Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Kasbiy taʼlim tizimi boshqaruv va pedagog kadrlarini kasbiy rivojlantirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Kasbiy taʼlim tizimida islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 23-oktabrdagi PQ-316-son qarori ijrosini taʼminlash hamda kasbiy taʼlim tashkilotlarining rahbar va pedagog kadrlarining kasbiy bilimlari va amaliy koʻnikmalarini uzluksiz rivojlantirib borish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Kasbiy taʼlim tizimida islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 23-oktabrdagi PQ-316-son qaroriga muvofiq:
a) umumtaʼlim fanlari oʻqituvchilarining malakasi A. Avloniy nomidagi Pedagogik mahorat milliy instituti va hududiy pedagogik mahorat markazlarida oshirilishi;
maxsus fan oʻqituvchilarining malakasi oliy taʼlim tashkilotlari va ularning huzuridagi malaka oshirish markazlarida oshirilishi;
ishlab chiqarish taʼlimi ustalarining malakasi hududiy ilgʻor kasbiy mahorat texnikumlari va belgilangan tartibda tegishli soha boʻyicha malaka oshirish faoliyati bilan shugʻullanish huquqiga ega tashkilotlarda oshirilishi;
b) 2026/2027 oʻquv yilidan boshlab menejerlik sertifikati asosida kasbiy taʼlim tashkilotlari direktoriga mos ravishda lavozim maoshining 50 foizi va uning oʻrinbosarlariga 30 foizi miqdorida har oylik ustama berish orqali ragʻbatlantirish tizimi joriy etilishi belgilangani maʼlumot uchun qabul qilinsin.
2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Kasbiy taʼlim tashkilotlari direktorlari va direktor oʻrinbosarlarini menejerlik oʻquv kurslarida oʻqitish va ularga menejerlik sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
kasbiy taʼlim tashkilotlari direktorlari va direktor oʻrinbosarlarining menejerlik oʻquv kurslarini tashkil etish tartibi;
menejerlik oʻquv kurslarini moliyalashtirish;
menejerlik oʻquv kurslari tinglovchilari uchun yakuniy sinovlarni oʻtkazish va ularni baholash tartibi;
menejerlik oʻquv kurslari tinglovchilariga sertifikat berish.
3. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Kasbiy taʼlim agentligi:
kasbiy taʼlim tashkilotlari direktorlari va direktor oʻrinbosarlarining menejerlik oʻquv kurslarida oʻqishini reja-grafik asosida tashkil etsin;
har yili 1-dekabrga qadar kasbiy taʼlim tashkilotlarining boshqaruv va pedagog kadrlari malakasini oshirish boʻyicha davlat buyurtmasini tasdiqlasin;
qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarining taʼlim dasturlarini ilgʻor xorijiy tajribalar asosida takomillashtirib borsin;
xorijiy taʼlim tashkilotlari va ilmiy muassasalarda kasbiy taʼlim tizimi xodimlari uchun malaka oshirish va stajirovka dasturlarini tashkil etish choralarini koʻrsin.
4. Belgilab qoʻyilsinki, mazkur qaror ijrosi bilan bogʻliq xarajatlar 2026-yilda Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan birinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchi sifatida idoraviy mansubligiga koʻra tegishli vazirlik va idoralarga ajratilgan mablagʻlar doirasida moliyalashtiriladi, 2027-yildan boshlab esa Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutiladi.
5. Vazirlar Mahkamasining “Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 26-fevraldagi 106-son qaroriga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
7. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
8. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri K.A. Sharipov hamda maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri E.G. Karimova zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2026-yil 20-avgust,
451-son
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 451-son qaroriga
1-ILOVA
Kasbiy taʼlim tashkilotlari direktorlari va direktor oʻrinbosarlarini menejerlik oʻquv kurslarida oʻqitish va ularga menejerlik sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom kasbiy taʼlim tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — texnikum) direktorlari va direktor oʻrinbosarlarini menejerlik oʻquv kurslarida oʻqitish va ularga menejerlik sertifikatini berish tartibini belgilaydi.
2. Texnikumlarda faoliyat yuritayotgan direktorlar (keyingi oʻrinlarda — direktorlar) va direktor oʻrinbosarlari (keyingi oʻrinlarda — oʻrinbosarlar) ushbu Nizom talablariga muvofiq menejerlik sertifikatini oladilar.
3. Menejerlik oʻquv kursini muvaffaqiyatli yakunlagan direktorlar va oʻrinbosarlarga davlat namunasidagi menejerlik sertifikati elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan hamda QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan holda elektron shaklda beriladi.
4. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
menejerlik oʻquv kursi (keyingi oʻrinlarda — oʻquv kursi) — direktorlar va oʻrinbosarlarning rahbarlik va boshqaruv sohasidagi bilim va koʻnikmalarini rivojlantirish uchun ishlab chiqilgan mashgʻulotlar tizimi;
menejerlik sertifikati (keyingi oʻrinlarda — sertifikat) — strategik rejalashtirish, kadrlar bilan ishlash, moliyaviy resurslarni boshqarish, taʼlim sifati nazorati hamda zamonaviy boshqaruv qarorlarini qabul qilish salohiyati va kasbiy tayyorgarlik darajasini tasdiqlovchi hujjat;
maxsus portal — direktorlar va oʻrinbosarlarni roʻyxatdan oʻtkazish, oʻquv kursi talablari va muddatlari haqida hamda oʻquv kursi bilan bogʻliq boshqa maʼlumotlar joylashtiriladigan raqamli dasturiy tizim;
tinglovchi — oʻquv kursiga qabul qilingan direktorlar va oʻrinbosarlar;
yakuniy sinov — oʻquv kursi oxirida oʻtkaziladigan yakuniy nazorat, berilgan amaliy topshiriqlarni baholash jarayoni;
oʻquv tashkiloti — direktorlar va oʻrinbosarlarning rahbarlik va boshqaruv sohasidagi bilim va koʻnikmalarini rivojlantirish uchun oʻquv kurslarini tashkil etish vakolatiga ega taʼlim tashkilotlari.
2-bob. Oʻquv kurslarini tashkil etish
5. Oʻquv kursi oʻquv tashkiloti tomonidan ushbu Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq tashkil etiladi.
6. Oʻquv kursi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar maxsus portalga joylashtiriladi.
7. Direktorlar va oʻrinbosarlar maxsus portal orqali roʻyxatdan oʻtadi hamda oʻquv kursida oʻqish uchun ariza topshiradi.
8. Direktorlar va oʻrinbosarlardan arizalar kalendar yil davomida uzluksiz qabul qilinadi.
9. Ilmiy daraja yoki ilmiy unvonga ega boʻlgan direktorlar va oʻrinbosarlar uchun sertifikat ularning arizasiga asosan toʻgʻridan-toʻgʻri uch yil muddatga beriladi.
Ular keyingi muddatga sertifikat olish uchun umumiy tartibda oʻquv kursida oʻqishi talab etiladi.
10. Oʻquv kursi 25 — 30 nafar tinglovchidan iborat akademik guruhlarda tashkil etiladi.
Tinglovchilar kontingenti yetarli boʻlmagan taqdirda, shu jumladan, rus tilida dars olib boriladigan guruhlarda tinglovchilar soni, istisno tariqasida, 10 — 15 nafar etib belgilanishi mumkin.
11. Har yili 1-dekabrga qadar oʻquv kursining oʻquv rejasi va dasturlari oʻquv tashkiloti tomonidan ishlab chiqiladi hamda tasdiqlash uchun Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Kasbiy taʼlim agentligiga (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) kiritiladi.
Har yili 25-dekabrga qadar oʻquv kursining oʻquv rejasi va dasturlari Agentlik tomonidan tasdiqlanadi.
12. Oʻquv kursining davomiyligi 144 soatni hamda bir haftalik auditoriya oʻquv yuklamasining eng yuqori hajmi 36 soatni tashkil etadi.
13. Oʻquv mashgʻulotlari ishdan ajralgan holda nazariy va amaliy mashgʻulotlar hamda koʻchma amaliyot shaklida tashkil etiladi. Nazariy va amaliy mashgʻulotlar oʻquv tashkilotida, koʻchma amaliyot Agentlik yoki uning huzuridagi tashkilotlarda yoxud tegishli tashkilot va idoralarda oʻtkaziladi.
Bunda:
koʻchma amaliyotlar tashkil etiladigan tashkilotlar roʻyxati Agentlik bilan kelishilgan holda oʻquv tashkiloti tomonidan tasdiqlanadi;
imkoniyati cheklangan shaxslar uchun ixtisoslashtirilgan maxsus texnikumlarning direktori va direktor oʻrinbosarlari uchun koʻchma amaliyotlar inklyuziv kasbiy taʼlimga ixtisoslashgan tashkilotlarda, shu jumladan, “INTERNATIONAL INCLUSIVE HUB” xalqaro tayanch inklyuziv kasbiy taʼlim markazida tashkil etiladi.
14. Oʻquv kurslarini tashkil qilish, oʻtkazish, taʼlim sifatini taʼminlash hamda tinglovchilarning yashashi uchun shart-sharoitlar yaratish (tinglovchilar turar joyi mavjud boʻlsa) oʻquv tashkiloti rahbari zimmasiga yuklanadi.
Bunda oʻquv kursida birinchi marta oʻqiganda yoki amaldagi sertifikat muddati tugab, oʻquv kursida qayta oʻqiganda, tinglovchilardan turar joy uchun toʻlov undirilmaydi.
15. Tinglovchilar quyidagi holatlarda oʻquv kursining tinglovchilari safidan chiqariladi:
oʻz xohishiga binoan;
oʻquv intizomini va oʻquv tashkiloti ichki tartib-qoidalarini qoʻpol ravishda buzganda;
uzrli sabablarsiz (vaqtincha mehnatga qobiliyatsizligi, davlat yoki jamoat vazifalarini bajargani, respublika va xalqaro musobaqalarda ishtirok etgani, vaqtincha xorijiy mamlakatda safarda boʻlgani, yaqin qarindoshining vafot etgani bundan mustasno) dars mashgʻulotlarini 18 akademik soatdan ortiq qoldirganda;
salomatligi tufayli (tibbiy komissiya maʼlumotnomasi asosida);
sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilganda;
vafot etganda.
16. Oʻquv kursining tinglovchisi tinglovchilar safidan chiqarilganda, oʻz hisobidan belgilangan toʻlov miqdorini toʻlagan holda, navbatdan tashqari oʻquv kursida oʻqishi mumkin.
17. Oʻquv kursini oʻzlashtirgan tinglovchilar yakuniy sinovlarga qoʻyiladi.
3-bob. Oʻquv kursini moliyalashtirish
18. Quyidagi hollarda direktorlar va oʻrinbosarlarning oʻqish davrida ularning asosiy ish joyi boʻyicha lavozimi va amaldagi oʻrtacha ish haqi miqdorlari saqlab qolinadi:
oʻquv kursida birinchi marta oʻqiganda;
amaldagi sertifikat muddati tugab, oʻquv kursida qayta oʻqiganda (sertifikatning amal qilish muddatini uzaytirish bundan mustasno).
Menejerlik sertifikatini olish bilan bogʻliq boshqa hollarda, direktorlar va oʻrinbosarlarning oʻqish davrida ularning amaldagi oʻrtacha ish haqi miqdorlari saqlab qolinmaydi.
19. Oʻquv tashkilotida:
2026-yilda direktorlar va oʻrinbosarlarni oʻquv kurslarida oʻqitish Agentlik tomonidan tasdiqlangan roʻyxatga muvofiq Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan;
2027-yildan boshlab direktorlar va oʻrinbosarlarni oʻquv kurslarida oʻqitish ular hamda oʻquv tashkiloti oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi.
20. Oʻquv kurslarida bir nafar tinglovchi uchun oʻqitish xarajatlarining miqdori asoslangan hisob-kitoblarga muvofiq Agentlik bilan kelishilgan holda oʻquv tashkiloti tomonidan tasdiqlanadi. Bunda moliya yili davomida qonunchilik hujjatlariga muvofiq ish haqi miqdorlari va shartlari oʻzgargan hollarda, bir nafar tinglovchi uchun toʻlov miqdori qayta koʻrib chiqilishi mumkin.
21. Tinglovchilarni oʻqitish xarajatlari uchun undiriladigan toʻlov mablagʻlari oʻquv tashkilotining budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
4-bob. Tinglovchilarga sertifikat berish uchun yakuniy sinovlarni tashkil etish va oʻtkazish
22. Tinglovchilar uchun yakuniy sinovlarni oʻtkazish jadvallarini ishlab chiqish va tasdiqlash, sinovlarni oʻtkazish hamda ularning natijalarini eʼlon qilish oʻquv tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi.
23. Yakuniy sinovlarni oʻtkazish sanasi sinovlar oʻtkaziladigan kundan kamida yetti kun oldin eʼlon qilinadi.
Oʻquv tashkiloti yakuniy sinov oʻtkaziladigan sana va joy toʻgʻrisidagi maʼlumotni maxsus portal orqali tinglovchining shaxsiy kabinetiga yuboradi.
24. Tinglovchi uzrli sabablarga koʻra yakuniy sinovda ishtirok eta olmaydigan boʻlsa, oʻquv tashkilotiga yakuniy sinov oʻtkaziladigan kundan kamida uch kun oldin yozma yoki elektron shaklda murojaat etishi lozim.
Uzrli sababga koʻra (vaqtincha mehnatga qobiliyatsizligi, davlat yoki jamoat vazifalarini bajargani, respublika va xalqaro musobaqalarda ishtirok etgani, vaqtincha xorijiy mamlakatda safarda boʻlgani, yaqin qarindoshining vafot etgani) yakuniy sinovlarda qatnasha olmagan tinglovchi yakuniy sinov boshlangan kundan boshlab besh ish kuni ichida ushbu holatni tasdiqlovchi hujjatlarni oʻquv tashkilotiga bevosita yoki elektron shaklda taqdim etishi lozim.
Bunda tinglovchining navbatdagi yakuniy sinovga (hech qanday toʻlovlarsiz) kiritilishi taʼminlanadi.
25. Yakuniy sinov topshiriqlari Agentlik tomonidan tasdiqlangan dasturlar asosida oʻquv tashkiloti tomonidan yetakchi olimlar va malakali mutaxassislar, shuningdek, nodavlat tashkilotlar vakillarini shartnoma asosida jalb qilgan holda ishlab chiqiladi.
26. Ishlab chiqilgan yakuniy sinov topshiriqlari asosida oʻquv tashkiloti tomonidan yakuniy test va keys topshiriqlari bazasi shakllantiriladi.
27. Yakuniy sinovlar sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga, texnika va yongʻin xavfsizligi qoidalariga qatʼiy rioya qilingan holda oʻtkaziladi.
28. Tinglovchilar uchun yakuniy sinovlar ularning bevosita ishtirokida maxsus jihozlangan xonalarda yozma yoki elektron shaklda oʻtkaziladi.
29. Yakuniy sinovlar 25 ta test, keys hamda amaliy topshiriqlardan iborat boʻladi.
30. Test sinovlari uchun 50 ball, keys topshiriqlari uchun 10 ball va amaliy topshiriqlar uchun 40 ball — jami 100 ball beriladi.
70 ball va undan yuqori natija koʻrsatgan tinglovchilar yakuniy sinovni muvaffaqiyatli topshirgan hisoblanadi va ularga sertifikat beriladi. Bunda tinglovchilar har bir sinov (test, keys va amaliy topshiriqlar) boʻyicha kamida 50 foiz ball yigʻishi talab etiladi.
Test va keys topshiriqlarini bajarish uchun umumiy 80 daqiqa vaqt beriladi.
Amaliy topshiriqlar tinglovchi tomonidan ijodiy ish shaklida taqdim etiladi va imtihon komissiyasi tomonidan baholanadi.
Amaliy topshiriqlarni baholash, imtihon komissiyasini tashkil etish va oʻtkazish tartibi Agentlik bilan kelishilgan holda oʻquv tashkiloti tomonidan tasdiqlanadi.
31. Belgilangan ballni toʻplay olmagan tinglovchilar ikki oy ichida navbatdagi bitta yakuniy sinovda (toʻlov asosida) ishtirok etish huquqiga ega.
Direktorlar va oʻrinbosarlar navbatdagi yakuniy sinovda ishtirok etish uchun maxsus portal orqali elektron shaklda ariza beradi.
Navbatdagi yakuniy sinovda ishtirok etish uchun direktorlar va oʻrinbosarlardan oʻquv tashkiloti hisobiga bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari miqdorida toʻlov undiriladi.
Ushbu muddat ichida yakuniy sinovda ishtirok etmagan yoki ikkinchi yakuniy sinovda ham belgilangan ballni toʻplay olmagan direktorlar va oʻrinbosarlar sertifikat olish uchun oʻquv kursida qayta oʻqishi lozim.
Bunda ularning asosiy ish joyi boʻyicha lavozimi va amaldagi oʻrtacha ish haqi miqdorlari saqlab qolinmaydi.
32. Tinglovchilar yakuniy sinovlarni topshirishga pasport (identifikatsiya ID-kartasi) yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjat asosida qoʻyiladi.
Pasporti (identifikatsiya ID-kartasi) yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjati boʻlmagan yoxud yakuniy sinovga kechikkan tinglovchilar yakuniy sinovga kelmagan deb hisoblanadi va navbatdagi yakuniy sinovni topshirishga ruxsat etilgan tinglovchilar roʻyxatiga kiritiladi.
33. Tinglovchi uzrli sabablarsiz yakuniy sinovda ishtirok etmagan boʻlsa, u yakuniy sinovdan oʻtmagan hisoblanadi.
34. Yakuniy sinovlar jarayonida Agentlik va uning tizim tashkilotlari masʼul xodimlari ishtirok etishlari mumkin.
35. Yakuniy sinov boshlanishidan oldin oʻquv tashkilotining masʼul xodimi quyidagilarni amalga oshirishi lozim:
tinglovchilarni sinovlarni oʻtkazish tartibi va davom etish vaqti haqida xabardor qilish;
tinglovchilar tomonidan barcha turdagi aloqa vositalarini oʻchirishlari va topshirishlarini taʼminlash;
sinov jarayonida foydalanish taqiqlangan barcha predmetlarni oʻz ixtiyorlari bilan topshirishlarini taklif etish;
sinov oʻtkazilayotgan toʻliq vaqt davomida belgilangan tartiblarga qatʼiy rioya qilinishini taʼminlash;
sinovni oʻtkazish tartibini buzgan tinglovchilarni tegishli dalolatnoma tuzgan holda sinovdan chetlashtirish.
36. Yakuniy sinov vaqtida normativ-huquqiy hujjatlardan, maʼlumot va maxsus adabiyotdan foydalanish, soʻzlashish, oʻzaro axborot almashish, aloqa vositalaridan foydalanish, sinov materiallari yoki ularning mazmuniga oid boʻlgan maʼlumotlarni olib chiqish taqiqlanadi.
Mazkur talablarni buzgan tinglovchilar sinovni topshirmagan deb hisoblanadi va ularning koʻrsatgan natijalari baholanmaydi.
37. Yakuniy sinovni oʻtkazish jarayoni videoyozuvda qayd qilinadi. Videoyozuv oʻquv tashkilotida bir yil davomida saqlanadi.
38. Tinglovchilarning yakuniy sinov natijalari sinovlar oʻtkazilgan kuni maxsus portal orqali eʼlon qilinadi.
39. Sertifikat uch yil davomida amal qiladi, ushbu muddatda direktorlar va oʻrinbosarlar sertifikatning amal qilish muddatini uzaytirish maqsadida menejerlik sertifikatini olish boʻyicha yakuniy sinovlarda qayta ishtirok etishlari mumkin.
40. Oʻquv tashkiloti menejerlik sertifikatlarining elektron hisobini yuritish yuzasidan javobgar hisoblanadi.
41. Test va keys topshiriqlari bazasi oʻquv kursining oʻquv dasturlari asosida shakllantiriladi.
Yakuniy sinovlar oʻquv tashkiloti bazasida oʻtkaziladi.
Oʻquv tashkilotiga yakuniy sinovlar (test va keys topshiriqlari)ni belgilangan tartibda ushbu faoliyatni amalga oshirish vakolatiga ega tashkilotda oʻtkazishga hamda yakuniy sinovlarda ishtirok etgan har bir tinglovchi uchun bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida mablagʻlarni ushbu tashkilotga oʻtkazishga ruxsat etiladi.
5-bob. Yakuniy sinov natijalari yuzasidan apellyatsiya berish
42. Yakuniy sinov natijalaridan norozi boʻlgan tinglovchilar natijalar eʼlon qilingan vaqtdan boshlab besh ish kuni ichida apellyatsiya komissiyasiga maxsus portal orqali elektron shaklda ariza (shikoyat) berishlari mumkin.
43. Apellyatsiya komissiyasi yakuniy sinov boshlangandan keyin ikki kun ichida oʻquv tashkiloti rahbarining buyrugʻi asosida 3 yoki 5 nafardan iborat tarkibda tuziladi.
Apellyatsiya komissiyasi aʼzoligiga oʻquv tashkilotining budjetdan tashqari jamgʻarmasi hisobidan fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnoma asosida malakali mutaxassislar jalb etiladi.
44. Apellyatsiya komissiyasining tarkibi va ish tartibi apellyatsiya komissiyasini tashkil etish toʻgʻrisidagi buyruqda belgilanadi.
Apellyatsiya komissiyasining murojaatlarni masofadan turib onlayn tarzda koʻrib chiqish muddatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar maxsus portalga joylashtiriladi.
45. Apellyatsiya komissiyasi ariza (shikoyat)ni roʻyxatga olingandan soʻng ikki hafta ichida koʻrib chiqadi va koʻrib chiqish natijasi boʻyicha ariza (shikoyat) beruvchini maxsus portal orqali xabardor qiladi.
46. Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga yakuniy sinov jarayonlarini oʻtkazishda ishtirok etgan shaxslar kiritilmaydi.
47. Apellyatsiya komissiyasi muammoli holatlarga aniqlik kiritish maqsadida jamoatchilik asosida malakali mutaxassislarni jalb etishi mumkin.
48. Apellyatsiya komissiyasi yigʻilishida komissiya aʼzolarining uchdan ikki qismi ishtirok etsa, uning qabul qilgan qarori qonuniy kuchga ega boʻladi.
49. Ariza (shikoyat) boʻyicha apellyatsiya komissiyasining yakuniy xulosasi bilan ariza (shikoyat) beruvchi bevosita yoki masofadan turib tanishishi mumkin.
50. Apellyatsiyani koʻrib chiqish natijasi boʻyicha apellyatsiya komissiyasi quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:
toʻplangan ballarni oʻzgarishsiz qoldirish;
toʻplangan ballarni oʻzgartirish;
yakuniy sinovni qayta oʻtkazish.
51. Apellyatsiya komissiyasi qarori nusxasi ariza (shikoyat) beruvchiga apellyatsiya komissiyasi qarori chiqqan kundan eʼtiboran uch kun muddatda maxsus portal orqali yuboriladi.
52. Takroriy apellyatsiyaga yoʻl qoʻyilmaydi.
Tinglovchilar apellyatsiya komissiyasining qarori yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishi mumkin.
53. Oʻquv tashkiloti apellyatsiya jarayonlari yakunlangandan soʻng har oʻquv kursi yakuni boʻyicha menejerlik sertifikatini olgan va kursni salbiy natija bilan yakunlagan tinglovchilar toʻgʻrisida Agentlikka axborot kiritib boradi.
6-bob. Sertifikatni berish tartibi
54. Yakuniy sinovda ijobiy natijaga erishgan tinglovchiga yakuniy sinov natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab bir hafta ichida oʻquv tashkiloti rahbarining buyrugʻi asosida sertifikat beriladi.
Tinglovchi sertifikatni maxsus portaldagi shaxsiy kabineti orqali yuklab olishi mumkin.
55. Sertifikatlar reyestri oʻquv tashkiloti tomonidan maxsus portal orqali yuritiladi.
Sertifikatlar reyestrida quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
tinglovchining familiyasi, ismi, otasining ismi;
oʻquv tashkilotining sertifikat berish toʻgʻrisidagi buyrugʻining sanasi va tartib raqami;
hisobga olish seriyasi va tartib raqami;
berilgan sanasi;
amal qilish muddati.
56. Sertifikatning haqiqiyligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni maxsus portal orqali tekshirish imkoniyati yaratiladi.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
57. Oʻquv tashkiloti tomonidan tinglovchilar toʻgʻrisidagi shaxsiy maʼlumotlar maxfiyligi taʼminlanadi. Qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda vakolatli davlat organlari tomonidan rasmiy murojaat boʻlgan taqdirda, ariza beruvchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar taqdim etiladi.
58. Ushbu Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
59. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi.
Kasbiy taʼlim tashkilotlari direktorlari va direktor oʻrinbosarlarini menejerlik oʻquv kurslarida oʻqitish va ularga menejerlik sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
Menejerlik oʻquv kursini tashkil etish
SXEMASI

Bosqichlar

Subyektlar

Tadbirlar

Muddatlar

1-bosqich

Oʻquv tashkiloti

1. Oʻquv kursi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni maxsus portalga joylashtiradi.

2. Direktorlar va oʻrinbosarlardan arizalarni qabul qiladi.

Yil davomida

2-bosqich

Direktorlar va direktor oʻrinbosarlari

Maxsus portal orqali elektron shaklda roʻyxatdan oʻtadi hamda oʻquv kursida oʻqish uchun ariza topshiradi.

Yil davomida

3-bosqich

Oʻquv tashkiloti

1. Oʻquv kursining oʻquv rejasi va dasturlarini ishlab chiqadi.

2. Oʻquv kursining oʻquv rejasi va dasturlarini tasdiqlash uchun Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Kasbiy taʼlim agentligiga (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) kiritadi.

Har yili 1-dekabrgacha

4-bosqich

Agentlik

Oʻquv kursining oʻquv rejasi va dasturlarini tasdiqlaydi.

Har yili 25-dekabrgacha

5-bosqich

Oʻquv tashkiloti

1. Menejerlik oʻquv kurslarini oʻtkazish jadvalini tasdiqlaydi va eʼlon qiladi.

2. Menejerlik oʻquv kurslarini tashkil etadi.

3. Menejerlik oʻquv kurslari uchun yakuniy sinovni oʻtkazish jadvallarini tasdiqlaydi.

4. Yakuniy sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan tinglovchilarga elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan menejerlik sertifikatini beradi.

Rejaga asosan

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 451-son qaroriga
2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 26-fevraldagi 106-son qaroriga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. Nomidagi “Professional taʼlim muassasalarining” soʻzlari “Kasbiy taʼlim tashkilotlarining” soʻzlari bilan almashtirilsin.
2. Muqaddima qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Kasbiy taʼlim tizimida islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 23-oktabrdagi PQ-316-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, kasbiy taʼlim tashkilotlarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini zamonaviy taʼlim standartlari talablaridan kelib chiqqan holda yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:”.
birinchi xatboshidagi “Professional taʼlim muassasalarining” soʻzlari “Kasbiy taʼlim tashkilotlarining” soʻzlari bilan almashtirilsin;
ikkinchi xatboshidagi “professional taʼlim muassasalarining” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotlarining” soʻzlari bilan almashtirilsin.
ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar tegishlicha ikkinchi va uchinchi xatboshilar deb hisoblansin.
nomidagi “Professional taʼlim muassasalarining” soʻzlari “Kasbiy taʼlim tashkilotlarining” soʻzlari bilan almashtirilsin;
1 va 2-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“1. Mazkur Nizom kasbiy taʼlim tashkilotlarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibini belgilaydi.
Nodavlat kasbiy taʼlim tashkilotlari boshqaruv va pedagog kadrlari mazkur Nizom asosida ixtiyoriy ravishda qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslaridan oʻtishi mumkin.
Bunda kurslarni tashkil etish va oʻqitish bilan bogʻliq xarajatlar qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari bilan tuzilgan shartnoma asosida tinglovchi yoki buyurtmachi tomonidan qoplanadi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
anʼanaviy malaka oshirish — ishlab chiqarishdan ajralgan holda taʼlim dasturlari boʻyicha bevosita qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlarida tashkil etiladigan oʻqitish shakli;
aralash malaka oshirish — qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlarida 2+2 sxemasi (2 hafta anʼanaviy, 2 hafta masofaviy) yoki 3+1 sxemasi (3 hafta anʼanaviy, 1 hafta masofaviy) asosida tashkil etiladigan malaka oshirish shakli;
aralash qayta tayyorlash — qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlarida 3+1 sxemasi (3 oy masofaviy, 1 oy anʼanaviy) asosida tashkil etiladigan qayta tayyorlash shakli;
boshqaruv kadrlari — kasbiy taʼlim tashkilotining rahbariyati, tarkibiy boʻlinma (oʻquvchilar turar joyi, texnik-foydalanish va xoʻjalik boʻlimi bundan mustasno) boshliqlari va xodimlari;
buyurtmachi — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Kasbiy taʼlim agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik), tizimida kasbiy taʼlim tashkilotlari mavjud boʻlgan vazirlik va idoralar hamda nodavlat kasbiy taʼlim tashkilotlari;
malaka oshirish kursi — kasbiy bilim, koʻnikma va kompetensiyalarni chuqurlashtirish hamda yangilab borishga qaratilgan oʻquv jarayoni;
masofaviy malaka oshirish — oʻquv reja va dasturlariga muvofiq, tinglovchilar tomonidan zarur bilim, koʻnikma va malakalarni raqamli texnologiyalar hamda axborot-kommunikatsiya vositalari orqali masofadan turib oʻzlashtirish shakli;
mustaqil malaka oshirish — taʼlim darajasi va sifatiga qoʻyiladigan davlat taʼlim talablariga muvofiq yangi bilimlar, malaka va koʻnikmalarni boshqaruv va pedagog kadrlar tomonidan mustaqil oʻzlashtirish, oʻzini oʻzi kasbiy rivojlantirish shakli;
muqobil malaka oshirish — boshqaruv va pedagog kadrlarning individual kasbiy mahorat natijalarini tasdiqlashga asoslangan hamda amaldagi bevosita malaka oshirish shakllariga tenglashtirilgan malaka oshirish shakli;
pedagog kadrlar — kasbiy taʼlim tashkilotlarida qonunchilik hujjatlariga muvofiq tuzilgan mehnat shartnomasi asosida taʼlim va tarbiya sohasida kasbiy faoliyatni amalga oshiruvchi hamda tegishli maʼlumotga, kasbiy tayyorgarlikka va maʼnaviy-axloqiy fazilatlarga ega boʻlgan umumtaʼlim va maxsus fan oʻqituvchilari hamda ishlab chiqarish taʼlimi ustalari;
tinglovchi — qayta tayyorlash yoki malaka oshirish kurslariga belgilangan tartibda qabul qilingan shaxslar;
qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari — kasbiy taʼlim tashkilotlarining boshqaruv va pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish rejasi hamda taʼlim dasturlari asosida faoliyat yuritadigan, Agentlik huzuridagi Kasbiy taʼlimni rivojlantirish instituti (keyingi oʻrinlarda — Institut), oliy taʼlim tashkilotlari huzuridagi malaka oshirish markazlari, ilgʻor kasbiy mahorat texnikumlari, belgilangan tartibda tegishli soha boʻyicha malaka oshirish faoliyati bilan shugʻullanish huquqiga ega tashkilotlar;
 LexUZ sharhi
Qarang: Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 26-fevraldagi 106-son “Kasbiy taʼlim tashkilotlarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori.
qayta tayyorlash kursi — tayanch mutaxassisliklar va kasblarga muvofiq boʻlgan yoʻnalishlar boʻyicha faoliyatni amalga oshirish uchun qoʻshimcha pedagogik va kasbiy bilim, malaka va koʻnikmalarning zarur hajmini egallashga qaratilgan oʻquv jarayoni;
elektron portfolio — boshqaruv va pedagog kadrlarning kasbiy faoliyati yutuqlari, kompetensiyalari va tajribalarini raqamli muhitda jamlab, tizimli tarzda taqdim etuvchi elektron hujjatlar toʻplami;
yakuniy attestatsiya — kurs yakunlari boʻyicha taʼlim dasturiga kiritilgan fan (modul)lar kesimida tinglovchilarning nazariy bilim va amaliy koʻnikmalarni oʻzlashtirish darajasini baholash jarayoni”;
4-banddagi “Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik)” soʻzlari “Agentlik” soʻzi bilan almashtirilsin;
5-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;
ikkinchi xatboshidagi “professional taʼlim muassasalari” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotlari” soʻzlari bilan almashtirilsin;
uchinchi xatboshidagi “professional taʼlim muassasalarining” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotlarining” soʻzlari bilan almashtirilsin;
15-banddagi “Professional taʼlim muassasalari” soʻzlari “Kasbiy taʼlim tashkilotlari” soʻzlari bilan almashtirilsin;
18-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“18. Kasbiy taʼlim tashkilotlari boshqaruv va pedagog kadrlarining uzluksiz malakasini oshirishda quyidagi shakllardan foydalaniladi:
anʼanaviy;
aralash;
masofaviy;
mustaqil;
muqobil.”;
19-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“19. Malaka oshirish shakllari quyidagicha amalga oshiriladi:
a) anʼanaviy malaka oshirish:
tinglovchilar qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlarida tashkil etiladigan oʻquv mashgʻulotlarida ishlab chiqarishdan ajralgan holda, real vaqt rejimida bevosita ishtirok etadi;
oʻquv mashgʻulotlari maʼruza, amaliy mashgʻulot, seminar, trening, tajriba almashish, koʻchma amaliyot hamda amaliyotga yoʻnaltirilgan boshqa shakllarda oʻtkaziladi;
b) aralash malaka oshirish:
oʻquv mashgʻulotlari onlayn va offlayn shakllarda, raqamli taʼlim platformalari va anʼanaviy auditoriya mashgʻulotlari uygʻunligida tashkil etiladi hamda nazariy modullar asosan masofaviy shaklda, amaliy mashgʻulotlar va kompetensiyalarni baholash bosqichlari oflayn shaklda amalga oshiriladi;
v) masofaviy malaka oshirish oʻquv reja va dasturlariga muvofiq, tinglovchilar tomonidan zarur bilim, malaka va koʻnikmalarni raqamli texnologiyalar vositalari orqali masofadan oʻzlashtirishni nazarda tutadi;
g) mustaqil malaka oshirish:
boshqaruv va pedagog kadrlarning soʻnggi uch yil davomida amalga oshirgan kasbiy faoliyati va erishilgan natijalari asosida quyidagi shakllar orqali amalga oshiriladi:
ochiq darslarni tashkil etish;
mahorat darslarini tashkil etish;
kasbiy taʼlim uchun taʼlim kontentlarini ishlab chiqish;
respublika ishchi guruhlarida ishtirok etish;
oʻz fani boʻyicha oʻquvchilarni fan olimpiadalari yoki kasbiy tanlovlarga tayyorlash;
seminar-mashgʻulotlar oʻtish;
ilmiy maqolalar chop etish;
mutaxassisligi boʻyicha tanlovlarda ishtirok etish;
mustaqil kasbiy rivojlanish;
oʻquv adabiyotlarini hammualliflikda (darslik, oʻquv qoʻllanma, metodik qoʻllanma) nashr etish;
tizim aʼlochisi koʻkrak nishonini olish.”;
quyidagi mazmundagi 191-band bilan toʻldirilsin:
“191. Uch yoshga toʻlmagan yosh bolasi boʻlgan ayollar, yoshga doir pensiya yoshidagi yoki nogironligi boʻlgan boshqaruv va pedagog kadrlarga ularning qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari rahbarlariga yozma murojaatiga muvofiq, aralash yoki masofaviy shaklda malaka oshirishga ruxsat etiladi.”;
20-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“20. Muqobil malaka oshirish boshqaruv va pedagog kadrlarning soʻnggi uch yil davomidagi kasbiy faoliyat samaradorligi asosida, quyidagi shakllar orqali amalga oshiriladi:
oʻz fani boʻyicha yakka muallif sifatida darslik yoki oʻquv qoʻllanmani nashrdan chiqarish;
oʻz fani boʻyicha fan olimpiadalari yoki kasbiy tanlovlarning xalqaro va respublika bosqichi sovrindor (1 — 3-oʻrin egalari)larini tayyorlash;
mutaxassisligi boʻyicha tanlovlarning xalqaro va respublika bosqichi sovrindor (1 — 3-oʻrin egallash)i boʻlish;
doktorlik (PhD, DSc) dissertatsiyasini himoya qilish yoki ilmiy unvon olish;
ilmiy daraja (PhD yoki DSc) olgan mutaxassisning ilmiy-tadqiqot olib borish va belgilangan tartibda dissertatsiya ishini tayyorlab, himoyaga taqdim etish davrida ilmiy rahbari boʻlish;
yakka muallif sifatida rasmiy roʻyxatdan oʻtkazilgan patent guvohnomasiga ega boʻlish.”;
birinchi xatboshidagi “Professional taʼlim muassasalarining” soʻzlari “Kasbiy taʼlim tashkilotlarining” soʻzlari bilan almashtirilsin;
“a” kichik bandning ikkinchi xatboshisidagi “professional taʼlim muassasasining” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotining” soʻzlari bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi 221-band bilan toʻldirilsin:
“221. Boshqaruv va pedagog kadrlar uchun malaka oshirish kursining davomiyligi diagnostika natijalari va kompetensiyalar murakkabligidan kelib chiqib, Agentlik tomonidan tasdiqlangan oʻquv rejasi asosida ishlab chiqilgan 144 soat hajmdagi oʻquv dasturlari boʻyicha amalga oshiriladi.
Malaka oshirish kurslari oʻquv dasturiga muvofiq tashkil etilib, tinglovchilarni yakuniy attestatsiyadan oʻtkazish bilan yakunlanadi.
Malaka oshirishning bir haftalik auditoriya oʻquv yuklamasining eng yuqori hajmi 36 soatni tashkil etadi.”;
24-bandning toʻqqizinchi xatboshisidagi “professional taʼlim muassasasida” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotida” soʻzlari bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi 241-band bilan toʻldirilsin:
“241. Malaka oshirish kursi tinglovchilari oʻqish mobaynida uzrli sabablarga (vaqtincha mehnatga qobiliyatsizligi, davlat yoki jamoat vazifalarini bajargani, respublika va xalqaro musobaqalarda ishtirok etgani, vaqtincha xorijiy mamlakatda safarda boʻlgani, yaqin qarindoshining vafot etgani) koʻra kursni davom ettira olmagan taqdirda, navbatdagi malaka oshirish kurslarida oʻqishga ruxsat beriladi.”;
25-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“25. Muqobil malaka oshirishning ixtiyoriy birini amalga oshirgan boshqaruv va pedagog kadrlarga malaka oshirganlik toʻgʻrisidagi sertifikat beriladi.”;
26-bandning birinchi xatboshisidagi “Professional taʼlim muassasalari” soʻzlari “Kasbiy taʼlim tashkilotlari” soʻzlari bilan almashtirilsin;
27-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;
28-bandning ikkinchi xatboshisidagi “professional taʼlim muassasalariga” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotlariga” soʻzlari bilan almashtirilsin;
29-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“29. Malaka oshirishdan oʻtadigan tinglovchilar (tinglovchilar safidan chiqarilgan yoki oʻz hisobidan malaka oshirishga kelganlar bundan mustasno)ning malaka oshirish davrida asosiy ish joyi boʻyicha egallagan lavozimi va oʻrtacha oylik ish haqi saqlanadi va xizmat safari bilan bogʻliq xarajatlar belgilangan tartibda asosiy ish joyidan qoplab beriladi.
Bunda turar joy uchun toʻlov faqatgina taʼlim tashkilotlarining turar joylari uchun toʻlab beriladi.”;
31-bandning birinchi xatboshisidagi “professional taʼlim muassasalaridan” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotlaridan” soʻzlari bilan almashtirilsin;
33 va 34-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“33. Qayta tayyorlash va uzluksiz malaka oshirishning vertikal tizimiga quyidagilar kiradi:
Agentlik;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kasbiy taʼlim agentligi, viloyatlar va Toshkent shahri kasbiy taʼlim boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — Hududiy boshqarmalar);
Kasbiy taʼlimni rivojlantirish instituti (keyingi oʻrinlarda — Institut);
qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari;
kasbiy taʼlim tashkilotlari.
Agentlik:
qayta tayyorlash va malaka oshirish tizimini muvofiqlashtiradi;
malaka oshirishda taʼlim jarayonini takomillashtirish mexanizmlari va uslublarini belgilaydi, tegishli hujjatlarni (masofadan oʻqitish taʼlim usul-shakllarini tashkil etish va oʻtkazish, tinglovchilarning malakaviy ishni tayyorlash va himoyaga taqdim etish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari pedagog kadrlarining mehnatiga haq toʻlash meʼyorlarini) tasdiqlaydi;
malaka oshirish yoʻnalishlarining kasb standartlari va malaka talablariga mutanosibligini taʼminlaydi;
malaka oshirish kurslari tinglovchilari kontingentini belgilaydi;
kasbiy taʼlim tashkilotlari boshqaruv va pedagog kadrlarining talab qilinadigan malakasini taʼminlash boʻyicha maqsadli topshiriqlar beradi va ularning faoliyati natijalarini belgilovchi mezonlar (portfolio)ga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritadi;
har yili 1-dekabrga qadar navbatdagi kalendar yili uchun boshqaruv va pedagog kadrlarining uzluksiz malaka oshirishi boʻyicha davlat buyurtmasini tasdiqlaydi hamda uning ijrosini nazorat qiladi;
har yili 25-dekabrga qadar kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish kurslarining namunaviy oʻquv reja va oʻquv dasturlarini tasdiqlaydi;
boshqaruv va pedagog kadrlarining xorijiy taʼlim va ilmiy tashkilotlarga malaka oshirish va stajirovkalarga yuborilishini tashkil etadi.
34. Institut:
qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari uchun bosh muassasa hisoblanadi hamda ularning oʻquv va metodik faoliyatiga rahbarlik qiladi;
har yili 1-noyabrga qadar kasbiy taʼlim tashkilotlarining navbatdagi kalendar yilida malakasi oshirilishi rejalashtirilgan boshqaruv va pedagog kadrlarini kasbiy kompetensiyalarini diagnostik baholash uchun testlarni ishlab chiqadi va Institutning my.moqt.uz raqamli platformasi (keyingi oʻrinlarda — raqamli platforma)ga joylashtiradi;
har yili 15-dekabrga qadar kadrlarni qayta tayyorlash va uzluksiz malaka oshirish kurslarining namunaviy oʻquv reja va oʻquv dasturlarini ilgʻor xorijiy tajribalar asosida ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun belgilangan tartibda Agentlikka kiritadi;
uzluksiz malaka oshirishning anʼanaviy, aralash, masofaviy, mustaqil va muqobil shakllarini amaliyotga joriy etadi;
buyurtma asosida uzluksiz malaka oshirish kurslarini tashkil qiladi;
ehtiyojdan kelib chiqib, qayta tayyorlash kurslarini tashkil qiladi;
qayta tayyorlash kurslari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni raqamli platformaga joylashtiradi;
qayta tayyorlash va uzluksiz malaka oshirish jarayonlarining sifatli tashkil etilishini taʼminlaydi;
qayta tayyorlash va uzluksiz malaka oshirishning raqamli platformasini yuritadi va uning faoliyatini takomillashtirib boradi;
tinglovchilarga raqamli platformadan foydalanish imkoniyatini yaratadi;
malaka oshirish jarayonlarida tinglovchilarning raqamli platformadan foydalanishini nazorat qiladi;
yakuniy attestatsiya komissiyasi tarkibini shakllantiradi, uning faoliyat muddatini belgilaydi va tasdiqlaydi;
kurs yakuni boʻyicha yakuniy attestatsiyani oʻtkazadi;
yakuniy attestatsiyadan muvaffaqiyatli oʻtgan tinglovchilarga elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan, elektron shakldagi davlat namunasidagi hujjat (sertifikat yoki diplom) beradi;
tinglovchilarning yakuniy attestatsiya natijalarini raqamli platformaga kiritadi;
har yili malaka oshirish jarayonida eng yaxshi natija koʻrsatgan pedagog kadrlar orasidan malakasini oshirish uchun xorijga yuboriladigan nomzodlarni saralaydi va Agentlikka tavsiya etadi.”;
quyidagi mazmundagi 341-band bilan toʻldirilsin:
“341. Qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari:
buyurtmaga muvofiq, tasdiqlangan namunaviy oʻquv reja va dasturlari asosida uzluksiz malaka oshirish kurslarini tashkil qiladi;
uzluksiz malaka oshirishning anʼanaviy, aralash, masofaviy, mustaqil va muqobil shakllarini amaliyotga joriy etadi;
malaka oshirish jarayonlarida tinglovchilarning raqamli platformadan foydalanishini nazorat qiladi;
pedagog kadrlarning uzluksiz malaka oshirish jarayonlarining sifatli tashkil etilishini taʼminlaydi;
yakuniy attestatsiya komissiyasi tarkibini shakllantiradi, uning faoliyat muddatini belgilaydi va tasdiqlaydi;
kurs yakuni boʻyicha yakuniy attestatsiyani oʻtkazadi;
yakuniy attestatsiyadan muvaffaqiyatli oʻtgan tinglovchilarga elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan, elektron shakldagi davlat namunasidagi hujjat (sertifikat) beradi;
tinglovchilarning yakuniy attestatsiya natijalarini raqamli platformaga kiritadi;
qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotida tinglovchilar turar joyi mavjud boʻlganda, tinglovchilarni bepul turar joy bilan taʼminlaydi (oʻz hisobidan malaka oshirishga kelganlar bundan mustasno);
pedagog kadrlar uchun uzluksiz malaka oshirish kurslarining namunaviy oʻquv reja va dasturlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha Institutga takliflar kiritadi.”;
35-bandning birinchi xatboshisidagi “professional taʼlim muassasalari” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotlari” soʻzlari bilan almashtirilsin;
36 va 37-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“36. Hududiy boshqarmalar:
har yili 10-noyabrga qadar navbatdagi kalendar yili uchun kasbiy taʼlim tashkilotlarining boshqaruv va pedagog kadrlarining uzluksiz malakasini oshirish boʻyicha ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda (yoʻnalishlar kesimida), hudud boʻyicha buyurtmani shakllantiradi va Agentlikka tasdiqlash uchun kiritadi;
har yili 25-noyabrga qadar kasbiy taʼlim tashkilotlarining navbatdagi kalendar yilida malakasi oshirilishi rejalashtirilgan boshqaruv va pedagog kadrlarini kasbiy kompetensiyalarini test sinovlari orqali diagnostik baholashni tashkil etadi;
Agentlik tomonidan tasdiqlangan buyurtma asosida boshqaruv va pedagog kadrlarining uzluksiz malaka oshirish kurslariga oʻz vaqtida jalb qilinishini taʼminlaydi;
boshqaruv va pedagog kadrlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni malaka oshirish shakllari boʻyicha raqamli platformaga kiritilishini muvofiqlashtiradi;
boshqaruv va pedagog kadrlarning malaka oshirish natijalarini monitoring qiladi hamda ularning har uch yilda kamida bir marotaba malaka oshirish kurslariga jalb etilishini muvofiqlashtiradi;
uzluksiz malaka oshirish kurslarining namunaviy oʻquv reja va oʻquv dasturlari, oʻquv-metodik va boshqa hujjatlarini tayyorlash, oʻquv kurslarining davomiyligi hamda ularni tashkil etish shakllari boʻyicha Institutga takliflar kiritadi.
37. Kasbiy taʼlim tashkilotlari:
har yili 1-noyabrga qadar boshqaruv va pedagog kadrlarini uzluksiz malaka oshirish kurslariga boʻlgan ehtiyojni shakllantiradi va taʼlim tashkiloti buyurtmasini hududiy boshqarmaga kiritadi;
boshqaruv va pedagog kadrlarining kasbiy faoliyat natijalarining raqamli platformaga toʻgʻri va oʻz vaqtida kiritilishini taʼminlaydi;
navbatdagi kalendar yilida malakasi oshirilishi rejalashtirilgan boshqaruv va pedagog kadrlarini kasbiy kompetensiyalarini diagnostik baholash uchun test sinovlarida ishtirok etishini taʼminlaydi;
boshqaruv va pedagog kadrlarining uzluksiz malaka oshirish kurslari natijalarini tahlil qiladi hamda ularning har uch yilda kamida bir marotaba malaka oshirish kurslariga jalb etilishini taʼminlaydi.”;
38-bandning ikkinchi xatboshisidagi “professional taʼlim muassasasining” soʻzlari “kasbiy taʼlim tashkilotining” soʻzlari bilan almashtirilsin;
51-bob oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;
1-ilova quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kasbiy taʼlim tashkilotlarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA
Malaka oshirish shakllari boʻyicha boshqaruv va pedagog kadrlarining faoliyatini baholash
MEZONLARI

T/r

Baholash mezoni

Koʻrsatkichlar

Ball

I. Mustaqil malaka oshirish

1.

Ochiq darslarni tashkil etganligi

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 9 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga kasbiy taʼlim tashkilotining ochiq darslarni tashkil etish boʻyicha buyruqlari hamda oʻtkazilganligi boʻyicha bayonnomalari nusxalari kiritiladi.

Har oʻquv yilida 1 ta dars uchun

3

2.

Mahorat darslarini tashkil etganligi

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 15 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga kasbiy taʼlim tashkilotining mahorat darslarini tashkil etish boʻyicha buyruqlari hamda oʻtkazilganligi boʻyicha bayonnomalari nusxalari kiritiladi.

Har oʻquv yilida 1 ta dars uchun

 

5

3.

Kasbiy taʼlim uchun taʼlim kontentlarini ishlab chiqqanligi

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 10 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga Kasbiy taʼlimni rivojlantirish instituti tomonidan berilgan hujjat (sertifikat, maʼlumotnoma va boshqa) nusxasi yuklanadi.

Raqamli taʼlim resursi uchun

5

Fanlar (modul)ni oʻqitish materiallari toʻplamlari uchun

5

4.

Respublika ishchi guruhlarida ishtirok etganligi

“Koʻrsatkichlar” boʻyicha jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 6 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga tegishli tashkilot tomonidan ishchi guruhga jalb etilganlik toʻgʻrisidagi hujjat (buyruq, roʻyxat va boshqa) nusxasi yuklanadi.

Kasbiy taʼlim tizimida strategiya va standartlarni ishlab chiqish, innovatsion metod va amaliyotlarni tahlil qilish, kasbiy taʼlim tashkilotlari faoliyatini oʻrganish uchun ishchi guruh tarkibiga jalb etilganligi uchun

6

 

5.

Oʻz fani boʻyicha oʻquvchilarni fan olimpiadalari yoki kasbiy tanlovlarga tayyorlagani

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 10 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga oʻquvchilarni fan olimpiadalari yoki kasbiy tanlovlarga tayyorlash uchun ustoz etib tayinlangani toʻgʻrisida kasbiy taʼlim tashkilotining buyrugʻi hamda oʻquvchilarning sovrinli oʻrinni egallaganligini tasdiqlovchi tegishli tashkilot tomonidan berilgan hujjat (sertifikat, guvohnoma va boshqa) nusxasi yuklanadi.

Oʻquvchilarning hudud bosqichidagi sovrinli (1, 2, 3-oʻrin) oʻrini uchun

8

Oʻquvchilarning hudud bosqichida ishtiroki uchun

2

6.

Seminar-mashgʻulotlar oʻtkazganligi

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 10 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga tegishli tashkilot tomonidan tasdiqlangan hujjat (buyruq, roʻyxat va boshqa) nusxasi yuklanadi.

Respublika miqyosida oʻtkazganligi uchun

6

Hudud miqyosida oʻtkazganligi uchun

3

Tuman miqyosida oʻtkazganligi uchun

1

7.

Ilmiy maqolalar chop etganligi

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 10 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga ilmiy konferensiya toʻplamlarida chop etgan tezisi yoki ilmiy jurnallarda nashr qilingan maqolalari (tezis yoki maqola fayli) nusxasi yuklanadi.

Scopus va Web of Science maʼlumotlar bazalarida indeksatsiya qilingan jurnallarda maqola chop etgan boʻlsa

7

Mahalliy va xalqaro jurnallarda maqola chop etgan boʻlsa

3

8.

Mutaxassisligi boʻyicha tanlovlarda ishtirok etganligi

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 10 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga tegishli tashkilot tomonidan sovrinli oʻrinni egallagani tasdiqlovchi hujjat (sertifikat, guvohnoma va boshqa), ishtirokini tasdiqlovchi hujjatlarning nusxasi yuklanadi.

Hududiy bosqichdagi sovrinli 1 — 3-oʻrinlarni egallaganligi uchun

8

Hududiy bosqichdagi ishtiroki uchun

2

9.

Mustaqil kasbiy rivojlanish

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 8 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga oʻquv kursining sertifikati nusxasi yuklanadi.

72 soatdan kam boʻlmagan

5

36 soatdan kam boʻlmagan

3

10.

Oʻquv adabiyotlarini hammualliflikda (darslik, oʻquv qoʻllanma, metodik qoʻllanma) nashr etganligi

“Koʻrsatkichlar”ning har biri uchun alohida ball hisoblanadi. Jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 10 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga hammualliflikda darslik, oʻquv qoʻllanma, metodik qoʻllanma (chop etgani) uchun berilgan guvohnomaning nusxasi yuklanadi.

Darslik

5

Oʻquv qoʻllanma

3

Metodik qoʻllanma

2

11.

Tizim aʼlochisi koʻkrak nishonini olganligi

“Koʻrsatkichlar” boʻyicha jami toʻplash mumkin boʻlgan miqdor 2 ballni tashkil etadi.

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga elektron platformaga taʼlim aʼlochisi koʻkrak nishoni guvohnomasining nusxasi yuklanadi.

Tegishli vazirlik va idoralar tomonidan berilgan koʻkrak nishonlari mavjud boʻlsa

2

 

II. Muqobil malaka oshirish

12.

Yakka muallif sifatida darslik yoki oʻquv qoʻllanmani nashrdan chiqarganligi uchun

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga yakka mualliflikda darslik yoki oʻquv qoʻllanma (chop etgani) uchun berilgan guvohnomaning nusxasi yuklanadi.

13.

Oʻz fani boʻyicha fan olimpiadalari yoki kasbiy tanlovlarga tayyorlagan oʻquvchilarining xalqaro va respublika bosqichidagi sovrinli 1 — 3-oʻrinlarni egallaganligi uchun

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga oʻquvchilarni fan olimpiadalari yoki kasbiy tanlovlarga tayyorlash uchun ustoz etib tayinlangani toʻgʻrisida kasbiy taʼlim tashkilotining buyrugʻi hamda oʻquvchilarning sovrinli oʻrinni egallaganligini tasdiqlovchi tegishli tashkilot tomonidan berilgan hujjat (sertifikat, guvohnoma va boshqalar) nusxasi yuklanadi.

14.

Mutaxassisligi boʻyicha tanlovlarning xalqaro va respublika bosqichidagi sovrinli 1 — 3-oʻrinlarni egallaganligi uchun

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga tegishli tashkilot tomonidan sovrinli oʻrinni egallaganini tasdiqlovchi hujjat (sertifikat, guvohnoma va boshqa) nusxasi yuklanadi.

15.

Doktorlik (PhD, DSc) dissertatsiyasini himoya qilganligi va ilmiy unvon olganligi uchun

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan berilgan hujjat nusxasi yuklanadi.

16.

Ilmiy daraja (PhD yoki DSc) olgan mutaxassisning ilmiy-tadqiqot olib borish va belgilangan tartibda dissertatsiya ishini tayyorlab, himoyaga taqdim etish davrida ilmiy rahbar boʻlgani uchun

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga dissertantning tasdiqlangan avtoreferati nusxasi yuklanadi.

17.

Yakka muallif sifatida rasmiy roʻyxatdan oʻtkazilgan patent guvohnomasiga ega boʻlganligi uchun

Asoslovchi hujjatlar: raqamli platformaga patent guvohnomasi nusxasi yuklanadi.

Izoh.
kasbiy taʼlim tashkilotlari boshqaruv va pedagog kadrlarining malaka oshirish shakllarini baholash mezonlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan amalga oshiriladi;
ochiq darslar — pedagogik faoliyat samaradorligini namoyish etish, tahlil qilish va baholash, ilgʻor pedagogik tajribani ommalashtirish hamda pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishga qaratilgan maxsus tashkil etilgan taʼlimiy mashgʻulotlar shakli;
mahorat darslari — pedagogik va kasbiy faoliyatda innovatsion yondashuvlar, samarali usullar va ilgʻor amaliyotni joriy qilish orqali ishtirokchilarning kasbiy kompetensiyalari, amaliy mahorati va professional tafakkurini rivojlantirishga qaratilgan maxsus taʼlimiy mashgʻulotlar shakli;
taʼlim kontentlari — taʼlim va tarbiya jarayonini amalga oshirish hamda oʻquvchilarning bilim va koʻnikmalarini shakllantirish uchun moʻljallangan mazmun, materiallar va manbalar jihatidan tartiblangan, turli formatdagi (matn, video, audio, interaktiv vositalar va boshqa resurslar) maʼlumotlar majmui;
respublika ishchi guruhi aʼzosi — Agentlik va undan yuqori turuvchi tashkilotlar tomonidan (buyruq asosida) kasbiy taʼlim tizimida belgilangan vazifalarni hal etish, strategiya va standartlarni ishlab chiqish, innovatsion metod va amaliyotlarni tahlil qilish, kasbiy taʼlim tashkilotlari faoliyatini oʻrganish maqsadida jalb etilgan malakali va tajribali mutaxassis;
oʻquvchilarni fan olimpiadalari yoki kasbiy tanlovlarga tayyorlash — iqtidorli oʻquvchilarni respublika va xalqaro miqyosidagi fan olimpiadalari, sport musobaqalari, koʻrik tanlovlarda yuqori natijalarga erishishga yoʻnaltirilgan pedagogik faoliyatni amalga oshirish;
seminar-mashgʻulot — ishtirokchilarning kasbiy taʼlim sohasidagi bilim, koʻnikma va kompetensiyalarini rivojlantirish maqsadida maʼruza, muhokama, amaliy mashq va interaktiv usullarni uygʻunlashtirgan holda tashkil etiladigan oʻquv-metodik mashgʻulotlar majmui;
ilmiy maqola chop etish — muallif tomonidan mutaxassisligi doirasida olib borilgan ilmiy-tadqiqot ishining yangi ilmiy natijalari, nazariy xulosalari va amaliy ahamiyatini ilmiy hamjamiyatga taqdim etish hamda ilmiy bilimlar rivojiga hissa qoʻshishga qaratilgan ilmiy faoliyat shakli;
mutaxassisligi boʻyicha tanlovlarda ishtirok etish — mutaxassisning oʻz kasbiy bilim, amaliy koʻnikma va kompetensiyalarini belgilangan mezonlar asosida baholash, taqqoslash va namoyon etish maqsadida kasbiy sohasiga mos ravishda tashkil etilgan ilmiy, amaliy yoki innovatsion tanlov jarayonlarida faol qatnashishidir;
mustaqil kasbiy rivojlanish — mutaxassisning tashqi majburlovsiz, oʻz tashabbusi asosida kasbiy bilim, koʻnikma va kompetensiyalarini muntazam ravishda yangilash, chuqurlashtirish va takomillashtirishga qaratilgan uzluksiz faoliyat;
oʻquv adabiyotlarini hammualliflikda nashr etish — bir necha mutaxassislarning oʻzaro hamkorligi asosida taʼlim standartlari va oʻquv dasturlariga mos holda tayyorlangan oʻquv qoʻllanmalar, darsliklar yoki oʻquv-uslubiy materiallarni ilmiy-metodik talablar asosida yaratish va rasmiy tartibda chop etish jarayoni;
tizim aʼlochisi koʻkrak nishoni — taʼlim tizimida yuqori kasbiy mahorat, samarali mehnat faoliyati va namunaviy natijalarga erishgan xodimlarni ragʻbatlantirish maqsadida belgilangan tartibda beriladigan idoraviy faxriy belgi.”.
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 451-son qaroriga
3-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari
ROʻYXATI
1. Vazirlar Mahkamasining “Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tizimini yanada takomillashtirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2012-yil 10-avgustdagi 242-son qarori.
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Budjet kodeksini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2013-yil 26-dekabrdagi OʻRQ-360-son hamda “Soliq va budjet siyosatining 2016-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2015-yil 31-dekabrdagi OʻRQ-398-son qonunlari)” 2016-yil 26-apreldagi 122-son qaroriga 1-ilovaning 119-bandi.
3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy taʼlim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-son hamda “Taʼlim sifatini nazorat qilish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 16-yanvardagi PQ-4119-son qarorlari)” 2019-yil 30-sentabrdagi 821-son qaroriga ilovaning 12-bandi.
4. Vazirlar Mahkamasining “Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 26-fevraldagi 106-son qaroriga ilovaning 2-ilovasi.
5. Vazirlar Mahkamasining “Professional taʼlimda kredit-modul tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2023-yil 7-dekabrdagi 648-son qarorining 1-bandi toʻrtinchi xatboshisi, 3-bandi “b” kichik bandi va qarorga 2-ilovaning 2-bandi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.08.2026-y., 09/26/451/0866-son)