360-сон 05.07.2022. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish boʻyicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tartibi toʻgʻrisidagi vaqtinchalik nizomni tasdiqlash haqida

Hujjat kuchini yo‘qotgan " " 15.02.2025

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tartibi to‘g‘risidagi vaqtinchalik nizomni tasdiqlash haqida

LexUZ sharhi

Mazkur qaror O‘zbekistan Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-fevraldagi 67-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan.

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Paxta maydonlarida tuproq unumdorligini va hosildorlikni oshirish, sug‘orishning yangi texnologiyalarini joriy etishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2022-yil 25-martdagi PQ-179-son qarorining 2-bandiga muvofiq 2022-2023-yillarda sinov tariqasida:

tuproq unumdorligi va paxta hosildorligini oshirish, ilmiy asoslangan almashlab ekishni va sug‘orishning yangi texnologiyalarini joriy etish hamda o‘simliklar himoyasi bo‘yicha xizmatlarni yo‘lga qo‘yish va zamonaviy laboratoriyalarni tashkil etish, shuningdek, dehqonchilik sohasidagi yangiliklar va ilg‘or tajribalar bo‘yicha fermerlarni o‘qitish uchun yerdan foydalanuvchilarga (jumladan, klasterlarga) Davlat budjeti mablag‘lari hisobidan har bir gektar maydonga bir million so‘mdan subsidiya ajratilishi;

paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirganlik uchun soliq imtiyozlari tuproq bonitirovkasi tahlili natijalari bo‘yicha tuproq unumdorligi oshgan yerdan foydalanuvchilarga tatbiq etilishi belgilanganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tartibi to‘g‘risida vaqtinchalik nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish shartlari;

paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya olish xohishini bildirgan yerdan foydalanuvchilarning arizalariga asosan ro‘yxatni shakllantirish tartibi;

ilmiy asoslangan kompleks agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash tartibi;

paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratishda talab etiladigan hujjatlar, ularni ko‘rib chiqish hamda subsidiya ajratish to‘g‘risida qaror qabul qilish tartibi;

subsidiya ajratishni rad etish asoslari va subsidiya ajratishni rad etish to‘g‘risidagi qaror bo‘yicha shikoyat qilish tartibi;

ajratilgan subsidiyadan maqsadli foydalanishni nazorat qilish tartibi;

tuproq unumdorligini oshirganlik uchun soliq imtiyozlarini qo‘llash tartibi.

3. Sinov tariqasida subsidiya ajratiladigan tumanlarning paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar “yo‘l xarita”lari 2 — 14-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.

4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari yerdan foydalanuvchilar bilan birgalikda paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar “yo‘l xarita”larida belgilangan vazifalarni o‘z vaqtida va samarali amalga oshirilishiga shaxsan mas’ul hisoblanadi.

5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorov hamda O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari Sh.M. G‘aniyev zimmasiga yuklansin.

O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2022-yil 5-iyul,

360-son

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
1-ILOVA

Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tartibi to‘g‘risida

VAQTINCHALIK NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Vaqtinchalik nizom paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari (keyingi o‘rinlarda — Davlat budjeti) hisobidan paxta xom ashyosini yetishtiradigan yerdan foydalanuvchilarga, jumladan, klasterlarga (keyingi o‘rinlarda — yerdan foydalanuvchilar) har bir gektar maydonga bir million so‘m miqdorida subsidiya ajratish tartibini belgilaydi.

Ushbu Vaqtinchalik nizom 2024-yil 1-yanvarga qadar amal qiladi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Paxta maydonlarida tuproq unumdorligini va hosildorlikni oshirish, sug‘orishning yangi texnologiyalarini joriy etishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2022-yil 25-martdagi PQ-179-son qaroriga muvofiq 2022-2023-yillarda paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tajribasi o‘tkaziladigan hududlar ro‘yxatiga kiritilgan tumanlardagi qishloq xo‘jaligi yerlaridan foydalanuvchi yuridik shaxslarga, jumladan, klasterlarga subsidiya ajratiladi.

2. Davlat budjetidan ajratiladigan subsidiya miqdori tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar amalga oshiriladigan paxta maydonlari bo‘yicha hisoblanadi.

3. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tartibi ushbu Vaqtinchalik nizomga ilovaga muvofiq sxema bo‘yicha amalga oshiriladi.

2-bob. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratiladigan yerdan foydalanuvchilar ro‘yxatini shakllantirish

4. Yerdan foydalanuvchilar paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratiladigan yerdan foydalanuvchilarning ro‘yxatiga (keyingi o‘rinlarda — ro‘yxat) kirish uchun Qishloq xo‘jaligi vazirligining tegishli hududiy bo‘linmasiga (keyingi o‘rinlarda — ishchi organ) vazirlik huzuridagi “Agrosanoatni raqamlashtirish markazi” davlat muassasasining “Agrosubsidiya” axborot tizimi (keyingi o‘rinlarda — “Agrosubsidiya” AT) orqali 2022-yil 25-iyulga qadar ariza bilan murojaat qiladi.

Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:

yuridik shaxsning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomasi;

yer uchastkasiga bo‘lgan egalik huquqini tasdiqlovchi hujjat;

yerdan foydalanuvchilarning tijorat banklari va soliqdan qarzdorligi mavjud emasligi haqida ma’lumotnoma;

yerdan foydalanuvchilar soliq xavfining o‘rta va yuqori darajasiga kiritilmaganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma;

qishloq xo‘jaligi texnikalari va agregatlarining yerdan foydalanuvchilarga mulk huquqi asosida tegishliligini tasdiqlovchi hujjat.

Yerdan foydalanuvchilardan ushbu bandda nazarda tutilmagan hujjatlarni talab qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.

5. Ishchi organ yerdan foydalanuvchilarning arizasiga asosan 2022-yil 1-avgustga qadar yerdan foydalanuvchilarning nomi, manzili, paxta maydoni to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan ro‘yxatni shakllantiradi va tasdiqlash uchun Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi hamda viloyatlar hokimliklariga taqdim etadi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari 2022-yil 5-avgustga qadar yerdan foydalanuvchilar ro‘yxatini tasdiqlaydi.

6. Ro‘yxat quyidagi mezonlarga asosan shakllantiriladi:

yerdan foydalanuvchilarning yuridik shaxs sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi;

yerdan foydalanuvchilarning subsidiya ajratiladigan paxta maydoni 2022-2023-yillarda paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tajribasi o‘tkaziladigan tumanlar ro‘yxatiga kiritilgan tumanda joylashganligi;

yerdan foydalanuvchilar bilan tuzilgan yer ijara shartnomasi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi;

yerdan foydalanuvchilarning tijorat banklari va soliqdan qarzdorligi mavjud emasligi;

yerdan foydalanuvchilar soliq xavfining o‘rta va yuqori darajasiga kiritilmaganligi;

yerdan foydalanuvchilar paxta maydoniga ishlov berish uchun tegishli qishloq xo‘jaligi texnikalari va agregatlariga egaligi. Bunda yerdan foydalanuvchilar qishloq xo‘jaligi texnikalari va agregatlariga mulk huquqi mavjud bo‘lganda, mazkur mezonga muvofiq deb topiladi.

Yerdan foydalanuvchilarning mazkur bandda belgilangan mezonlarning kamida bittasiga muvofiq kelmasligi ro‘yxatga kiritishni rad etish uchun asos bo‘ladi.

Yerdan foydalanuvchilarni ushbu bandda nazarda tutilmagan asoslarga ko‘ra ro‘yxatga kiritishni rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi.

7. Ishchi organ 2022-yil 10-avgustga qadar “Agrosubsidiya” AT orqali:

yerdan foydalanuvchilarni ularning ro‘yxatga kiritilganligi yoki ro‘yxatga kiritish rad etilganligi to‘g‘risida xabardor qiladi;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari tomonidan tasdiqlangan ro‘yxatni Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti, Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti hamda Qishloq xo‘jaligi vazirligiga taqdim etadi.

Ro‘yxatga kiritish rad etilganda, yerdan foydalanuvchilar yuqori turuvchi organga yoki sudga murojaat qilishi mumkin.

8. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish (keyingi o‘rinlarda — subsidiya ajratish) haqidagi ro‘yxatni to‘g‘ri shakllantirish hamda undagi ma’lumotlarning haqqoniyligi yuzasidan javobgarlik Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga hamda ishchi organga yuklanadi.

3-bob. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash tartibi

9. Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti ro‘yxatni olgandan so‘ng uch ish kunida paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini (keyingi o‘rinlarda — tadbirlar rejasi) ishlab chiqish uchun ro‘yxatga kiritilgan yerdan foydalanuvchilarning paxta maydonlaridagi tuproq holati to‘g‘risidagi mavjud ma’lumotlar bazasiga asosan paxta maydonlari tuprog‘ining holati haqida xulosa tayyorlaydi hamda uni yerdan foydalanuvchiga va Qishloq xo‘jaligi vazirligiga “Agrosubsidiya” AT orqali taqdim etadi.

Ro‘yxatga kiritilgan yerdan foydalanuvchilarning paxta maydonlaridagi tuproq holati haqidagi xulosada tuproqning ball boniteti, sho‘rlanish darajasi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar aks ettiriladi.

10. Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti bilan birgalikda joyiga chiqqan holda o‘rganish natijalari va tuproq holati haqidagi xulosaga asosan tadbirlar rejasini ishlab chiqadi. Tadbirlar rejasida:

a) Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti tomonidan:

shudgor qilish va yerlarni tekislash;

tuproq eroziyasiga qarshi kurashish;

gumus miqdorini oshirish;

mineral va organik o‘g‘itlardan foydalanish;

sho‘rlangan yerlarda melioratsiya ishlarini amalga oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar belgilanadi.

b) Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan:

hududning tuproq-iqlim sharoitiga mos g‘o‘za navlarini tanlash;

ilmiy asoslangan agrotexnik tadbirlarni qo‘llash;

almashlab (navbatlab) ekish, oraliq va siderat ekinlardan foydalanish;

mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish, stimulyatorlar va boshqa mikroelementlardan foydalanish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar belgilanadi.

11. Tadbirlar rejasi Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti, Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti va yerdan foydalanuvchilar tomonidan tasdiqlanadi.

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti tasdiqlangan tadbirlar rejasini “Agrosubsidiya” AT orqali Qishloq xo‘jaligi vazirligiga 2022-yil 25-avgustga qadar taqdim etadi.

4-bob. Subsidiya ajratish bo‘yicha murojaatlarni ko‘rib chiqish tartibi

12. Ro‘yxatga kiritilgan yerdan foydalanuvchi 2022-yil 5-sentabrga qadar “Agrosubsidiya” AT orqali subsidiya ajratish bo‘yicha ariza bilan Qishloq xo‘jaligi vazirligiga murojaat qiladi.

13. Qishloq xo‘jaligi vazirligi taqdim etilgan arizaga asosan quyidagi ma’lumotlarni mustaqil ravishda “Agrosubsidiya” AT orqali oladi:

yerdan foydalanuvchilarning yuridik shaxs sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomasi;

yerdan foydalanuvchilarning yer uchastkasiga bo‘lgan huquqini tasdiqlovchi hujjat;

yerdan foydalanuvchilarning tijorat banklari va soliqdan qarzdorligi mavjud emasligi haqida ma’lumotnoma;

yerdan foydalanuvchilar soliq xavfining o‘rta va yuqori darajasiga kiritilmaganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma;

qishloq xo‘jaligi texnikalari va agregatlarining yerdan foydalanuvchilarga mulk huquqi asosida tegishliligini tasdiqlovchi hujjat;

paxta maydonlaridagi tuproq holati haqida xulosa;

paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasi.

14. Qishloq xo‘jaligi vazirligi ro‘yxat va taqdim etilgan hujjatlarni umumlashtiradi hamda ularni 2022-yil 20-sentabrga qadar Moliya vazirligi va Davlat statistika qo‘mitasiga taqdim etadi.

5-bob. Yerdan foydalanuvchilarga subsidiyalar ajratish tartibi

15. Moliya vazirligi ro‘yxatga muvofiq Davlat budjetidan ajratiladigan subsidiyaning dastlabki 70 foizini 2022-yil 1-oktabrga qadar quyidagi taqsimotga ko‘ra tashkilotlarning hisobvaraqlariga o‘tkazib beradi:

60 foizini — yerdan foydalanuvchilarga;

6 foizini — Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot institutiga;

4 foizini — Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar institutiga.

16. Davlat statistika qo‘mitasi 2023-yil 25-noyabrga qadar yerdan foydalanuvchilarning 2023-yildagi paxta hosildorligini avvalgi yil bilan taqqoslagan holda ma’lumot tayyorlaydi va Moliya vazirligiga taqdim etadi.

17. Moliya vazirligi Davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotiga asosan paxta hosildorligi avvalgi yilga nisbatan 15 foiz yoki undan ko‘p miqdorda oshganda, subsidiyaning qolgan 30 foizini 2023-yil 20-dekabrga qadar yerdan foydalanuvchilarning hisobvarag‘iga o‘tkazib beradi.

6-bob. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlarni monitoring qilish tartibi

18. Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti hamda Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti:

yerdan foydalanuvchilar tomonidan har bir agrotexnik tadbir va boshqa vazifalarning tadbirlar rejasida belgilangan muddatda va sifatli amalga oshirilishini monitoring qiladi;

monitoring natijalari bo‘yicha ma’lumotlarni, paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalarni tayyorlaydi hamda tezkor chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun yerdan foydalanuvchilarga va ishchi organga taqdim etadi.

7-bob. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligini oshirganlik uchun soliq imtiyozlarini qo‘llash tartibi

19. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligini oshirganlik uchun soliq imtiyozlari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Paxta maydonlarida tuproq unumdorligini va hosildorlikni oshirish, sug‘orishning yangi texnologiyalarini joriy etishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2022-yil 25-martdagi PQ-179-son qarorida belgilangan tartibda va miqdorda qo‘llaniladi.

20. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligining oshirilganligi yerdan foydalanuvchilarning sug‘oriladigan ekin yeri uchun o‘rtacha hisoblangan ball bonitetini avvalgi yildagi ball bonitetiga taqqoslash orqali aniqlanadi.

21. Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti tuproq bonitirovkasi ishlari yakuniga muvofiq 2023-yil 25-dekabrga qadar Qishloq xo‘jaligi vazirligining Qishloq xo‘jaligi yerlarini muhofaza qilish bo‘yicha davlat nazoratini amalga oshirish boshqarmasiga hamda Davlat soliq qo‘mitasiga tuproq ball bonitetini oshirgan yerdan foydalanuvchilarga tuproq unumdorligini oshirganlik uchun soliq imtiyozlarini qo‘llash maqsadga muvofiqligi haqida xulosa taqdim etadi.

22. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligini oshirganlik uchun yerdan foydalanuvchilarga quyidagi soliq imtiyozlari qo‘llaniladi:

yerdan foydalanuvchilar uchun yer uchastkasi tuprog‘ining ball boniteti amaldagi ball bonitetiga nisbatan 3 ballgacha oshgan hollarda, yer solig‘i stavkasi 25 foizga, 3 ball va undan oshgan hollarda esa 50 foizga kamaytiriladi;

yer solig‘i bo‘yicha imtiyozlar uch yil muddatga amal qiladi.

23. Davlat soliq qo‘mitasi Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar institutining xulosasiga asosan yerdan foydalanuvchilarga tuproq unumdorligini oshirganlik uchun uch yil mobaynida soliq imtiyozlarini qo‘llaydi.

8-bob. Yakunlovchi qoidalar

24. Davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotiga asosan paxta hosildorligi avvalgi yilga nisbatan 15 foizdan kam bo‘lgan taqdirda (fors-major holatlar bundan mustasno), ajratilgan subsidiya yerdan foydalanuvchilar tomonidan 2023-yil yakuniga qadar Davlat budjetiga qaytariladi.

25. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun ajratilgan subsidiyani qaytarishda yuzaga keladigan kelishmovchiliklar muzokaralar o‘tkazish orqali hal etiladi.

Bunda kelishmovchiliklar muzokaralar o‘tkazish orqali hal etilmagan taqdirda, nizolar Moliya vazirligining talabiga asosan sud tartibida hal qilinadi.

25¹. O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning 2020 — 2030-yillarga mo‘ljallangan strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi kengash huzuridagi Agrar va oziq-ovqat sohalarini subsidiyalash bo‘yicha Texnik ishchi guruh tomonidan 2025-yil 1-yanvarga qadar ushbu subsidiyaning samaradorlik ko‘rsatkichi baholanadi. Bunda:

subsidiyani ajratish natijasida subsidiya ajratilgan subyektlarning paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlik ko‘rsatkichlari oshganda, subsidiyaning samaradorlik ko‘rsatkichi “ijobiy”;

subsidiya oluvchi subyekt tomonidan olingan subsidiyadan foydalanilmayotganligi yoki undan samarasiz foydalanayotganligi, shuningdek, subsidiyalardan boshqa maqsadlarda foydalanilganligi aniqlanganda yoxud paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlik ko‘rsatkichlari pasayganda, subsidiyaning samaradorlik ko‘rsatkichi “salbiy” deb baholanadi.

(25¹-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 3-avgustdagi 331-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 04.08.2023-y., 09/23/331/0560-son)

26. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun ajratilgan subsidiyadan maqsadli foydalanish Moliya vazirligi huzurida Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

27. Ushbu Vaqtinchalik nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi.

Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish tartibi to‘g‘risidagi vaqtinchalik nizomga
ILOVA

Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish

SXEMASI

Bosqichlar	Subyektlar	Tadbirlar	Muddatlar

I. Yerdan foydalanuvchilarning ro‘yxatini shakllantirish

1-bosqich	Yerdan foydalanuvchilar	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya olish maqsadida ishchi organga murojaat qiladi.	2022-yil 25-iyulga qadar

2-bosqich	Ishchi organ (Qishloq xo‘jaligi vazirligining tegishli hududiy bo‘linmasi)	1. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish to‘g‘risidagi murojaatlarni o‘rganib chiqadi. 2. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish mumkin bo‘lgan yerdan foydalanuvchilar ro‘yxatini shakllantiradi va tasdiqlash uchun Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga taqdim etdi.	2022-yil 1-avgustga qadar

3-bosqich	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar uchun subsidiya ajratish mumkin bo‘lgan yerdan foydalanuvchilar ro‘yxatini tasdiqlaydi.	2022-yil 5-avgustga qadar

4-bosqich	Ishchi organ (Qishloq xo‘jaligi vazirligining tegishli hududiy bo‘linmasi)	1. Yerdan foydalanuvchilarni ro‘yxatga kiritilganligi yoki ro‘yxatga kiritish rad etilganligi to‘g‘risida “Agrosubsidiya” AT orqali xabardor qiladi. 2. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari tomonidan tasdiqlangan ro‘yxatni Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti hamda Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot institutiga taqdim etadi.	2022-yil 10-avgustga qadar

II. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqish

1-bosqich	Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti	Mavjud ma’lumotlar bazasi asosida yerdan foydalanuvchilarning paxta maydonlaridagi tuproq holati haqida xulosa tayyorlaydi hamda uni yerdan foydalanuvchilar va Qishloq xo‘jaligi vazirligiga taqdim etadi.	Ro‘yxat olingandan boshlab 3 ish kunida

2-bosqich	Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti hamda Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti	1. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqadi. 2. Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini tasdiqlaydi va tasdiqlangan tadbirlar rejasini Qishloq xo‘jaligi vazirligiga taqdim etadi.	2022-yil 25-avgustga qadar

III. Subsidiya ajratish

1-bosqich	Yerdan foydalanuvchilar	Subsidiya ajratish bo‘yicha ariza bilan “Agrosubsidiya” AT orqali Qishloq xo‘jaligi vazirligiga murojaat qiladi.	2022-yil 5-sentabrga qadar

2-bosqich	Qishloq xo‘jaligi vazirligi	Yerdan foydalanuvchilar ro‘yxati va taqdim etilgan hujjatlarni umumlashtiradi hamda Moliya vazirligi va Davlat statistika qo‘mitasiga taqdim etadi.	2022-yil 20-sentabrga qadar

3-bosqich	Moliya vazirligi	Qishloq xo‘jaligi vazirligi tomonidan taqdim etilgan ro‘yxatga muvofiq belgilangan miqdordagi subsidiyaning 70 foizini yerdan foydalanuvchilar, Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti hamda Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti hisobvaraqlariga o‘tkazib beradi.	2022-yil 1-oktabrga qadar

4-bosqich	Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti hamda Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti	1. Har bir agrotexnik tadbir va boshqa vazifalarning tadbirlar rejasida belgilangan muddatda va sifatli amalga oshirilishini monitoring qiladi. 2. Monitoring natijalari bo‘yicha ma’lumotlar, paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar va tavsiyalar tayyorlaydi hamda tezkor chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun yerdan foydalanuvchilarga va ishchi organga taqdim etadi.	Tadbirlar rejasida belgilangan muddatlarda

5-bosqich	Davlat statistika qo‘mitasi	Yerdan foydalanuvchilarning 2023-yildagi paxta hosildorligini avvalgi yil bilan taqqoslagan holda ma’lumot tayyorlaydi va Moliya vazirligiga taqdim etadi.	2023-yil 25-noyabrga qadar

6-bosqich	Moliya vazirligi	Davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotiga asosan paxta hosildorligi avvalgi yilga nisbatan 15 foiz yoki undan ko‘p miqdorda oshganda, subsidiyaning qolgan 30 foizini yerdan foydalanuvchilarning hisobvarag‘iga o‘tkazib beradi.	2023-yil 20-dekabrga qadar

IV. Soliq imtiyozlarini qo‘llash

1-bosqich	Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti	Qishloq xo‘jaligi vazirligining Qishloq xo‘jaligi yerlarini muhofaza qilish bo‘yicha davlat nazoratini amalga oshirish boshqarmasiga hamda Davlat soliq qo‘mitasiga tuproq ball bonitetini oshirgan yerdan foydalanuvchilarga tuproq unumdorligini oshirganlik uchun soliq imtiyozlarini ko‘llash maqsadga muvofiqligi to‘g‘risida Davlat soliq qo‘mitasiga xulosa taqdim etadi.	2023-yil 25-dekabrga qadar

2-bosqich	Davlat soliq qo‘mitasi	Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar institutining xulosasiga asosan yerdan foydalanuvchilarga yer solig‘i bo‘yicha imtiyozlarni qo‘llaydi.	3 yil mobaynida

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
2-ILOVA

Qoraqalpog‘iston Respublikasining Ellikqal’a tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimliklar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Ellikqal’a tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023-yil aprel
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega yerlarni 60 — 80 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil oktabr-noyabr
	v) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Ellikqal’a tumanidagi sho‘rlangan yerlarda melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda, sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Ellikqal’a tumanidagi sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirlarini o‘tkazish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 19 foiz* (1 821 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda ikki marotaba — 2,5 — 4,0 ming m³suv;	2023-yil fevral-mart
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda uch marotaba — 4,5 — 5,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — yanvar
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 36,6 foiz* (3 515 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,0 — 3,5 ming m³suv;	2023-yil mart-aprel
	o‘rta qumloqli yerlarda bir marta 3,5 — 4,0 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 5,0 ming m³suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — dekabr
5.	Ellikqal’a tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noa’nanaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noa’nanaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noa’nanaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel
6.	Ellikqal’a tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik moddalar kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 9 427,2 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 172,8 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 9 600 gektar maydonga jami 190 ming tonna mahalliy yoki noa’nanaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Ellikqal’a tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Ellikqal’a tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 35,1 s/ga):		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 84,3 foiz (8 090 ga) maydonning har bir gektariga 0,189 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foizi,
	kam ta’minlangan 13,9 foiz (1 338,4 ga) maydonning har bir gektariga 0,147 tonna;	ekish bilan birga — 10 foizi,
	o‘rtacha ta’minlangan 0,1 foiz (58,4 ga) maydonning har bir gektariga 0,105 tonna;	gullash davrida — 20 foizi
	ko‘p ta’minlangan 1,2 foiz (113,2 ga) maydonning har bir gektariga 0,063 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish.
	Jami paxta ekiladigan 9 600 gektarmaydon uchun sof holda 1 739 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi;
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 67,5 foiz (6 483 ga) maydonning har bir gektariga 0,147 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foizi
	kam ta’minlangan 30,4 foiz (2 917 ga) maydonning har bir gektariga 0,105 tonna;
	o‘rtacha ta’minlangan 0,9 foiz (91 ga) maydonning har bir gektariga 0,084 tonna;	shonalash davrida — 50 foizi
	ko‘p ta’minlangan 1,1 foiz (109 ga) maydonning har bir gektariga 0,042 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlar solish.
	Jami paxta ekiladigan 9 600 gektar maydon uchun sof holda 1 272 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 210 kg/ga dan (jami 2 016 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
9.	Ellikqal’a tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorlarda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda) barpo etish: a) shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) bo‘lgan hududlarda 2 qator; b) shamol tezligi kuchli (13 — 25 m/sek) bo‘lgan hududlarda 4 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
10.	Ellikqal’a tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Buxoro-102” navidan 153,9 tonna, “Sulton” navidan 183,6 tonna, boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 94,5 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Buxoro-102” navini 3 420 gektar, “Sulton” navini 4 080 gektar va boshqa yangi g‘o‘za navlarini 2 100 gektar sug‘oriladigan maydonga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
11.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha eng maqbul muddatlarni belgilash.	2023-yil aprel
12.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizellanib, borona bosilgandan so‘ng og‘ir mola bilan ko‘ndalangiga ikki marta mola o‘tkaziladi. Ayrim dalalarda ushbu agrotexnik tadbir 3-4-marta va hatto undan ko‘p o‘tkazilishi mumkin;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikda har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
13.	Ellikqal’a tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
14.	“Sulton” va boshqa yangi g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda, ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan tuproqlarda ko‘chat qalinligini gektariga 110 — 120 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 100 — 110 ming tupgacha va unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
16.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
17.	Suvni tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 2 100 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘sish davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	Har yili sug‘orish mavsumi davomida
18.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarini amalga oshirish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zani shonalash davrida birinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 80 kg azotli (210 — 240 kg ammiakli selitra yoki 152 — 173 kg mochevina) va 30 — 40 kg kaliyli (50 — 65 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) gullash davri boshida ikkinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 110 — 100 kg azotli (330 — 300 kg ammiakli selitra) va 40 — 50 kg fosforli (85 — 100 kg ammofos yoki 220 — 275 kg oddiy superfosfat yoki 170 — 215 kg suprefos) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	G‘o‘zani vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
20.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
21.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Sulton” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil iyul-avgust	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (J. Xodjayev), Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
22.	Ellikqal’a tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi hamda “Sulton” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1000 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
23.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarini sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 7,0 — 8,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
24.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining qishloq va suv masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ellikqal’a tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
3-ILOVA

Andijon viloyati Ulug‘nor tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarda tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Ulug‘nor tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2022-yil oktabr-noyabr
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega yerlarni 80 — 100 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil noyabr
	v) paxta maydonlarida bosqichma-bosqich (har yili paxta maydonining 25 foizini) lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Ulug‘nor tumanidagi sho‘rlangan yerlarda melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Ulug‘nor tumanidagi sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirlarini o‘tkazish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 37,3 foiz* (3183 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli va qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 3,5 ming m³suv;	2023-yil mart-aprel
	yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 3,5 — 4,0 ming m³ suv;	noyabr-dekabr
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³ suv;	noyabr-dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda uch marotaba — 4,5 — 5,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	oktabr — yanvar
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 46,2 foiz* (3943 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 3,5 ming m³ suv;	2023-yil mart-aprel
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda bir yoki ikki marotaba — 3,5 — 4,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	oktabr — dekabr
5.	Ulug‘nor tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida siderat ekinlarni ekish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr — 2023-yil mart
	v) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr — 2023-yil aprel
	g) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2022-yil noyabr — 2023-yil mart
6.	Ulug‘nor tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki tuproqqa organik modda kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 6 904 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 1 630 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish; Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 8 534 gektar maydonga jami 154 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Ulug‘nor tumanidagi paxta maydon?arida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Ulug‘nor tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 31,4 s/ga): *a) harakatchan fosfor bilan:*		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	juda kam ta’minlangan 92 foiz (7 844 ga) maydonning har bir gektariga 0,169 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foizi,
	kam ta’minlangan 8 foiz (690 ga) maydonning har bir gektariga 0,132 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish.	ekish bilan birga — 10 foizi,
	Jami paxta ekiladigan 8 534 gektarmaydon uchun sof holda 1 418 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	gullash davrida — 20 foizi
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 29,4 foiz (2514,1 ga) maydonning har bir gektariga 0,132 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foizi,
	kam ta’minlangan 58,0 foiz (4952,4 ga) maydonning har bir gektariga 0,094 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 11,0 foiz (934,4 ga) maydonning har bir gektariga 0,075 tonna; ko‘p ta’minlangan 1,6 foiz (133,1 ga) maydonning har bir gektariga 0,038 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni solish.	shonalash davrida — 50 foizi
	Jami paxta ekiladigan 8 534 gektar maydon uchun sof holda 872 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun 188 kg/ga dan (jami 1 566 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
9.	Ulug‘nor tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorlarda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda) barpo etish: a) shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) bo‘lgan hududlarda 2 qator; b) shamol tezligi kuchli (13 — 25 m/sek) bo‘lgan hududlarda 4 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish tadbirlarini amalga oshirish
10.	Ulug‘nor tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Andijon-35” navidan 276,9 tonna, “Andijon-36” navidan 55,9 tonna va istiqbolli “O‘zPITI-201” navidan 44,3 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2022-yil dekabr — 2023-yil mart
	b) “Andijon-35” navini 6 155 gektar, “Andijon-36” navini 1 243 gektar va istiqbolli “O‘zPITI-201” navini 986 gektar sug‘oriladigan maydonga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
11.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha eng maqbul muddatlarni belgilash.	2023-yil aprel
12.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan va yaxob berilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizel-borona bilan 15 — 20 sm chuqurlikda yumshatiladi;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5-7sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikda har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
13.	Ulug‘nor tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
14.	“Sulton”, “Andijon-35” va istiqbolli “O‘zPITI-201” g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha va unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
16.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
17.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 900 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	sug‘orish mavsumi davomida
18.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarini amalga oshirish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun bir gektarga sof holda 50 kg azotli o‘g‘itlar (150 kg/ga ammiakli selitra yoki 110 kg/ga mochevina yoki 240 kg/ga ammoniy sulfat) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) g‘o‘zani shonalash davrida birinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 80 kg azotli (210 — 240 kg ammiakli selitra yoki 152 — 173 kg mochevina) va 30 — 40 kg kaliyli (50 — 65 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	v) gullash davri boshida ikkinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 110 — 100 kg azotli (330-300kg ammiakli selitra) va 40 — 50 kg fosforli (85 — 100 kg ammofos yoki 220 — 275 kg oddiy superfosfat yoki 170 — 215 kg suprefos) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	G‘o‘zani vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
20.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
21.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Andijon-35”, “Andijon-36” va istiqbolli “O‘zPITI-201” g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
22.	Ulug‘nor tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi hamda “Andijon-35”, “Andijon-36” va istiqbolli “O‘zPITI-201” g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1000 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
23.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarini sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 7,0 — 8,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
24.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Andijon viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Ulug‘nor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
4-ILOVA

Buxoro viloyati Vobkent tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchunmavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Vobkent tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2022-yil oktabr-noyabr
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega yerlarda 60 — 80 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil noyabr-dekabr
	v) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral — aprel
	g) sho‘r yuvilgan maydonlarda tuproqning fizik yetilganligini hisobga olib nam to‘plash (pol olingan marzalarni tekislash, chizil qilish ya’ni yumshatish, boranalash va mola bosish) va yerni ekishga tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral — aprel
3.	Vobkent tumanidagi sho‘rlangan yerlarda melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda, sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Vobkent tumanidagi sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirlarini o‘tkazish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 13,3 foiz* (1 396 ga) maydonning har bir gektarida:
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³ suv;	2022-yil dekabr — 2023-yil
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda uch marotaba — 4,5 — 5,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil dekabr — 2023-yil fevral
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 55,9 foiz* (5 866 ga) maydonning har bir gektarida:	2023-yil yanvar-fevral
	qumli, qumloqli, yengil qumloqli yerlarni bir marotaba (yaxob suv) — 2,5 — 3,5 ming m³ suv;	2023-yil fevral-mart
	o‘rta qumloqli yerlarni bir marta 3,5 — 4,0 ming m³ suv;	2022-yil dekabr — 2023-yil fevral
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 5,0 ming m³suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil dekabr — 2023-yil fevral
5.	Vobkent tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki tuproqqa organik modda kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan juda kam ta’minlangan 0,4 foiz (4 ga) maydonning har bir gektariga 30 tonnadan; gumus bilan kam ta’minlangan 23 foiz (2 466 ga) maydonning har bir gektariga 25 tonnadan; gumus bilan o‘rta ta’minlangan 64 foiz (6 754 ga) maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan ko‘proq ta’minlangan 12 foiz (1 270 ga) maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 10 494 gektar maydonlarga jami 209 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr — 2023-yil aprel	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
6.	Vobkent tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 43,7 s/ga): *a) harakatchan fosfor bilan:* juda kam ta’minlangan 76,2 foiz (7 997 ga) maydonning har bir gektariga 0,234 tonna; kam ta’minlangan 20,3 foiz (2 130 ga) maydonning har bir gektariga 0,183 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 2,6 foiz (273 ga) maydonning har bir gektariga 0,131 tonna; ko‘p ta’minlangan 0,9 foiz (94 ga) maydonning har bir gektariga 0,079 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish. Jami paxta ekiladigan 10 494 gektar maydon uchun sof holda 1 977 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. *b) almashinuvchi kaliy bilan:* juda kam ta’minlangan 12,1 foiz (1 270 ga) maydonning har bir gektariga 0,183 tonna; kam ta’minlangan 77,6 foiz (8 143 ga) maydonning har bir gektariga 0,131 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 8,4 foiz (882 ga) maydonning har bir gektariga 0,105 tonna; ko‘p ta’minlangan 1,9 foiz (199 ga) maydonning har bir gektariga 0,052 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni solish. Jami paxta ekiladigan 10 494 gektar maydon uchun sof holda 1 238 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 262 kg/ga dan (jami 2 309 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	Sho‘r yuvilmaydigan maydonlarda: 2022-yil noyabr oyida shudgor ostiga — 70%; ekish bilan birga — 20%; gullash davrida — 10%. Sho‘r yuviladigan maydonlarda: ekish bilan birga — 80%, gullash davrida 20%. Sho‘r yuvilmaydigan maydonlarda: 2022-yil noyabr oyida shudgor ostiga — 50%; ekish bilan birga — 30%, shonalash davrida — 20%. Sho‘r yuviladigan maydonlarda: ekish bilan birga — 80%, shonalash davrida — 20%.	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Vobkent tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorlarda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda) barpo etish: a) shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) bo‘lgan hududlarda 2 qator; b) shamol tezligi kuchli (13 — 25 m/sek) bo‘lgan hududlarda 4 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Vobkent tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil iyul va noyabr — 2023-yil mart
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash;	2022-yil noyabr — 2023-yil aprel
	g) paxta maydonlarida siderat ekinlarini ekish.	2022-yil noyabr — 2023-yil mart
II. Tumanning tuproq-iqlim shar?itidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish tadbirlarini amalga oshirish
9.	Vobkent tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Buxoro-6” navidan 80,9 tonna, “Buxoro-8” navidan 224,9 tonna va yangi g‘o‘za navlaridan 9 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Buxoro-6” navini 2 696 gektar, “Buxoro-8” navini 7 498 gektar va yangi g‘o‘za navlarini 300 gektar sug‘oriladigan maydonga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
10.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200-300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha eng maqbul muddatlarni belgilash.	2023-yil aprel
11.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizel-borona bilan 15 — 20 sm chuqurlikda 2-marta yumshatiladi;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikda har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
12.	Vobkent tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil may-iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
13.	“Buxoro-6” va “Buxoro-8” g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha, unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80-90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15 — 16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
16.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 2 300 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	sug‘orish mavsumi davomida
17.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarini amalga oshirish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun bir gektarga sof holda 50 kg azotli o‘g‘itlar (150 kg/ga ammiakli selitra yoki 110 kg/ga mochevina yoki 240 kg/ga ammoniy sulfat) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) shonalash davrida ikkinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina) va 50 kg kaliyli (83 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	v) gullash davri boshida uchinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra) va 40 — 50 kg fosforli (80 — 100 kg ammofos yoki 280 — 350 kg oddiy superfosfat yoki 170 — 215 kg suprefos) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
18.	G‘o‘zani vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Leaozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
20.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Buxoro-6”, “Buxoro-8” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
21.	Vobkent tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi hamda “Buxoro-6” va “Buxoro-8” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1000 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
22.	G‘o‘za defoliatsiyasini o‘tkazish tadbirlarni amalga oshirish:		Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarini sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 –— 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 7,0-8,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
23.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Buxoro viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Vobkent tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
5-ILOVA

Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Sharof Rashidov tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2022-yil oktabr-noyabr
	b) paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish;	2022-yil noyabr — fevral
	v) tuproqning fizik yetilganligini hisobga olib nam to‘plash (chizil qilish ya’ni yumshatish, boranalash va mola bosish) va yerni ekishga tayyorlash tadbirlarini o‘tkazish.	2022-yil mart-aprel
3.	Sharof Rashidov tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr — 2023-yil mart
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash; g) paxta maydonlarida siderat ekinlarini ekish.	2022-yil noyabr — 2023-yil aprel
4.	Sharof Rashidov tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik moddalar kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan juda kam ta’minlangan 5,58 gektar maydonning har bir gektariga 30 tonnadan; gumus bilan kam ta’minlangan 356,19 gektar maydonning har bir gektariga 25 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan 4 565,37 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtachadan yuqori ta’minlangan 3 580,5 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonna mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 9 300 gektar maydonga jami 130 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
5.	Sharof Rashidov tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta ekiladigan yer maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
6.	Sharof Rashidov tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 45,0 s/ga):		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 66,7 foiz (6 202 ga) maydonning har bir gektariga 0,233 tonna; kam ta’minlangan 26,9 foiz (2499,3 ga) maydonning har bir gektariga 0,181 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 6,0 foiz (561,3 ga) maydonning har bir gektariga 0,130 tonna;	ekish bilan birga — 10 foiz,
	ko‘p ta’minlangan 0,4 foiz (36 ga) maydonning har bir gektariga 0,078 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish; juda ko‘p ta’minlangan 0,03 foiz (2,6 ga) maydonga fosforli mineral o‘g‘itlar solinmaydi. Jami paxta ekiladigan 9 300 gektarmaydon uchun sof holda 1 800 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	gullash davrida — 20 foiz
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 6,1 foiz (565,2 ga) maydonning har bir gektariga 0,181 tonna; kam ta’minlangan 28,8 foiz (2 681,3 ga) maydonning har bir gektariga 0,130 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 44,8 foiz (4 166,1 ga) maydonning har bir gektariga 0,104 tonna; ko‘p ta’minlangan 20,3 foiz (1 887,4 ga) maydonning har bir gektariga 0,052 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni solish. Jami paxta ekiladigan 9 300 gektar maydon uchun sof holda 465 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun 259 kg/ga dan (jami 3 720 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	shonalash davrida — 50 foiz
7.	Sharof Rashidov tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda) barpo etish: shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) bo‘lgan hududlarda 2 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani ?okimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish tadbirlarini amalga oshirish
8.	Sharof Rashidov tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Sulton” navidan 148,5 tonna, “S-8290” navidan 90 tonna, istiqbolli “Beshqahramon” navidan 40,5 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Sulton” navini 4 950 gektar, “S-8290” navini 3 000 gektar va istiqbolli “Beshqahramon” navini 1 350 gektar sug‘oriladigan maydonga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
9.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Rokogumin 4-5 l/t, Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha eng maqbul muddatlarni belgilash.	2023-yil aprel
10.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan va yaxob berilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizel-borona bilan 15 — 20 sm chuqurlikda yumshatiladi;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda,12 — 15 sm chuqurlikda har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
11.	Sharof Rashidov tumanida sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
12.	G‘o‘zaning “Sulton”, “S-8290” va “Beshqahramon” navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha, unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
13.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
15.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 1 950 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	v) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	sug‘orish mavsumi davomida
16.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarini amalga oshirish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun bir gektarga sof holda 50 kg azotli o‘g‘itlar (150 kg/ga ammiakli selitra yoki 110 kg/ga mochevina yoki 240 kg/ga ammoniy sulfat) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) g‘o‘zani shonalash davrida birinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 80 kg azotli (210 — 240 kg ammiakli selitra yoki 152 — 173 kg mochevina) va 50 kg kaliyli (75 — 85 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	v) gullash davri boshida ikkinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225kg ammiakli selitra)va 40 — 50 kg fosforli (85 — 100 kg ammofos yoki 220 — 275 kg oddiy superfosfat yoki 170 — 215 kg suprefos) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
17.	G‘o‘zani vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Rokogumin 2,5 l/ga, Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Rokogumin 2,5 l/ga, Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
18.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
19.	“Sulton”, “S-8290” va “Beshqahramon” g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
20.	Sharof Rashidov tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi hamda “Sulton”, “S-8290” va “Beshqahramon” g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1000 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
21.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarini sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 7,0-8,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
22.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Jizzax viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sharof Rashidov tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
6-ILOVA

Qashqadaryo viloyati Qarshi tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish yuzasidan amalga oshiriladigan tadbirlar bo‘yicha

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarda tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Qarshi tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023-yil aprel
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega tuproqlarni 60 — 80 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil oktabr-noyabr
	v) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Qarshi tumanida tarqalgan yerlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddalarga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyanomalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta yer maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel
4.	Qarshi tumanda paxta ekin maydonlarida tarqalgan yerlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik modda kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 12 150 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 2850 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta ekin joylashtirilgan 15 000 gektar maydonga jami 254 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
5.	Qarshi tumanida tarqalgan sug‘oriladigan yerlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari yerlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
6.	Qarshi tumanda paxta ekin maydonlarida tarqalgan yerlarni quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 38,5 s/ga):		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 42,78 foiz (6 417 ga) maydoning har bir gektariga 0,208 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz,
	kam ta’minlangan 34,53 foiz (5 180 ga) maydoning har bir gektariga 0,162 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 12,58 foiz (1 887 ga) maydoning har bir gektariga 0,116 tonna;	ekish bilan birga — 10 foiz,
	ko‘p ta’minlangan 10,11 foiz (1 517 ga) maydoning har bir gektariga 0,69 tonna fosforli mineral o‘g‘ilar solish.	gullash davrida — 20 foiz
	Jami paxta ekiladigan 15 000 gektar maydon uchun 3440 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 0,4 foiz (61 ga) maydoning har bir gektariga 0,162 tonna; kam ta’minlangan 18,7 foiz (2 812 ga) maydoning har bir gektariga 0,116 tonna.	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 47,2 foiz (7 087 ga) maydoning har bir gektariga 0,092 tonna; ko‘p ta’minlangan 33,6 foiz (5 040 ga) maydoning har bir gektariga 0,046 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlar solish.	shonalash davrida — 50 foiz
	Jami paxta ekiladigan 15 000 gektar maydon uchun 1220 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 231 kg/ga dan (jami 3 465 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
7.	Qarshi tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorlarda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda) barpo etish: a) shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) 2 qator; b) shamol tezligi kuchli (13 — 25 m/sek) 4 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
8.	Qarshi tumani tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Buxoro-102” navidan 495,0 tonna, “Porloq-4” navidan 157,5 tonna, boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 22,5 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Buxoro-102” navini 11 000 gektar, “Porloq-4” navini 3 500 gektar va boshqa yangi g‘o‘za navlari 500 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
9.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) tuproqda maqbul namlikni to‘plash uchun pushta olib, gektariga 1200 — 1500 m³miqdorda suv berish;	2023-yil mart
	b) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	v) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha maqbul muddatlarini belgilash.	2023-yil aprel
10.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) pushta olingan maydonlarda chigit ekish oldidan yerning yetilishi bilan tuproqni ekishga tayyorlash, borona bilan yuza qismini yumshatiladi;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikka har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
11.	Qarshi tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
12.	“Buxoro-102”, “Porloq-4” g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha, unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
13.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
15.	Suv tejaydigan texnologiyalarni joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 2630 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40 % tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	sug‘orish mavsumi davomida
16.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarni amalga oshirish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun har gektarga sof holda 50 kg dan azotli mineral o‘g‘itlarni (ammiakli selitra 150 kg/ga, yoki mochevina 110 kg/ga yoki ammoniy sulfat 240 kg/ga) qo‘llash.	2023-yil may
	b) g‘o‘zani shonalash davrida ikkinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli va 50 kg kaliyli (gektariga 210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina va 83 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	V) gullash davri boshida uchinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (ammiakli selitra 210 — 225 kg) va 40 — 50 kg sof holda fosforli (ammofos 80 — 100 kg yoki oddiy superfosfat 280 — 350 kg yoki suprefos 170 — 215 kg) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
17.	G‘o‘zani vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg chiqargan va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
18.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
19.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Buxoro-102” va “Porloq-4” g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi to‘planganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shox paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
20.	Qarshi tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi hamda Buxoro-8 va Porloq-4 g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 750 — 850 m³ dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir yerlarda 850 — 900 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 950 — 1000 m³ dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir yerlarda 1050 — 1150 m³ dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 750 — 800 m³ dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir yerlarda 850 — 900 m³ dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
21.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi Avguron-ekstra defoliantini havo harorati 22 — 25 ^oC daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki Suyuq XMD 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
22.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Qashqadaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qarshi tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
7-ILOVA

Navoiy viloyati Navbahor tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimliklar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarda tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Navbahor tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023yil aprel
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega yerlarni 60 — 80 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil oktabr-noyabr
	v) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Navbahor tumanidagi sho‘rlangan yerlarni melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Navbahor tumanidagi sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirlarini o‘tkazish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 10,3 foiz* (776 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli va yengil qumoqli yerlarda ikki marotaba — 2,5 — 3,0 ming m³ suv;	2023-yil fevral-mart,
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 3,5 — 4,0 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda uch marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish;	2022-yil oktabr — yanvar,
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 58,7 foiz* (4 437 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 3,5 ming m³ suv;	2023-yil mart-aprel,
	o‘rta qumloqli yerlarda bir marotaba — 3,5 — 4,0 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr,
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda ikki marotaba — 4,0 —5,0 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — dekabr
5.	Navbahor tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha: a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish; b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish; v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel-may	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
6.	Navbahor tumandagi paxta ekin maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik modda kiritish ishlarini bajarish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 3 129 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan;	2022-yil oktabr
	gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 4 422 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish.	2022-yil noyabr
	Tumanda 2022-yil hosili uchun joylashtirilgan 7 555 gektar maydonga jami 106 ming 800 tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2023-yil aprel
7.	Navbahor tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil aprel-may	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Navbahor tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 39,3 s/ga):		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 82,34 foiz (6221 ga) maydonning har bir gektariga 0,212 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz,
	kam ta’minlangan 12,8 foiz (967 ga) maydonning har bir gektariga 0,165 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 3,87 foiz (293 ga) maydonning har bir gektariga 0,118 tonna;	ekish bilan birga — 10 foiz,
	ko‘p ta’minlangan 0,98 foiz (74 ga) maydonning har bir gektariga 0,071 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish.
	Jami paxta ekiladigan 7555 gektarmaydon uchun sof holda 1521 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	gullash davrida — 20 foiz
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 43,5 foiz (3287 ga) maydonning har bir gektariga 0,165 tonna; kam ta’minlangan 48,6 foiz (3672 ga) maydonning har bir gektariga 0,118 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 7,9 foiz (596 ga) maydonning har bir gektariga 0,094 tonna kaliliy mineral o‘g‘itlar solish.	shonalash davrida — 50 foiz
	Jami paxta ekiladigan 7555 gektar maydon uchun sof holda 1033 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 236 kg/ga dan (jami 1783 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
9.	Navbahor tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorlarda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda)barpo etish: a) shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) bo‘lgan hududlarda 2 qator; b) shamol tezligi kuchli (13 — 25 m/sek) bo‘lgan hududlarda 4 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
10.	Navbahor tumani tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Buxoro-102” navidan 226,7 tonna boshqa yangi g‘o‘za navlaridan sifatli urug‘lik chigit tayyorlash.	2023-yil fevral-mart
	b) “Buxoro-102” navini 7 555 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
11.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyator (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha maqbul muddatlarni belgilash.	2023-yil aprel
12.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizellanib, borona bosilgandan so‘ng og‘ir mola bilan ko‘ndalangiga ikki marta mola o‘tkaziladi. Ayrim dalalarda ushbu tadbir 3-4-marta va hatto undan ko‘p o‘tkazilishi mumkin;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsid (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikda har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
13.	Navbahor tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
14.	“Buxoro-102” va boshqa yangi g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda, ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligi gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha va unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
16.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish.	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
17.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 4450 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zani o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	har yili sug‘orish mavsumi davomida
18.	Maqbul muddatlar va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarni amalga oshirish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zani shonalash davrida birinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektar uchun sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina) va 83 kg kaliy xloridli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) gullash davri boshida ikkinchi oziqlantirish egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra) va 40 — 50 kg fosforli (80 — 100 ammofos yoki 280 — 350 kg oddiy superfosfat yoki 170 — 215 kg suprefos) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	G‘o‘zaning vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
20.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlari urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
21.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Buxoro-102” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi to‘planganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
22.	Navbahor tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi, hamada “Buxoro-102” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plashda mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 12 — 14 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1050 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
23.	G‘o‘za defoliatsiyasini tadbirlarni amalga oshirish:		Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorlarini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25 ^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga, me’yorida yoki “Suyuq XMD-s”defoliantini 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
24.	Yetishtirilgan hosilini mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Navoiy viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Navbahor tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
8-ILOVA

Namangan viloyati Pop tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimliklar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarda tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha bajariladigan tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Pop tumanida paxta maydonlarida kuzgi-qishki tadbirlarni amalga oshirish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023-yil aprel
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega tuproqlarni 80 — 100 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil oktabr-noyabr
	v) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Pop tumanidagi sho‘rlangan yerlarda melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda, sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Pop tumanida tarqalgan sug‘oriladigan yerlarining sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirlarini o‘tkazish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 21,6 foiz (2221 ga) maydoning har bir gektarida:*
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda ikki marotaba — 2,5 — 4,0 ming m³suv	2023-yil fevral-mart
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda uch marotaba — 4,5 — 5,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — yanvar
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 29,2 foiz (3011 ga) maydoning har bir gektarida:*
	qumli, qumloqli, va yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 4,0 ming m³suv	2023-yil mart-aprel
	o‘rta qumoqli yerlarda bir marta 3,5 — 4,0 ming m³suv	2022-yil oktabr — dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda ikki marotaba — 4,0-5,0 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — dekabr
5.	Pop tumanida tarqalgan yerlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarning organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta ekiladigan yer maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash;	2023-yil aprel
6.	Pop tumanda paxta ekin maydonlarida tarqalgan yerlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik moddalar kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 4966 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan ) 5336 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 10 302 gektar maydonga jami 153 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Pop tumanida tarqalgan sug‘oriladigan yerlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari yerlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Pop tumanda paxta maydonlarida tarqalgan yerlarni quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 38,5 s/ga): *a) harakatchan fosfor bilan:*		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	juda kam ta’minlangan 65,3 foiz (6731 ga) maydonning har bir gektariga 0,208 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz,
	kam ta’minlangan 26,1 foiz (2691 ga) maydonning har bir gektariga 0,162 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 5,0 foiz (513 ga) maydonning har bir gektariga 0,116 tonna;	ekish bilan birga 10 foiz,
	ko‘p ta’minlangan 3,5 foiz (467,1 ga) maydonning har bir gektariga 0,069 tonna fosforli mineral o‘g‘itlar solish.	gullash davrida — 20 foiz
	Jami paxta ekiladigan 10 302 gektarmaydon uchun sof holda 1 919 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 6,7 foiz (688 ga) maydonning har bir gektariga 0,162 tonna; kam ta’minlangan 75,2 foiz (7743 ga) maydonning har bir gektariga 0,116 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 13,4 foiz (1384 ga) maydonning har bir gektariga 0,092 tonna; ko‘proq ta’minlangan 4,7 foiz (487 ga) maydonning har bir gektariga 0,046 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlar solish.	Shonalash davrida — 50 foiz
	Jami paxta ekiladigan 10 302 gektar maydon uchun sof holda 1 156 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 231 kg/ga dan (jami 2 380 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
II. Tumanning tuproq iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
9.	Pop tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Andijon-35” navidan 303,7 tonna, “S-6524” navidan 86,4 tonna, istiqbolli “S-8295” navidan 6,7 tonna, boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 66,6 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Andijon-35” navini 6 749 gektar, “S-6524” navini 1 921 gektar, istiqbolli “S-8295” navini 150 gektar va boshqa yangi g‘o‘za navlarini 1 482 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
10.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7 — 0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha eng maqbul muddatlarini belgilash.	2023-yil aprel
11.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizellanib, borona bosilgandan so‘ng og‘ir mola bilan ko‘ndalangiga ikki marta mola o‘tkaziladi. Ayrim dalalarda ushbu agrotexnik tadbir 3-4-marta va hatto undan ko‘p o‘tkazilishi mumkin;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikda har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
12.	Pop tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
13.	“Andijon-35”, “S-6524” va “S-8295” g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qilinganligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha, unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
16.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 3 043 gektar paxta maydonida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘sish davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	har yili sug‘orish mavsumi davomida
17.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarni amalga oshirish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun har gektarga sof holda 50 kg azotli mineral o‘g‘itlar (ammiakli selitra 150 kg/ga, yoki mochevina 110 kg/ga yoki ammoniy sulfat 240 kg/ga) qo‘llash.	2023-yil may
	b) g‘o‘zaning shonalash davrida ikkinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, har gektarga sof holda 70 — 75 kg azot va 50 kg kaliy (gektariga 210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina va 83 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	v) g‘o‘zaning gullash davri boshida uchinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (ammiakli selitra 210 — 225 kg) va 40 — 50 kg fosforli (80 — 100 kg ammofos yoki 280 — 350 kg oddiy superfosfat yoki 170 — 215 kg suprefos) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
18.	G‘o‘zaning vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
20.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Andijon-35”, “S-6524” va “S-8295” g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan paxta maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil iyul-avgust	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
21.	Pop tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi hamda, “Andijon-35”, “S-6524” va “S-8295” g‘o‘za navlarining biologik xususiyatidan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³dan 12 — 14 soat davomida:	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 12 — 14 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1050 m³dan 14 — 16 soat davomida.	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
22.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini o‘tkazish:		Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25 ^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
23.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Pop tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
9-ILOVA

Samarqand viloyati Narpay tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasigabog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Narpay tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023-yil aprel
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega yerlarni 60 — 80 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil oktabr-noyabr,
	v) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish;	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
	g) tumanning paxta maydonlaridagi toshloqli yerlarni toshlardan tozalash.	shudgorlashdan keyin va vegetatsiya davri mobaynida
3.	Narpay tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddalarga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noa’nanaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noa’nanaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noa’nanaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel
4.	Narpay tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik modda kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 9132 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 1630 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 10762 gektar maydonga jami 199 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti (Sh. Bobomurodov)
5.	Narpay tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti (Sh. Bobomurodov)
6.	Narpay tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 40 s/ga):		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:* juda kam ta’minlangan 83,1 foiz (8947 ga) maydonning har bir gektariga 0,218 tonna; kam ta’minlangan 14,9 foiz (1602 ga) maydonning har bir gektariga 0,169 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 2,1 foiz (213 ga) maydonning har bir gektariga 0,121 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish. Jami paxta ekiladigan 10762 gektar maydon uchun sof holda 2246 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz, ekish bilan birga — 10 foiz, gullash davrida — 20 foiz
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:* juda kam ta’minlangan 11,5 foiz (1235,4 ga) maydonning har bir gektariga 0,169 tonna; kam ta’minlangan 58,1 foiz (6255,0 ga) maydonning har bir gektariga 0,121 tonna; o‘rtach? ta’minlangan 30,1 foiz (3271,6 ga) maydoning har bir gektariga 0,097 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni solish. Jami paxta ekiladigan 10762 gektar maydon uchun sof holda 1283 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 242 kg/ga dan (jami 2604 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz, shonalash davrida — 50 foiz
7.	Narpay tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorlarda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda) barpo etish: a) shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) 2 qator; b) shamol tezligi kuchli (13 — 25 m/sek) 4 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti (Sh. Bobomurodov)
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish tadbirlarini amalga oshirish
8.	Narpay tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Sulton” navidan 191,9 tonna, “Buxoro-102” navidan 93,6 tonna, “Adolat-1” navidan 31,3 tonna, “S-6565” navidan 6,0 tonna, boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 37,3 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Sulton” navini 6398 gektar, “Buxoro-102” navini 3121 gektar, “Adolat-1” navini 1043 gektar, “S-6565” navini 200 gektar va boshqa yangi g‘o‘za navlarini 1243 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
9.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha maqbul muddatlarini belgilash.	2023-yil aprel
10.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) erta bahorgi boronalash ishlari tuproqning 8 — 10 sm qatlamidagi yerning yetilishi bilan o‘tkaziladi;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikka har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
11.	Narpay tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
12.	“Sulton”, “Buxoro-102”, “Adolat-1”, “S-6565” va boshqa yangi g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda, ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha, unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
13.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A.To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
15.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 2200 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	har yili sug‘orish mavsumi davomida
16.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarni amalga oshirish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun har gektarga sof holda 50 kg azotli mineral o‘g‘itlarni (ammiakli selitra 150 kg/ga, yokimochevina 110 kg/ga yoki ammoniy sulfat 240 kg/ga) qo‘llash;	2023-yil may
	b) g‘o‘zani shonalash davrida ikkinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli va 50 kg kaliyli (gektariga 210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina va 83 kgkaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	v) gullash davri boshida uchinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (ammiakli selitra 210 — 225 kg) va 40 — 50 kg sof holda fosforli (ammofos 80 — 100 kg yoki oddiy superfosfat 280 — 350 kg yoki suprefos 170 — 215 kg) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
17.	G‘o‘zaning vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
18.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
19.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Sulton”, “Buxoro-102”, “Adolat-1”, “S-6565” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi to‘planganda; qo‘shqator usulda ekilgan paxta maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
20.	Narpay tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvi sathi hamda “Sulton”, “Buxoro-102”, “Adolat-1”, “S-6565” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³ dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir yerlarda 700 — 800 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir yerlarda 950 — 1050 m³ dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³ dan 8 — 10 soat hamda o‘rta va og‘ir yerlarda 850 — 900 m³ dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
21.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini o‘tkazish:		Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasiningmuddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25 ⁰C daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga, yoki Suyuq “XMD-s” defoliantini 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
22.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Samarqand viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Narpay tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
10-ILOVA

Surxondaryo viloyati Jarqo‘rg‘on tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Jarqo‘rg‘on tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023-yil aprel
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega tuproqlarni 60 — 80 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil oktabr-noyabr
	v) barcha paxta ekin maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Jarqo‘rg‘on tumanidagi paxta maydonlari yerlarining meliorativ holatiga muvofiq yaxob suvi berish tadbirlarini o‘tkazish.	2023-yil yanvar-fevral	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
4.	Jarqo‘rg‘on tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel
5.	Jarqo‘rg‘on tumandagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik modda kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 6 405 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 260 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 6 665 gektar maydon uchun jami 131 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
6.	Jarqo‘rg‘on tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Jarqo‘rg‘on tumanining paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish(hosildorlik 43,2 s/ga):		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 97,0 foiz (6465 ga) maydonning har bir gektariga 0,233 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz,
	kam ta’minlangan 3,0 foiz (200 ga) maydonning har bir gektariga 0,181 tonna fosforli mineral o‘g‘itlar solish.	ekish bilan birga 10 foiz,
	Jami paxta ekiladigan 6 665 gektarmaydon uchun sof holda 1 543 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi;
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 53,5 foiz (3 568 ga) maydonning har bir gektariga 0,181 tonna;	gullash davrida — 20 foiz
	kam ta’minlangan 41,5 foiz (2 769 ga) maydonning har bir gektariga 0,130 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 4,9 foiz (328 ga) maydonning har bir gektariga 0,104 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni solish.	shonalash davrida — 50 foiz
	Jami paxta ekiladigan 6 665 gektar maydon uchun sof holda 1 039 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun 259 kg/ga dan (jami 1 726 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
8.	Jarqo‘rg‘on tumani tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) Buxoro-102 navidan 169,4 tonna, Buxoro-10 navidan 27,0 tonna, Sulton navidan 53,2 tonna, istiqbolli SP-1607 navidan 45,0 tonna va boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 5,2 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) Buxoro-102 navini 3 766 gektar, Buxoro-10 navini 600 gektar, Sulton navini 1 184 gektar, istiqbolli SP-1607 navini 1 000 gektar va boshqa yangi g‘o‘za navlarini 115 gektar sug‘oriladigan maydonga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
9.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) tuproqda maqbul namlikni to‘plash uchun pushta olib 1200 — 1500 m³ga suv bilan sug‘orish;	2023-yil aprel
	b) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	v) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha maqbul muddatlarini belgilash.
10.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish: a) chigit ekish oldidan yerning yetilishi bilan tuproqni ekishga tayyorlash uchun borona bilan yumshatiladi; b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi; v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikka, har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
11.	Jarqo‘rg‘on tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
12.	“Buxoro-102”, “Buxoro-10”, “Sulton” va “SP-1607” g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha, unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
13.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
15.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 2 133 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	har yili sug‘orish mavsumi davomida
16.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarini amalga oshirish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun har gektarga sof holda 50 kg azotli (ammiakli selitra 150 kg/ga, yoki mochevina 110 kg/ga yoki ammoniy sulfat 240 kg/ga) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) g‘o‘zaning shonalash davrida ikkinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, har gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina) va 50 kg kaliyli (83 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;
	v) g‘o‘zaning gullash davri boshida uchinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (ammiakli selitra 210 — 225 kg) va sof holda 40 — 50 kg fosforli (ammofos 80-100 kg yoki oddiy superfosfat 280 — 350 kg yoki suprefos 170 — 215 kg) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
17.	G‘o‘zaning vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Geogumat 1,6 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Geogumat 1,6 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
18.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
19.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlarni o‘tkazish. “Buxoro-102”, “Buxoro-10”, “Sulton” va “SP-1607” g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil iyul-avgust	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
20.	Jarqo‘rg‘on tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvi sathi hamda “Buxoro-102”, “Buxoro-10”, “Sulton”, “SP-1607” g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi ungil tuproqli yerlarda 800 — 850 m³ dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 900 — 950 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 1000 — 1100 m³ dan 12 — 14 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 1100 — 1200 m³ dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 850 — 900 m³ dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 900 — 950 m³ dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
21.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorlarini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25⁰C daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
22.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Surxondaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Jarqo‘rg‘on tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
11-ILOVA

Sirdaryo viloyati Sayxunobod tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimliklar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2023-yil avgust	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Sayxunobod tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023-yil aprel
	b) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Sayxunobod tumanidagi sho‘rlangan yerlarda melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda, sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Sayxunobod tumanidagi sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirlarini o‘tkazish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 8,1 foiz* (810 ga) maydonning har bir gektarida:	2023-yil fevral-mart
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 4,0 ming m³suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — yanvar
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda uch marotaba — 4,5 — 5,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2023-yil mart-aprel
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 78,0 foiz* (7 804 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli, yengil qumloqli va o‘rta qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 4,0 ming m³suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda bir-ikki marotaba — 4,0 — 5,0 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — dekabr
5.	Sayxunobod tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2023-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel
6.	Sayxunobod tumandagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik modda kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 4 260 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 5 740 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 10 000 gektar maydonga jami 142 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Sayxunobod tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Sayxunobod tumanda paxta maydonlarida tarqalgan yerlarni quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 43,7 s/ga):		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 25,5 foiz (2 546 ga) maydonning har bir gektariga 0,236 tonna;	2022-yil noyabr oyida —70 foiz,
	kam ta’minlangan 68,6 foiz (6 858 ga) maydonning har bir gektariga 0,183 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 4,0 foiz (400 ga) maydonning har bir gektariga 0,131 tonna;	ekish bilan birga — 10 foiz,
	ko‘p ta’minlangan 2,0 foiz (196 ga) maydonning har bir gektariga 0,079 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish.	gullash davrida — 20 foiz
	Jami paxta ekiladigan 10 000 gektar maydon uchun sof holda 1 926 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 21,8 foiz (2180 ga) maydonning har bir gektariga 0,183 tonna; kam ta’minlangan 67,0 foiz (6702 ga) maydonning har bir gektariga 0,131 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foizi
	o‘rtacha ta’minlangan 9,8 foiz (981 ga) maydonning har bir gektariga 0,105 tonna; ko‘p ta’minlangan 1,4 foiz (137 ga) maydonning har bir gektariga 0,052 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlar solish.	shonalash davrida — 50 foizi
	Jami paxta ekiladigan 10 000 gektar maydon uchun sof holda 1 388 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi. Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 262 kg/ga dan (jami 2 236 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
9.	Sayxunobod tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Sulton” navidan 148,5 tonna, “Buxoro-102” navidan 139,5 tonna va boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 12,0 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Sulton” navini 4 950 gektar, “Buxoro-102” navini 4 650 gektar va boshqa yangi g‘o‘za navlarini 400 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
10.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitni ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, DAG-1 0,3 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha eng maqbul muddatlarni belgilash.	2023-yil aprel
11.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizellanib, borona bosilgandan so‘ng og‘ir mola bilan ko‘ndalangiga ikki marta mola o‘tkaziladi. Ayrim dalalarda ushbu agrotexnik tadbir 3-4-marta va hatto undan ko‘p o‘tkazilishi mumkin;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikka har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli mineral o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
12.	Sayxunobod tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
13.	“Sulton” va “Buxoro-102” yangi g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda, ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan tuproqlarda ko‘chat qalinligini gektariga 130 — 140 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 110 — 120 ming tupgacha va unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
16.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini oqilona joriy etish ishlarini tashkil etish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 2 100 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘sish davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	har yili sug‘orish mavsumi davomida
17.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarini amalga oshirish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zani shonalash davrida birinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg gektariga ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina) va 50 kg kaliyli (83 kg kaliy xlorid) o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) gullash davri boshida ikkinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra) va sof holda 40 — 50 kg fosfor (ammofos 80 — 100 kg yoki oddiy superfosfat yoki 280 — 350 kg suprefos 170 — 215 kg) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyun
18.	G‘o‘zaning vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, DAG-1 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorni (Uzgumi 0,4 l/ga, DAG-1 0,5 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
20.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Sulton” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
21.	Sayxunobod tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvi sathi, “Sulton” va “Buxoro-102” g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib sug‘orish davomiyligi, uning soni, oralig‘i va texnologiyasini belgilash:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 10 — 12 soat va o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1000 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³ dan 8 — 10 davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
22.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarini sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
23.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Sirdaryo viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Sayxunobod tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
12-ILOVA

Toshkent viloyati Quyichirchiq tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimliklar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexnik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha bajariladigan tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Quyichirchiq tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2022-yil oktabr-noyabr
	b) mexanik tarkibi og‘ir, zichlashgan haydalma osti qatlamiga ega yerlarni 60 — 70 sm chuqurlikda yumshatish;	2022-yil noyabr
	v) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2023-yil vegetatsiya davrida
3.	Quyichirchiq tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta ekiladigan yer maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr — 2023-yil mart
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2022-yil noyabr — 2023-yil mart
4.	Quyichirchiq tumandagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik moddalar kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 1 766 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 9 695 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 11 461 gektar maydonga jami 132 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
5.	Quyichirchiq tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
6.	Quyichirchiq tumandagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 45,0 s/ga):		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 41 foiz (4 700 ga) maydonning har bir gektariga 0,243 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz,
	kam ta’minlangan 43,7 foiz (5 006 ga) maydonning har bir gektariga 0,189 tonna; o‘rtacha ta’minlangan 9,6 foiz (1 102 ga) maydonning har bir gektariga 0,135 tonna;	ekish bilan birga — 10 foiz,
	ko‘p ta’minlangan 5,7 foiz (654 ga) maydonning har bir gektariga 0,081 tonna fosforli mineral o‘g‘itlar solish.	gullash davrida — 20 foiz
	Jami paxta ekiladigan 11461 gektarmaydon uchun sof holda 2 290 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi;
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 0,5 foiz (57 ga) maydonning har bir gektariga 0,189 tonna; kam ta’minlangan 80 foiz (9 169 ga) maydonning har bir gektariga 0,135 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 19 foiz (2 178 ga) maydonning har bir gektariga 0,108 tonna; ko‘p ta’minlangan 0,5 foiz (57 ga) maydonning har bir gektariga 0,054 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlar solish.	shonalash davrida — 50 foiz
	Jami paxta ekiladigan 11 461 gektar maydon uchun sof holda 1 487 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 270 kg/ga dan (jami 3 094 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
7.	Quyichirchiq tumani tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Sulton” navidan 48,4 tonna, “Porloq-4” navidan 205,8 tonna, “Buxoro-102” navidan 10,3 tonna va boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 79,3 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Sulton” navini 1 613 gektar, “Porloq-4” navi 6 861 gektar, “Buxoro-102” navini 344 gektar va boshqa yangi navlarni 2 643 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
8.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Bioduks 2-3 ml/t, Uzgumi 0,7 — 0,8 l/t, Tandem 0,3 — 0,4 l/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha maqbul muddatlarini belgilash.	2023-yil aprel
9.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) erta bahorgi boronalash tadbiri yerning 8 — 10 sm qatlamidagi tuproqning yetilishi bilan o‘tkaziladi;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikka har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
10.	Quyichirchiq tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
11.	“Sulton”, “Porloq-4” va “Buxoro-102” g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda, ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unimdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha va unumdorligi yuqori yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
12.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazishni bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
13.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish: a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda to‘g‘rilash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish; b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish; v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 3 000 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zani o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri belgilash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	har yili sug‘orish mavsumi davomida
15.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirini amalga oshirish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun har gektarga sof holda 50 kg azotli (ammiakli selitra 150 kg/ga yoki mochevina 110 kg/ga yoki ammoniy sulfat 240 kg/ga) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) g‘o‘zani shonalash davrida ikkinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda har gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 — 160 kg mochevina) va 50 kg kaliyli (83 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	v) gullash davri boshida uchinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (ammiakli selitra 210 — 225 kg) va 40 — 50 kg sof holda fosforli (ammofos 80 — 100 kg yoki oddiy superfosfat 280 — 350 kg yoki suprefos 170 — 215 kg) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyun
16.	G‘o‘zaning vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrida biostimulyatorlar (Bioduks 2-3 ml/ga, Uzgumi 0,3 l/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga, Tandem 0,4 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlar (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga, Tandem 0,5 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
17.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlaring urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarni aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
18.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Sulton”, “Porloq-4” va “Buxoro-102” g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
19.	Quyichirchiq tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvi sathi hamda “Sulton”, “Porloq-4”, “Buxoro-102” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, sug‘orish davomiyligi, soni, oralig‘i va texnologiyasini belgilash:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³ dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³ dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1050 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³ dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
20.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasi muddati va me’yorlarini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi Avguron-ekstra defoliantini havo harorati 22 — 25 ^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga, yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
21.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil avgust-sentabr	Toshkent viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Quyichirchiq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
13-ILOVA

Farg‘ona viloyati Beshariq tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda agrotexnik tadbirlarni o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Beshariq tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2022-yil oktabr-noyabr,
	b) sho‘r yuvilgan maydonlarda tuproqning fizik yetilganligini hisobga olib, nam to‘plash (pollarning marzasini tekislash, chizel qilish, ya’ni yumshatish, boronalash va mola bosish) va ekishga tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish.	2023-yil mart-aprel
3.	Beshariq tumanidagi sho‘rlangan yerlarda melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda, sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Beshariq tumanidagi sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirini o‘tkazish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 13,4 foiz* (1 071 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli va qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 3,5 ming m³suv;	2023-yil fevral-mart
	yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 3,5 — 4,0 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — yanvar
	og‘ir qumloqli yerlarda uch marotaba — 4,5 — 5,0 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish;	2023-yil mart-aprel
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 35,3 foiz* (2 842 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,0-3,0 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	o‘rta, og‘ir qumloqli va loyli yerlarda bir-ikki marotaba — 4,0-5,0 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — dekabr
5.	Beshariq tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarni organik moddaga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel
6.	Beshariq tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik moddalar kiritish ishlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 3 778 gektar maydonning har bir gektariga 20 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 4 217 gektar maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta joylashtirilgan 7 995 gektar maydonga jami 118 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Beshariq tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Beshariq tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 37,5 s/ga):		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 73 foiz (5968 ga) maydonning har bir gektariga 0,203 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 70 foiz,
	kam ta’minlangan 22 foiz (1748 ga) maydonning har bir gektariga 0,158 tonna;	2023-yil ekish bilan birga — 10 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 5 foiz (279 ga) maydonning har bir gektariga 0,113 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni solish.	2023-yil gullash davrida — 20 foiz
	Jami paxta ekiladigan 7 995 gektar maydon uchun sof holda 1 515 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi;
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	juda kam ta’minlangan 15 foiz (1188 ga) maydonning har bir gektariga 0,158 tonna; kam ta’minlangan 70 foiz (5616 ga) maydonning har bir gektariga 0,113 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foiz,
	o‘rtacha ta’minlangan 10 foiz (769 ga) maydonning har bir gektariga 0,12 tonna; ko‘p ta’minlangan 5 foiz (422 ga) maydonning har bir gektariga 0,090 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlar solish.	2023-yil shonalash davrida — 50 foiz
	Jami paxta ekiladigan 7 995 gektar maydon uchun sof holda 907 tonna kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 225 kg/ga dan (jami 1 799 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
9.	Beshariq tumanida shamol yo‘nalishiga qarshi quyidagi me’yorlarda ihota daraxtzorlarini (perpendikulyar holda) barpo etish: a) shamol tezligi kuchsiz (6 m/sek) va o‘rtacha (shamol tezligi 6 — 12 m/sek) bo‘lgan hududlarda 2 qator; b) shamol tezligi kuchli (13 — 25 m/sek) bo‘lgan hududlarda 4 qator ihota daraxtlarini joylashtirish.	2023-yil mart-aprel	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
10.	Beshariq tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Namangan-77” navidan 198,4 tonna, “S-6775” navidan 135 tonna va boshqa yangi g‘o‘za navlaridan 13,2 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Namangan-77” navini 4 410 gektar, “S-6775” navini 3 000 gektar va boshqa yangi g‘o‘za navlarini 1 285 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
11.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha maqbul muddatlarini belgilash.	2023-yil aprel
12.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan va yaxob suvi berilgan maydonlarda chigit ekish oldidan yerni ekishga tayyorlash uchun chizel-borona bilan 15 — 20 sm chuqurlikda ishlov beriladi;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikka har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg dan azotli va 20 — 25 kg dan fosforli o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
13.	Beshariq tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
14.	“Namangan-77”, “S-6775” va boshqa yangi g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 100 — 110 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha, unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 80 — 90 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berish ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
16.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
17.	Suv tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 1 350 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	b) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40% tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	sug‘orish mavsumi davomida
18.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarni amalga oshirish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za 2-3 chinbarg chiqarganda birinchi oziqlantirish uchun har gektarga sof holda 50 kg azotli (ammiakli selitra 150 kg/ga, yoki mochevina 110 kg/ga yoki ammoniy sulfat 240 kg/ga) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil may
	b) g‘o‘zani shonalash davrida ikkinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda har gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (210 — 225 kg ammiakli selitra yoki 150 —160 kg mochevina) va 50 kg kaliyli (83 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	v) gullash davri boshida uchinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 75 kg azotli (ammiakli selitra 210 — 225 kg) va sof holda 40 — 50 kg fosfor (ammofos 80 — 100 kg yoki oddiy superfosfat 280 — 350 kg yoki suprefos 170 — 215 kg) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	G‘o‘zaning vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
20.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarni aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
21.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Namangan-77”, “S-6775” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi to‘planganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil avgust	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
22.	Beshariq tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvi sathi hamda “Namangan-77”, “S-6775” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qi?a?ilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³dan 12 — 14 soat davomida;	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 12 — 14 soat davomida va o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1050 m³dan 14 — 16 soat davomida;	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zaning pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat davomida va o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
23.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 g/ga me’yorda yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 6,5 — 7,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
24.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil sentabr-oktabr	Farg‘ona viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Beshariq tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar		Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-iyuldagi 360-son qaroriga
14-ILOVA

Xorazm viloyati Qo‘shko‘pir tumani paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha agrotexnik tadbirlar

“YO‘L XARITASI”

T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	Mas’ul ijrochilar
T/r	Chora-tadbirlar	Ijro muddati	mahalliy hokimiyatlar va tashkilotlar	vazirlik va idoralar
I. Agrotexik tadbirlarni tuproqning unumdorlik holati va oziqa elementlari bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liq holda o‘tkazish
1.	Paxta maydonlarida tuproq unumdorligi va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlar rejasini ishlab chiqishda foydalanish uchun mavjud ma’lumotlar bazasi asosida tuproq holati to‘g‘risida xulosa (tuproq ball boniteti, sho‘rlanishi, fosfor, kaliy va gumus miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar) tayyorlash va yerdan foydalanuvchilarga taqdim etish.	2022-yil avgust	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
2.	Qo‘shko‘pir tumanidagi paxta maydonlarida kuzgi-qishki agrotexnik tadbirlarni amalga oshirish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) begona o‘t bosgan maydonlarni 40 — 45 sm chuqurlikda hamda o‘t bosmagan yer maydonlarini 30 — 35 sm chuqurlikda shudgorlash;	2023-yil aprel
	b) barcha paxta maydonlarida lazerli tekislash ishlarini amalga oshirish.	2022-yil noyabr — 2023-yil fevral
3.	Qo‘shko‘pir tumanidagi sho‘rlangan yerlarga melioratsiya tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) tuproqlarning mexanik tarkibi va sho‘rlanish darajasini hisobga olgan holda sho‘r yuvish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2022-yil noyabr
	b) paxta maydonlarida sifatli sho‘r yuvish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2022-yil dekabr
4.	Qo‘shko‘pir tumanidagi sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajalariga muvofiq quyidagi me’yorlar bo‘yicha sho‘r yuvish tadbirlarini o‘tkazish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘razkeldiyev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) o‘rta darajada sho‘rlangan 34,0 foiz* (8 274 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli va yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 4,0 ming m³ suv;	2023-yil fevral-mart
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 4,0 — 4,5 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr,
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda uch marotaba — 4,5 — 5,5 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — yanvar
	*b) kuchsiz darajada sho‘rlangan 21,0 foiz* (2 655 ga) maydonning har bir gektarida:
	qumli, qumloqli, yengil qumloqli yerlarda bir marotaba — 2,5 — 3,5 ming m³ suv;	2023-yil mart-aprel,
	o‘rta qumloqli yerlarda ikki marotaba — 3,5 — 4,0 ming m³ suv;	2022-yil oktabr — dekabr
	og‘ir qumloqli va loyli yerlarda bir-ikki marotaba — 4,0 — 5,0 ming m³ suv bilan sho‘r yuvish.	2022-yil oktabr — dekabr
5.	Qo‘shko‘pir tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus miqdorini oshirish bo‘yicha:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	a) yerlarni organik moddalarga boyitish uchun go‘ng saqlash, kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va yerdan foydalanuvchilarga yetkazib berish;	2022-yil oktabr
	b) paxta maydonlarida kompost va boshqa noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish;	2022-yil noyabr
	v) tavsiyalar asosida kompost va noan’anaviy o‘g‘itlarni tayyorlash va qo‘llash.	2023-yil aprel
6.	Qo‘shko‘pir tumandagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning gumus bilan ta’minlanganlik darajasiga muvofiq quyidagi me’yorlarda mahalliy o‘g‘it solish yoki yerga organik modda kiritish ?shlarini bajarish: gumus bilan kam ta’minlangan (gumus miqdori 1 foizgacha bo‘lgan) 8 640 ga maydonning har bir gektariga 15 tonnadan; gumus bilan o‘rtacha ta’minlangan (gumus miqdori 2 foizgacha bo‘lgan) 960 ga maydonning har bir gektariga 10 tonnadan mahalliy o‘g‘it kiritish. Tumanda 2022-yil hosili uchun paxta ekin joylashtirilgan 9 600 gektar maydonga jami 129,7 ming tonna mahalliy yoki noan’anaviy o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.	2022-yil noyabr	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
7.	Qo‘shko‘pir tumanidagi paxta maydonlarida tarqalgan tuproqlarning agrokimyoviy xossalari bo‘yicha: a) paxta maydonlari tuproqlarining agrokimyoviy xossalari asosida mineral o‘g‘it qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish; b) paxta maydonlarida mineral o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
8.	Qo‘shko‘pir tumanidagi paxta maydonlarini quyidagi me’yorlarda mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish ishlarini bajarish (hosildorlik 37,6 s/ga):		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti (Sh. Bobomurodov)
	*a) harakatchan fosfor bilan:*
	juda kam ta’minlangan 42,2 foiz (4054 ga) maydonning har bir gektariga 0,215 tonna;	2022-yil noyabr — 70 foizi,
	kam ta’minlangan 34,2 foiz (3280 ga) maydonning har bir gektariga 0,167 tonna;	2023-yil ekish bilan birga — 10 foizi,
	o‘rtacha ta’minlangan 23,6 foiz (2266 ga) maydonning har bir gektariga 0,120 tonna fosforli mineral o‘g‘itlar solish.	gullash davrida — 20 foizi
	Jami paxta ekiladigan 9 600 gektar maydon uchun 1 692 tonna fosforli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	*b) almashinuvchi kaliy bilan:*
	kam ta’minlangan 85,7 foiz (8230 ga) maydonning har bir gektariga 0,167 tonna;	2022-yil noyabr oyida — 50 foizi,
	o‘rtacha ta’minlangan 10,0 foiz (962 ga) maydonning har bir gektariga 0,120 tonna;
	ko‘p ta’minlangan 4,2 foiz (408 ga) maydonning har bir gektariga 0,096 tonna kaliyli o‘g‘itlar solish.	2023-yil shonalash davrida — 50 foizi
	Jami paxta ekiladigan 9 600 gektar maydon uchun 1 531 tonna sof holda kaliyli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
	Tumanda rejalashtirilgan paxta hosilini olish uchun sof holda 242 kg/ga dan (jami 2 493 tonna) azotli mineral o‘g‘itlarni qo‘llash talab etiladi.
II. Tumanning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini ilmiy asoslangan holda joylashtirish rejasini tuzish va urug‘lik jamg‘arish hamda chigit ekish ishlarini amalga oshirish
9.	Qo‘shko‘pir tumanining tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, g‘o‘za navlarini tanlash va joylashtirish ishlarini amalga oshirish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) “Sulton” navidan 135,0 tonna, “Xorazm-127” navidan 297 tonna sifatli urug‘lik chigit tayyorlash;	2023-yil fevral-mart
	b) “Sulton” navini 3 000 gektar, “Xorazm-127” navini 6 600 gektar sug‘oriladigan maydonlarga joylashtirish.	2023-yil mart-aprel
10.	Maqbul muddatlarda chigit ekish ishlarini tashkil etish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) chigitga ekish oldidan biostimulyatorlar (Uzgumi 0,7-0,8 l/t, Fitovak 200 — 300 ml/t, Bioduks 2-3 ml/t va boshqa) bilan ishlov berish;	2023-yil aprel
	b) tanlangan g‘o‘za navlarini ekish bo‘yicha maqbul muddatlarini belgilash.	2023-yil aprel
11.	Tavsiyalar asosida yerni ekishga tayyorlash va begona o‘tlarga qarshi kurashish tadbirlarini o‘tkazish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘r yuvilgan maydonlar chigit ekish oldidan chizellanib, borona bosilgandan so‘ng, og‘ir mola bilan ko‘ndalangiga ikki marta mola o‘tkaziladi. Ayrim dalalarda ushbu tadbir 3-4-marta va hatto undan ko‘p o‘tkazilishi mumkin;	2023-yil mart-aprel
	b) chigit ekish bilan yoki ekishdan keyin bir pallali va ikki pallali begona o‘tlarga qarshi kurashish bo‘yicha tuproq yuzasiga gerbitsidlar (Stomp 1,5 — 2,0 l/ga, Kotoran 1,0 — 1,2 kg/ga va boshqa) qo‘llaniladi;	2023-yil mart-aprel
	v) chigit ekish bilan birga ekish chizig‘idan 5 — 7 sm uzoqlikda, 12 — 15 sm chuqurlikka har bir gektarga sof holda 15 — 20 kg azotli va 20 — 25 kg fosforli o‘g‘itlar solinadi.	2023-yil mart-aprel
12.	Qo‘shko‘pir tumanida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha seminarlar tashkil etish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za navlaridan yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash va yetkazib berish;	2023-yil aprel-may
	b) har bir paxtachilik hududlarida yuqori va sifatli paxta xom ashyosini yetishtirish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil iyun
III. G‘o‘za yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida amalga oshirish
13.	“Sulton” va boshqa yangi g‘o‘za navlarida 1-2 chinbarg paydo bo‘lganda ularning morfobiologik xususiyatlariga bog‘liq holda unumdorligi past bo‘lgan yerlarda ko‘chat qalinligini gektariga 110 — 120 ming tupgacha, unumdorligi o‘rtacha bo‘lgan yerlarda gektariga 100 — 110 ming tupgacha va unumdorligi yuqori bo‘lgan yerlarda gektariga 90 — 100 ming tupgacha ko‘chat qoldirish va yaganalash.	2023-yil aprel-may	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
14.	G‘o‘za qator oralariga ishlov berishning ahamiyati, ishlov berish muddatlari, chuqurligi, kultivatsiya o‘tkazishda ishchi organlar soni va ularni rostlash, begona o‘t bosgan maydonlarda kompleks ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish bo‘yicha amaliy seminarlar tashkil etish.	2023-yil aprel-may	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
15.	G‘o‘za qator oralariga birinchi ishlov berish tadbirlarini sifatli o‘tkazish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirli?? (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) kultivatorning chetki ishchi organlarini 6 — 8 sm, ikkinchi juft organlarni 8 — 10 sm va uchinchi juft organlarni 10 — 12 sm chuqurlikka rostlash hamda qator orasi 60 sm bo‘lganda 13-14 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 15-16 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	b) mexanik tarkibi og‘ir, suv o‘tkazish xususiyati past, suv yaxshi shimilmaydigan yerlarga qator orasi 60 sm bo‘lganda, o‘rtadagi ishchi organlarini 15-16 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 16 — 18 sm chuqurlikda ishlov berish;	2023-yil aprel-may
	v) qator orasi 60 sm bo‘lganda, ishlov berish kengligini 45 — 50 sm va qator orasi 90 sm bo‘lganda 75 — 80 sm oraliqda rostlash.	2023-yil aprel-may
16.	Suv tejaydigan texnologiyalarni joriy qilish ishlarini tashkil etish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Suv xo‘jaligi vazirligi (R. Qarshiyev), Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot instituti (A. O‘raskeldiyev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) sho‘rlanmagan va kuchsiz sho‘rlangan 1760 gektar paxta maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish;	2023-yil may
	v) tomchilatib sug‘orish texnologiyasi joriy etilgan maydonlarda g‘o‘zaning o‘suv davrida suvga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda sug‘orish soni, muddati va me’yorini to‘g‘ri qo‘llash, sug‘orish suvlarini 35 — 40 % tejash bo‘yicha amaliy tadbirlarni belgilash.	2023-yil sug‘orish mavsumi davomida
17.	Maqbul muddat va me’yorlarda g‘o‘zani oziqlantirish tadbirlarini amalga oshirish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zani shonalash davrida birinchi oziqlantirish uchun o‘simlikning 20 — 22 sm yon tomoniga, 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 70 — 80-kg azotli va 30 — 40 kg kaliyli (gektariga 210 — 240 kg ammiakli selitra yoki 152 — 173 kg mochevina va 50 — 65 kg kaliy xlorid) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davri boshida ikkinchi oziqlantirish uchun egat o‘rtasiga 14 — 16 sm chuqurlikda, bir gektarga sof holda 110 — 100 kg azotli (ammiakli selitra 330 — 300 kg) va 40 — 50 kg sof holda fosforli (ammofos 85 — 100 kg yoki oddiy superfosfat 220 — 275 kg yoki suprefos 170 — 215 kg) mineral o‘g‘itlarni qo‘llash.	2023-yil iyul
18.	G‘o‘zani vegetatsiya davrida bargi orqali oziqlantirish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘?icha ?rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) 5-6 chinbarg va shonalash davrlarida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,3 l/ga, Fitovak 300 — 400 ml/ga, Bioduks 2-3 ml/ga, Aminozol 0,5 — 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash;	2023-yil iyun
	b) gullash davrida biostimulyatorlarni (Uzgumi 0,4 l/ga, Fitovak 400 ml/ga, Lebozol kaliy 450 2-3 l/ga, Aminozol 1,0 l/ga me’yorlarda) qo‘llash.	2023-yil iyul
19.	Nav muallifi nazorati ostida sifatli urug‘lik tayyorlash tadbirlarini amalga oshirish: a) rayonlashgan, istiqbolli va yangi g‘o‘za navlarining urug‘lik maydonlarini navga xos bo‘lmagan o‘simliklardan tozalash (brakovka); b) urug‘lik maydonlarini aprobatsiya ko‘rigidan o‘tkazish hamda mualliflik nazoratini amalga oshirish.	2023-yil avgust	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov), Urug‘chilikni rivojlantirish markazi (Sh. Mamajonov)
20.	G‘o‘zani chilpish muddati va usullari, kimyoviy chilpishda qo‘llaniladigan preparatlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va seminarlar o‘tkazish. “Sulton” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining xususiyatlariga qarab: unumdor yerlarda g‘o‘zada 12-13 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; o‘rtacha unumdor yerlarda 11-12 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda; unumdorligi past bo‘lgan yerlarda 10-11 dona hosil shoxi to‘planganda; qo‘shqator usulda ekilgan g‘o‘za maydonlarida 9-10 dona hosil shoxi paydo bo‘lganda chilpish tadbirini o‘tkazish.	2023-yil iyul-avgust	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
21.	Qo‘shko‘pir tumanining tuproq-iqlim sharoiti, sizot suvlari sathi hamda “Sulton”, “Xorazm-127” va boshqa yangi g‘o‘za navlarining biologik xususiyatlaridan kelib chiqib sug‘orish davomiyligini, uning sonini, oralig‘ini va texnologiyasini belgilash:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘zaning gullash davriga qadar mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 600 — 700 m³dan 10 — 12 soat davomida hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 700 — 800 m³dan 12 — 14 soat davomida:	2023-yil may-iyun
	b) g‘o‘zaning gullash va hosil to‘plash davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 900 — 950 m³dan 10 — 12 soat davomida va o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 950 — 1050 m³dan 14 — 16 soat davomida.	2023-yil iyun-iyul
	v) g‘o‘zani pishish davrida mexanik tarkibi yengil tuproqli yerlarda 650 — 750 m³dan 8 — 10 soat hamda o‘rta va og‘ir tuproqli yerlarda 850 — 900 m³dan 10 — 12 soat davomida sug‘orish.	2023-yil avgust-sentabr
22.	G‘o‘za defoliatsiyasi tadbirini amalga oshirish:		Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti (A. Ravshanov)
	a) g‘o‘za defoliatsiyasining muddati va me’yorini belgilash, ishchi eritmalarni tayyorlash, purkagich agregatlarni sozlash;	2023-yil sentabr
	b) ko‘saklar 45 — 50 foiz ochilganda yumshoq ta’sir etuvchi “Avguron-ekstra” defoliantini havo harorati 22 — 25 ^oS daraja bo‘lganda 0,10 — 0,15 l/ga, yoki “Suyuq XMD-s” defoliantini 7,0 — 8,0 l/ga me’yorda qo‘llash.	2023-yil sentabr
23.	Yetishtirilgan hosilni mashinalar yordamida yig‘ib-terib olish uchun paxta maydonlarini tayyorlash, terim mashinalarini mavsumga shay holatga keltirish va terimni tashkil etish.	2023-yil sentabr-oktabr	Xorazm viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, Qo‘shko‘pir tumani hokimligi, paxta-to‘qimachilik klasteri va yerdan foydalanuvchilar	Qishloq xo‘jaligi vazirligi (A. To‘rayev), Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti (D. Norchayev)

(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.07.2022-y., 09/22/360/0595-son; 04.08.2023-y., 09/23/331/0560-son)