1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.22.00.00 Kreditlash / 07.22.06.00 Kreditlashning alohida turlari / 07.22.06.02 Mikrokreditlash. Kichik biznes subyektlarini kreditlash;
2.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.01.00.00 Tadbirkorlik toʻgʻrisidagi qonunchilik / 09.01.04.00 Kichik va xususiy tadbirkorlik. Oilaviy tadbirkorlik]
[TSZ:
1.Fuqarolik qonunchiligi. Tadbirkorlik / Tadbirkorlik faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash;
2.Moliya / Banklar va boshqa kredit muassasalari. Kreditlar]
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
Kichik va xususiy tadbirkorlikni mikrokreditlash tizimini yanada kengaytirish va soddalashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 12-dekabrdagi PF-5893-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Hukumatining ayrim hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida”gi Farmoniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Mehnat bozoriga yangi kirib kelayotgan oʻrta maxsus, kasb-hunar va oliy taʼlim muassasalarining bitiruvchilari, muddatli harbiy xizmatdan qaytgan jismoniy shaxslar, mehnat organlarida roʻyxatga olingan band boʻlmagan fuqarolar hamda ishga joylashishga ehtiyojmand boʻlgan aholi boshqa qatlamlarining mikromoliyalash xizmatlaridan foydalanishni kengaytirish, shuningdek yangi ish joylari tashkil etilishini taʼminlaydigan oilaviy, xususiy tadbirkorlikni va boshqa faoliyat turlarini rivojlantirishni ragʻbatlantirish maqsadida:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Markaziy banki va tijorat banklarining tajriba tariqasida Toshkent shahrida kichik va xususiy tadbirkorlik subyektlari uchun mikrokreditlashning yangi sxemasini joriy etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin, quyidagilar mikrokreditlash uchun qamrab olinadigan shaxslar orasida ustuvor kontingentlar hisoblansin:
oʻrta maxsus, kasb-hunar va oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari;
muddatli harbiy xizmatdan qaytgan jismoniy shaxslar;
mehnat organlarida roʻyxatga olingan band boʻlmagan fuqarolar;
oilaviy va xususiy tadbirkorlik bilan shugʻullanayotgan aholi, shuningdek fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari tavsiyanomalari boʻyicha ishga joylashishga ehtiyojmand boʻlgan boshqa shaxslar.
2. Quyidagilar imtiyozli mikrokreditlashning asosiy vazifalari etib belgilansin:
kichik tadbirkorlik, eng avvalo oilaviy va xususiy tadbirkorlik sohasida yangi ish oʻrinlari tashkil etish;
imtiyozli kreditlar berish orqali yuqorida qayd etilgan shaxslar kontingentlari uchun ularni tadbirkorlik faoliyatiga faol jalb etish maqsadida mikromoliyaviy xizmatlardan oson foydalanishlarini maksimal darajada taʼminlash;
aholining kam taʼminlangan va hojatmand qatlamlari daromadlarini oshirish, aholi bandligini taʼminlashda fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari rolini kuchaytirish.
3. Quyidagilar:
Toshkent shahrida tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirish uchun tijorat banklari tomonidan imtiyozli mikrokreditlar berilishining prognoz parametrlari 1-ilovaga muvofiq;
tadbirkorlikni amalga oshirish uchun tijorat banklari tomonidan mikrokreditlar beriladigan asosiy faoliyat turlari roʻyxati 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
4. Belgilansinki, imtiyozli mikrokreditlar quyidagi shartlarda beriladi:
mikrokredit summasi — eng kam ish haqi miqdorining 200 barobarigacha;
asosiy qarzni toʻlashga olti oy muddatli imtiyozli davrni hisobga olgan holda uch yilgacha muddatga;
yillik foiz stavkasi miqdorlari: bitta ish joyi yaratilganda — 9 foiz, ikkita ish joyi — 8 foiz, uchtadan toʻrttagacha ish joylari — 7 foiz, beshta va undan ortiq ish joylari yaratilganda — 6 foiz miqdorda.
Tijorat banklari Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda murojaat etuvchilarga mikrokreditlarni rasmiylashtirish va biznes-rejalarni tayyorlashda har tomonlama tashkiliy koʻmak va amaliy yordam bersin.
5. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq agarda murojaat etuvchi tomonidan, qonun hujjatlari talablariga muvofiq beriladigan mikrokredit boʻyicha qaytarishni taʼminlay olmaslik holati vujudga kelganda tijorat banklari tomonidan mikrokreditni taʼminlash sifatida:
eng kam ish haqining yuz barobarigacha miqdorda mikrokreditlashda — xarid qilinadigan mulkni va fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari kafilligini;
eng kam ish haqining yuz barobaridan ortiq miqdorda mikrokreditlashda — uchinchi shaxsning kafilligini, sugʻurta tashkilotlarining sugʻurta polislarini va qonun hujjatlari doirasida boshqa taʼminlash turlarini qabul qilib olishlariga yoʻl qoʻyiladi.
Qarz oluvchilarga mikrokreditlar berishda tijorat banklari kreditning umumiy summasida qarzdorning garov taʼminotini rasmiylashtirish bilan bogʻliq sarf-xarajatlarni hisobga olishga haqlidir.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki amaldagi tijorat banklarini jalb qilgan holda 2017-yil yakunlari boʻyicha tajriba natijalarini umumlashtirsin va shu asosda ushbu mikrokreditlash tajribasini respublikaning barcha hududlariga yoyish takliflarini kiritsin.
7. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R. Azimov va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi F. Mullajonov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2017-yil 31-yanvar,
PQ-2746-son
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 31-yanvardagi PQ-2746-son qaroriga 1-ILOVA
Toshkent shahrida tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirish uchun tijorat banklari tomonidan imtiyozli mikrokreditlar berilishining prognoz parametrlari
T/r
Bankning nomlanishi
Mikrokreditlarni taqdim qiluvchi tijorat banklari filiallarining soni
Tijorat banklari tomonidan 2017-yilda taqdim etiladigan mikrokreditlarning prognoz qilingan miqdori
(mlrd soʻm)
1.
Oʻzmilliybank
16
35,0
2.
Oʻzsanoatqurilishbank
16
35,0
3.
Xalq banki
12
30,0
4.
Ipoteka bank
10
27,0
5.
Asaka bank
5
27,0
6.
Mikrokreditbank
1
12,0
7.
Aloqa bank
2
10,0
8.
Qishloqqurilish bank
1
6,0
9.
Boshqa tijorat banklari
63
95,0
Jami
126
277,0
LexUZ sharhi
1-ilova norasmiy tarjima.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 31-yanvardagi PQ-2746-son qaroriga 2-ILOVA
Tadbirkorlikni amalga oshirish uchun tijorat banklari tomonidan mikrokreditlar beriladigan asosiy faoliyat turlari
Radioelektron apparatlar, maishiy mashinalar, maishiy priborlar, ofis mashinalari, hisoblash va kompyuter texnikasi, printer texnikasi taʼmirlash, oʻrnatish va ularga texnik xizmat koʻrsatish.
2.
Transport vositalarini taʼmirlash va ularga texnik xizmat koʻrsatish, shu jumladan, transport vositalariga texnik xizmat koʻrsatish xizmatlarining boshqa turlari (akustik tizimlar va qoʻriqlash signalizatsiyalarini taʼmirlash va oʻrnatish, kuzovni yuvish, polirovkalash, unga himoya va bezak qoplamalarini qoplash, salonni tozalash xizmatlari).
3.
Milliy shirinliklar, pishloq mahsulotlari, non va patir, qandolat mahsulotlari, frezerda muzqaymoq tayyorlash va sotish, shuningdek, uy sharoitida donalab sotiladigan taomlarning ayrim turlarini tayyorlash va oʻtirish joylari tashkil etmasdan yoki mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarori bilan ajratilgan maxsus joylarda sotish.
4.
Kompyuter dasturlarini ishlab chiqish xizmatlari, shuningdek, kompyuter yordamida matnlarni terish va bosib chiqarish xizmatlari, matndan nusxa olish va koʻpaytirish bilan bogʻliq xizmatlar.
5.
Metallni taʼmirlash ishlari (kalitlarning dublikatlarini tayyorlash, soyabonlarni taʼmirlash, boshqa maishiy metall buyumlarni oddiy taʼmirlash).
6.
Aholining yakka tartibdagi buyurtmalari boʻyicha poyabzal tikish, poyabzalni taʼmirlash, boʻyash va tozalash.
7.
Gilam va gilam buyumlarini taʼmirlash va tozalash.
8.
Optika, soatlarni taʼmirlash va metall, plastmassa, sopol, fayans, tosh, kartondan mahsulotlarda oʻymakorlik ishlari (qavariq yozuvlar va tasvirlar tushirish).
9.
Musiqa asboblarini taʼmirlash va sozlash.
10.
Oyna (oyna, rangli shisha va boshqa materiallardan yasalgan oynalar) ishlari, shishaga badiiy ishlov berish.
11.
Tikuv, moʻyna, charm va trikotaj buyumlarni, bosh kiyimlarni va toʻqimachilik galantereyasidan tikilgan buyumlarni taʼmirlash va tikish, shu jumladan deraza va eshik pardalarini tikish, trikotaj mahsulotlarini toʻqish, kashtachilik.
12.
Kir yuvish xizmatlari, kir yuvish ishxonasini, shuningdek, dazmollash xizmatlarini tashkil etish.
13.
Dizayn (grafik, interyer, mebel va hokazolar), shuningdek, chizmachilik-grafika ishlari, shuningdek, rassomlik sanʼati boʻyicha xizmatlar.
14.
Jamoat hojatxonalari xizmatlari.
15.
Mebel yigʻish va taʼmirlash.
* Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari iltimosnomasiga koʻra oilaviy tadbirkorlikning boshqa turlari ham taklif qilinishi mumkin.
LexUZ sharhi
2-ilova norasmiy tarjima.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 6-son, 71-modda)
LexUZ sharhi