Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
TABIIY MONOPOLIYALAR SUBYEKTLARI TOMONIDAN MAJBURIY XIZMAT KOʻRSATILISHI KERAK BOʻLGAN ISTEʼMOLCHILARGA TOVARLARNI SOTISH, ISHLARNI BAJARISH VA XIZMATLAR KOʻRSATISHNI TARTIBGA SOLISH TOʻGʻRISIDA
Oldingi tahrirga qarang.
Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarni hamda ularga tovarlar sotish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish tartibini belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
1. Quyidagilar:
Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilar roʻyxati 1-ilovaga muvofiq;
Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlar sotish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi Adliya vazirligi, boshqa manfaatdor vazirliklar, idoralar va xoʻjalik boshqaruvi organlari bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida taklif kiritsin.
3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari E.R. Shoismatov va N.M. Xanov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2008-yil 24-dekabr,
277-son
Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 24-dekabrdagi 277-son qaroriga
1-ILOVA
Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilar
ROʻYXATI
1. Elektr taʼminoti sohasida:
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining boʻlinmalari;
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 20-sentabrdagi 748-sonli qaroriga asosan ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 21.09.2018-y., 09/18/748/2024-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining boʻlinmalari;
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining boʻlinmalari;
(1-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 29-maydagi 396-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 01.06.2018-y., 09/18/396/1287-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining boʻlinmalari;
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining boʻlinmalari;
aeroportlar va “Oʻzaeronavigatsiya” markazining obyektlari — yorugʻlik signalizatsiyasi asbob-uskunalari, radiotexnika vositalari (navigatsiya, lokatsiya va aloqa uskunalari), parvozlarni boshqarish punktlari;
temir yoʻllarning tashish jarayonlari bilan bogʻliq boʻlgan va poyezdlar harakati xavfsizligini taʼminlaydigan infratuzilma obyektlari;
uzluksiz energiya taʼminotining birinchi kategoriyasi boʻyicha shahar elektr transporti (shu jumladan metropoliten);
Oldingi tahrirga qarang.
kasalxona muassasalari, tez va shoshilinch tibbiy yordam muassasalari, qon xizmati muassasalari, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylar, urush va mehnat faxriylari uchun sanatoriylar;
(1-bandning oʻniinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan ambulatoriya-poliklinika muassasalari;
(1-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 26-apreldagi 122-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 176-modda)
koyka fondiga ega boʻlgan onalik va bolalikni muhofaza qilish muassasalari, koyka fondiga ega boʻlgan dispanserlar, shu jumladan tugʻruqxonalar, chaqaloqlar uylari;
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi va uning hududiy boʻlinmalari obyektlari — vaksinalar saqlanadigan omborlar, alohida xavfli infeksiyalar laboratoriyalari, bakteriologik va virusologik tadqiqotlar laboratoriyalari;
(1-bandning oʻn uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 29-yanvardagi 48-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.01.2025-y., 09/25/48/0093-son)
Respublika karantin va alohida xavfli infeksiyalar profilaktikasi markazi, uning patogenlik va bioxavfsizlik boʻyicha I va II guruhlarga tegishli deb topilgan mikroorganizmlar bilan ishlaydigan filiallari va boʻlimlari;
maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, kasb-hunar, oliy taʼlim obyektlari, shuningdek bolalar uylari;
Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi va uning hududiy boʻlinmalarining teleradio mahsulotlarini shakllantirish, uzatish va efirga tarqatish obyektlari;
umumiy foydalaniladigan telekommunikatsiyalar tarmoqlari obyektlari;
issiqlik taʼminoti, gaz taʼminoti va suv-kanalizatsiya korxonalari;
gidrotexnik inshootlar;
yadro yoqilgʻisi va yadro materiallaridan foydalanadigan korxonalar va tashkilotlar;
texnogen jarayon uzib qoʻyilishi texnogen oqibatlarga va avariyalarga olib kelishi mumkin boʻlgan alohida xavfli va uzluksiz texnologik jarayonli sanoat korxonalari;
davlat resurslari hisobiga ajratiladigan undan qoliplangan non ishlab chiqaruvchilar (qoliplangan non pishirish uchun elektr energiyasidan foydalanuvchilar).
2. Gaz taʼminoti sohasida:
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining boʻlinmalari;
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 20-sentabrdagi 748-sonli qaroriga asosan ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 21.09.2018-y., 09/18/748/2024-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining boʻlinmalari;
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining boʻlinmalari;
issiqlik va elektr energiyasi ishlab chiqarish korxonalari;
Oldingi tahrirga qarang.
kasalxona muassasalari, tez va shoshilinch tibbiy yordam muassasalari, qon xizmati muassasalari, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylar, urush va mehnat faxriylari uchun sanatoriylar;
(2-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan ambulatoriya-poliklinika muassasalari;
(2-bandning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 26-apreldagi 122-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 176-modda)
koyka fondiga ega boʻlgan onalik va bolalikni muhofaza qilish muassasalari, koyka fondiga ega boʻlgan dispanserlar, shu jumladan tugʻruqxonalar, chaqaloqlar uylari;
maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, kasb-hunar, oliy taʼlim obyektlari, shuningdek bolalar uylari;
Oldingi tahrirga qarang.
texnogen jarayon uzib qoʻyilishi texnogen oqibatlarga va avariyalarga olib kelishi mumkin boʻlgan alohida xavfli va uzluksiz texnologik jarayonli sanoat korxonalari, shu jumladan Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 31-maydagi 319-son qarori bilan tasdiqlangan Tabiiy gazdan foydalanish qoidalariga ilovada keltirilgan strategik tashkilotlar;
(2-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-fevraldagi 67-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.02.2025-y., 09/25/67/0145-son)
davlat resurslari hisobiga ajratiladigan undan qoliplangan non ishlab chiqaruvchilar (qoliplangan non pishirish uchun tabiiy gazdan foydalanuvchilar).
3. Issiqlik taʼminoti sohasida:
Oldingi tahrirga qarang.
kasalxona muassasalari, tez va shoshilinch tibbiy yordam muassasalari, qon xizmati muassasalari, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylar, urush va mehnat faxriylari uchun sanatoriylar;
(3-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan ambulatoriya-poliklinika muassasalari;
(3-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 26-apreldagi 122-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 176-modda)
koyka fondiga ega boʻlgan onalik va bolalikni muhofaza qilish muassasalari, koyka fondiga ega boʻlgan dispanserlar, shu jumladan tugʻruqxonalar, chaqaloqlar uylari;
maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, kasb-hunar, oliy taʼlim obyektlari, shuningdek bolalar uylari.
4. Suv taʼminoti sohasida:
issiqlik energiyasi ishlab chiqarish korxonalari;
Oldingi tahrirga qarang.
kasalxona muassasalari, tez va shoshilinch tibbiy yordam muassasalari, qon xizmati muassasalari, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylar, urush va mehnat faxriylari uchun sanatoriylar;
(4-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan ambulatoriya-poliklinika muassasalari;
(4-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 26-apreldagi 122-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 176-modda)
koyka fondiga ega boʻlgan onalik va bolalikni muhofaza qilish muassasalari, koyka fondiga ega boʻlgan dispanserlar, shu jumladan tugʻruqxonalar, chaqaloqlar uylari;
maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, kasb-hunar, oliy taʼlim obyektlari, shuningdek bolalar uylari;
yadro yoqilgʻisi va yadro materiallaridan foydalanadigan korxonalar va tashkilotlar;
suv taʼminoti toʻxtatilishi texnogen oqibatlarga va avariyalarga olib kelishi mumkin boʻlgan alohida xavfli va uzluksiz texnologik jarayonli sanoat korxonalari.
Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 24-dekabrdagi 277-son qaroriga
2-ILOVA
Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlar sotish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
I. Umumiy qoidalar
Oldingi tahrirga qarang.
1. Ushbu Nizom tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlar sotish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish (keyingi oʻrinlarda tovarlar deb ataladi) tartibini belgilaydi.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Oldingi tahrirga qarang.
2. Ushbu Nizom maqsadlari uchun isteʼmolchilar tushunchasi ostida — tabiiy monopoliya subyektidan tovarni oluvchi, tovarga buyurtma beruvchi yoxud tovarni olish yoki unga buyurtma berish niyatida boʻlgan yuridik shaxs tushuniladi.
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
II. Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarni belgilash
Oldingi tahrirga qarang.
3. Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda davlat monopoliyaga qarshi organi deb ataladi) taklifi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan belgilanadi.
(3-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 19-dekabrdagi 1014-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 20.12.2019-y., 09/19/1014/4173-son)
Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilar roʻyxatiga (keyingi oʻrinlarda roʻyxat deb ataladi) davlat monopoliyaga qarshi organining taklifi boʻyicha belgilangan tartibda oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
4. Davlat monopoliyaga qarshi organi oʻz vakolatlari doirasida muntazamlilik asosida isteʼmolchilarning tabiiy monopoliyalarning tovarlari bilan taʼminlanmaganligi mamlakatning milliy manfaatlariga va aholining normal hayot faoliyatiga real xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan isteʼmolchilarni aniqlash uchun ularning tabiiy monopoliyalar subyektlarining tovarlari bilan taʼminlanganligini tahlil qiladi.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
5. Tahlil qilishda quyidagilar eʼtiborga olinadi:
isteʼmolchilarning strategik yoki ijtimoiy ahamiyati, ularning tabiiy monopoliyalar subyektlarining tovarlari bilan taʼminlanmasligining mamlakatning iqtisodiy va ijtimoiy xavfsizligiga hamda uning mudofaa qobiliyatiga, aholining hayot faoliyatiga, shu jumladan alohida hududga ehtimoli boʻlgan oqibatlari;
korxonalarning toʻxtovsiz faoliyatini taʼminlash imkonini beradigan ehtiyojlarni qondirishning muqobil usullari mavjudligi;
tabiiy monopoliyalar subyektlarining imkoniyatlari.
6. Zaruriyat boʻlganda, amalga oshirilgan tahlil natijalari boʻyicha davlat monopoliyaga qarshi organi belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga roʻyxatga tegishli vazirliklar, idoralar va tabiiy monopoliyalar subyektlari bilan kelishilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha taklif kiritadi.
III. Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlarni sotish tartibi
Oldingi tahrirga qarang.
7. Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlarni sotish qonunchilik va ushbu Nizom talablariga muvofiq ular oʻrtasida tuziladigan shartnomalarda qayd etiladigan hajm va sifat boʻyicha belgilangan tariflar boʻyicha amalga oshiriladi.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
8. Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan toʻliq hajmda xizmat koʻrsatish uchun quvvatlar yetarli boʻlmagan taqdirda tovarlar majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga asosiy faoliyatni yoki asosiy funksiyalarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan eng kam darajada sotiladi.
9. Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarni taʼminlashning eng kam darajalari (keyingi oʻrinlarda taʼminlashning eng kam darajasi deb ataladi) tovarni sotish uchun ular oʻrtasida tuziladigan shartnomalarda nazarda tutiladi.
10. Taʼminlashning eng kam darajasi faoliyatning oʻziga xosligidan, asosiy mahsulotni ishlab chiqarish hajmidan (koʻrsatiladigan xizmatlar koʻrsatkichlari) va koʻrsatib oʻtilgan isteʼmolchilar tomonidan foydalaniladigan asbob-uskunalarning tavsifidan kelib chiqib belgilanadi.
Bunda isteʼmolchilarning asosiy faoliyatiga va funksiyalariga taʼsir koʻrsatmaydigan noishlab chiqarish tusidagi obyektlar hisobga olinmaydi.
Oldingi tahrirga qarang.
11. Majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarni tabiiy monopoliyalar subyektlarining tovarlari bilan taʼminlashni toʻxtatish fors-major holatlari yuzaga kelganda amalga oshiriladi.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-fevraldagi 67-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.02.2025-y., 09/25/67/0145-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 28 bobi (“Shartnomani oʻzgartirish va bekor qilish”).
IV. Majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlarni sotish tartibiga tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan rioya qilinishini nazorat qilish
Oldingi tahrirga qarang.
12. Majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlarni sotish tartibiga tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan rioya qilinishini nazorat qilish qonunchilikda belgilangan tartibda davlat monopoliyaga qarshi organi tomonidan amalga oshiriladi.
(12-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Ushbu Nizom talablari buzilishi holatlari aniqlanganda davlat monopoliyaga qarshi organi tomonidan aybdorlarga nisbatan qonunchilikka muvofiq chora-tadbirlar koʻriladi.
(12-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 178-moddasi.

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 52-son, 516-modda; 2010-y., 23-son, 182-modda; 2013-y., 37-son, 485-modda; 2016-y., 17-son, 176-modda; 2017-y., 33-son, 863-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 01.06.2018-y., 09/18/396/1287-son, 21.09.2018-y., 09/18/748/2024-son; 20.12.2019-y., 09/19/1014/4173-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.11.2021-y., 09/21/694/1075-son, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son; 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son; 30.01.2025-y., 09/25/48/0093-son; 15.02.2025-y., 09/25/67/0145-son)