Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати (бундан кейин «Ўзбекистон» деб аталувчи) билан Атом энергияси бўйича Европа Ҳамжамияти (Евратом) (бундан кейин «Ҳамжамият» деб аталувчи), бундан кейин тегишли равишда «Томон» ёки «Томонлар» деб аталувчилар,

ядро материаллари савдоси Ўзбекистон билан Евратом ўртасида имзоланадиган махсус Битим шартларига биноан белгилаб берилиши Ўзбекистон билан Европа Ҳамжамиятига аъзо мамлакатлар ўртасида Шерикчилик ва ҳамкорлик (ШҲБ) тўғрисида 1999 йил 1 июлда кучга кирган Битимга асосан ўрнатилишини англаб,

Ўзбекистон билан Ҳамжамиятга аъзо барча мамлакатлар Ядро қуролини тарқатмаслик тўғрисида Шартнома (бундан кейин «Тарқатмаслик тўғрисида Шартнома»)нинг томонлари ҳисобланишини эътиборга олиб,

Ўзбекистон билан Ҳамжамият ва унга аъзо мамлакатлар, тадқиқотлар ҳамда ишланмаларни амалга ошириш, шунингдек Тарқатмаслик тўғрисида Шартноманинг мақсадларига мувофиқ атом энергиясидан тинч мақсадларда фойдаланиш тарафдори эканлигини инобатга олиб,

Евратом Шартномасининг VII моддасига асосан ҳамда Ҳамжамият ва Ҳамжамиятга аъзо мамлакатлар билан бундан кейин «МАГАТЭ» деб аталувчи Атом энергияси бўйича Халқаро агентлик ўртасида тузилган Ҳимоя чоралари бўйича Битимларга биноан ядро муҳофазаси Ҳамжамиятга дахлдор эканлигини эътиборга олиб,

Ўзбекистон билан МАГАТЭ ўртасида ҳимоя чоралари тўғрисидаги битимга мувофиқ ядро муҳофазаси Ўзбекистонга алоқадор эканлигини инобатга олиб,

Ўзбекистон билан Ҳамжамият ва унга аъзо мамлакатлар МАГАТЭ ва МАГАТЭ ҳимоялаш тизимини қувватлашини яна бир бор тасдиқлаётганини эътиборга олиб,

Томонлар ўртасида фуқаролик атом энергияси соҳасидаги ҳамкорлик асосларини ҳадли битимлар билан мустаҳкамлаш заруратини инобатга олиб,

Ушбу Битимнинг мақсади Ўзбекистон билан Ҳамжамият ўртасида ҳар томонлама ҳамкорликни мустаҳкамлаш мақсадида ўзаролик фойда ва ўзаролик ҳамда ҳар бир Томоннинг тегишли органларининг ҳуқуқларини камситмаслик асосида Томонлар ўртасида атом энергиясидан тинч мақсадларда фойдаланиш соҳасида ҳадли ҳамкорликни таъминлашдан иборат.

1. Томонлар 3—7-моддаларда қайд этилган, атом энергиясидан тинч мақсадларда фойдаланишнинг қуйида санаб ўтиладиган соҳаларида ҳамкорлик қиладилар:

a) ядро хавфсизлиги (3-модда);

b) а) кичик банд (6-модда)да қайд этилмаган, бошқа соҳалардаги илмий тадқиқот ишланмалари;

c) ядро материаллари савдоси ва атом-ёнилғи туркумидаги хизматлар шартлари (7-модда);

d) ўзаро манфаатли бошқа соҳалар (8-модда).

2. Томонлар ўртасидаги ушбу бандда қайд этилган ҳамкорлик Ўзбекистон билан Ҳамжамият томонидан белгиланган ваколатли шахслар ва органлар томонидан ҳам амалга оширилиши мумкин.

1. Ҳамкорлик ядро хавфсизлигини яхшилашни рағбатлантиради ҳамда унга кўмаклашади, шу жумладан ядро хавфсизлигининг илмий-кафолатланган ва халқаро қабул қилинган қонун-қоидаларини аниқлаш ва қўллашга, шунингдек Томонларга тааллуқли даражада ядро хавфсизлиги тўғрисидаги Конвенцияни амалга оширишга ёрдам беради.

2. Ҳамкорлик кенг миқёсли бўлиб, қуйидаги соҳаларни ҳам ўз ичига олади:

a) Радиоактив хавфсизлик;

Хавфсизлик стандартларининг тадқиқоти, тартибга солиб бориладиган аспектлари, ишланмалари, кам дозали эффектлар, саноатдан ифлосланиш, ходимлар ва дозировкаларни прогнозлаш ҳамда авария ҳолатидан кейинги бошқарув масалаларини алоҳида эътибор билан ўқитиш ва тайёрлаш;

b) Ядро чиқиндилари бошқаруви;

Геологик чиқиндилар ва ядро чиқиндилари бошқарилишини баҳолаш ва оптимизациялаш;

c) Ядро материаллари хавфсизлиги соҳасидаги илмий тадқиқот ишланмалари;

Ядро материаллари ўлчовлари техникаси тадқиқоти ва ишланмалари ҳамда муҳофаза чоралари учун тегишли материаллар характеристикаси ҳамда ядро материаллари бўйича ҳисоботлар ва улар устидан назорат тизимини ишлаб чиқиш;

d) Ядро ва радиоактив материалларининг ноқонуний транзитига йўл қўймаслик;

Ҳамкорлик ядро ва радиоактив материаллари устидан назорат усуллари ва техникасини ҳам ўз ичига олади.

3. Томонларнинг келишуви асосида уларнинг қонунчилиги доирасида ҳамкорликнинг бошқа соҳалари ҳам қамраб олиниши мумкин.

1. Ҳамкорлик қуйидаги йўналишларда амалга оширилади:

— маърузалар, ташрифлар, семинарлар, техник учрашувлар каби тадбирлар воситасида техникавий ахборот ва маълумотлар алмашуви;

— иккала томоннинг лаборатория ва/ёки органларининг ходимларини алмашиш, шу жумладан уларни ўқитиш;

— экспериментал мақсадларда намуналар, материаллар, асбоб-ускуналар ва аппаратлар алмашуви;

— қўшма тадқиқотлар ва фаолиятда тенг тарзда иштирок этиш.

2. Зарурий ҳолларда, Томонлар ва/ёки органлар ҳамкорлик амалга ошириладиган соҳа, унинг шартлари ва муддатларини аниқлаш мақсадида, оқибат натижада исталган томон юқорида қайд этилган хатти-ҳаракатларни амалга ошириши мумкин бўлган чора-тадбирлар жорий қилиши мумкин.

Бундай тарзда амалга ошириладиган чора-тадбирлар молиялаш, бошқарув масъулияти топшириш ҳамда маълумотлар тарқатиш ва интеллектуал мулк ҳуқуқлари бўйича батафсил шарт-шароитларни ўз ичига олиши мумкин.

3. Ҳаракат-тадбирлар такрорланишини камайтириш мақсадида, Томонлар, ушбу Битимга асосан ўз фаолиятларини ўзлари унда томон ҳисобланувчи, ядро хавфсизлигига тааллуқли бўлган бошқа халқаро тадбирлар билан мувофиқлаштириш учун бор имкониятлардан фойдаланадилар.

1. Ушбу бобга мувофиқ ҳар бир Томоннинг мажбуриятлари зарурий пул маблағларининг мавжудлигига боғлиқ бўлади.

2. Мазкур ҳамкорликдан келиб чиқувчи барча харажатларни уларни сарфловчи Томон қоплайди.

1. Ушбу бобга мувофиқ, ҳамкорлик тадқиқотлар ва ишланмалар бўйича Томонларнинг тегишли фаолияти уларнинг келишувига асосан қамраб олинган даражада, Томонлар ўзаро манфаатга эга бўлган ҳолда, 3-моддада қайд этилмаган, атом энергияси соҳасидаги илмий тадқиқотлар ва ишланмаларга нисбатан татбиқ этилади.

2. Ҳамкорлик қуйидаги соҳаларни ўз ичига олиши мумкин:

a) атом энергиясини тиббиёт ва саноат, шу жумладан электр энергиясини ишлаб чиқариш соҳаларида қўллаш;

b) атом энергияси ва атроф-муҳит ўртасидаги ўзаро ҳаракат;

c) Томонлар ўртасида келишилганидек ядро тадқиқотлари ва ишланмаларининг ҳар қандай соҳаси ҳамда улар Томонларнинг тегишли қонунчилигига мувофиқ қай даражада амалга оширилиши мумкинлиги.

3. Ҳамкорлик, хусусан, қуйидаги воситалар асосида амалга оширилади:

— маърузалар, ташрифлар, семинарлар, техник учрашувлар каби тадбирлар воситасида техникавий информация ва маълумотлар алмашуви;

— лабораториялар ва/ёки иккала томоннинг органлари ходимларини алмашиш, шу жумладан уларни ўқитиш;

— экспериментал мақсадларда намуналар, материаллар, асбоб-ускуналар ва аппаратлар алмашуви;

— қўшма тадқиқотлар ва фаолиятда тенг тарзда иштирок этиш.

4. а) Зарур ҳолларда, муайян лойиҳалар бўйича ҳамкорлик соҳаси ва шартлари тегишли қонунчилик ва тартибга солиб борувчи талабларга мувофиқ ўзининг ваколатли институтлари орқали фаолиятини амалга оширадиган Томонлар татбиқ этилиб, амалга ошириладиган чораларда қайд этилади.

b) Бундай тарзда амалга ошириладиган чора-тадбирлар, бошқалари қаторида, молиялаш, бошқарув масъулиятини топшириш ҳамда маълумотлар тарқатиш ва интеллектуал мулк ҳуқуқлари бўйича батафсил шарт-шароитларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.

c) Агар Томонлар бошқа тарзда аҳдлашиб олмаган бўлсалар, ҳамкорлик бўйича фаолиятдан келиб чиқувчи барча харажатларни уларни сарфловчи Томон қоплайди.

d) Ушбу боб бўйича ҳамкорлик юзасидан фаолиятга мувофиқ амалга ошириладиган ҳар қандай ядро трансфертлари Томонлар ва Европа Иттифоқига аъзо мамлакатларнинг 7(5)-моддада қайд этилган атом энергиясидан тинч мақсадларда фойдаланиш соҳасидаги халқаро ва кўп томонлама мажбуриятлари асосида амалга оширилади.

1. Агар жўнатувчи Томон қабул қилувчи Томонни жўнатишдан аввал ёки жўнатиш пайтида ёзма равишда хабардор қилган бўлса, (Томонларнинг тегишли органлари жорий қилган Маъмурий чораларда белгиланган тартиботларга мувофиқ) қабул қилувчи Томоннинг ҳудудий юрисдикциясига кириш пайтида Томонлар ўртасида бевосита равишда ёки учинчи мамлакатлар орқали топшириладиган ядро материали ушбу Битимнинг мавзуи бўлади.

2. Бундан аввалги бандда қайд этилган ядро материали қуйидаги ҳолатларгача ушбу Битим шартларига мос келади:

— ундан ҳимояга тааллуқли ядро мақсадларида фойдаланилмаётган ёки умуман тикланмайдиган ҳолатга келган бўлса, қуйида келтириладиган 5.е) бандда қайд этиладиган битимга мувофиқ ҳимояни тугатиш учун шартларга мувофиқ аниқланмаса;

— у қуйида келтириладиган 5.е) бандга мувофиқ қабул қилувчи Томоннинг юрисдикциясидан чиқмаган бўлса; ёки

— Томонлар унинг ушбу Битим мавзуси бўлмаслигига келишган бўлсалар.

3. Томонлар ўртасида ядро материаллари ва тегишли хизматлар билан савдо бозор нархлари бўйича амалга оширилади.

4. а) Ядро материаллари билан ўзаро савдода Томонлар тижорат борасида ҳимоя чораларини талаб қилувчи низоли вазиятларга йўл қўймасликка ҳаракат қилишлари зарур. Башарти, бундан қатъи назар, уларнинг ядро материаллари билан ўзаро савдосида атом саноати (шу жумладан уран қазиб олиш) учун жиддий хавф яратувчи муаммолар юзага келса, Ўзбекистон ёки Ҳамжамият, исталган томон ad hoc Қўмитаси доирасида имкон қадар тезроқ муддатларда маслаҳатлашувлар ўтказилишини талаб қилиши мумкин.

b) Агар маслаҳатлашувлар жараёнида бу муаммоларни ҳал этиш учун ўзаро мақбул қарор топилмаса, маслаҳатлашув ўтказилишини талаб қилган томон, муаммони ҳал этиш учун тегишли тижорат ҳимоя чораларини қабул қилиши ёки уларнинг таъсирини ўзининг ички қонунчилиги ва халқаро ҳуқуқнинг тегишли тамойилларига мувофиқ юмшатиши мумкин.

c) юқорида келтирилган (а) ва (b) кичик бандлари қоидаларини татбиқ этиш Евратом Шартномаси ва шу Битим асосидаги унга қўшимча қонунларни, шу жумладан Ўзбекистон қонунчилигини камситмаслиги лозим.

5. Ядро материалларини топшириш қуйидаги шартларга бўйсуниши зарур:

a) Ядро материалидан тинч мақсадларда фойдаланилиши зарур ва ундан ҳар қандай ядро портлатиш ускунаси учун ёки уни тадқиқ қилиш ёхуд ҳар қандай шу каби ускунани ишлаб чиқиш учун фойдаланмаслик лозим;

b) Ядро материали қуйидаги ҳолатлар учун мавзу бўлиши зарур:

i) Ўзбекистонда — III Модда (1) ва 1994 йил 8 октябрда кучга кирган Тарқатмаслик тўғрисида Шартномани бажаришда МАГАТЭ билан тузилган ҳимоя чоралари бўйича битим; (INFCIRC/508 сифатида эълон қилинган);

INFCIRC/540 (Давлат(лар) ва МАГАТЭ ўртасидаги Битимни тўлдирувчи Модел Протоколи ҳимоя чораларини қўллаш учун) сифатида эълон қилинган ҳужжат, шунингдек Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги асосида 1998 йил 22 сентябрда тузилган тўлдирилган қўшимча Баённома.

ii) Ҳамжамиятда — Евратом Шартномасига мувофиқ ҳимоя чоралари ва ҳимоя чоралари бўйича қуйидаги битимларга мувофиқ МАГАТЭ кафолатлари, шунга мувофиқ, қуйидагиларни кўзда тутувчи ҳамда Тарқатмаслик тўғрисида Шартнома талаб қиладиган даражада кўриб чиқилиши ва алмаштирилиши мумкин бўлган:

— 1977 йилнинг 21 февралида кучга кирган, ядро давлати бўлмаган, Ҳамжамиятга аъзо мамлакатлар, Евратом ва МАГАТЭ ўртасидаги Битим (INFCIRC/193 сифатида эълон қилинган);

— 1981 йил 12 сентябрда кучга кирган, Франция, Евратом ва МАГАТЭ ўртасидаги Битим (INFCIRC/290 сифатида эълон қилинган);

— 1978 йил 14 августда кучга кирган, Бирлашган Қироллик, Евратом ва МАГАТЭ ўртасидаги Битим (INFCIRC/263 сифатида эълон қилинган);

INFCIRC/540 (Давлат(лар) ва МАГАТЭ ўртасидаги Битимни тўлдирувчи Модел Протоколи ҳимоя чораларини қўллаш учун) сифатида эълон қилинган ҳужжат асосида 1998 йил 22 сентябрда тузилган қўшимча Баённомалар (белгиланган муддатларда тақдим этилган).

с) юқоридаги b) бандда қайд этилган, Ўзбекистон ва Ҳамжамият доирасида исталган сабабга кўра вақтинча ҳаракатдан тўхтатилган ёки бекор қилинган МАГАТЭ билан тузилган ҳар қандай Битим қўлланганда, тегишли Томон b.i) ёки b.ii) бандларда қайд этилган ҳимоя чоралари бўйича битимларда кўзда тутилган самарадорлик ва миқёс эквивалентини назарда тутувчи атом энергияси бўйича Халқаро агентлик битимига кириши лозим, ёхуд бундай ҳолат кўзда тутилмаган бўлса,

Ҳамжамият, унга алоқадар тарзда, b.i) бандда қайд этилган ҳимоя чоралари бўйича битимларда назарда тутилган самарадорлик ва миқёс эквивалентини кўзда тутувчи Евратом ҳимоя чоралари тизимига асосланган ҳимоя чоралари тизимини қўллаши зарур, ёхуд бундай ҳолат кўзда тутилмаган бўлса,

Томонлар, b.i) ёки b.ii) бандларда ҳимоя чоралари бўйича битимларда назарда тутилган самарадорлик ва миқёс эквивалентини кўзда тутувчи ҳимоя чораларини қўллаш учун механизмларни тадбиқ этиши зарур.

d) Жисмоний ҳимоя чораларининг МАГАТЭнинг INFCIRC/254/Rev.5/Part1 (ядро материалларини топшириш учун Қўлланма) ҳужжатига нисбатан энг камида Илова С (Annex С)да баён қилинган мезонларга жавоб берувчи даражада қўлланиши кўриб чиқилиши мумкин бўлган радиоактив материалларни хавфсиз равишда ташиш учун МАГАТЭ қоидалари асосида қайта кўриб чиқилиши мумкин; ҳамда ушбу ҳужжатга қўшимча равишда Ҳамжамиятга аъзо мамлакатлар, Европа Комиссияси, мувофиқ равишда Ўзбекистон ҳам жисмоний ҳимоя чораларини қўллаш жараёнида қайта кўриб чиқилиши мумкин бўлган INFCIRC/225/REV/4 (ядро материалининг ҳамда ядро ускунасининг жисмоний ҳимояси) ҳужжатидаги тавсияларга асосланиши мумкин. Халқаро юк ташиш Томонлар ва Ҳамжамиятга аъзо мамлакатлар томонидан қайта кўриб чиқилиши ҳамда қабул қилиниши мумкин бўлган Ядро материалини жисмоний ҳимоялаш бўйича Халқаро Конвенция (МАГАТЭ INFCIRC/274/Rev.l) қоидаларидан, радиоактив материалларни хавфсиз равишда ташиш учун МАГАТЭ қоидалари (TS-R-1/-ST-1, МАГАТЭ хавфсизлик стандартлари серияси кўриб чиқилган)дан келиб чиқиши лозим.

е) Ушбу моддада шартланган ҳар қандай объектларни Томонларнинг юрисдикцияси доирасидан ташқарига икки марта ўтказиш фақат қайта кўриб чиқилиши мумкин бўлган МАГАТЭ INFCIRC/254/Rev.5/Part1 ҳужжатида баён қилинган ядро материалларини топшириш учун Қўлланма шартлари асосида амалга оширишлари зарур.

6. a) Томонлар, ишлаб чиқарувчилар, атом саноатининг ёнилғи цикли, коммунал хўжалик ва истеъмолчилар корхоналарининг ўзаро манфаатлари борасида ўзларининг тегишли ҳудудларида томонлар ўртасидаги ёки ваколатли шахслар ёхуд идоралар ўртасидаги ўрнатилган ядро материаллари савдосига кўмаклашишлари лозим.

b) Рухсатномалардан, шу жумладан экспорт ва импорт лицензиялари, шунингдек учинчи томонларга савдо, саноат операциялари ва томонларнинг ҳудудида ядро материалларини топширишга тааллуқли рухсатномалардан савдони чеклаш ёки халқаро миқёсда ҳам, мамлакат ичкарисида ҳам атом энергиясидан тинч мақсадларда фойдаланиш борасида исталган томоннинг савдо манфаатларига тўсиқ сифатида фойдаланилмаслиги зарур. Тегишли идора бундай рухсатномаларни олиш учун ариза асосида ҳаракат қилиши ва аризаларни топширилган кунидан бошлаб имкон қадар тез муддатларда ҳамда асоссиз кечиктиришларсиз кўриб чиқиши лозим. Бу қоидага риоя қилинишини таъминлаш учун тегишли қоидалар белгиланиши зарур.

c) Ушбу Битим қоидалари Ҳамжамият ҳудуди доирасида ядро материалининг эркин равишда ҳаракатланишига тўсқинлик сифатида талқин қилинмаслиги лозим.

7. Мазкур Битимнинг ҳар қандай сабабга кўра вақтинча ҳаракатдан тўхтатилиши ёки унинг жорий муддати тўхтатилишига қарамай, 5-бандини қўллаш ана шу қоидаларда шартланган ҳар қандай ядро материаллари каби шу қадар узоқ давом этиши зарур, у исталган томоннинг юрисдикцияси остида бўлади ёки юқорида қайд этилганидек, 2-бандга мувофиқ қарор қабул қилингунга қадар, аммо Битим ҳаракатдан тўхтатилган ёки жорий муддати тўхтагандан сўнг 10 йилдан ошмаган муддатда кучга эга бўлади.

1. Томонлар ўзларининг тегишли ваколатлари доирасида атом энергияси соҳасидаги бошқа фаолият турлари бўйича ҳамкорлик қилиш борасида келишишлари мумкин.

2. Ҳамжамият томонидан фаолият тегишли ҳаракат дастурларини қамраб олиши ва унинг учун белгиланган шартларга, масалан, ядро материалини хавфсиз равишда транспортировка қилиш, ҳимоя чоралари ёки атом иншоотлари хавфсизлигининг айрим жиҳатларига кўмаклашиш учун саноат ҳамкорлиги каби соҳалар шартларига мувофиқ келиши зарур.

3. 6-модда 4-банд қоидалари тенг тарзда қўлланади.

Ушбу Битим бўйича ҳамкорлик Ўзбекистон ва Ҳамжамиятда амалда бўлган қонунлар ва қоидаларга, шунингдек томонлар ўртасида тузилган халқаро битимларга ҳам мувофиқ келиши лозим. Ҳамжамият борасида эса қўллаш ҳуқуқи Евратом Шартномаси ҳамда унга мувофиқ иккинчи даражали қонунчиликни ўз ичига олади.

Ушбу Битим бўйича фаолият билан боғлиқ бўлган, маълумотлардан фойдаланиш ва уларни тарқатиш ҳамда интеллектуал мулк ҳуқуқлари, патентлар ва муаллифлик ҳуқуқлари мазкур Битимнинг ажралмас қисми ҳисобланган Иловаларга мувофиқ бўлиши зарур.

1. Агар Томонлар алоҳида механизмли маслаҳатлашувлар ўтказишни назарда тутмаган бўлса, улар ушбу Битим бўйича ҳамкорлик мониторинги учун ШҲБ доирасида мунтазам равишда маслаҳатлашувлар ўтказадилар.

2. Мазкур Битимни қўллаш ёки талқин қилиш борасида юзага келадиган ҳар қандай низолар ШҲБнинг 90-моддасига мувофиқ равишда кўриб чиқилиши мумкин.

1. Битим Томонлар дипломатик ноталар алмашиш воситасида у кучга кирадиган санани белгилаган кундан бошлаб кучга кириши ҳамда дастлабки 5 йил мобайнида ўз кучини сақлаб қолиши зарур.

2. Натижада, агар исталган томон ушбу Битимнинг жорий муддати тугашидан камида 6 ой аввал бошқа томонга ёзма равишда Битимни ҳаракатдан тўхтатиш ёки янги музокаралар ўтказишни таклиф қилмаса, Битим ўз-ўзидан кейинги беш йиллик муддатга узайтирилиши лозим.

3. Агар исталган Томон ёки Ҳамжамиятга аъзо исталган мамлакат ушбу Битимнинг аҳамиятга эга бўлган исталган қоидасини бузса, бошқа Томон ёзма хабарнома юбориб, мазкур Битим бўйича ҳамкорликни бутунлай ёки қисман тўхтатиши хусусида ўз мақсадини маълум қилиши мумкин. Исталган бошқа Томон ана шу мақсадда ҳаракат қилгунга қадар, Томонлар тузатишлар киритувчи чоралар қабул қилиш ҳамда бундай чоралар қабул қилиниши лозим бўлган вақтинча муддатлар юзасидан келишувга эришиш учун маслаҳатлашувлар ўтказиши мумкин. Бундай хатти-ҳаракатлар фақат келишилган чораларни муайян вақт доирасида амалга ошириш имконияти бўлмаган тақдирда ёки аввалги бандда кўзда тутилган, қоидабузарликнинг табиати ва жиддийлигини эътиборга олган ҳолда, маълум вақт ўтгандан сўнг келишувга эришилмаган ҳолда амалга оширилиши зарур.

Ушбу Битим мақсадларида:

а) «ядро материали» ибораси МАГАТЭ Низомининг XX моддасида белгилаб берилган атама бўлиб, у парчаланиш манбаи ҳисобланган исталган материал ёки бўлиниб кетишга мойил махсус материални англатади.

b) «Ҳамжамият» қуйидагиларни билдиради:

i) Юридик шахс — атом энергияси бўйича Европа Ҳамжамиятини таъсис этувчи Шартномага кўра ташкил этилган ушбу Битимнинг Томони;

ii) ҳудудлар, юқорида қайд этилган Шартнома қўлланадиган ҳудудлар;

c) «Томонларнинг тегишли органлари» қуйидагиларни англатади:

i) Ўзбекистон учун — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ёки манфаатдор Томон исталган вақтда бошқа Томонни хабардор қилиши мумкин бўлган бошқа шундай орган;

ii) Ҳамжамият учун — Европа Иттифоқи Комиссияси.

Мазкур Битим ўзбек, дания, голланд, инглиз, фин, француз, немис, грек, итальян, португал, испан ва швед тилларида икки нусхада тузилиши зарур, матнларнинг барчаси бир хил кучга эгадир.

1) Ушбу Битимга мувофиқ ўтказиладиган барча тадқиқотлар «қўшма тадқиқотлар» бўлиши зарур. Иштирокчилар қўшма тадқиқотлар жараёнида маълумотлар ва интеллектуал мулк (ИМ)ка эгалик қилиш ва фойдаланиш, шу жумладан уларни эълон қилишга тааллуқли технологиялар бошқаруви режаси (ТМР)ни ҳамкорликда ривожлантиришлари лозим. Бундай режалар тадқиқотларни молиялаштириш учун жалб қилинган Томоннинг ривожланишдаги тадқиқотлар ва ҳамкорлик бўйича махсус контрактларга бириктирилган масъул молия агентликлари ёки бўлими томонидан маъқулланиши зарур. ТМР қўшма ҳамкорлик мақсадларини, қатнашчиларнинг қиёсий улуши, ҳудудларни лицензиялаш ёки фойдаланиш соҳалари учун имтиёзлар ва камчиликлар, қўлланадиган ҳуқуқ билан ўрнатилган талаблар ҳамда қатнашчилар деб ҳисобловчи бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.

2) Қўшма ҳамкорлик жараёнида юзага келган ва ТМРда қайд этилмаган маълумотлар ва ИМ технологияларни бошқариш режасида баён қилинган тамойилларга мувофиқ Томонларнинг маъқулловига биноан тақсимланиши зарур. Муросага эришилмаган ҳолларда, бундай маълумот ёки ИМ қўшма тадқиқотларга жалб этилган барча қатнашчиларнинг эгалигида бўлиши лозим. Ушбу қоида алоқадор бўлган ҳар бир қатнашчи географик чекловларсиз шундай маълумот ёки ИМдан тижорат мақсадларида фойдаланиш ҳуқуқига эгадир.

3) Ҳар бир Томон, бошқа Томон ва унинг қатнашчилари шундай тамойилларга мувофиқ у тақсимлаган ҳуқуқларга эга бўлишини таъминлаши лозим.

4) Ушбу Битимда қайд этилган соҳалардаги рақобат шартларини қувватлаган ҳолда, ҳар бир Томон мазкур Битимга биноан қўлга киритилган ҳуқуқларнинг, хусусан қуйидаги ҳолатларни рағбатлантириш йўли билан амалга оширилишига хизмат қилади:

i) ушбу Битимга мувофиқ юзага келган, ошкор этилган ёки бошқа тарзда маълум қилинган маълумотларни тарқатиш ва фойдаланиш;

ii) халқаро стандартларни қабул қилиш ва қўллаш.

Мазкур Битимга мувофиқ Томонлар ёки уларнинг қатнашчиларига тегишли ҳуқуқларга нисбатан бадиий ва адабий асарларни муҳофазалаш тўғрисида Берн конвенцияси (1971 й. Париж Акти)га мувофиқ бўлган режим қўлланиши зарур.

4-бўлим қоидаларини камситмаган ҳолда, агар ТМРда ўзга ҳолатлар кўзда тутилмаган бўлса, Томонлар ёки шу қўшма ҳамкорликнинг қатнашчилари тадқиқот натижаларини биргаликда эълон қиладилар. Бундан аввалги асосий қоидага мувофиқ қуйидаги тартиботлар қўлланади:

1) Томон ёки шу Томоннинг давлат органи ушбу Битимга мувофиқ тадқиқотлардан келиб чиқувчи илмий ва техникавий журналлар, мақолалар, ҳисоботлар, китобларни, шу жумладан уларни видео ва дастур таъминоти шаклида эълон қилган ҳолда, бошқа Томон бундай ишларнинг таржимаси учун жаҳон, ноэксклюзив, қайтарилмайдиган, бепул лицензиясига, қайта ишлаш, мослаштириш, топшириш ва жамоатчиликка тарқатиш ҳуқуқига эга.

2) Томонлар битимга мувофиқ қўшма тадқиқот асосида яратилган ва мустақил ноширлар томонидан эълон қилинган, илмий характерга эга адабий ишлар имкон қадар кенг доирада тарқатилишини таъминлашлари зарур.

3) Ушбу қоидаларга мувофиқ тарқатиладиган ва тайёрланадиган муаллифлик ишларининг барча нусхалари иш муаллиф(лар)ининг исм-шарифини кўрсатиши лозим, аммо муаллиф ёки муаллифлар ўз исм-шарифларини очиқ тарзда қайд этилишини рад этган ҳоллар бундан мустасно. Шунингдек, улар Томонларнинг биргаликда қўллаб-қувватлашини аниқ ҳис этишлари лозим.

1) Ҳар бир Томон ёки унинг қатнашчилари, тегишли равишда шу Томон ушбу Битимга нисбатан сир сақлашни хоҳлаган маълумотларни имкон қадар бошланғич даврда ва ТМРда, бошқалари қаторида қуйидаги мезонларни эътиборга олган ҳолда аниқлаши зарур:

— Маълумот, бутунлай ёки конкрет конфигурация ёки унинг компонентлари маъносидаги махфий маълумот билим ҳисобланмайди ёки шу соҳадаги экспертлар учун рухсат этилган ҳуқуқий восита ҳисобланмайди;

— Маълумот унинг махфийлиги туфайли аниқ ёки бўлғуси тижорат қийматига эгалиги;

— Маълумотнинг махфийлилигини масъул шахс қувватлаган ҳолат унинг оқилона чоралар воситасида аввалги тарзда сақланганлиги маъносида.

Томонлар ва қатнашчилар маълум ҳолларда, агар ўзга ҳолатлар кўзда тутилмаган бўлса, ушбу Битимга мувофиқ қўшма тадқиқотларнинг тегишли тартибида берилган, алмашилган ёки юзага келган маълумотларнинг бир қисми ёки ҳаммаси ошкор этилмаслиги зарурлигига келишишлари мумкин.

2) Ҳар бир Томон ушбу Битимга мувофиқ ошкор этилмайдиган маълумотлар ва унинг имтиёзли мақоми бошқа Томон танийдиган тарзда, масалан, тегишли маркировка ёки чекланган афсона йўли билан таниладиган бўлишини таъминлаши лозим. Бу ҳолат, шунингдек, қайд этилган маълумотларнинг ҳар қандай тарзда акс эттирилишига қисман ёки бутунлай татбиқ этилади.

Ушбу Битимга мувофиқ ошкор этилмаган маълумотларни олувчи Томон унинг имтиёзли мақомига ҳурмат билан муносабатда бўлиши зарур. Бундай маълумотлар уларнинг эгалари томонидан шу соҳа экспертларига чеклашсиз тарзда ошкор этиладиган тақдирда қайд этилган чекловлар автоматик равишда тўхтатилиши зарур.

3) Олувчи Томон мазкур Битимга мувофиқ ошкор этилмаган маълумотларни мамлакатда бўлган ёки олувчи Томон ёллаган шахсларга ҳамда тартибга мувофиқ қўшма тадқиқотнинг махсус мақсадларида олувчи Томоннинг ваколатли манфаатдор департаментларига ёки бўлимларига тарқатиши мумкин, бунинг учун шундай тарзда тарқатиладиган ҳар қандай махфий маълумот махфийлик тўғрисидаги битимга мувофиқ амалга оширилиши ва юқорида қайд этилганидек осонгина таниладиган бўлиши зарур.

4) Ушбу Битимга мувофиқ ошкор этилмайдиган маълумотларни тақдим этувчи Томоннинг аввалдан билдирилган ёзма равишдаги розилигига биноан, олувчи Томон ошкор этилмайдиган шундай маълумотни юқоридаги 3-бандда қайд этилгандан кўра кенгроқ равишда тарқатиши мумкин. Томонлар бундай тарзда кенг кўламда тарқатиш учун сўровнома ва дастлабки ёзма розилик олиш учун тартиботларни ишлаб чиқишда ҳамкорлик қилишлари лозим ҳамда ҳар бир Томон ўзининг ички сиёсати, қоидалари ва қонунда рухсат этилган доирада тегишли тарзда ўз розилигини билдириши зарур.

Мазкур Битимга мувофиқ ўтказиладиган семинарлар ва бошқа учрашувларда тақдим этиладиган ўзга маълумотлар ёки бошқа махфий ёки имтиёзли маълумотлар ёхуд ходимлар, механизмлардан фойдаланиш ёки қўшма лойиҳалардан келиб чиқувчи маълумотларни Томонлар ёки уларнинг қатнашчилари Битимдаги ҳужжатли маълумотлар учун қайд этилган тамойилларга мувофиқ кўриб чиқишлари зарур, аммо бунинг учун бундай махфий ёки ошкор этилмайдиган ёхуд имтиёзли маълумотларни олувчи бундай алоқа амалга оширилган вақтда маълумотнинг махфий характерга эга эканлиги тўғрисида хабардор қилиниши лозим.

Ҳар бир Томон ушбу Битимга мувофиқ у олган махфий маълумот шу ерда қайд этилган тарзда назорат қилинишини таъминлаши лозим. Агар Томонлардан бирига унинг юқоридаги А ва В бандлардаги Тарқатмаслик тўғрисидаги қоидаларни бажара олмаслиги ёки оқилона тарзда кутиши ҳамда ўша қоидаларни бажаришга қодир эмаслиги маълум бўлса, у дарҳол бошқа Томонни бундан хабардор қилиши зарур. Кейинчалик Томонлар қабул қилиш учун тегишли чораларни белгилаш учун маслаҳатлашувлар ўтказишлари лозим.

1. Интеллектуал мулк: 1997 йил 14 июлда Стокгольмда имзоланиб, Жаҳон Интеллектуал Мулк Ташкилотини таъсис этган Конвенциянинг 2-моддасида баён қилинган маънога эга.

2. Қатнашчи: ушбу битимга мувофиқ лойиҳада иштирок этувчи исталган жисмоний ёки юридик шахс, шу жумладан Томонлар.

3. Қўшма ҳамкорлик: Томонларнинг биргаликдаги ҳиссалари воситасида ва ҳар икки Томоннинг қатнашчилари ҳамкорлигида мутаносиб равишда молиявий таъминланадиган тадқиқот.

4. Маълумотлар: илмий ёки техникавий маълумотлар, қўшма тадқиқотлардан келиб чиқувчи натижалар ёки тадқиқот ва ишланмалар усуллари ҳамда қўшма тадқиқотда иштирок этувчи Томонлар ва/ёки қатнашчилар ушбу Битимга ёки тадқиқотга мувофиқ тақдим этиш ёки алмашиш зарур деб ҳисоблаган ҳар қандай бошқа маълумотлар.

ТМР — бу қатнашчилар ўртасида қўшма тадқиқотларни амалга ошириш ҳамда қатнашчиларнинг тегишли ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида тузиладиган махсус битим. ИМ, ТМР борасида, одатда, бошқалари қаторида, тадқиқотлар ва ишланмалар мақсадида мулкни қўриқлаш, фойдаланувчиларнинг ҳуқуқлари, фойдаланиш ва тарқатиш, шу жумладан биргаликда мақолалар эълон қилиш, келувчи тадқиқотчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳамда низоларни ҳал этиш тартиботлари қайд этилади. Шунингдек, ТМР ҳам келгусидаги, ҳам тарихга оид, лицензиялаш ва таъминотга тааллуқли маълумотларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.