кучга эга бўлган икки нусхада, томонларнинг ҳар бири учун бир нусхадан тузилди.
‎	‎‎ Томонларнинг юридик манзиллари: ‎ ‎Корхона: _______________________________________________ Касаначи: ______________________________________________
‎	‎	^{(уй манзили)}				‎
‎	‎‎ Паспорти: серияси ____________ номери _________________________, ‎___________________________________________ томонидан берилган.
‎	Томонларнинг имзолари: ‎Корхона‎‎			‎	‎ ‎Касаначи

Корхоналарнинг буюртмалари бўйича маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш учун касаначиларга асбоб-ускуналар ва анжомлар бериш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА

Корхона буюртмасига мувофиқ ишларни бажариш учун мўлжалланган асбоб-ускуналар ва анжомларни касаначилар томонидан мулк ижарасига (ижарага) олиш юзасидан
НАМУНАВИЙ ШАРТНОМА

‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
_________________ шаҳри‎‎			‎	20__ йил «___» __________
‎‎ ‎ Кейинги ўринларда «корхона» деб аталадиган ___________________________ ‎‎___________________________________________________________________
^{(корхонанинг номи)}
номидан Устав (Низом) асосида иш кўрадиган ___________________________ ______________________________________________________ бир томондан
^{‎‎(жавобгар шахснинг Ф.И.О. ва лавозими)}
ва касаначи ________________________________________________________,
^{(касаначининг Ф.И.О.)}
иккинчи томондан ушбу шартномани қуйидагилар тўғрисида тузишди: ‎ ‎1. Корхона корхонага тегишли қуйидаги асбоб-ускуналар ва анжомларни (кейинги ўринларда «мол-мулк» деб аталади) фойдаланиш учун беради, касаначи қабул қилиб олади:
Т/р	Номи	Миқдори, та	Инвентарь №	Берилган кундаги баланс қиймати	Мол-мулк берилаётган муддат	Изоҳлар
1.‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
2.‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
3.‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
...‎	‎	‎	‎	‎	‎	‎
Жами ижарага кўрсатиб ўтилган мол-мулк умумий суммаси _______________ ‎____________________________________________ сўм миқдорида берилади.
^{(сўз билан)}
2. Кўрсатиб ўтилган мол-мулк касаначи томонидан 20__ йил «___» ________даги ___-сон меҳнат шартномасига мувофиқ ишларни бажариш юзасидан корхона буюртмаси бўйича қуйидаги ___________________________________________________________________ ‎маҳсулотлар (товарлар, хизматлар)ни ишлаб чиқариш учун фойдаланилади. ‎Корхонанинг меҳнат шартномаси ва ишлаб чиқариш топшириғида белгиланган буюртмаси тўлиқ бажарилганда касаначи ўзига берилган мол-мулкдан шартнома нархларида сотиш учун бошқа маҳсулотни ишлаб чиқариш мақсадида фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлади. Бунда корхона кўрсатиб ўтилган маҳсулотни сотиб олишда устунлик ҳуқуқини олади. ‎‎3. Мол-мулк ушбу шартнома имзоланган вақтдан бошлаб ижарага берилган ҳисобланади. ‎ ‎4. Касаначи илова қилинаётган ҳисоб-китоблар бўйича йилига умумий суммаси ___________________________________________ сўм миқдоридаги
‎	‎	^{‎‎(сўз билан) ‎}		‎	‎	‎
ижара ҳақини ўз вақтида тўлаш мажбуриятини олади. ‎Ижара ҳақи корхонанинг ҳисоб рақамига ҳар чоракда тенг улушларда (чоракдан кейинги ойнинг ___ кунидан кечикмай) ўтказилади. ‎Тўловнинг бир ойдан ортиқ муддатга кечиктирилганлиги учун касаначи навбатдаги тўлов суммасининг ___ фоизи миқдорида жарима тўлайди. ‎ ‎5. Ижара ҳақи миқдори томонларнинг келишувига кўра ___ йилда бир марта ўзгартирилиши мумкин. Марказлаштирилган тартибда белгиланадиган нархлар ва тарифлар ўзгарган тақдирда ижара ҳақи миқдорлари томонлардан бирининг талабига кўра муддатидан олдин қайта кўриб чиқилиши мумкин. ‎ ‎6. Корхона мол-мулкни ундан зарур даражада фойдаланиш имконини берадиган ҳолатда топширади. ‎ ‎7. Касаначи: ‎а) корхонанинг маҳсулотлар (товарлар, ишлар)ни ишлаб чиқариш юзасидан буюртмасини меҳнат шартномасида ёки ишлаб чиқариш топшириғида белгиланган ҳажмдан кам бўлмаган ҳажмда тўлиқ ишлаб чиқариш; ‎б) ижарага олинган мол-мулкдан корхона буюртмасига кўра ишларни бажариш учун мўлжалланган мақсадлар учун фойдаланиш; ‎в) мол-мулкни тўлиқ ишга тайёр ҳолатда сақлаш мажбуриятини олади. ‎ ‎8. Касаначи ижарага олинган мол-мулкнинг бузилганлиги учун жавоб беради. ‎ ‎9. Мулк ижараси шартномаси тўхтатилганда касаначи мол-мулкни корхонага қайси ҳолатда олган бўлса, нормал эскиришини ҳисобга олган ҳолда, ўша ҳолатда қайтариши шарт. ‎Агар касаначи ижарага олинган мол-мулкни қайтармаган бўлса ёхуд ўз вақтида қайтармаса корхона муддати ўтказиб юборилган вақт учун мол-мулкдан фойдаланганлик учун ҳақ тўлашни талаб қилишга ҳақлидир. Кўрсатиб ўтилган тўлов корхонага етказилган зарарни қопламаган тақдирда корхона зарарни қоплашни талаб қилиши мумкин. ‎ ‎10. Шартнома шартлари томонларнинг келишувига кўра ўзгартирилиши, бекор қилиниши ва тўхтатилиши мумкин. ‎Бошқа томон шартнома шартларини бузган тақдирда томонлардан бирининг талабига биноан шартнома суд қарорига кўра ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин. ‎ ‎11. Ижарага олинган мол-мулк яна ижарага (субижарага) берилиши мумкин эмас. ‎ ‎12. Шартнома бўйича мажбуриятлар бажарилмаганлиги ёки зарур даражада бажарилмаганлиги, шартноманинг бир томонлама ўзгартирилганлиги ёки бекор қилинганлиги учун томонлар етказилган зарарни, шу жумладан бой берилган фойдани амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ қоплайдилар (ушбу шартномада назарда тутилган жарима санкцияларидан ташқари). ‎ ‎13. Томонларнинг ушбу шартнома билан тартибга солинмаган ўзаро муносабатлари қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади. ‎ ‎14. Ушбу шартномадан келиб чиқадиган низолар суд тартибида кўриб чиқилади. ‎ ‎15. Ижара муддати ___ йил этиб белгиланади. ‎ ‎16. Ушбу шартнома бир хил юридик кучга эга бўлган икки нусхада, томонларнинг ҳар бири учун бир нусхадан тузилди.
‎	‎‎ Томонларнинг юридик манзиллари: Корхона: _______________________________________________ Касаначи: __________________________________________________
‎	‎	^{(уй манзили)}				‎
‎	‎‎ Паспорти: серияси ______________ номери ________________________, ‎____________________________________________ томонидан берилган.
‎	Томонларнинг имзолари: ‎Корхона‎‎			‎	‎ Касаначи

Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 1 июлдаги 146-сон қарорига
4-ИЛОВА

Касаначининг уйида ёки ўзига тегишли бошқа жойларда ишлаб чиқариш топшириғини бажариши билан боғлиқ харажатларини қоплаш тартиби тўғрисида

НИЗОМ

I. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Йирик саноат корхоналари билан касаначиликни ривожлантириш асосидаги ишлаб чиқариш ва хизматлар ўртасида кооперацияни кенгайтиришни рағбатлантириш чора-тадбирлари ҳақида» 2006 йил 5 январдаги ПФ-3706-сон Фармонини амалга ошириш тўғрисида» 2006 йил 11 январдаги 4-сон қарорига мувофиқ ишлаб чиқилган ва касаначининг уйида ёки унга тегишли бўлган бошқа биноларда ишлаб чиқариш топшириғини бажариши билан боғлиқ харажатларини қоплаш шартлари ҳамда тартибини белгилайди.

2. Касаначининг ўз меҳнат мажбуриятларини ва иш берувчининг ишлаб чиқариш топшириқларини бажариши билан боғлиқ харажатларини қоплаш Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексига мувофиқ амалга оширилади.

3. Касаначининг:

меҳнат мажбуриятларини ва иш берувчининг ишлаб чиқариш топшириқларини бажариш учун меҳнат шартномасига мувофиқ касаначига тегишли бўлган мол-мулкининг эскиришига;

ишлаб чиқариш топшириғини бажариш учун сарфланган электр энергиясига;

агар меҳнат мажбуриятларини бажариш жараёнида анча миқдорда совуқ ва/ёки иссиқ сувдан фойдаланиш талаб қилинса, совуқ ва/ёки иссиқ сувга;

ишлаб чиқариш топшириғини бажариш учун фойдаланилган табиий газга;

агар касаначининг функционал вазифалари меҳнат қуроли сифатида алоқа воситаларидан фойдаланишни назарда тутса — телефон ва почта алоқасига;

касаначи томонидан хом ашё, материаллар, ярим тайёр маҳсулотларни ва тайёр маҳсулотларни ташиш билан боғлиқ транспорт харажатларига қилган харажатлари қопланиши керак.

4. Касаначининг харажатларини қоплаш миқдори ҳамда уни аниқлаш тартиби корхона ва касаначи ўртасида тузилган шартномада кўрсатилади.

Касаначининг ушбу Низомда назарда тутилган харажатларининг ҳар бир қопланиши корхонанинг раҳбари (бош бухгалтери) ва касаначи томонидан имзоланган тегишли далолатнома билан расмийлаштирилади.

5. Корхонанинг касаначи харажатларини қоплашга харажатлари «Давр харажатлари»га киритилади ва корхона маҳсулоти таннархига қўшилади.

6. Касаначиларнинг меҳнат мажбуриятларини ва иш берувчининг ишлаб чиқариш топшириқларини бажариши билан боғлиқ харажатларини қоплашнинг бухгалтерия ҳисоби бухгалтерия ҳисобининг миллий стандартларига мувофиқ амалга оширилади.

7. Касаначининг ўз меҳнат мажбуриятларини ва иш берувчининг ишлаб чиқариш топшириқларини бажариши билан боғлиқ харажатларининг ўз вақтида ва тўғри қопланиши учун жавобгарлик корхонанинг раҳбари ва бош бухгалтерига юкланади.

II. Касаначининг меҳнат жараёнида фойдаланиладиган мол-мулки эскиришини қоплаш

8. Касаначи томонидан иш берувчининг ишлаб чиқариш топшириғини бажариш жараёнида доимий ва бевосита анжомлари, асбоб-ускуналари, транспорти ва бошқа мол-мулкининг эскириши қопланиши керак.

Касаначининг ишлари амалга ошириладиган бинолар ва хоналар, шунингдек мебеллар ва кам қийматли мол-мулкларнинг эскириши қопланмайди.

9. Мол-мулкнинг эскиришини қоплаш миқдори унинг меҳнат шартномасини тузиш вақтидаги баҳолаш қийматидан ва мол-мулкнинг ушбу тури учун қонун ҳужжатларига мувофиқ белгиланган йиллик эскириш ажратмалари миқдоридан келиб чиққан ҳолда аниқланади.

Илгари истеъмолда бўлган мол-мулкнинг баҳолаш қиймати меҳнат шартномаси тузиш вақтида унинг эскирганлигини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.

Баҳолаш қийматини аниқлашни соддалаштириш мақсадида ана шундай асбоб-ускуналарнинг жорий бозор қийматидан ва мол-мулкнинг сотиб олинган (ёки ишлаб чиқарилган санаси) вақтидан бошлаб меҳнат шартномаси тузилган вақтгача бўлган даврда ундан фойдаланиш муддатларидан келиб чиққан ҳолда эскириши ажратмаларнинг белгиланган нормалари қўлланилишига йўл қўйилади.

LexUZ шарҳи

Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2008 йил 24 апрелдаги ПҚ-843-сон қарори билан тасдиқланган Баҳоловчи ташкилотлар ва баҳоловчилар тўғрисидаги низом.

10. Мол-мулкнинг эскиришини қоплаш меҳнат шартномасига мувофиқ камида ҳар 3 ойда амалга оширилади.

III. Электр энергияси, совуқ ва/ёки иссиқ сув, табиий газ ва алоқа воситалари харажатларини қоплаш

11. Электр энергияси харажатларини қоплаш миқдори меҳнат фаолияти жараёнида касаначи томонидан фойдаланиладиган асбоб-ускунанинг энергия сарф қилиши (қуввати)дан, маҳсулот бирлигини ишлаб чиқариш (хизматлар кўрсатиш учун) ушбу асбоб-ускунадан фойдаланишнинг норматив вақтидан, шунингдек касаначининг меҳнат фаолияти амалга ошириладиган жойда аҳоли учун электр энергиясига белгиланган тарифлардан келиб чиққан ҳолда аниқланади.

Маҳсулот бирлигини ишлаб чиқариш учун энергиясига харажатларини қоплаш миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланади:

В_(сўм) = Σ (М_i(кВт/с) * ВР_{i(норма)}) * Тариф_(сўм), бунда:

В_(сўм) — ишлаб чиқарилган маҳсулот бирлиги (кўрсатилган хизматлар) учун қоплаш миқдори;

Σ — электр энергиясига харажатларни қоплаш миқдорини аниқлашда маҳсулот бирлигини ишлаб чиқариш (хизматлар кўрсатиш) учун зарур бўлган, электр истеъмол қиладиган асбоб-ускунанинг қуввати ва ундан фойдаланиш норматив вақтининг алоҳида-алоҳида ҳисобга олинишини кўрсатувчи сумма белгиси;

М_i(кВт/с) — маҳсулот бирлигини ишлаб чиқариш учун фойдаланиладиган электр энергияси истеъмол қилувчи асбоб-ускунанинг қуввати;

ВР_{i(норма)} — электр энергияси истеъмол қилувчи асбоб-ускунадан фойдаланишнинг норматив вақти;

Тариф_(сўм) — электр энергияси учун тўловнинг аҳоли учун белгиланган тарифи.

12. Касаначининг иш жойини ёритиш учун фойдаланиладиган электр энергияси тўлови учун харажатлари ҳам қопланиши керак.

13. Бир ойдаги электр энергияси учун харажатларни қоплаш миқдори иш берувчи томонидан касаначидан қабул қилиб олинган барча буюмларни ишлаб чиқариш учун электр энергияси харажатларини ва бир ой учун ҳисобланган иш жойини ёритиш учун электр энергияси харажатлари қийматини жамлаш йўли билан аниқланади.

14. Ишлаб чиқариш топшириғини бажариш жараёнида касаначи томонидан фойдаланиладиган сув учун харажатлар технологик операцияларни (буюмларни ювиш, тозалаш ва шу кабиларни) амалга ошириш учун сув сарфининг техник нормативларидан ҳамда мазкур жойдаги аҳоли учун белгиланган совуқ ва/ёки иссиқ сувдан фойдаланиш тарифидан келиб чиққан ҳолда аниқланади.

15. Газ учун харажатлар касаначи томонидан ишлаб чиқариладиган маҳсулот бирлиги ҳисобида, иссиқлик энергияси ишлаб чиқариш учун газ сарфининг техник нормаларидан ва аҳолига газ етказиб бериш тарифидан келиб чиққан ҳолда аниқланади.

16. Хонани иситиш учун фойдаланиладиган иссиқлик энергияси харажатлари қопланмайди.

17. Алоқа воситалари харажатларини қоплаш касаначининг функционал вазифалари ишлаб чиқаришнинг асосий воситаси сифатида уй телефонидан ва телефон алоқасининг рақамли каналларидан ва/ёки мунтазам равишдаги почта ва телеграф жўнатмаларидан фойдаланиш билан бевосита ва доимий боғлиқ бўлган тақдирда амалга оширилади.

18. Касаначининг алоқа воситалари харажатларини қоплаш миқдори ишлаб чиқариш топшириғини бажариш учун зарур бўлган телефон орқали боғланишларининг норматив ҳажми (вақти)дан ва телефон алоқаси тарифларидан, шунингдек алоқа хизматлари тўлови тўғрисидаги квитанциялар билан тасдиқланган почта ва телеграф жўнатмаларининг ҳақиқий қийматидан келиб чиққан ҳолда аниқланади. Телефон орқали боғланишнинг норматив ҳажмини (вақтини) белгилаш иш берувчи томонидан амалга оширилади.

19. Касаначининг Интернет тармоғига уланиш ва ундан фойдаланиш харажатлари қопланмайди.

Касаначининг функционал вазифалари Интернет тармоғидан доимий фойдаланиш билан боғлиқ бўлган тақдирда касаначининг Интернет тармоғига уланиши ва Интернет тармоғидан фойдаланиш норматив вақтини белгилаш иш берувчи томонидан амалга оширилади.

20. Ишлаб чиқариш топшириғини бажариш учун фойдаланилган электр энергияси, сув ва газ харажатларини, шунингдек алоқа воситаларига харажатларни қоплаш, қоидага кўра, ҳар ойда касаначидан маҳсулотларни (хизматларни) қабул қилиб олиш вақтида амалга оширилади. Бунда касаначининг газ учун харажатларини қоплаш касаначида газ ҳисоблагич мавжуд бўлган тақдирда амалга оширилади.

IV. Касаначининг транспорт харажатларини қоплаш

21. Касаначининг хом ашё, материаллар, ярим тайёр маҳсулотлар ва кичик анжомларни ташишга, шунингдек тайёр маҳсулотларни ёлланган транспорт билан ташишга қилган ҳақиқий харажатлари қопланади.

Қоплаш миқдори корхона ва касаначи ўртасида тузилган битим бўйича, мазкур жойдаги транспорт хизматларининг бозор қийматини, касаначининг иш жойи билан корхона ўртасидаги масофани, ташиш учун ёлланган транспорт воситаси турини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.

Касаначининг фақат юкларни ташишга қилган харажатлари қопланади. Транспорт воситасининг юксиз юриш қиймати қопланмайди.

22. Ташиш темир йўл транспортида (яқин масофага қатнайдиган электр поездида) амалга оширилган тақдирда транспорт харажатлари тақдим этилган йўл ҳужжати қиймати бўйича қопланади.

23. Касаначининг транспорт харажатларини қоплашда ушбу харажатларнинг мақсадга мувофиқлиги ҳаққоний аниқланган бўлиши керак.

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2008 й., 26-27-сон, 254-модда; 2010 й., 13-сон, 96-модда; 2012 й., 44-сон, 507-модда; 2016 й., 18-сон, 198-модда, 34-сон, 405-модда; 2017 й., 9-сон, 132-модда, 15-сон, 249-модда, 37-сон, 990-модда; 14.12.2020 й., 09/20/777/1620-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.07.2023 й., 09/23/307/0519-сон; 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон; 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)